« »

# සංයුත්ත නිකාය

# ඛන්ධක වග්ගෝ

## 1.2.4.8. ඡන්න සුත්තං

### 1.2.4.8. ඡන්න තෙරුන්ට වදාළ දෙසුම

#### 90. ඒකං සමයං සම්‌බහුලා ථේරා භික්‌ඛූ බාරාණසියං විහරන්‌ති ඉසිපතනේ මිගදායේ. අථ ඛෝ ආයස්‌මා ඡන්‌නෝ සායන්‌හසමයං පටිසල්‌ලානා වුට්‌ඨිතෝ අවාපුරණං ආදාය විහාරේන විහාරං උපසංකමිත්‌වා ථේරේ භික්‌ඛූ ඒතදවෝච. ඕවදන්‌තු මං ආයස්‌මන්‌තෝ ථේරා, අනුසාසන්‌තු මං ආයස්‌මන්‌තෝ ථේරා, කරොන්‌තු මේ ආයස්‌මන්‌තෝ ථේරා ධම්‌මිං කථං, යථාහං ධම්‌මං පස්‌සෙය්‍යන්‌ති.

90. ඒ දිනවල බොහෝ ස්ථවිර භික්ෂූන් වහන්සේලා බරණැස් නුවර සමීපයෙහි ඉසිපතන නම් වූ මිගදාය වනසෙනසුනෙහි වාසය කළා. එදා ආයුෂ්මත් ඡන්න තෙරුන් සවස් වරුවෙහි භාවනාවෙන් නැගිට යතුරත් රැගෙන විහාරයෙන් විහාරයට පැමිණිලා ස්ථවිර භික්ෂූන් වහන්සේලාට මෙහෙම කිව්වා. “ප්‍රිය ආයුෂ්මත් ස්ථවිරයන් වහන්ස, මට අවවාද දෙන සේක්වා! ප්‍රිය ආයුෂ්මත් ස්ථවිරයන් වහන්ස, මට අනුශාසනා කරන සේක්වා! ප්‍රිය ආයුෂ්මත් ස්ථවිරයන් වහන්ස, මං ධර්මය අවබෝධ කරන්නේ යම් අයුරකින් නම් ඒ විදිහට මට ධර්ම කථාව කරන සේක්වා!”

#### ඒවං වුත්තේ ආයස්‌මන්‌තං ඡන්‌නං ථේරා භික්‌ඛූ ඒතදවෝචුං. රූපං ඛෝ ආවුසෝ ඡන්‌න, අනිච්‌චං. වේදනා අනිච්‌චා. සඤ්‌ඤා අනිච්‌චා. සංඛාරා අනිච්‌චා. විඤ්‌ඤාණං අනිච්‌චං. රූපං අනත්‌තා. වේදනා අනත්‌තා. සඤ්‌ඤා අනත්‌තා. සංඛාරා අනත්‌තා. විඤ්‌ඤාණං අනත්‌තා. සබ්‌බේ සංඛාරා අනිච්‌චා. සබ්‌බේ ධම්‌මා අනත්‌තාති.

ඒ විදිහට කිව්වහම ස්ථවිර භික්ෂූන් වහන්සේලා ආයුෂ්මත් ඡන්න තෙරුන්ට මෙකරුණ පවසා සිටියා. “ප්‍රිය ආයුෂ්මතුනි, රූපය කියන්නෙ අනිත්‍ය දෙයක්. වේදනාවත් අනිත්‍යයි. සඤ්ඤාවත් අනිත්‍යයි. සංස්කාරත් අනිත්‍යයි. විඤ්ඤාණයත් අනිත්‍යයි. ඒ වගේ ම රූපය අනාත්මයි. වේදනාවත් අනාත්මයි. සඤ්ඤාවත් අනාත්මයි. සංස්කාරත් අනාත්මයි. විඤ්ඤාණයත් අනාත්මයි. හැම සංස්කාරයක් ම අනිත්‍යයි. හැමදෙයක් ම අනාත්මයි” කියලා.

