« »

# මජ්ඣිම නිකාය

# මජ්ඣිම පණ්ණාසකෝ

## 2.5.9. සුභ සුත්තං

#### 2.5.9. සුභ මාණවකයාට වදාළ දෙසුම

#### ඒවං මේ සුතං: ඒකං සමයං භගවා සාවත්ථියං විහරති ජේතවනේ අනාථපිණ්ඩිකස්ස ආරාමේ. තේන ඛෝ පන සමයේන සුභෝ මාණවෝ තෝදෙය්‍යපුත්තෝ සාවත්ථියං පටිවසති අඤ්ඤතරස්ස ගහපතිස්ස නිවේසනේ කේනචිදේව කරණීයේන. අථ ඛෝ සුභෝ මාණවෝ තෝදෙය්‍යපුත්තෝ යස්ස ගහපතිස්ස නිවේසනේ පටිවසති, තං ගහපතිං ඒතදවෝච: සුතං මේතං ගහපති, අවිවිත්තා සාවත්ථී අරහන්තේහී’ති. කන්නු ඛ්වජ්ජ සමණං වා බ්‍රාහ්මණං වා පයිරුපාසෙය්‍යාමා’ති?

මා හට අසන්නට ලැබුනේ මේ විදිහට යි. එසමයෙහි භාග්‍යවතුන් වහන්සේ වැඩසිටියේ සැවැත් නුවර ජේතවනය නම් වූ අනේපිඬු සිටුතුමා ගේ ආරාමයේ. ඒ කාලයෙහි තෝදෙය්යපුත්‍ර වූ සුභ මාණවකයා කිසියම් කරුණක් පිණිස සැවැත් නුවරට අවුත් එක්තරා ගෘහපතියෙකු ගේ නිවසෙහි නැවතී සිටියා. ඉතින් තෝදෙය්යපුත්‍ර සුභ මාණවකයා යම්කිසි ගෘහපතියෙකු ගේ නිවසෙහි වසයි ද, ඒ ගෘහපතියාට මෙය පැවසුවා.

“ගෘහපතිය, මා මෙය අසා තියෙනවා. ‘සැවැත් නුවර රහතන් වහන්සේලා ගෙන් හිස් වෙන්නෙ නැතෙයි’ කියලා. ඉතින් ඒ නිසා අද අපි ඇසුරු කරන්නට යන්නේ කවර ශ්‍රමණයෙකු හෝ බ්‍රාහ්මණයෙකු හෝ ළඟට ද?”

#### අයං භන්තේ, භගවා සාවත්ථියං විහරති ජේතවනේ අනාථපිණ්ඩිකස්ස ආරාමේ. තං භන්තේ, භගවන්තං පයිරුපාසස්සූ’ති.

“ස්වාමීනී, මේ භාග්‍යවතුන් වහන්සේ වැඩසිටින්නේ සැවැත් නුවර ජේතවන නම් වූ අනේපිඬු සිටාණන් ගේ ආරාමයෙහි නෙව. ඉතින් ස්වාමීනී, ඒ භාග්‍යවතුන් වහන්සේව ඇසුරු කළ මැනැව.”

#### අථ ඛෝ සුභෝ මාණවෝ තෝදෙය්‍යපුත්තෝ තස්ස ගහපතිස්ස පටිස්සුත්වා යේන භගවා තේනුපසංකමි. උපසංකමිත්වා භගවතා සද්ධිං සම්මෝදි, සම්මෝදනීයං කථං සාරාණීයං වීතිසාරෙත්වා ඒකමන්තං නිසීදි. ඒකමන්තං නිසින්නෝ ඛෝ සුභෝ මාණවෝ තෝදෙය්‍යපුත්තෝ භගවන්තං ඒතදවෝච:

එවිට තෝදෙය්යපුත්‍ර සුභ මාණවකයා “එසේය ගෘහපතිය” කියා ඒ ගෘහපතියාට පිළිතුරු දී භාග්‍යවතුන් වහන්සේ කරා පැමිණියා. පැමිණ භාග්‍යවතුන් වහන්සේ සමඟ සතුටු වුනා. සතුටු විය යුතු පිළිසඳර කතා බහේ යෙදී එකත්පස්ව හිඳගත්තා. එකත්පස්ව හුන් තෝදෙය්යපුත්‍ර සුභ මාණවකයා භාග්‍යවතුන් වහන්සේට මෙය පැවසුවා.

#### බ්‍රාහ්මණා භෝ ගෝතම, ඒවමාහංසු: ගහට්ඨෝ ආරාධකෝ හෝති ඤායං ධම්මං කුසලං, න පබ්බජිතෝ ආරාධකෝ හෝති ඤායං ධම්මං කුසල’න්ති. ඉධ භවං ගෝතමෝ කිමාහාති?

“භවත් ගෞතමයන් වහන්ස, බ්‍රාහ්මණවරුන් මෙහෙම කියනවා. ‘ගිහි කෙනෙකුට තමයි ඤාණාවබෝධයෙන් යුතු කුසල් දහම් වැටහෙන්නේ. නමුත් පැවිද්දෙකුට නම් ඤාණාවබෝධයෙන් යුතු කුසල් දහම් වැටහෙන්නේ නැහැ’ මේ පිළිබඳව භවත් ගෞතමයන් වහන්සේ කුමක් වදාරණ සේක් ද?”

#### විභජ්ජවාදෝ ඛෝ අහමෙත්ථ මාණව, නාහමෙත්ථ ඒකංසවාදෝ, ගිහිස්ස වාහං මාණව, පබ්බජිතස්ස වා මිච්ඡාපටිපත්තිං න වණ්ණේමි. ගිහී වා හි මාණව, පබ්බජිතෝ වා මිච්ඡාපටිපන්නෝ මිච්ඡාපටිපන්නාධිකරණහේතු න ආරාධකෝ හෝති ඤායං ධම්මං කුසලං. ගිහිස්ස වාහං මාණව, පබ්බජිතස්ස වා සම්මාපටිපත්තිං වණ්ණේමි. ගිහී වා හි මාණව, පබ්බජිතෝ වා සම්මාපටිපන්නෝ සම්මාපටිපන්නාධිකරණහේතු ආරාධකෝ හෝති ඤායං ධම්මං කුසල’න්ති.

“පින්වත් තරුණය, මං මේ පිළිබඳව කරුණු බෙදා විග්‍රහ කරන කෙනෙක්. මේ පිළිබඳව මා ඒකපාක්ෂිකව කියන්නට යන්නේ නැහැ. පින්වත් තරුණය, ගිහියෙකු ගේ වුනත්, පැවිද්දෙකු ගේ වුනත් වැරදි වැඩපිළිවෙල මා වර්ණනා කරන්නේ නැහැ. පින්වත් මාණවකය, ගිහියෙක් වේවා, පැවිද්දෙක් වේවා වැරදි වැඩපිළිවෙලක යෙදී ඒ මිත්‍යා ප්‍රතිපදාව හේතුවෙන් ඔහු ඤාණාවබෝධයෙන් යුතු කුසල් දහම් ඇතිකරගන්නේ නැහැ.

පින්වත් තරුණය, ගිහියෙකු ගේ වුනත්, පැවිද්දෙකු ගේ වුනත් නිවැරදි වැඩපිළිවෙල පමණයි මා වර්ණනා කරන්නේ. පින්වත් මාණවකය, ගිහියෙක් වේවා, පැවිද්දෙක් වේවා නිවැරදි වැඩපිළිවෙලක යෙදී ඒ සම්‍යක් ප්‍රතිපදාව හේතුවෙන් තමයි ඔහු ඤාණාවබෝධයෙන් යුතු කුසල් දහම් ඇතිකරගන්නේ.”

#### බ්‍රාහ්මණා භෝ ගෝතම, ඒවමාහංසු: ‘මහට්ඨමිදං මහාකිච්චං මහාධිකරණං මහාසමාරම්භං ඝරාවාසකම්මට්ඨානං මහප්ඵලං හෝති අප්පට්ඨමිදං අප්පකිච්චං අප්පාධිකරණං අප්පසමාරම්භං පබ්බජ්ජාකම්මට්ඨානං අප්පඵලං හෝතී’ති. ඉධ භවං ගෝතමෝ කිමාහාති?

“භවත් ගෞතමයන් වහන්ස, බ්‍රාහ්මණවරු මෙහෙමත් කියනවා. ‘ගිහි ගෙදර වැඩ කටයුතු වල කළ යුතු බොහෝ දේවල් තියෙනවා; බොහෝ වැඩ තියෙනවා; බොහෝ කරදරත් තියෙනවා; බොහෝ වෙහෙස මහන්සියත් තියෙනවා වගේ ම එය මහත්ඵල සහිතයි. නමුත් පැවිදි ජීවිතයක ඇති වැඩ කටයුතු දෙස බැලුවා ම ටිකයි තියෙන්නේ; වැඩත් අඩුයි; කරදරත් අඩුයි; වෙහෙස මහන්සියත් අඩුයි; ඒ වගේ ම ප්‍රතිඵලත් අඩුයි.’ මේ පිළිබඳව භවත් ගෞතමයන් වහන්සේ කුමක් වදාරණ සේක් ද?”

#### එත්ථාපි ඛෝ අහං මාණව, විභජ්ජවාදෝ, නාහමෙත්ථ ඒකංසවාදෝ. අත්ථි මාණව, කම්මට්ඨානං මහට්ඨං මහාකිච්චං මහාධිකරණං මහාසමාරම්භං විපජ්ජමානං අප්පඵලං හෝති. අත්ථි මාණව, කම්මට්ඨානං මහට්ඨං මහාකිච්චං මහාධිකරණං මහාසමාරම්භං සම්පජ්ජමානං මහප්ඵලං හෝති. අත්ථි මාණව, කම්මට්ඨානං අප්පට්ඨං අප්පකිච්චං අප්පාධිකරණං අප්පසමාරම්භං විපජ්ජමානං අප්පඵලං හෝති. අත්ථි මාණව, කම්මට්ඨානං අප්පට්ඨං අප්පකිච්චං අප්පාධිකරණං අප්පසමාරම්භං සම්පජ්ජමානං මහප්ඵලං හෝති.

“පින්වත් මාණවකය, මේ පිළිබඳවත් මා කරුණු විග්‍රහ කරමිනුයි කතා කරන්නේ. එනිසා මේ පිළිබඳව ඒකපාක්ෂික වන්නේ නැහැ. පින්වත් මාණවකය, සමහර කටයුතු තියෙනවා ඒ සඳහා බොහෝ දේවල් තියෙනවා; හරීයට වැඩ කළ යුතුයි; මහා කරදර සහිතයි; හරීයට මහන්සි වෙන්න ඕන; නමුත් කඩාකප්පල්වෙලා යනවා. ප්‍රතිඵල අඩුයි.