#### අථ ඛෝ ආයස්මතෝ ඡන්‌නස්‌ස ඒතදහෝසි. මය්‌හම්‌පි ඛෝ ඒතං ඒවං හෝති. රූපං අනිච්‌චං, වේදනා අනිච්‌චා, සඤ්‌ඤා අනිච්‌චා, සංඛාරා අනිච්‌චා, විඤ්‌ඤාණං අනිච්‌චං. රූපං අනත්‌තා, වේදනා අනත්‌තා, සඤ්‌ඤා අනත්‌තා, සංඛාරා අනත්‌තා, විඤ්‌ඤාණං අනත්‌තා. සබ්‌බේ සංඛාරා අනිච්‌චා, සබ්‌බේ ධම්‌මා අනත්‌තාති. අථ ච පන මේ සබ්‌බසංඛාරසමථේ සබ්‌බූපධිපටිනිස්‌සග්‌ගේ තණ්‌හක්‌ඛයේ විරාගේ නිරෝධේ නිබ්‌බානේ චිත්‌තං න පක්‌ඛන්‌දති නප්‌පසීදති න සන්‌තිට්‌ඨති නාධිමුච්‌චති. පරිතස්‌සනා උපාදානං උප්‌පජ්‌ජති. පච්‌චුදාවත්‌තති මානසං අථ කෝ චරහි මේ අත්‌තාති ? න ඛෝ පනේවං ධම්‌මං පස්‌සතෝ හෝති. කෝ නු ඛෝ මේ තථා ධම්‌මං දේසෙය්‍ය යථාහං ධම්‌මං පස්‌සෙය්‍යන්‌ති.

එතකොට ආයුෂ්මත් ඡන්නයන්ට මේ විදිහට හිතුණා. “ඔය කරුණ ගැන මට හිතෙන්නෙත් ඔය විදිහට ම යි. රූපය කියන්නෙ අනිත්‍ය දෙයක්. වේදනාවත් අනිත්‍යයි. සඤ්ඤාවත් අනිත්‍යයි. සංස්කාරත් අනිත්‍යයි. විඤ්ඤාණයත් අනිත්‍යයි. ඒ වගේ ම රූපය අනාත්මයි. වේදනාවත් අනාත්මයි. සඤ්ඤාවත් අනාත්මයි. සංස්කාරත් අනාත්මයි. විඤ්ඤාණයත් අනාත්මයි. හැම සංස්කාරයක්ම අනිත්‍යයි. හැම දෙයක්ම අනාත්මයි කියලා. ඒ වුණාට සිය සංස්කාර සංසිඳී ගිය, සියලු කෙලෙස් සහිත කර්ම බැහැර වුණ, තණ්හාව ක්ෂය වුණ, විරාගී වූ තණ්හා නිරෝධය වන ඒ අමා නිවනෙහි මගේ සිත බැසගන්නෙ නැහැ නෙව. පහදින්නෙත් නෑ නෙව. පිහිටන්නෙත් නෑ නෙව. නිදහස් වෙන්නෙත් නෑ නෙව. තැති ගැනීම් සහිත, බැඳීමක් නෙ උපදින්නෙ. මනස ආයෙමත් අනෙක් පැත්තට හැරිල එනවා. මගේ කවර ආත්මයක් ද හැසිරෙන්නේ කියලා. ධර්මය අවබෝධ වෙන කෙනෙකුට එහෙම වෙන්න බැහැ. අනේ, මං යම් අයුරකින් ධර්මය අවබෝධ කරනවා නම්, ඒ විදිහට මට කවුරුනම් ධර්මය දේශනා කරාවිද?”

#### අථ ඛෝ ආයස්මතෝ ඡන්‌නස්‌ස ඒතදහෝසි. අයං ඛෝ ආයස්‌මා ආනන්දෝ කෝසම්‌බියං විහරති ඝෝසිතාරාමේ. සත්‌ථු චේව සංවණ්‌ණිතෝ සම්‌භාවිතෝ ච විඤ්‌ඤූනං සබ්‍රහ්‌මචාරීනං, පහෝති ච මේ ආයස්‌මා ආනන්දෝ තථා ධම්‌මං දේසේතුං යථාහං ධම්‌මං පස්‌සෙය්‍යං. අත්‌ථි ච මේ ආයස්‌මන්‌තේ ආනන්‌දේ තාවතිකා විස්‌සට්‌ඨි. යන්නූනාහං යේනායස්‌මා ආනන්දෝ තේනුපසංකමෙය්‍යන්‌ති.