පින්වත් මාණවකය, තවත් සමහර කටයුතු තියෙනවා ඒ සඳහා බොහෝ දේවල් තියෙනවා; හරීයට වැඩ කළ යුතුයි; මහා කරදර සහිතයි; හරීයට මහන්සි වෙන්න ඕන; හැබැයි ඒ වගේ ම ඉතා හොඳ ප්‍රතිඵල තියෙනවා. සාර්ථකයි.

පින්වත් මාණවකය, සමහර කටයුතු තියෙනවා ඒ සඳහා බොහෝ දේවල් නැහැ; ගොඩාක් වැඩත් නැහැ; ලොකු කරදරයකුත් නැහැ; ලොකු මහන්සියකුත් නැහැ; නමුත් කඩාකප්පල්වෙලා යනවා. ප්‍රතිඵල අඩුයි.

පින්වත් මාණවකය, තවත් සමහර කටයුතු තියෙනවා ඒ සඳහා බොහෝ දේවල් නැහැ; ගොඩාක් වැඩත් නැහැ; ලොකු කරදරයකුත් නැහැ; ලොකු මහන්සියකුත් නැහැ; හැබැයි ඒ වගේ ම ඉතා හොඳ ප්‍රතිඵල තියෙනවා. සාර්ථකයි.

#### කතමඤ්ච මාණව, කම්මට්ඨානං මහට්ඨං මහාකිච්චං මහාධිකරණං මහාසමාරම්භං විපජ්ජමානං අප්පඵලං හෝති: කසි ඛෝ මාණව, කම්මට්ඨානං මහට්ඨං මහාකිච්චං මහාධිකරණං මහාසමාරම්භං විපජ්ජමානං අප්පඵලං හෝති.

පින්වත් මාණවකය, යම් කටයුත්තක් සඳහා බොහෝ දේවල් තියෙනවා නම්, හරීයට වැඩ කළ යුතු නම්, මහා කරදර සහිත නම්, හරීයට මහන්සි වෙන්නට ඕන නම්, එසේ නමුත් ඒ කටයුතු කඩාකප්පල්වෙලා යනවා නම්, ප්‍රතිඵල අඩු නම්, ඒ කුමක්ද? පින්වත් මාණවකය, ගොවිතැන් කිරීමට ම යි බොහෝ දේවල් තියෙන්නෙ; හරියට වැඩ කළ යුතු වන්නේ; මහා කරදර සහිත වන්නේ; හරියට මහන්සි වෙන්න ඕනෙ වෙන්නෙ; එසේ කරද්දිත් පාළු වෙලා යන, අසාර්ථක වෙලා යන අවස්ථා තියෙනවා.

#### කතමඤ්ච මාණව, කම්මට්ඨානං මහට්ඨං මහාකිච්චං මහාධිකරණං මහාසමාරම්භං සම්පජ්ජමානං මහප්ඵලං හෝති: කසියේව ඛෝ මාණව, කම්මට්ඨානං මහට්ඨං මහාකිච්චං මහාධිකරණං මහාසමාරම්භං සම්පජ්ජමානං මහප්ඵලං හෝති.

පින්වත් මාණවකය, යම් කටයුත්තක් සඳහා බොහෝ දේවල් තියෙනවා නම්, හරීයට වැඩ කළ යුතු නම්, මහා කරදර සහිත නම්, හරීයට මහන්සි වෙන්නට ඕන නම්, හැබැයි ඒ වගේ ම ඉතා හොඳ ප්‍රතිඵල තියෙනවා නම්, සාර්ථක වෙනවා නම්, ඒ කුමක්ද? පින්වත් මාණවකය, ඒත් ගොවිතැන් කිරීමට ම යි බොහෝ දේවල් තියෙන්නෙ; හරියට වැඩ කළ යුතු වන්නේ; මහා කරදර සහිත වන්නේ; හරියට මහන්සි වෙන්න ඕනෙ වෙන්නෙ; එසේ කරද්දිත් ඉතා හොඳ ප්‍රතිඵල ලැබෙන අවස්ථා තියෙනවා. සාර්ථක වෙන අවස්ථා තියෙනවා.

#### කතමඤ්ච මාණව, කම්මට්ඨානං අප්පට්ඨං අප්පකිච්චං අප්පාධිකරණං අප්පසමාරම්භං විපජ්ජමානං අප්පඵලං හෝත: වණිජ්ජා ඛෝ මාණව, කම්මට්ඨානං අප්පට්ඨං අප්පකිච්චං අප්පාධිකරණං අප්පසමාරම්භං විපජ්ජමානං අප්පඵලං හෝති.

පින්වත් මාණවකය, යම් කටයුත්තක් සඳහා වැඩිය දේවල් නැත්නම්, වැඩ කටයුතු ටිකයි නම්, කරදර ත් ටිකයි නම්, මහන්සියත් ටිකයි නම්, එසේ නමුත් ඒ කටයුතු කඩාකප්පල්වෙලා යනවා නම්, ප්‍රතිඵල අඩු නම්, ඒ කුමක්ද? පින්වත් මාණවකය, වෙළඳාම් කිරීමට ම යි දේවල් අඩුවෙන් තියෙන්නෙ; අඩුවෙන් වැඩ කළ යුතු වන්නේ; අඩු කරදර සහිත වන්නේ; අඩුවෙන් මහන්සි වෙන්න ඕනෙ වෙන්නෙ; එසේ කරද්දිත් කඩකප්පල් වෙලා යන, අසාර්ථක වෙලා යන අවස්ථා තියෙනවා.

#### කතමඤ්ච මාණව, කම්මට්ඨානං අප්පට්ඨං අප්පකිච්චං අප්පාධිකරණං අප්පසමාරම්භං සම්පජ්ජමානං මහප්ඵලං හෝති: වණිජ්ජායේව ඛෝ මාණව, කම්මට්ඨානං අප්පට්ඨං අප්පකිච්චං අප්පාධිකරණං අප්පසමාරම්භං සම්පජ්ජමානං මහප්ඵලං හෝති.

පින්වත් මාණවකය, යම් කටයුත්තක් සඳහා වැඩිය දේවල් නැත්නම්, වැඩ කටයුතු ටිකයි නම්, කරදර ත් ටිකයි නම්, මහන්සියත් ටිකයි නම්, එසේ නමුත් ඒ කටයුතු ඉතා හොඳ ප්‍රතිඵල තියෙනවා නම්, සාර්ථක නම්, ඒ කුමක්ද? පින්වත් මාණවකය, වෙළඳාම් කිරීමට ම යි දේවල් අඩුවෙන් තියෙන්නෙ; අඩුවෙන් වැඩ කළ යුතු වන්නේ; අඩු කරදර සහිත වන්නේ; අඩුවෙන් මහන්සි වෙන්න ඕනෙ වෙන්නෙ; එසේ කරද්දිත් ඉතා හොඳ ප්‍රතිඵල ලැබෙන අවස්ථා තියෙනවා. සාර්ථක වෙන අවස්ථා තියෙනවා.

#### සෙය්‍යථාපි මාණව, කසි කම්මට්ඨානං මහට්ඨං මහාකිච්චං මහාධිකරණං මහාසමාරම්භං විපජ්ජමානං අප්පඵලං හෝති. ඒවමේව ඛෝ මාණව, ඝරාවාසකම්මට්ඨානං මහට්ඨං මහාකිච්චං මහාධිකරණං මහාසමාරම්භං විපජ්ජමානං අප්පඵලං හෝති.

පින්වත් මාණවකය, බොහෝ දේවල් තියෙන, හරියට වැඩ කටයුතු තියෙන, මහා කරදර තියෙන, හරියට මහන්සි වෙන්නට තියෙන, ගොවිතැනේ දී එසේ කරද්දිත් පාළු වෙලා, අසාර්ථක වෙලා යනවා වගේ පින්වත් මාණවකය, ගිහි ගෙවල් වල වැඩකටයුතු වලදී බොහෝ දේවල් තිබුණත්, හරියට වැඩ තිබුනත් මහා කරදර තිබුනත්, ගොඩාක් මහන්සි වුනත් එහෙම කරද්දිත් කඩාකප්පල් වෙලා අසාර්ථක වෙලා යන අවස්ථා තියෙනවා.

#### සෙය්‍යථාපි මාණව, කසියේව කම්මට්ඨානං මහට්ඨං මහාකිච්චං මහාධිකරණං මහාසමාරම්භං සම්පජ්ජමානං මහප්ඵලං හෝති. ඒවමේව ඛෝ මාණව, ඝරාවාසකම්මට්ඨානං මහට්ඨං මහාකිච්චං මහාධිකරණං මහාසමාරම්භං සම්පජ්ජමානං මහප්ඵලං හෝති.

ඒ වගේ ම පින්වත් මාණවකය, බොහෝ දේවල් තියෙන, හරියට වැඩ කටයුතු තියෙන, මහා කරදර තියෙන, හරියට මහන්සි වෙන්නට තියෙන, ගොවිතැනේ දී එසේ කරද්දිත් ඉතාමත් හොඳ ප්‍රතිඵල ලැබිලා, සාර්ථක වෙලා යනවා වගේ පින්වත් මාණවකය, ගිහි ගෙවල් වල වැඩකටයුතු වලදී බොහෝ දේවල් තිබුනත්, හරියට වැඩ තිබුනත් මහා කරදර තිබුනත්, ගොඩාක් මහන්සි වුනත් එහෙම කරද්දිත් ඉතාමත් හොඳ ප්‍රතිඵල ලැබිලා සාර්ථක වෙන අවස්ථා තියෙනවා.

#### සෙය්‍යථාපි මාණව, වණිජ්ජා කම්මට්ඨානං අප්පට්ඨං අප්පකිච්චං අප්පාධිකරණං අප්පසමාරම්භං විපජ්ජමානං අප්පඵලං හෝති. ඒවමේව ඛෝ මාණව, පබ්බජ්ජා කම්මට්ඨානං අප්පට්ඨං අප්පකිච්චං අප්පාධිකරණං අප්පසමාරම්භං විපජ්ජමානං අප්පඵලං හෝති.

ඒ වගේ ම පින්වත් මාණවකය, ටිකක් දේවල් තියෙන, ටිකක් වැඩකටයුතු තියෙන, ටිකක් කරදර ඇති, ටිකක් මහන්සි වෙන්නට තියෙන, වෙළඳාම් වලදී එසේ කරද්දී ත්, කඩාකප්පල් වෙලා අසාර්ථක වෙලා යනවා වගේ; පින්වත් මාණවකය, ඒ අයුරින් ම පැවිදි ජීවිතය වුනත් ටිකක් දේවල් තිබෙන නමුත්, වැඩ කටයුතු අඩු නමුත්, කරදර අඩු නමුත්, මහන්සිය අඩු නමුත් එය විනාශ වෙලා අසාර්ථක වෙලා යනවා.