ඉතින් ආයුෂ්මත් ඡන්නයන්ට මේ අදහස ඇතිවුණා. “මේ ආයුෂ්මත් ආනන්දයන් වහන්සේ කොසඹෑ නුවර ඝෝෂිතාරාමයේ වැඩඉන්නෙ. ශාස්තෘන් වහන්සේ විසිනුත් සංවර්ණනා කරල තියෙනවා. නුවණැති සබ්‍රහ්මචාරීන් වහන්සේලා ගරු බුහුමන් දක්වනවා. ආයුෂ්මත් ආනන්දයන් වහන්සේ නම් යම් අයුරකින් මං ධර්මය දකිනවා නම් ඒ විදිහට ධර්මය දේශනා කරන්නට පුළුවන්කමක් තියෙන කෙනෙක්. අනික මට ආයුෂ්මත් ආනන්දයන් වහන්සේ ගැන ඒ තරම්ම විශ්වාසයකුත් තියෙනවා. දැන් මට කරන්න තියෙන්නේ ආයුෂ්මත් ආනන්දයන් වහන්සේ ළඟට යන එක තමයි.”

#### අථ ඛෝ ආයස්‌මා ඡන්‌නෝ සේනාසනං සංසාමෙත්‌වා පත්‌තචීවරමාදාය යේන කෝසම්‌බි ඝෝසිතාරාමෝ, යේනායස්‌මා ආනන්දෝ තේනුපසංකමි. උපසංකමිත්‌වා ආයස්‌මතා ආනන්‌දේන සද්‌ධිං සම්මෝදි. සම්මෝදනීයං කථං සාරාණීයං විතිසාරෙත්වා ඒකමන්තං නිසීදි. ඒකමන්තං නිසින්නෝ ඛෝ ආයස්‌මා ඡන්‌නෝ ආයස්‌මන්‌තං ආනන්‌දං ඒතදවෝච. ඒකමිදාහං ආවුසෝ ආනන්‌ද, සමයං බාරාණසියං විහරාමි ඉසිපතනේ මිගදායේ. අථ ඛෝ අහං ආවුසෝ, සායන්‌හසමයං පටිසල්‌ලානා වුට්‌ඨිතෝ අවාපුරණං ආදාය විහාරේන විහාරං උපසංකමිං. උපසංකමිත්‌වා ථේරේ භික්‌ඛූ ඒතදවෝචං. ඕවදන්‌තු මං ආයස්‌මන්‌තෝ ථේරා, අනුසාසන්‌තු මං ආයස්‌මන්‌තෝ ථේරා, කරොන්‌තු මේ ආයස්‌මන්‌තෝ ථේරා ධම්‌මිං කථං, යථාහං ධම්‌මං පස්‌සෙය්‍යන්‌ති.

ඉතින් ආයුෂ්මත් ඡන්නයන් සේනාසනය අස්පස් කරලා පාසිවුරුත් අරගෙන කොසඹෑනුවර ඝෝෂිතාරාමයෙහි වැඩසිටි ආයුෂ්මත් ආනන්දයන් වෙත පැමිණුනා. පැමිණිලා ආයුෂ්මත් ආනන්දයන් සමග සතුටු වුණා. සතුටු විය යුතු පිළිසඳර කතාබහ අවසන් කොට එකත්පස්ව වාඩිවුණා. එකත්පස්ව වාඩිවුණ ආයුෂ්මත් ඡන්නයන් ආයුෂ්මත් ආනන්දයන්ට මෙහෙම කිව්වා. “ප්‍රිය ආයුෂ්මත් ආනන්දයෙනි, මං එතකොට හිටියේ බරණැස ඉසිපතන නම් වූ මිගදාය වනසෙනසුනේ. එදා මං සවස් වරුවෙහි භාවනාවෙන් නැගිට යතුරත් රැගෙන විහාරයෙන් විහාරයට පැමිණිලා ස්ථවිර භික්ෂූන් වහන්සේලාට මෙහෙම කිව්වා. ‘ප්‍රිය ආයුෂ්මත් ස්ථවිරයන් වහන්ස, මට අවවාද දෙන සේක්වා! ප්‍රිය ආයුෂ්මත් ස්ථවිරයන් වහන්ස, මට අනුශාසනා කරන සේක්වා! ප්‍රිය ආයුෂ්මත් ස්ථවිරයන් වහන්ස, මං ධර්මය අවබෝධ කරන්නේ යම් අයුරකින් නම් ඒ විදිහට මට ධර්ම කථාව කරන සේක්වා!’ කියලා.

#### ඒවං වුත්තේ මං ආවුසෝ, ථේරා භික්‌ඛූ ඒතදවෝචුං. රූපං ඛෝ ආවුසෝ ඡන්‌න, අනිච්‌චං. වේදනා අනිච්‌චා. සඤ්‌ඤා අනිච්‌චා. සංඛාරා අනිච්‌චා. විඤ්‌ඤාණං අනිච්‌චං. රූපං අනත්‌තා, වේදනා අනත්‌තා, සඤ්ඤා අනත්‌තා, සංඛාරා අනත්‌තා, විඤ්‌ඤාණං අනත්‌තා. සබ්‌බේ සංඛාරා අනිච්‌චා, සබ්‌බේ ධම්‌මා අනත්‌තාති.

ඒ විදිහට කිව්වහම ස්ථවිර භික්ෂූන් වහන්සේලා මට මෙකරුණ පවසා සිටියා. ‘ප්‍රිය ආයුෂ්මතුනි, රූපය කියන්නෙ අනිත්‍ය දෙයක්. වේදනාවත් අනිත්‍යයි. සඤ්ඤාවත් අනිත්‍යයි. සංස්කාරත් අනිත්‍යයි. විඤ්ඤාණයත් අනිත්‍යයි. ඒ වගේම රූපය අනාත්මයි. වේදනාවත් අනාත්මයි. සඤ්ඤාවත් අනාත්මයි. සංස්කාරත් අනාත්මයි. විඤ්ඤාණයත් අනාත්මයි. හැම සංස්කාරයක්ම අනිත්‍යයි. හැම දෙයක්ම අනාත්මයි’ කියලා.

#### තස්‌ස මය්‌හං, ආවුසෝ, ඒතදහෝසි. මය්‌හම්‌පි ඛෝ ඒතං ඒවං හෝති. රූපං අනිච්‌චං, වේදනා අනිච්චා සඤ්ඤා අනිච්චා සංඛාරා අනිච්චා විඤ්‌ඤාණං අනිච්‌චං, රූපං අනත්‌තා, වේදනා අනත්තා සඤ්‌ඤා අනත්තා සංඛාරා අනත්තා විඤ්‌ඤාණං අනත්‌තා. සබ්‌බේ සංඛාරා අනිච්‌චා, සබ්‌බේ ධම්‌මා අනත්‌තාති.

එතකොට මට මේ විදිහට හිතුණා. ‘ඔය කරුණ ගැන මට හිතෙන්නෙත් ඔය විදිහට ම යි. රූපය කියන්නෙ අනිත්‍ය දෙයක්. වේදනාවත් අනිත්‍යයි. සඤ්ඤාවත් අනිත්‍යයි. සංස්කාරත් අනිත්‍යයි. විඤ්ඤාණයත් අනිත්‍යයි. ඒ වගේම රූපය අනාත්මයි. වේදනාවත් අනාත්මයි. සඤ්ඤාවත් අනාත්මයි. සංස්කාරත් අනාත්මයි. විඤ්ඤාණයත් අනාත්මයි. හැම සංස්කාරයක්ම අනිත්‍යයි. හැම දෙයක්ම අනාත්මයි’ කියලා.

#### අථ ච පන මේ සබ්‌බසංඛාරසමථේ සබ්‌බූපධිපටිනිස්‌සග්‌ගේ තණ්‌හක්‌ඛයේ විරාගේ නිරෝධේ නිබ්‌බානේ චිත්‌තං න පක්‌ඛන්‌දති නප්‌පසීදති න සන්‌තිට්‌ඨති නාධිමුච්‌චති. පරිතස්‌සනා උපාදානං උප්‌පජ්‌ජති. පච්‌චුදාවත්‌තති මානසං අථ කෝ චරහි මේ අත්‌තාති? න ඛෝ පනේතං ධම්‌මං පස්‌සතෝ හෝති. කෝ නු ඛෝ මේ තථා ධම්‌මං දේසෙය්‍ය යථාහං ධම්‌මං පස්‌සෙය්‍යන්‌ති.