#### සෙය්‍යථාපි මාණව, වණිජ්ජායේව කම්මට්ඨානං අප්පට්ඨං අප්පකිච්චං අප්පාධිකරණං අප්පසමාරම්භං සම්පජ්ජමානං මහප්ඵලං හෝති. ඒවමේව ඛෝ මාණව, පබ්බජ්ජා කම්මට්ඨානං අප්පට්ඨං අප්පකිච්චං අප්පාධිකරණං අප්පසමාරම්භං සම්පජ්ජමානං මහප්ඵලං හෝතී’ති.

ඒ වගේ ම පින්වත් මාණවකය, ටිකක් දේවල් තියෙන, ටිකක් වැඩකටයුතු තියෙන, ටිකක් කරදර ඇති, ටිකක් මහන්සි වෙන්නට තියෙන, වෙළඳාම් වලදී එසේ කරද්දී ඉතාමත් හොඳ ප්‍රතිඵල ලැබී, සාර්ථක වෙලා යනවා වගේ; පින්වත් මාණවකය, ඒ අයුරින් ම පැවිදි ජීවිතය වුනත් ටිකක් දේවල් තිබෙන නමුත්, වැඩ කටයුතු අඩු නමුත්, කරදර අඩු නමුත්, මහන්සිය අඩු නමුත් එය ඉතා හොඳ ප්‍රතිඵල ලබා සාර්ථක වෙනවා.”

#### බ්‍රාහ්මණා භෝ ගෝතම, පඤ්ච ධම්මේ පඤ්ඤාපෙන්ති පුඤ්ඤස්ස කිරියාය කුසලස්ස ආරාධනායාති.

“භවත් ගෞතමයන් වහන්ස, බ්‍රාහ්මණවරු පින්කිරීම පිණිස, කුසල් උපදවා ගැනීම පිණිස කරුණු පහක් පෙන්වා දෙනවා.”

#### යේ තේ මාණව, බ්‍රාහ්මණා පඤ්ච ධම්මේ පඤ්ඤාපෙන්ති පුඤ්ඤස්ස කිරියාය කුසලස්ස ආරාධනාය. සචේ තේ අගරු, සාධු තේ පඤ්ච ධම්මේ ඉමස්මිං පරිසතිං භාසස්සූති.

“පින්වත් මාණවකය, ඒ බ්‍රාහ්මණවරුන් පින්කිරීම පිණිස, කුසල් උපදවා ගැනීම පිණිස කරුණු පහක් පෙන්වා දෙනවා නම්, ඒ පිළිබඳව ඉදින් ඔබට කරදරයක් නැත්නම් මේ පිරිස මැද ඒ කරුණු පහ කියන්න.”

#### න ඛෝ මේ භෝ ගෝතම, ගරු, යත්ථස්සු භවන්තෝ වා නිසින්නා භවන්තරූපා වාති.

“භවත් ගෞතමයන් වහන්ස, යම් තැනක භවතාණන් වැඩසිටිනවා නම්, භවතාණන් බඳු පින්වතුන් වැඩසිටිනවා නම්, එය මට කියන්නට බැරිකමක් නැහැ.”

#### තේන හි මාණව, භාසස්සූති.

“එසේ නම් මාණවකය, එය කියන්න.”

#### සච්චං ඛෝ භෝ ගෝතම, බ්‍රාහ්මණා පඨමං ධම්මං පඤ්ඤාපෙන්ති පුඤ්ඤස්ස කිරියාය කුසලස්ස ආරාධනාය. තපං ඛෝ භෝ ගෝතම, බ්‍රාහ්මණා දුතියං ධම්මං පඤ්ඤාපෙන්ති පුඤ්ඤස්ස කිරියාය කුසලස්ස ආරාධනාය. බ්‍රහ්මචරියං ඛෝ භෝ ගෝතම, බ්‍රාහ්මණා තතියං ධම්මං පඤ්ඤාපෙන්ති පුඤ්ඤස්ස කිරියාය කුසලස්ස ආරාධනාය. අජ්ඣේසනං ඛෝ භෝ ගෝතම, බ්‍රාහ්මණා චතුත්ථං ධම්මං පඤ්ඤාපෙන්ති පුඤ්ඤස්ස කිරියාය කුසලස්ස ආරාධනාය. චාගං ඛෝ භෝ ගෝතම, බ්‍රාහ්මණා පඤ්චමං ධම්මං පඤ්ඤාපෙන්ති පුඤ්ඤස්ස කිරියාය කුසලස්ස ආරාධනාය. බ්‍රාහ්මණා භෝ ගෝතම, ඉමේ පඤ්ච ධම්මේ පඤ්ඤාපෙන්ති පුඤ්ඤස්ස කිරියාය කුසලස්ස ආරාධනායාති. ඉධ භවං ගෝතමෝ කිමාහාති?

“භවත් ගෞතමයන් වහන්ස, පින් කිරීම පිණිස, කුසල් ඉපිදවීම පිණිස, බ්‍රාහ්මණයන් පෙන්වා දෙන පළමුවෙනි කරුණ නම් සත්‍යය යි. භවත් ගෞතමයන් වහන්ස, පින් කිරීම පිණිස, කුසල් ඉපිදවීම පිණිස, බ්‍රාහ්මණයන් පෙන්වා දෙන දෙවෙනි කරුණ නම් තපස යි. භවත් ගෞතමයන් වහන්ස, පින් කිරීම පිණිස, කුසල් ඉපිදවීම පිණිස, බ්‍රාහ්මණයන් පෙන්වා දෙන තුන්වෙනි කරුණ නම් බ්‍රහ්මචරිය යි. භවත් ගෞතමයන් වහන්ස, පින් කිරීම පිණිස, කුසල් ඉපිදවීම පිණිස, බ්‍රාහ්මණයන් පෙන්වා දෙන සිව්වෙනි කරුණ නම් මන්ත්‍ර අධ්‍යයනය යි. භවත් ගෞතමයන් වහන්ස, පින් කිරීම පිණිස, කුසල් ඉපිදවීම පිණිස, බ්‍රාහ්මණයන් පෙන්වා දෙන පස්වෙනි කරුණ නම් ත්‍යාගය යි. භවත් ගෞතමයන් වහන්ස, මෙන්න මේ කරුණු පහ තමයි බ්‍රාහ්මණවරු පින් කිරීම පිණිස, කුසල් ඉපිදවීම පිණිස පෙන්වා දෙන්නේ. මේ පිළිබඳව භවත් ගෞතමයන් වහන්සේ කුමක් වදාරණ සේක් ද?”

#### කිං පන මාණව, අත්ථි කෝචි බ්‍රාහ්මණානං ඒකබ්‍රාහ්මණෝපි යෝ ඒවමාහ: ‘අහං ඉමේසං පඤ්චන්නං ධම්මානං සයං අභිඤ්ඤා සච්ඡිකත්වා විපාකං පවේදේමී’ති?

“පින්වත් මාණවකය, බ්‍රාහ්මණයන් අතර, එක බ්‍රාහ්මණයෙක් වත් මෙහෙම කියනවා ද? ඒ කියන්නේ ‘මං මේ ධර්ම පහ තමන් තුළින් උපදවා ගත් විශිෂ්ට ඤාණයෙන් යුතුව සාක්ෂාත් කරල යි එහි විපාක කියාදෙන්නෙ’ කියල.”

#### නෝ හිදං භෝ ගෝතම.

“භවත් ගෞතමයන් වහන්ස, එය නොවේ ම යි.”

#### කිං පන මාණව, අත්ථි කෝචි බ්‍රාහ්මණානං ඒකාචරියෝපි ඒකාචරියපාචරියෝපි යාව සත්තමා ආචරියමහයුගා, යෝ ඒවමාහ: ‘අහං ඉමේසං පඤ්චන්නං ධම්මානං සයං අභිඤ්ඤා සච්ඡිකත්වා විපාකං පවේදේමී’ති.

“පින්වත් මාණවකය, බ්‍රාහ්මණයන් අතර, සත්වෙනි ආචාරය පරම්පරාව දක්වා සිටිය එක ආචාර්ය ප්‍රාචාර්ය වූ බ්‍රාහ්මණයෙක් වත් මෙහෙම කියනවා ද? ඒ කියන්නේ ‘මං මේ ධර්ම පහ තමන් තුළින් උපදවා ගත් විශිෂ්ට ඤාණයෙන් යුතුව සාක්ෂාත් කරල යි එහි විපාක කියාදෙන්නෙ’ කියල.”

#### නෝ හිදං භෝ ගෝතම.

“භවත් ගෞතමයන් වහන්ස, එය නොවේ ම යි.”

#### කිං පන මාණව, යේපි තේ බ්‍රාහ්මණානං පුබ්බකා ඉසයෝ මන්තානං කත්තාරෝ මන්තානං පවත්තාරෝ, යේසමිදං ඒතරහි බ්‍රාහ්මණා පෝරාණං මන්තපදං ගීතං පවුත්තං සමිහිතං තදනුගායන්ති, තදනුභාසන්ති, භාසිතමනුභාසන්ති, වාචිතමනුවාචෙන්ති, සෙය්‍යථීදං: අට්ටකෝ වාමකෝ වාමදේවෝ වෙස්සාමිත්තෝ යමතග්ගි අංගීරසෝ භාරද්වාජෝ වාසෙට්ඨෝ කස්සපෝ භගු. තේපි ඒවමාහංසු: ‘මයං ඉමේසං පඤ්චන්නං ධම්මානං සයං අභිඤ්ඤා සච්ඡිකත්වා විපාකං පවේදේමා’ති?

“පින්වත් මාණවකය, ඒ බ්‍රාහ්මණයන් අතුරින් පූර්ව කාලයෙහි මන්ත්‍ර හදපු, මන්ත්‍ර එක්රැස් කළ යම් ඍෂිවරු ඉන්නවා නම්, ඔවුන් කියූ දේ අනුව වර්තමාන බමුණන් ඒ මන්ත්‍ර පද ඔවුන් පැවසූ අයුරින් පවසත් ද, ඔවුන් ගැයූ අයුරින් ගයත් ද, ඔවුන් කියූ අයුරින් කියත් ද, ඔවුන් පාඩම් කළ අයුරින් පාඩම් කරත් ද, ඒ ඔවුන් කවුරුන් ද යත්; අට්ටක, වාමක, වාමදේව, වෙස්සාමිත්ත, යමතග්ගී, අංගීරස, භාරද්වාජ, වාසෙට්ඨ, කස්සප, භගූ යන මේ උදවිය යි. ඔවුන් මෙහෙම කිව්වා ද? ඒ කියන්නේ ‘මං මේ ධර්ම පහ තමන් තුළින් උපදවා ගත් විශිෂ්ට ඤාණයෙන් යුතුව සාක්ෂාත් කරල යි එහි විපාක කියාදෙන්නෙ’ කියල.”

#### නෝ හිදං භෝ ගෝතම.

“භවත් ගෞතමයන් වහන්ස, එය නොවේ ම යි.”

#### ඉති කිර මාණව, නත්ථි කෝචි බ්‍රාහ්මණානං ඒකබ්‍රාහ්මණෝපි යෝ ඒවමාහ: අහං ඉමේසං පඤ්චන්නං ධම්මානං සයං අභිඤ්ඤා සච්ඡිකත්වා විපාකං පවේදේමීති. නත්ථි කෝචි බ්‍රාහ්මණානං ඒකාචරියෝපි ඒකාචරියපාචරියෝපි යාව සත්තමා ආචරියමහයුගා, යෝ ඒවමාහ: ‘අහං ඉමේසං පඤ්චන්නං ධම්මානං සයං අභිඤ්ඤා සච්ඡිකත්වා විපාකං පවේදේමීති. යේපි තේ බ්‍රාහ්මණානං පුබ්බකා ඉසයෝ මන්තානං කත්තාරෝ මන්තානං පවත්තාරෝ, යේසමිදං ඒතරහි බ්‍රාහ්මණා පෝරාණං මන්තපදං ගීතං පවුත්තං සමිහිතං තදනුගායන්ති, තදනුභාසන්ති, භාසිතමනුභාසන්ති, වාචිතමනුවාචෙන්ති, සෙය්‍යථීදං: අට්ටකෝ වාමකෝ වාමදේවෝ වෙස්සාමිත්තෝ යමතග්ගි අංගීරසෝ භාරද්වාජෝ වාසෙට්ඨෝ කස්සපෝ භගු. තේපි ඒවමාහංසු: ‘මයං ඉමේසං පඤ්චන්නං ධම්මානං සයං අභිඤ්ඤා සච්ඡිකත්වා විපාකං පවේදේමා’ති. නෝ හේතං භෝ ගෝතම.

“එහෙම නම් පින්වත් මාණවකය, බ්‍රාහ්මණයන් අතර සිටින්නා වූ එක් බ්‍රාහ්මණයෙක් වත් මෙහෙම කියලා නෑ. ‘මං මේ ධර්ම පහ තමන් තුළින් උපදවා ගත් විශිෂ්ට ඤාණයෙන් යුතුව සාක්ෂාත් කරල යි එහි විපාක කියාදෙන්නෙ’ කියල. ඒ වගේ ම ඒ බ්‍රාහ්මණයන් අතුරින් එක බ්‍රාහ්මණ ආචාර්යවරයෙක් වේවා ප්‍රාචාර්යවරයකේ වේවා, සත්වෙනි ආචාර්ය පරම්පරාව දක්වා කවුරුවත් මෙහෙම කියලා නෑ. ‘මං මේ ධර්ම පහ තමන් තුළින් උපදවා ගත් විශිෂ්ට ඤාණයෙන් යුතුව සාක්ෂාත් කරල යි එහි විපාක කියාදෙන්නෙ’ කියල.

ඒ වගේ ම ඒ බ්‍රාහ්මණයන් අතුරින් පූර්ව කාලයෙහි මන්ත්‍ර හදපු, මන්ත්‍ර එක්රැස් කළ යම් ඍෂිවරු ඉන්නවා නම්, ඔවුන් කියූ දේ අනුව වර්තමාන බමුණන් ඒ මන්ත්‍ර පද ඔවුන් පැවසූ අයුරින් පවසත් ද, ඔවුන් ගැයූ අයුරින් ගයත් ද, ඔවුන් කියූ අයුරින් කියත් ද, ඔවුන් පාඩම් කළ අයුරින් පාඩම් කරත් ද, ඒ ඔවුන් කවුරුන් ද යත්; අට්ටක, වාමක, වාමදේව, වෙස්සාමිත්ත, යමතග්ගී, අංගීරස, භාරද්වාජ, වාසෙට්ඨ, කස්සප, භගූ යන මේ උදවිය යි. ඔවුනුත් මෙහෙම කියලා නෑ. ‘මං මේ ධර්ම පහ තමන් තුළින් උපදවා ගත් විශිෂ්ට ඤාණයෙන් යුතුව සාක්ෂාත් කරල යි. එහි විපාක කියාදෙන්නෙ’ කියල.

#### සෙය්‍යථාපි මාණව, අන්ධවේණිපරම්පරා සංසත්තා? පුරිමෝපි න පස්සති, මජ්ඣිමෝපි න පස්සති, පච්ඡිමෝපි න පස්සති. ඒවමේව ඛෝ මාණව, අන්ධවේණූපමං මඤ්ඤේ බ්‍රාහ්මණානං භාසිතං සම්පජ්ජති. පුරිමෝපි න පස්සති, මජ්ඣිමෝපි න පස්සති, පච්ඡිමෝපි න පස්සතීති.

එතකොට පින්වත් මාණවකය, මෙය පරම්පරාවට බැඳිලා ගිය හැරමිටි ගත් අන්ධ පිරිසක් වගෙයි නෙව. ඉදිරියේ සිටින කෙනාට පෙනෙන්නෙත් නෑ. මැදින් යන කෙනාට පෙනෙන්නෙත් නෑ. අන්තිමයට යන කෙනාට පෙනෙන්නෙත් නෑ. පින්වත් මාණවකය, බ්‍රාහ්මණයන් ගේ ප්‍රකාශය හැරමිටි ගත් අන්ධයන් ගේ උපමාව වගේ කියලයි හිතෙන්නේ. මුලින් යන එක්කෙනා දකින්නෙත් නෑ. මැදින් යන එක්කෙනා දකින්නෙත් නෑ. අන්තිමට යන කෙනා දකින්නෙත් නෑ.

#### ඒවං වුත්තේ සුභෝ මාණවෝ තෝදෙය්‍යපුත්තෝ භගවතා අන්ධවේණූපමේන වුච්චමානෝ කුපිතෝ අනත්තමනෝ භගවන්තංයේව ඛුංසෙන්තෝ භගවන්තංයේව වම්භෙන්තෝ භගවන්තංයේව වදමානෝ ‘සමණෝ ගෝතමෝ පාපිතෝ භවිස්සතී’ති. භගවන්තං ඒතදවෝච: බ්‍රාහ්මණෝ භෝ ගෝතම, පොක්ඛරසාති ඕපමඤ්ඤෝ සුභගවනිකෝ ඒවමාහ: ඒවමේව පනිමේකේ සමණබ්‍රාහ්මණා උත්තරිමනුස්සධම්මා අලමරියඤාණදස්සනවිසේසං පටිජානන්ති. තේසමිදං භාසිතං හස්සකංයේව සම්පජ්ජති, නාමකංයේව සම්පජ්ජති, රිත්තකංයේව සම්පජ්ජති, තුච්ඡකංයේව සම්පජ්ජති. කථං හි නාම මනුස්සභූතෝ උත්තරිමනුස්සධම්මා අලමරියඤාණදස්සනවිසේසං ඤස්සති වා දක්ඛිති වා සච්ඡි වා කරිස්සති. නේතං ඨානං විජ්ජතී’ති.

මෙසේ වදාළ විට තෝදෙය්යපුත්‍ර සුභ මාණවකයා භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් වදාරණ ලද හැරමිටි අල්ලාගත් අන්ධ මිනිසුන් ගේ උපමාව ගැන කිපුනා. නො සතුටට පත් වුනා. භාග්‍යවතුන් වහන්සේට ම අපහාස කරන්නට පටන් ගත්තා. භාග්‍යවතුන් වහන්සේට ම ගරහන්නට පටන් ගත්තා. ‘ශ්‍රමණ ගෞතමයන් වහන්සේ නෙව නො දන්නාකමට පත්වෙලා ඉන්නෙ’ කියල භාග්‍යවතුන් වහන්සේට ම කිය කියා භාග්‍යවතුන් වහන්සේට මෙය පැවසුවා.

“භවත් ගෞතමයන් වහන්ස, උපමඤ්ඤ ගෝත්‍ර ඇති සුභග වනේ හි සිටින පොක්ඛරසාති බ්‍රාහ්මණයා මෙහෙම කිව්වා. ‘මෙහිලා ඇතැම් ශ්‍රමණ බ්‍රාහ්මණයින් උත්තර මනුෂ්‍යධර්ම සංඛ්‍යාත විශේෂ ඤාණදර්ශනයන් ගැන ප්‍රතිඥා දෙනවලු. නමුත් ඒ ඔවුන් ගේ කතාව සිනහවට කරුණක් ම යි. ලාමක බව ම යි ප්‍රකට කරන්නේ. නිසරු බව ම යි ප්‍රකට කරන්නේ. හිස් බව ම යි උපදවන්නේ. මනුෂ්‍යයෙක් වුන කෙනෙකුට ඒ මනුෂ්‍ය ස්වභාවය ඉක්මවා ගිය ආර්ය වූ ඤාණදර්ශන විශේෂයක් දන්නේ ය, දකින්නේ ය, ප්‍රත්‍යක්ෂ කරන්නේ ය යන යමක් ඇද්ද මෙය වෙන්නට බැරි දෙයක් නෙව’ කියල.”

#### කිං පන මාණව, බ්‍රාහ්මණෝ පොක්ඛරසාති ඕපමඤ්ඤෝ සුභගවනිකෝ සබ්බේසංයේව සමණබ්‍රාහ්මණානං චේතසා චේතෝ පරිච්ච පජානාතී’ති?

“පින්වත් මාණවකය, එතකොට ඔය උපමඤ්ඤ ගෝත්‍ර ඇති සුභග වනාධිපති පොක්ඛරසාතී බ්‍රාහ්මණයා සියලු ශ්‍රමණ බ්‍රාහ්මණයන් ගේ සිත තමන් ගේ සිතින් පිරිසිඳ දකින කෙනෙක් ද?”

#### සකායපි හි භෝ ගෝතම, පුණ්ණකාය දාසියා බ්‍රාහ්මණෝ පොක්ඛරසාති ඕපමඤ්ඤෝ සුභගවනිකෝ න චේතසා චේතෝ පරිච්ච පජානාති, කුතෝ පන සබ්බේසංයේව සමණබ්‍රාහ්මණානං චේතසා චේතෝ පරිච්ච පජානිස්සතී’ති.

“භවත් ගෞතමයන් වහන්ස, උපමඤ්ඤ ගෝත්‍ර ඇති සුභග වනාධිපති පොක්ඛරසාතී බ්‍රාහ්මණයා තමන් ගේ නිවසට දිය අදින පුණ්ණකා දාසිය ගේ සිත වත් සිය සිතින් පිරිසිඳ දකින්නට බැහැ නෙව. ඉතින් එහෙම එකේ ඔහු සියලුම ශ්‍රමණ බ්‍රාහ්මණයන් ගේ සිත් කෙසේ නම් තම සිතින් පිරිසිඳ දකින්නට ද?”