ඒ වුණාට සියලු සංස්කාර සංසිඳී ගිය, සියලු කෙලෙස් සහිත කර්ම බැහැර වුණ, තණ්හාව ක්ෂය වුණ, විරාගී වූ තණ්හා නිරෝධය වන ඒ අමා නිවනෙහි මගේ සිත බැසගන්නෙ නැහැ නෙව. පහදින්නෙත් නෑ නෙව. පිහිටන්නෙත් නෑ නෙව. නිදහස් වෙන්නෙත් නෑ නෙව. තැති ගැනීම් සහිත, බැඳීමක් නෙ උපදින්නෙ. මනස ආයෙමත් අනෙක් පැත්තට හැරිල එනවා. මගේ කවර ආත්මයක් ද හැසිරෙන්නේ කියලා. ධර්මය අවබෝධ වෙන කෙනෙකුට එහෙම වෙන්න බැහැ. අනේ, මං යම් අයුරකින් ධර්මය අවබෝධ කරනවා නම්, ඒ විදිහට මට කවුරුනම් ධර්මය දේශනා කරාවිද?’ කියලා.

#### තස්‌ස මය්‌හං ආවුසෝ, ඒතදහෝසි. අයං ඛෝ ආයස්‌මා ආනන්දෝ කෝසම්‌බියං විහරති ඝෝසිතරාමේ. සත්‌ථු චේව සංවණ්‌ණිතෝ සම්‌භාවිතෝ ච විඤ්‌ඤූනං සබ්‍රහ්‌මචාරීනං, පහෝති ච මේ ආයස්‌මා ආනන්දෝ තථා ධම්‌මං දේසේතුං යථාහං ධම්‌මං පස්‌සෙය්‍යං. අත්‌ථි ච මේ ආයස්‌මන්‌තේ ආනන්‌දේ තාවතිකා විස්‌සට්‌ඨි. යන්නූනාහං යේනායස්‌මා ආනන්දෝ තේනුපසංකමෙය්‍යන්‌ති. ඕවදතු මං ආයස්‌මා ආනන්දෝ. අනුසාසතු මං, ආයස්‌මා ආනන්දෝ. කරෝතු මේ ආයස්‌මා ආනන්දෝ ධම්‌මිං කථං, යථාහං ධම්‌මං පස්‌සෙය්‍යන්‌ති.

ඉතින් මට මේ අදහස ඇතිවුණා. ‘මේ ආයුෂ්මත් ආනන්දයන් වහන්සේ කොසඹෑ නුවර ඝෝෂිතාරාමයේ වැඩඉන්නෙ. ශාස්තෘන් වහන්සේ විසිනුත් සංවර්ණනා කරල තියෙනවා. නුවණැති සබ්‍රහ්මචාරීන් වහන්සේලා ගරු බුහුමන් දක්වනවා. ආයුෂ්මත් ආනන්දයන් වහන්සේ නම් යම් අයුරකින් මං ධර්මය දකිනවා නම් ඒ විදිහට ධර්මය දේශනා කරන්නට පුළුවන්කමක් තියෙන කෙනෙක්. අනික මට ආයුෂ්මත් ආනන්දයන් වහන්සේ ගැන ඒ තරම්ම විශ්වාසයකුත් තියෙනවා. දැන් මට කරන්න තියෙන්නේ ආයුෂ්මත් ආනන්දයන් වහන්සේ ළඟට යන එක තමයි.’ ප්‍රිය ආයුෂ්මත් ආනන්දයන් වහන්ස, මට අවවාද දෙන සේක්වා! ප්‍රිය ආයුෂ්මත් ආනන්දයන් වහන්ස, මට අනුශාසනා කරන සේක්වා! ප්‍රිය ආයුෂ්මත් ආනන්දයන් වහන්ස, මං ධර්මය අවබෝධ කරන්නේ යම් අයුරකින් නම් ඒ විදිහට මට ධර්ම කථාව කරන සේක්වා!”

#### එත්‌තකේනපි මයං ආයස්මතෝ ඡන්‌නස්‌ස අත්‌තමනා අභිරද්‌ධා, තං ආයස්‌මා ඡන්‌නෝ ආවී අකාසි. ඛිලං පභින්‌දි, ඕදහාවුසෝ ඡන්‌න සෝතං. භබ්බෝසි ධම්‌මං විඤ්‌ඤාතුන්‌ති. අථ ඛෝ ආයස්මතෝ ඡන්‌නස්‌ස තාවතකේනේව උළාරං පීතිපාමොජ්‌ජං උප්‌පජ්‌ජි භබ්බෝ කිරස්‌මි ධම්‌මං විඤ්‌ඤාතුන්‌ති.