#### සෙය්‍යථාපි මාණව, ජච්චන්ධෝ පුරිසෝ න පස්සෙය්‍ය කණ්හසුක්කානි රූපානි, න පස්සෙය්‍ය නීලකානි රූපානි, න පස්සෙය්‍ය පීතකානි රූපානි, න පස්සෙය්‍ය ලෝහිතකානි රූපානි, න පස්සෙය්‍ය මඤ්ජෙට්ඨකානි රූපානි, න පස්සෙය්‍ය සමවිසමං, න පස්සෙය්‍ය තාරකරූපානි, න පස්සෙය්‍ය චන්දිමසූරියේ. සෝ ඒවං වදෙය්‍ය: නත්ථි කණ්හසුක්කානි රූපානි, නත්ථි කණ්හසුක්කානං රූපානං දස්සාවී, නත්ථි නීලකානි රූපානි, නත්ථි නීලකානං රූපානං දස්සාවී, නත්ථි පීතකානි රූපානි, නත්ථි පීතකානං රූපානං දස්සාවී, නත්ථි ලෝහිතකානි රූපානි, නත්ථි ලෝහිතකානං රූපානං දස්සාවී, නත්ථි මඤ්ජෙට්ඨිකානි රූපානි, නත්ථි මඤ්ජෙට්ඨිකානං රූපානං දස්සාවී, නත්ථි සමවිසමං, නත්ථි සමවිසමස්ස දස්සාවී, නත්ථි තාරකරූපානි, නත්ථි තාරකරූපානං දස්සාවී, නත්ථි චන්දිමසූරියා, නත්ථි චන්දිමසූරියානං දස්සාවී, අහමේතං න ජානාමි, අහමේතං න පස්සාමි, තස්මා නත්ථීති. සම්මා නු ඛෝ සෝ මාණව, වදමානෝ වදෙය්‍යාති?

“පින්වත් මාණවකය, ජාත්‍යන්ධ පුරුෂයෙක් ඉන්නවා. ඔහු කලු සුදු රූප දකින්නේ නෑ. නිල් රූප දකින්නේ නැහැ. කහ රූප දකින්නේ නෑ. රතු රූප දකින්නේ නෑ. මදටිය වන් රූප දකින්නේ නැහැ. වළගොඩැලි දකින්නේ නෑ. අහසේ තරු දකින්නේ නෑ. හිරු සඳු දකින්නේ නෑ. ඒ නිසා ඔහු මෙහෙම කියනවා. ‘කලු සුදු රූප කියා දෙයක් නැත. ඒ වගේ ම කළු සුදු රූප දකින කෙනෙක් ද නැත. නීල වර්ණ රූප කියා දෙයක් නැත. නිල්වන් රූප දකින කෙනෙක් ද නැත. කහ වර්ණ රූප කියා දෙයක් නැත. කහවන් රූප දකින කෙනෙක් ද නැත. රතු වර්ණ රූප කියා දෙයක් නැත. රතුවන් රූප දකින කෙනෙක් ද නැත. මදිටිය වර්ණ රූප කියා දෙයක් නැත. මදටියවන් රූප දකින කෙනෙක් ද නැත. වළගොඩැලි කියා දෙයක් නැත. වළගොඩැලි දකින කෙනෙක් ද නැත. අහසේ තරු කියා දෙයක් නැත. තරු දකින කෙනෙක් ද නැත. හිරු සඳු ද නැත. හිරු සඳු දකින කෙනෙක් ද නැත. මං මේවා දන්නෙ නැහැ. මං මේවා දකින්නෙත් නැහැ. එනිසා මේවා නැත. පින්වත් මාණවකය, ඔය විදිහට කිව්වොත් එයා නිවැරදිව කතා කරන කෙනෙක් ද?”

#### නෝ හිදං භෝ ගෝතම, අත්ථි කණ්හසුක්කානි රූපානි, අත්ථි කණ්හසුක්කානං රූපානං දස්සාවී, අත්ථි නීලකානි රූපානි, අත්ථි නීලකානං රූපානං දස්සාවී, අත්ථි පීතකානි රූපානි, අත්ථි පීතකානං රූපානං දස්සාවී, අත්ථි ලෝහිතකානි රූපානි, අත්ථි ලෝහිතකානං රූපානං දස්සාවී, අත්ථි මඤ්ජෙට්ඨිකානි රූපානි, අත්ථි මඤ්ජෙට්ඨිකානං රූපානං දස්සාවී, අත්ථි සමවිසමං, අත්ථි සමවිසමස්ස දස්සාවී, අත්ථි තාරකරූපානි, අත්ථි තාරකරූපානං දස්සාවී, අත්ථි චන්දිමසූරියා, අත්ථි චන්දිමසූරියානං දස්සාවී, අහමේතං න ජානාමි, අහමේතං න පස්සාමි, තස්මා නත්ථීති න හි සෝ භෝ ගෝතම, සම්මා වදමානෝ වදෙය්‍යාති.

“භවත් ගෞතමයන් වහන්ස, එය නොවේ ම යි. ‘කලු සුදු රූප කියා දෙයක් තියෙනවා. ඒ වගේ ම කළු සුදු රූප දකින උදවිය ඉන්නවා. නීල වර්ණ රූප කියා දෙයක් තියෙනවා. නිල්වන් රූප දකින උදවිය ඉන්නවා. කහ වර්ණ රූප කියා දෙයක් තියෙනවා. කහවන් රූප දකින උදවිය ඉන්නවා. රතු වර්ණ රූප කියා දෙයක් තියෙනවා. රතුවන් රූප දකින උදවිය ඉන්නවා. මදිටිය වර්ණ රූප කියා දෙයක් තියෙනවා. මදටියවන් රූප දකින උදවිය ඉන්නවා. වළ ගොඩැලි කියා දෙයක් තියෙනවා. වළගොඩැලි දකින උදවිය ඉන්නවා අහසේ තරු කියා දෙයක් තියෙනවා. තරු දකින උදවිය ඉන්නවා හිරු සඳු ද තියෙනවා. හිරු සඳු දකින උදවිය ඉන්නවා. ඒ නිසා භවත් ගෞතමයන් වහන්ස, නිවැරදිව කතා කරන කෙනෙක් ‘මං මේවා දන්නෙ නැහැ. මං මේවා දකින්නෙත් නැහැ. එනිසා මේවා නැත’ කියා කියන්නෙ නැහැ.”

#### ඒවමේව ඛෝ මාණව, බ්‍රාහ්මණෝ පොක්ඛරසාති ඕපමඤ්ඤෝ සුභගවනිකෝ අන්ධෝ අචක්ඛුකෝ. සෝ වත උත්තරිමනුස්සධම්මා අලමරියඤාණදස්සනවිසේසං ඤස්සති වා දක්ඛිති වා සච්ඡි වා කරිස්සතී’ති නේතං ඨානං විජ්ජති.

“පින්වත් මාණවකය, ඒ වගේ තමයි උපමඤ්ඤ ගෝත්‍ර ඇති සුභගවනාධිපති වූ පොක්ඛරසාතී බ්‍රාහ්මණයා අන්ධයි. ඇස් නෑ. ඔහු සැබැවින් ම මිනිස් ස්වභාවය ඉක්මවා ගිය විශේෂ වූ ආර්ය ඤාණදර්ශනයක් දන්නේ ය, දකින්නේ ය, සාක්ෂාත් කරන්නේ ය යන කාරණය නම් විය නො හැකි දෙයක් තමයි.

#### තං කිං මඤ්ඤසි මාණව, යේ තේ කෝසලකා බ්‍රාහ්මණමහාසාළා සෙය්‍යථීදං: ‘චංකී බ්‍රාහ්මණෝ තාරුක්ඛෝ බ්‍රාහ්මණෝ පොක්ඛරසාති බ්‍රාහ්මණෝ ජාණුස්සෝණි බ්‍රාහ්මණෝ පිතා වා තේ තෝදෙය්‍යෝ. කතමා නේසං සෙය්‍යා’යං වා තේ සම්මුච්චා වාචං භාසෙය්‍යුං. යං වා අසම්මුච්චාති?

පින්වත් මාණවකය, ඒ ගැන කුමක් ද සිතන්නේ? යම් මේ කොසොල් රටවාසී සම්භාවනීය බ්‍රාහ්මණයන් ඉන්නවා. ඔවුන් කවරහුද යත්; චංකී බ්‍රාහ්මණයා, තාරුක්ඛ බ්‍රාහ්මණයා, පොක්ඛරසාතී බ්‍රාහ්මණයා, ජාණුස්සෝණි බ්‍රාහ්මණයා, ඒ වගේ ම ඔබ ගේ පියා වන තෝදෙය්ය බ්‍රාහ්මණයා. ඒ උදවිය යම් දෙයක් ලෝකයා ගේ පොදු පිළිගැනීමෙන් යුක්තව කියයි ද, ලෝකයා නො පිළිගන්නා යම් දෙයක් කියයි ද, මේ දෙකෙන් ශ්‍රේෂ්ඨ වන්නේ කවර දෙයක් ද?”

#### සම්මුච්චා භෝ ගෝතම.

“භවත් ගෞතමයන් වහන්ස, මෙයින් ශ්‍රේෂ්ඨ වන්නේ ලෝකයා පොදුවේ පිළිගන්නා දෙයයි.”

#### කතමා තේසං සෙය්‍යෝ, යං වා තේ මන්තා වාචං භාසෙය්‍යුං. යං වා අමන්තාති?

“ඒ වගේ ම ඔවුන් කියන්නා වූ යමක් මැනැවින් කරුණු සළකා කියයි ද, යමක් මැනැවින් කරුණු නො සළකා කියයි ද, මේ දෙකින් ශ්‍රේෂ්ඨ වන්නේ කුමක් ද?”

#### මන්තා භෝ ගෝතම.

“භවත් ගෞතමයන් වහන්ස, මෙයින් ශ්‍රේෂ්ඨ වන්නේ කරුණු සළකා කියන දෙයයි.”

#### කතමා තේසං සෙය්‍යෝ, යං වා තේ පටිසංඛාය වාචං භාසෙය්‍යුං යං වා අපටිසංඛායාති?

“ඒ වගේ ම ඔවුන් කියන්නා වූ යමක් මැනැවින් නුවණින් විමසා කියයි ද, යමක් මැනැවින් නුවණින් නො විමසා කියයි ද, මේ දෙකින් ශ්‍රේෂ්ඨ වන්නේ කුමක් ද?”

#### පටිසංඛාය භෝ ගෝතම.

“භවත් ගෞතමයන් වහන්ස, මෙයින් ශ්‍රේෂ්ඨ වන්නේ නුවණින් විමසා කියන දෙයයි.”

#### කතමා තේසං සෙය්‍යෝ, යං වා තේ අත්ථසංහිතං වාචං භාසෙය්‍යුං. යං වා අනත්ථසංහිතන්ති?

“ඒ වගේ ම ඔවුන් කියන්නා වූ යමක් යහපත පිණිස පවතීවි ද, යමක් අයහපත පිණිස පවතීවි ද, මේ දෙකින් ශ්‍රේෂ්ඨ වන්නේ කුමක් ද?”

#### අත්ථසංහිතං භෝ ගෝතම.

“භවත් ගෞතමයන් වහන්ස, මෙයින් ශ්‍රේෂ්ඨ වන්නේ යහපත පිණිස පවතින දෙයයි.”

#### තං කිං මඤ්ඤසි මාණව, යදි ඒවං සන්තේ බ්‍රාහ්මණේන පොක්ඛරසාතිනා ඕපමඤ්ඤේන සුභගවනිකේන සම්මුච්චා වාචා භාසිතා, අසම්මුච්චා වාති?

“පින්වත් මාණවකය, ඒ ගැන කුමක් ද සිතන්නේ? මෙසේ ඇති කල්හි ඒ උපමඤ්ඤ ගොත්‍ර වූ සුභගවනාධිපති පොක්ඛරසාතී බ්‍රාහ්මණයා විසින් කියන ලද්දේ ලොව පොදුවේ පිළිගත් වචනයක් ද? ලොව පොදුවේ නො පිළිගත් වචනයක් ද?”

#### අසම්මුච්චා භෝ ගෝතම.

“භවත් ගෞතමයන් වහන්ස, එය ලෝකයා පොදුවේ නො පිළිගත් දෙයක්.”

#### මන්තා වාචා භාසිතා, අමන්තා වාති?

“මැනැවින් කරුණු සලකා කියූ දෙයක් ද, කරුණු නො සලකා කියූ දෙයක් ද?”

#### අමන්තා භෝ ගෝතම.

“භවත් ගෞතමයන් වහන්ස, මැනැවින් නො සලකා කියූ දෙයක්.”

#### පටිසංඛාය වාචා භාසිතා, අපටිසංඛාය වාති?

“නුවණින් විමසා බලා කියූ දෙයක් ද, නුවණින් නො විමසා කියූ දෙයක් ද?”

#### අපටිසංඛාය භෝ ගෝතම.

“භවත් ගෞතමයන් වහන්ස, නුවණින් නො විමසා කියූ දෙයක්.”

#### අත්ථසංහිතා වාචා භාසිතා, අනත්ථසංහිතා වාති?

“යහපත පිණිස පවතින්නට කියූ දෙයක් ද, අයහපත පිණිස පවතින්නට කියූ දෙයක් ද?”

#### අනත්ථසංහිතා භෝ ගෝතම.

“භවත් ගෞතමයන් වහන්ස, අයහපත පිණිස පවතින්නට කියූ දෙයක්.”

#### පඤ්ච ඛෝ ඉමේ මාණව, නීවරණා. කතමේ පඤ්ච: කාමච්ඡන්දනීවරණං බ්‍යාපාදනීවරණං ථීනමිද්ධනීවරණං උද්ධච්චකුක්කුච්චනීවරණං විචිකිච්ඡානීවරණං. ඉමේ ඛෝ මාණව, පඤ්ච නීවරණා. ඉමේහි ඛෝ මාණවා පඤ්චහි නීවරණේහි බ්‍රාහ්මණෝ පොක්ඛරසාති ඕපමඤ්ඤෝ සුභගවනිකෝ ආවුතෝ නිවුතෝ ඕවුතෝ පරියෝනද්ධෝ. සෝ වත උත්තරිමනුස්සධම්මා අලමරියඤාණදස්සනවිසේසං ඤස්සති වා දක්ඛිති වා සච්ඡි වා කරිස්සතීති නේතං ඨානං විජ්ජති.

“පින්වත් මාණවකය, සිතේ දියුණුව වසා තිබෙන කරුණු පහක් තියෙනවා. කවර පහක් ද යත්; කාමාශාව යනු සිතේ දියුණුව වසා ඇති දෙයක්. ව්‍යාපාදය යනු සිතේ දියුණුව වසා ඇති දෙයක්. නිදිමත හා අලසබව යනු සිතේ දියුණුව වසා ඇති දෙයක්. සිතේ විසිරීමත්, පසුතැවීමත් යනු සිතේ දියුණුව වසා ඇති දෙයක්. සැකය යනු සිතේ දියුණුව වසා ඇති දෙයක්. පින්වත් මාණවකය, මේ තමයි ඒ නීවරණ පහ.

පින්වත් මාණවකය, ඕපමඤ්ඤ සුභගවනාධිපති පොක්ඛරසාති බ්‍රාහ්මණයා සිතේ දියුණුව වසා ඇති ඔය කරුණු පහෙන් වැහිලයි ඉන්නේ. අහුරගෙන ඉන්නෙ. වට කරගෙන යි ඉන්නෙ. හාත්පස වෙලිල යි ඉන්නෙ. ඉතින් එහෙම එකේ ඔහු උතුරු මිනිස් දහමක් වන ආර්ය ඤාණදර්ශන විශේෂයක් දන්නේ ය, දක්නේ ය, සාක්ෂාත් කරන්නේ ය යන්න සිදුවෙන දෙයක් නම් නොවේ.

#### පඤ්ච ඛෝ ඉමේ මාණව, කාමගුණා. කතමේ පඤ්ච: චක්ඛුවිඤ්ඤෙය්‍යා රූපා ඉට්ඨා කන්තා මනාපා පියරූපා කාමූපසංහිතා රජනීයා. සෝතවිඤ්ඤෙය්‍යා සද්දා ….(පෙ)…. ඝානවිඤ්ඤෙය්‍යා ගන්ධා ….(පෙ)…. ජිව්හා විඤ්ඤෙය්‍යා රසා ….(පෙ)…. කායවිඤ්ඤෙය්‍යා ඵොට්ඨබ්බා ඉට්ඨා කන්තා මනාපා පියරූපා කාමූපසංහිතා රජනීයා. ඉමේ ඛෝ මාණව, පඤ්ච කාමගුණා. ඉමේහි ඛෝ මාණව, පඤ්චහි කාමගුණේහි බ්‍රාහ්මණෝ පොක්ඛරසාති ඕපමඤ්ඤෝ සුභගවනිකෝ ගථිතෝ මුච්ඡිතෝ අජ්ඣෝපන්නෝ අනාදීනවදස්සාවී අනිස්සරණපඤ්ඤෝ පරිභුඤ්ජති. සෝ වත උත්තරිමනුස්සධම්මා අලමරියඤාණදස්සනවිසේසං ඤස්සති වා දක්ඛිති වා සච්ඡි වා කරිස්සතීති නේතං ඨානං විජ්ජති.

පින්වත් මාණවකය, මේ පංචකාම ගුණ පහක් තියෙනවා. කවර පහක් ද යත්; ඇසින් දැක්ක යුතු ඉෂ්ට, කාන්ත, මනාප, ප්‍රිය ස්වරූප ඇති, කෙලෙස් ඇතිවෙන රූප තියෙනවා. කනින් ඇසිය යුතු ….(පෙ)…. ශබ්ද තියෙනවා. නාසයෙන් දත යුතු ….(පෙ)…. ගඳ සුවඳ තියෙනවා. දිවෙන් දත යුතු ….(පෙ)…. රස තියෙනවා. කයින් දත යුතු ඉෂ්ට, කාන්ත, මනාප, ප්‍රිය ස්වරූප ඇති,, කෙලෙස් ඇතිවෙන පහස තියෙනවා. පින්වත් මාණවකය, මේවා තමයි පංචකාම ගුණ.

පින්වත් මාණවකය, ඕපමඤ්ඤ සුභගවනාධිපති පොක්ඛරසාති බ්‍රාහ්මණයා ඔය පංචකාම ගුණයන්ගෙන් මත්වෙලයි ඉන්නේ. මූර්ඡා වෙලා ඉන්නේ. එහි බැසගෙනයි ඉන්නේ. ආදීනව නො දැකයි ඉන්නෙ. එයින් මිදෙන අයුරක් නො දැනයි ඒවා අනුභව කරන්නෙ. ඉතින් එහෙම එකේ ඔහු උතුරු මිනිස් දහමක් වන ආර්ය ඤාණදර්ශන විශේෂයක් දන්නේ ය, දක්නේ ය, සාක්ෂාත් කරන්නේ ය යන්න සිදුවෙන දෙයක් නම් නොවේ.

#### තං කිං මඤ්ඤසි මාණව, යං වා තිණකට්ඨූපාදානං පටිච්ච අග්ගිං ජාලෙය්‍ය, යං වා නිස්සට්ඨතිණකට්ඨූපාදානං අග්ගිං ජාලෙය්‍ය, කතමෝ නු ඛ්වාස්ස අග්ගි අච්චිමා ච වණ්ණිමා ච පභස්සරෝ චාති?

පින්වත් මාණවකය, යම්කිසි තෘණ, දර ආදී දෙයින් දැල්වෙන්නා යම් ගින්නක් ඇද්ද, ඒ වගේ ම තෘණ, දර ආදියෙන් තොරව දැල්වෙන්නා වූ යම් ගින්නක් ඇද්ද, මේ දෙවැදෑරුම් ගින්නෙන් කවර ගින්නක දැල්ල ද ප්‍රභාශ්වර වන්නේ? කවර ගින්නක වර්ණය ද ප්‍රභාෂ්වර වන්නේ?”

#### සචේ තං භෝ ගෝතම, ඨානං නිස්සට්ඨතිණකට්ඨූපාදානං අග්ගිං ජාලේතුං, ස්වාස්ස අග්ගි අච්චිමා ච වණ්ණිමා ච පභස්සරෝ චාති.

“භවත් ගෞතමයන් වහන්ස, ඉදින් තෘණ, දර ආදියෙන් තොරව දැල්වෙන්නා වූ යම් ගින්නක් ඇද්ද, ඒ ගින්නේ දැල්ල තමයි, එහි වර්ණය තමයි ප්‍රභාෂ්වර වන්නේ”

#### අට්ඨානං ඛෝ ඒතං මාණව, අනවකාසෝ, යං නිස්සට්ඨතිණකට්ඨූපාදානං අග්ගිං ජාලෙය්‍ය අඤ්ඤත්‍ර ඉද්ධිමතා. සෙය්‍යථාපි මාණව, තිණකට්ඨූපාදානං පටිච්ච අග්ගි ජලති, තථූපමාහං මාණව, ඉමං පීතිං වදාමි. යායං පීති පඤ්ච කාමගුණේ පටිච්ච. සෙය්‍යථාපි මාණව, නිස්සට්ඨතිණකට්ඨූපාදානං පටිච්ච අග්ගි ජලති. තථූපමාහං මාණව, ඉමං පීතිං වදාමි, යායං පීති අඤ්ඤත්‍රේව කාමේහි අඤ්ඤත්‍ර අකුසලේහි ධම්මේහි.