“මෙපමණකින් ම අපි ආයුෂ්මත් ඡන්නයන් ගැන සතුටු වෙනවා. ආයුෂ්මත් ඡන්නයන් අපට ආරාධනා කරනවා නෙව. ආයුෂ්මත් ඡන්නයන් විවෘතභාවයට පත්වුණා. මාන හුල බින්දා. ප්‍රිය ආයුෂ්මත් ඡන්නයෙනි, සවන් යොමු කරන්න. ධර්මය අවබෝධ කරන්නට ඔබ දැන් සුදුසුයි. ආයුෂ්මත් ඡන්නයන්ට එපමණකින් ම උදාර වූ ප්‍රීති ප්‍රමුදිත බවක් උපන්නා. ‘අනේ මමත් ධර්මය අවබෝධ කරන්නට සුදුසු කෙනෙක් නේද’ කියලා.

#### සම්‌මුඛා මේතං ආවුසෝ ඡන්‌න, භගවතෝ සුතං, සම්‌මුඛා ච පටිග්‌ගහිතං කච්‌චානගොත්‌තං භික්‌ඛුං ඕවදන්‌තස්‌ස. ද්‌වයනිස්‌සිතෝ ඛෝයං කච්‌චාන, ලෝකෝ යේභුය්‍යේන, අත්‌ථිතඤ්‌චේව නත්‌ථිතඤ්‌ච. ලෝකසමුදයං ඛෝ කච්‌චාන, යථාභූතං සම්‌මප්‌පඤ්‌ඤාය පස්‌සතෝ යා ලෝකේ නත්‌ථිතා, සා න හෝති. ලෝකනිරෝධං ඛෝ කච්‌චාන, යථාභූතං සම්‌මප්‌පඤ්‌ඤාය පස්‌සතෝ යා ලෝකේ අත්‌ථිතා, සා න හෝති. උපයූපාදානාභිනිවේසවිනිබන්‌ධෝ ඛෝයං කච්‌චාන, ලෝකෝ යේභුය්‍යේන. තඤ්චායං උපයූපාදානං චේතසෝ අධිට්‌ඨානාභිනිවේසානුසයං න උපේති න උපාදියති න අධිට්‌ඨාති අත්‌තා මේති. දුක්‌ඛමේව උප්‌පජ්‌ජමානං උප්‌පජ්‌ජති, දුක්‌ඛං නිරුජ්‌ඣමානං නිරුජ්‌ඣතීති. න කංඛති න විචිකිච්‌ඡති. අපර‌පච්‌චයා ඤාණමේවස්‌ස එත්‌ථ හෝති. එත්‌තාවතා ඛෝ කච්‌චාන, සම්‌මාදිට්‌ඨි හෝති.

ප්‍රිය ආයුෂ්මත් ඡන්න, කච්චානගොත්ත භික්ෂුවට ධර්මාවවාද වදාරද්දී භාග්‍යවතුන් වහන්සේ සමීපයේදී ම යි මේ දෙසුම මං ඇසුවේ. සමීපයේදී ම යි මං පිළිගත්තේ. ‘පින්වත් කච්චාන, මේ ලෝක සත්වයා වනාහී බොහෝ සෙයින් ම ‘ඇත’ යන මතයත්, ‘නැත’ යන මතයත් දෙක තමයි ඇසුරු කරන්නේ. පින්වත් කච්චාන, මේ (ජීවිතය නම් වූ) ලෝකයේ සකස් වීම ඒ වූ ආකාරයෙන්ම දියුණු කරපු ප්‍රඥාවෙන් දකින කොට ලෝකය පිළිබඳව ‘නැත’ කියල කියන යම් මතයක් ඇත්නම් ඒක නැතිවෙලා යනවා. පින්වත් කච්චාන, ලෝකයේ නිරුද්ධ වීම ඒ වූ ආකාරයෙන් ම දියුණු කරපු ප්‍රඥාවෙන් දකින කොට ලෝකය පිළිබඳව ‘ඇත’ කියල කියන යම් මතයක් ඇත්නම් ඒක නැතිවෙලා යනවා. පින්වත් කච්චාන, මේ ලෝක සත්වයා බොහෝ සෙයින්ම බැසගෙනයි ඉන්නේ. බැඳිලයි ඉන්නේ. දැඩිව බැසගෙනයි ඉන්නේ. දැඩිව බැඳිලයි ඉන්නේ. නමුත් (දියුණු කරපු ප්‍රඥාවෙන් යථාර්ථය දකින කෙනා) මේ බැසගැනීමක් ඇද්ද, බැඳීමක් ඇද්ද, සිතෙන් කළ අදිටනක් ඇද්ද, දැඩිව බැසගැනීමක් ඇද්ද, එයට පැමිණෙන්නෙ නෑ. එයට බැඳෙන්නෙත් නෑ. ‘මාගේ ආත්මය’ කියලා අදිටන් කරන්නෙත් නෑ. උපදිනවා නම් උපදින්නේ දුක විතරක්ම බවත්, නිරුද්ධ වෙනවා නම් නිරුද්ධ වෙන්නෙත් දුකම බවත් යන මේ කරුණ ගැන සැක කරන්නෙ නෑ. විචිකිච්ඡා කරන්නෙ නෑ. ඔය පිළිබඳව බාහිර උපකාරයකින් තොරව තමන් තුළ ම අවබෝධ ඥානයක් තියෙනවා. පින්වත් කච්චාන, ඔපමණකින් ම සම්මා දිට්ඨිය තියෙනවා.