“පින්වත් මාණවකය, තෘණ, දර ආදියෙන් තොරව යම් ගින්නක් දල්වන්නේ ය යන යමක් ඇද්ද, එය ඍද්ධිමතුන්ට හැර වෙන කෙනෙකුට කරන්නට අවකාශ නැත. නො විය හැකි දෙයකි. පින්වත් මාණවකය, පංචකාම ගුණයන් හේතුකොට ගෙන ඇතිවන යම් ප්‍රීතියක් ඇද්ද, මා එම ප්‍රීතිය ගැන කියන්නේ තෘණ, දර ආදියෙන් යුක්තව දැල්වෙන්නා වූ ගින්නට උපමා කරයි. ඒ වගේ ම පින්වත් මාණවකය කාමයන් ගෙන් වෙන්ව අකුසල ධර්මයන් ගෙන් වෙන්ව හටගන්නා වූ යම් ප්‍රීතියක් (ධ්‍යාන සැපයක්) ඇද්ද, මා එම ප්‍රීතිය ගැන කියන්නේ තෘණ, දර ආදියෙන් තොරව දැල්වෙන්නා වූ ගින්නට උපමා කරලයි.

#### කතමා ච මාණව, පීති අඤ්ඤත්‍රේව කාමේහි අඤ්ඤත්‍ර අකුසලේහි ධම්මේහි: ඉධ මාණව, භික්ඛු විවිච්චේව කාමේහි ….(පෙ)…. පඨමං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති, අයම්පි ඛෝ මාණව, පීති අඤ්ඤත්‍රේව කාමේහි අඤ්ඤත්‍ර අකුසලේහි ධම්මේහි. පුන ච පරං මාණව, භික්ඛු විතක්කවිචාරානං වූපසමා ….(පෙ)…. දුතියං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති. අයම්පි ඛෝ මාණව, පීති අඤ්ඤත්‍රේව කාමේහි අඤ්ඤත්‍ර අකුසලේහි ධම්මේහි.

පින්වත් මාණවකය, කාමයන්ගෙන් වෙන්ව අකුසල ධර්මයන්ගෙන් වෙන්ව ඇතිවන ප්‍රීතිය කුමක්ද? පින්වත් මාණවකය, මෙහිලා භික්ෂුව කාමයන්ගෙන් වෙන්ව ….(පෙ)…. ප්‍රථම ධ්‍යානය උපදවාගෙන වාසය කරනවා. පින්වත් මාණවකය, මෙයත් කාමයන්ගෙන් වෙන් වූ, අකුසල ධර්මයන්ගෙන් වෙන් වූ ප්‍රීතියකි.

පින්වත් මාණවකය, නැවත අනිකක් කියමි. භික්ෂුව, විතර්ක විචාරයන් ගේ සංසිඳීමෙන් ….(පෙ)…. දෙවෙනි ධ්‍යානය උපදවාගෙන වාසය කරනවා. පින්වත් මාණවකය, මෙයත් කාමයන්ගෙන් වෙන් වූ, අකුසල ධර්මයන්ගෙන් වෙන් වූ ප්‍රීතියකි.

#### යේ තේ මාණව, බ්‍රාහ්මණා පඤ්ච ධම්මේ පඤ්ඤාපෙන්ති පුඤ්ඤස්ස කිරියාය කුසලස්ස ආරාධනාය. කමෙත්ථ බ්‍රාහ්මණා ධම්මං මහප්ඵලතරං පඤ්ඤාපෙන්ති පුඤ්ඤස්ස කිරියාය කුසලස්ස ආරාධනායාති?

පින්වත් මාණවකය, ඒ බ්‍රාහ්මණවරු පින් කිරීම පිණිස, කුසල් උපදවා ගැනීම පිණිස පෙන්වා දෙන යම් කරුණු පහක් ඇද්ද, එහිලා බ්‍රාහ්මණවරු පින් කිරීම පිණිස හා කුසල් ඉපිදවීම පිණිස වඩාත් මහත්ඵල වෙනවා කියන්නේ කවර දෙයක් ද?”

#### යේමේ භෝ ගෝතම, බ්‍රාහ්මණා පඤ්ච ධම්මේ පඤ්ඤාපෙන්ති පුඤ්ඤස්ස කිරියාය කුසලස්ස ආරාධනාය, චාගමෙත්ථ බ්‍රාහ්මණා ධම්මං මහප්ඵලතරං පඤ්ඤාපෙන්ති පුඤ්ඤස්ස කිරියාය කුසලස්ස ආරාධනායාති.

“භවත් ගෞතමයන් වහන්ස, ඒ බ්‍රාහ්මණවරු පින් කිරීම පිණිස, කුසල් උපදවා ගැනීම පිණිස පෙන්වා දෙන යම් කරුණු පහක් ඇද්ද, එහිලා බ්‍රාහ්මණවරු පින් කිරීම පිණිස හා කුසල් ඉපිදවීම පිණිස වඩාත් මහත්ඵල වෙනවා කියන්නේ දන් දීමයි.”

#### තං කි මඤ්ඤසි මාණව, ඉධඤ්ඤතරස්ස බ්‍රාහ්මණස්ස මහායඤ්ඤෝ පච්චුපට්ඨිතෝ අස්ස. අථ ද්වේ බ්‍රාහ්මණා ආගච්ඡෙය්‍යුං: ‘ඉත්ථන්නාමස්ස බ්‍රාහ්මණස්ස මහායඤ්ඤං අනුභවිස්සාමා’ති. තත්‍රේකස්ස බ්‍රාහ්මණස්ස ඒවමස්ස: ‘අහෝ වත අහමේව ලභෙය්‍යං භත්තග්ගේ අග්ගාසනං අග්ගෝදකං අග්ගපිණ්ඩං, නාඤ්ඤෝ බ්‍රාහ්මණෝ ලභෙය්‍ය භත්තග්ගේ අග්ගාසනං අග්ගෝදකං අග්ගපිණ්ඩන්ති. ඨානං ඛෝ පනේතං මාණව, විජ්ජති: ‘යං අඤ්ඤෝ බ්‍රාහ්මණෝ ලභෙය්‍ය භත්තග්ගේ අග්ගාසනං අග්ගෝදකං අග්ගපිණ්ඩං, න සෝ බ්‍රාහ්මණෝ ලභෙය්‍ය භත්තග්ගේ අග්ගාසනං අග්ගෝදකං අග්ගපිණ්ඩං. අඤ්ඤෝ බ්‍රාහ්මණෝ ලභති භත්තග්ගේ අග්ගාසනං අග්ගෝදකං අග්ගපිණ්ඩං, නාහං ලභාමි භත්තග්ගේ අග්ගාසනං අග්ගෝදකං අග්ගපිණ්ඩ’න්ති, ඉති සෝ කුපිතෝ හෝති අනත්තමනෝ. ඉමස්ස පන මාණව, බ්‍රාහ්මණා කිං විපාකං පඤ්ඤාපෙන්තී’ති?

“පින්වත් මාණවකය, ඒ ගැන කුමක් ද සිතන්නේ? මෙහිලා එක්තරා බ්‍රාහ්මණයෙකුට මහායාගයක් කරන්නට අවස්ථාවක් ලැබෙනවා. එතකොට එතනට ‘අසවල් නම් ඇති බ්‍රාහ්මණයා ගේ මහා යාගය අනුභව කරන්නට ඕන’ කියල බ්‍රාහ්මණවරු දෙන්නෙක් එනවා. එහිදී එක බ්‍රාහ්මණයෙකුට මෙහෙම හිතෙනවා. ‘අහෝ! මෙම දානයෙහි දී මට ම යි මූලාසනය ලැබෙන්නට ඕන. මට ම යි ප්‍රථම පැන් වීදුරුව ලැබෙන්නට ඕන. මට ම යි ප්‍රථම දන් වේල ලැබෙන්නට ඕන’ වෙනත් බ්‍රාහ්මණයෙකුට මූලාසනය නො ලැබේවා! ප්‍රථම පැන් වීදුරුව නො ලැබේවා! ප්‍රථම දන් වේල නො ලැබේවා! කියල.

එහිදී පින්වත් මාණවකය, වෙන බ්‍රාහ්මණයෙක් අග්‍ර ආසනය ලබයි ද, අග්‍ර ජලය ලබයි ද, අග්‍ර පිඬු ලබයි ද, නමුත් අර බ්‍රාහ්මණයා ඒ දානයෙහි දී අග්‍රාසනය නො ලබයි ද, අග්‍ර ජලය නො ලබයි ද, අග්‍ර පිඬු නො ලබයි ද, එය වෙන්න පුළුවන් දෙයක්. එතකොට අර බ්‍රාහ්මණයා ‘මට මේ දානයෙහි දී ප්‍රධානත්වය ලැබුනෙත් නැහැ. පළමු පැන් බඳුන ලැබුනෙත් නැහැ. පළමු බත් බඳුන ලැබුනෙත් නැහැ’ කියල කිපෙනවා, නො සතුටු වෙනවා. පින්වත් මාණවකය, මේ තැනැත්තාට බ්‍රාහ්මණවරු පෙන්වා දෙන්නේ කවර විපාකයක්ද?”

#### න ඛොත්ථ භෝ ගෝතම, බ්‍රාහ්මණා ඒවං දානං දෙන්ති: ඉමිනා පරෝ කුපිතෝ හෝතු අනත්තමනෝ’ති අථ ඛ්වෙත්ථ බ්‍රාහ්මණා අනුකම්පාජාතිකංයේව දානං දෙන්තී’ති.

“භවත් ගෞතමයන් වහන්ස, බ්‍රාහ්මණවරු ඔය විදිහට සිතා දන්දෙන්නේ නැහැ. ඒ කියන්නේ ‘මේ දානයෙන් අන්‍යයෝ කිපෙත්වා! සතුටු සිත් ඇත්තෝ වෙත්වා!’ කියල. මෙහි දී බ්‍රාහ්මණයෝ දන් දෙන්නේ අනුකම්පාවෙන් ම යි.”

#### ඒවං සන්තේ ඛෝ මාණව, බ්‍රාහ්මණානං ඉදං ඡට්ඨං පුඤ්ඤකිරියාවත්ථු හෝති යදිදං අනුකම්පාජාතිකන්ති.

“පින්වත් මාණවකය, මෙසේ ඇති කල්හි බ්‍රාහ්මණයන් ගේ පින් කිරීමට අදාළ කරුණු ගැන කියද්දී සය වෙනි කරුණ හැටියට යම් මේ අනුකම්පාව උපදවා ගැනීම දැමිය යුතු නො වේද?”

#### ඒවං සන්තේ භෝ ගෝතම, බ්‍රාහ්මණානං ඉදං ඡට්ඨං පුඤ්ඤකිරියාවත්ථු හෝති යදිදං අනුකම්පාජාතිකන්ති.

“භවත් ගෞතමයන් වහන්ස, මෙසේ ඇති කල්හි පින් කිරීමට අදාළ කරුණු ගැන කියන්නා වූ බ්‍රාහ්මණයන් ගේ සය වෙනි කරුණ හැටියට මේ අනුකම්පාව උපදවා ගැනීම දැමිය යුතු තමයි.”

#### යේ තේ මාණව, බ්‍රාහ්මණා පඤ්ච ධම්මේ පඤ්ඤාපෙන්ති පුඤ්ඤස්ස කිරියාය කුසලස්ස ආරාධනාය. ඉමේ ත්වං පඤ්ච ධම්මේ කත්ථ බහුලං සමනුපස්සසි ගහට්ඨේසු වා පබ්බජිතේසුවා’ති?