#### සබ්‌බමත්‌ථීති ඛෝ කච්‌චාන, අයමේකෝ අන්‌තෝ. සබ්‌බං නත්‌ථීති ඛෝ අයං දුතියෝ අන්‌තෝ. ඒතේ තේ කච්‌චාන, උභෝ අන්‌තේ අනුපගම්‌ම මජ්‌ඣේන තථාගතෝ ධම්‌මං දේසේති. අවිජ්‌ජා පච්‌චයා සංඛාරා. සංඛාරපච්‌චයා විඤ්‌ඤාණං, විඤ්ඤාණ පච්‌චයා නාමරූපං, නාමරූප පච්‌චයා සළායතනං, සළායතන පච්‌චයා ඵස්සෝ, ඵස්ස පච්‌චයා වේදනා, වේදනා පච්‌චයා තණ්හා, තණ්හා පච්‌චයා උපාදානං. උපාදාන පච්‌චයා භවෝ, භව පච්‌චයා ජාති, ජාති පච්‌චයා ජරාමරණං සෝකපරිදේවදුක්ඛදෝමනස්සුපායාසා සම්භවන්ති. ඒවමේතස්‌ස කේවලස්‌ස දුක්‌ඛක්‌ඛන්‌ධස්‌ස සමුදයෝ හෝති.

පින්වත් කච්චාන, සියල්ල ඇත කියන මේ මතය එක අන්තයක්. සියල්ල නැත කියන මේ මතය දෙවෙනි අන්තයයි. පින්වත් කච්චාන, ඔය මත දෙකටම නොපැමිණීමෙන් තමයි තථාගතයන් වහන්සේ ධර්මය දේශනා කරන්නේ. අවිද්‍යාව හේතු කොට ගෙන සංස්කාර ඇතිවෙනවා. සංස්කාර හේතු කොට ගෙන විඤ්ඤාණය ඇති වෙනවා. විඤ්ඤාණය හේතු කොට ගෙන නාමරූප ඇතිවෙනවා. නාමරූප හේතු කොට ගෙන ආයතන හය ඇතිවෙනවා. ආයතන හය හේතු කොට ගෙන ස්පර්ශය ඇතිවෙනවා. ස්පර්ශය හේතු කොට ගෙන විඳීම ඇතිවෙනවා. විඳීම හේතු කොට ගෙන තණ්හාව ඇතිවෙනවා. තණ්හාව හේතු කොට ගෙන බැඳීම ඇතිවෙනවා. බැඳීම හේතු කොට ගෙන විපාක පිණිස කර්ම සකස් වීම ඇතිවෙනවා. විපාක පිණිස කර්ම සකස් වීම හේතු කොට ගෙන ඉපදීම ඇතිවෙනවා. ඉපදීම හේතු කොට ගෙන ජරාමරණ, සෝක, වැළපීම්, දුක් දොම්නස්, සුසුම් හෙළීම් ඇතිවෙනවා. ඔය ආකාරයටයි මේ මුළු මහත් දුක්ඛස්කන්ධයම සකස් වෙන්නේ.

#### අවිජ්‌ජායත්වේව අසේසවිරාගනිරෝධා සංඛාරනිරෝධෝ, සංඛාර නිරෝධා විඤ්‌ඤාණ නිරෝධෝ, විඤ්ඤාණ නිරෝධා නාමරූප නිරෝධෝ, නාමරූප නිරෝධා සළායතන නිරෝධෝ, සළායතන නිරෝධා ඵස්ස නිරෝධෝ, ඵස්ස නිරෝධා වේදනා නිරෝධෝ, වේදනා නිරෝධා තණ්හා නිරෝධෝ, තණ්හා නිරෝධා උපාදාන නිරෝධෝ. උපාදාන නිරෝධා භව නිරෝධෝ, භව නිරෝධා ජාති නිරෝධෝ, ජාති නිරෝධා ජරාමරණං සෝකපරිදේවදුක්ඛදෝමනස්සුපායාසා නිරුජ්ඣන්ති. ඒවමේතස්‌ස කේවලස්‌ස දුක්‌ඛක්‌ඛන්‌ධස්‌ස නිරෝධෝ හෝතී’ති.

ඒ අවිද්‍යාවම ඉතිරි නැතිව නොඇල්මෙන් නිරුද්ධ වීමෙන් සංස්කාර නිරුද්ධ වෙනවා. සංස්කාර නිරුද්ධ වීමෙන් විඤ්ඤාණය නිරුද්ධ වෙනවා. විඤ්ඤාණය නිරුද්ධ වීමෙන් නාමරූප නිරුද්ධ වෙනවා. නාමරූප නිරුද්ධ වීමෙන් ආයතන හය නිරුද්ධ වෙනවා. ආයතන හය නිරුද්ධ වීමෙන් ස්පර්ශය නිරුද්ධ වෙනවා. ස්පර්ශය නිරුද්ධ වීමෙන් විඳීම නිරුද්ධ වෙනවා. විඳීම නිරුද්ධ වීමෙන් තණ්හාව නිරුද්ධ වෙනවා. තණ්හාව නිරුද්ධ වීමෙන් බැඳීම නිරුද්ධ වෙනවා. බැඳීම නිරුද්ධ වීමෙන් විපාක පිණිස කර්ම සකස් වීම නිරුද්ධ වෙනවා. විපාක පිණිස කර්ම සකස් වීම නිරුද්ධ වීමෙන් ඉපදීම නිරුද්ධ වෙනවා. ඉපදීම නිරුද්ධ වීමෙන් ජරාමරණ, සෝක, වැළපීම්, දුක් දොම්නස්, සුසුම් හෙළීම් නිරුද්ධ වෙනවා. ඔය ආකාරයටයි මේ මුළුමහත් දුක්ඛස්කන්ධයම නිරුද්ධ වෙන්නේ.”

#### ඒවමේතං ආවුසෝ ආනන්‌ද හෝහි. යේසං ආයස්‌මන්‌තානං තාදිසා සබ්‍රහ්‌මචාරයෝ අනුකම්‌පකා අත්‌ථකාමා ඕවාදකා අනුසාසකා. ඉදඤ්‌ච පන මේ ආයස්මතෝ ආනන්‌දස්‌ස ධම්‌මදේසනං සුත්‌වා ධම්මෝ අභිසමේතෝති.

ප්‍රිය ආයුෂ්මත් ආනන්දයෙනි, ආයුෂ්මතුන් වහන්සේ වැනි යම් කෙනෙකුන්ට අනුකම්පාවෙන් යහපත කැමැතිව අවවාද කරන, අනුශාසනා කරන සබ්‍රහ්මචාරීන් වහන්සේලා ඉන්නවා නම් ඔය විදිහම තමයි දැන් ප්‍රිය ආයුෂ්මත් ආනන්දයන් වහන්සේගේ ධර්ම දේශනාව ශ්‍රවණය කරලා මට ධර්මය අවබෝධ වුණා.

සාදු! සාදු!! සාදු!!!

ඡන්න සූත්‍රය නිමා විය.

« » ⇡

ධර්මදානය උදෙසා පාලි සහ සිංහල අන්තර්ගතය උපුටා ගැනීම https://mahamevnawa.lk/sutta/sn3_1-2-4-8/ වෙබ් පිටුවෙනි.
Ver.1.40 - Last Updated On 26-SEP-2020 At 03:14 P.M