“පින්වත් මාණවකය, පින් කිරීම පිණිස, කුසල් උපදවීම පිණිස බ්‍රාහ්මණවරු මේ කරුණු පහ පෙන්වා දෙනවා නෙව. ඉතින් මේ කරුණු පහ බහුලව දකින්නට ලැබෙන්නේ ගිහි උදවිය තුළ ද? පැවිද්දන් තුළ ද?”

#### යේමේ භෝ ගෝතම, බ්‍රාහ්මණා පඤ්ච ධම්මේ පඤ්ඤාපෙන්ති පුඤ්ඤස්ස කිරියාය කුසලස්ස ආරාධනාය, ඉමාහං පඤ්ච ධම්මේ පබ්බජිතේසු බහුලං සමනුපස්සාමි අප්පං ගහට්ඨේසු. ගහට්ඨෝ හි භෝ ගෝතම, මහට්ඨෝ මහාකිච්චෝ මහාධිකරණෝ මහාසමාරම්භෝ, න සතතං සමිතං සච්චවාදී හෝති. පබ්බජිතෝ ඛෝ පන භෝ ගෝතම, අප්පට්ඨෝ අප්පකිච්චෝ අප්පාධිකරණෝ අප්පසමාරම්භෝ, සතතං සමිතං සච්චවාදී හෝති. ගහට්ඨෝ හි භෝ ගෝතම, මහට්ඨෝ මහාකිච්චෝ මහාධිකරණෝ මහාසමාරම්භෝ, න සතතං සමිතං තපස්සී හෝති ….(පෙ)…. බ්‍රහ්මචාරී හෝති ….(පෙ)…. සජ්ඣායබහුලෝ හෝති ….(පෙ)…. චාගබහුලෝ හෝති. පබ්බජිතෝ ඛෝ පන භෝ ගෝතම, අප්පට්ඨෝ අප්පකිච්චෝ අප්පාධිකරණෝ අප්පසමාරම්භෝ, සතතං සමිතං චාගබහුලෝ හෝති.

“භවත් ගෞතමයන් වහන්ස, බ්‍රාහ්මණයන් විසින් පින් කිරීම පිණිස, කුසල් උපදවීම පිණිස පෙන්වා දී ඇති යම් මේ කරුණු පහක් ඇද්ද, මේ කරුණු පහ මං බහුලව දැක තිබෙන්නේ පැවිද්දන් අතරයි. ස්වල්ප ගිහි පිරිසක් අතරයි දැක තිබෙන්නේ.

භවත් ගෞතමයන් වහන්ස, බොහෝ දේවල් ඇති, බොහෝ කෘත්‍ය ඇති, බොහෝ කරදර ඇති, බොහෝ වෙහෙස මහන්සි ඇති, ගිහියා නිරතුරුව ම, හැම තිස්සේ ම සත්‍යවාදී නො වෙයි. නමුත් භවත් ගෞතමයන් වහන්ස, ස්වල්ප දෙයක් ඇති, ස්වල්ප කෘත්‍ය ඇති, ස්වල්ප කරදර ඇති, ස්වල්ප මහන්සි ඇති, පැවිද්දා නම් නිරතුරුව ම, හැම තිස්සේ ම සත්‍යවාදී වෙනවා.

භවත් ගෞතමයන් වහන්ස, බොහෝ දේවල් ඇති, බොහෝ කෘත්‍ය ඇති, බොහෝ කරදර ඇති, බොහෝ වෙහෙස මහන්සි ඇති, ගිහියා නිරතුරුව ම, හැම තිස්සේ ම තපස් රකින්නේ නෑ. නමුත් භවත් ගෞතමයන් වහන්ස, ස්වල්ප දෙයක් ඇති, ස්වල්ප කෘත්‍ය ඇති, ස්වල්ප කරදර ඇති, ස්වල්ප මහන්සි ඇති, පැවිද්දා නම් නිරතුරුව ම, හැම තිස්සේ ම තපස් රකිනවා.

භවත් ගෞතමයන් වහන්ස, බොහෝ දේවල් ඇති, බොහෝ කෘත්‍ය ඇති, බොහෝ කරදර ඇති, බොහෝ වෙහෙස මහන්සි ඇති, ගිහියා නිරතුරුව ම, හැම තිස්සේ ම බ්‍රහ්මචාරී නො වෙයි. නමුත් භවත් ගෞතමයන් වහන්ස, ස්වල්ප දෙයක් ඇති, ස්වල්ප කෘත්‍ය ඇති, ස්වල්ප කරදර ඇති, ස්වල්ප මහන්සි ඇති, පැවිද්දා නම් නිරතුරුව ම, හැම තිස්සේ ම බ්‍රහ්මචාරී වෙනවා.

භවත් ගෞතමයන් වහන්ස, බොහෝ දේවල් ඇති, බොහෝ කෘත්‍ය ඇති, බොහෝ කරදර ඇති, බොහෝ වෙහෙස මහන්සි ඇති, ගිහියා නිරතුරුව ම, හැම තිස්සේ ම ධර්ම අධ්‍යයනය බහුල කරගෙන නෑ. නමුත් භවත් ගෞතමයන් වහන්ස, ස්වල්ප දෙයක් ඇති, ස්වල්ප කෘත්‍ය ඇති, ස්වල්ප කරදර ඇති, ස්වල්ප මහන්සි ඇති, පැවිද්දා නම් නිරතුරුව ම, හැම තිස්සේ ම බහුල වශයෙන් ධර්ම අධ්‍යයනයෙහි යෙදෙනවා.

භවත් ගෞතමයන් වහන්ස, බොහෝ දේවල් ඇති, බොහෝ කෘත්‍ය ඇති, බොහෝ කරදර ඇති, බොහෝ වෙහෙස මහන්සි ඇති, ගිහියා නිරතුරුව ම, හැම තිස්සේ ම දන් දෙන්නේ නෑ. නමුත් භවත් ගෞතමයන් වහන්ස, ස්වල්ප දෙයක් ඇති, ස්වල්ප කෘත්‍ය ඇති, ස්වල්ප කරදර ඇති, ස්වල්ප මහන්සි ඇති, පැවිද්දා නම් නිරතුරුව ම, හැම තිස්සේ ම දන් දෙනවා.

#### යේමේ භෝ ගෝතම, බ්‍රාහ්මණා පඤ්ච ධම්මේ පඤ්ඤාපෙන්ති පුඤ්ඤස්ස කිරියාය කුසලස්ස ආරාධනාය. ඉමාහං පඤ්ච ධම්මේ පබ්බජිතේසු බහුලං සමනුපස්සාමි, අප්පං ගහට්ඨේසූති.

ඒ නිසා භවත් ගෞතමයන් වහන්ස, බ්‍රාහ්මණයන් විසින් පින් කිරීම පිණිස, කුසල් උපදවීම පිණිස පෙන්වා දී ඇති යම් මේ කරුණු පහක් ඇද්ද, මේ කරුණු පහ මං බහුලව දැක තිබෙන්නේ පැවිද්දන් අතරයි. ස්වල්ප ගිහි පිරිසක් අතරයි දැක තිබෙන්නේ.”

#### යේ තේ මාණව, බ්‍රාහ්මණා පඤ්ච ධම්මේ පඤ්ඤාපෙන්ති පුඤ්ඤස්ස කිරියාය කුසලස්ස ආරාධනාය. චිත්තස්සාහං ඒතේ පරික්ඛාරේ වදාමි. යදිදං චිත්තං අවේරං අබ්‍යාපජ්ඣං තස්ස භාවනාය.

“පින්වත් මාණවකය, බ්‍රාහ්මණයන් විසින් පින් කිරීම පිණිස, කුසල් ඉපිදවීම පිණිස පෙන්වා දෙන ලද, යම් මේ ධර්ම පහක් ඇද්ද, මේවා සිතකට දියුණු වන්නට උපකාරක ධර්ම වශයෙන් පවතිනවා කියලයි මං කියන්නේ. එනම් වෛර රහිත වූ, දුක් පීඩා රහිත වූ, මෛත්‍රී චිත්තය වැඩීම පිණිසයි.

#### ඉධ මාණව, භික්ඛු සච්චවාදී හෝති. සෝ සච්චවාදීම්හීති ලභති අත්ථවේදං, ලභති ධම්මවේදං, ලභති ධම්මූපසංහිතං පාමුජ්ජං, යන්තං කුසලූපසංහිතං පාමුජ්ජං, චිත්තස්සාහං ඒතං පරික්ඛාරං වදාමි. යදිදං චිත්තං අවේරං අබ්‍යාපජ්ඣං තස්ස භාවනාය.

පින්වත් මාණවකය, මෙහිලා භික්ෂුව සත්‍යවාදී වෙනවා. ඉතින් ඔහු ‘මම සත්‍යය පවසන කෙනෙක්මි’ කියා එයින් සතුටක් ලබයි. යම් අවබෝධයක් ලබයි. ධර්මය තුළින් ලබා ගන්නා ප්‍රමුදිත බවක් ලබයි. කුසල් තුළින් ලබා ගන්නා ප්‍රමුදිත බවක් ලබයි. ඒ නිසයි මා එම සත්‍ය වචනය සිතට උපකාරක ධර්මයක් කියා කියන්නේ. එනම් වෛර රහිත වූ, දුක් පීඩා රහිත වූ, මෛත්‍රී චිත්තය වැඩීම පිණිසයි.

#### ඉධ මාණව, භික්ඛු තපස්සී හෝති ….(පෙ)…. බ්‍රහ්මචාරී හෝති ….(පෙ)…. සජ්ඣායබහුලෝ හෝති ….(පෙ)…. චාගබහුලෝ හෝති. සෝ චාගබහුලොම්හීති ලභති අත්ථවේදං, ලභති ධම්මවේදං, ලභති ධම්මූපසංහිතං පාමුජ්ජං, යන්තං කුසලූපසංහිතං පාමුජ්ජං, චිත්තස්සාහං ඒතං පරික්ඛාරං වදාමි යදිදං චිත්තං අවේරං අබ්‍යාපජ්ඣං තස්ස භාවනාය.

පින්වත් මාණවකය, මෙහිලා භික්ෂුව තපස් රකින කෙනෙක් වෙනවා. ….(පෙ)…. බ්‍රහ්මචාරී කෙනෙක් වෙනවා. ….(පෙ)…. ධර්ම අධ්‍යයනය බහුල කෙනෙක් වෙනවා ….(පෙ)…. ත්‍යාග බහුල කෙනෙක් වෙනවා. ඉතින් ඔහු ‘මම ත්‍යාග බහුල කෙනෙක්මි’ කියා එයින් සතුටක් ලබයි. යම් අවබෝධයක් ලබයි. ධර්මය තුළින් ලබාගන්නා ප්‍රමුදිත බවක් ලබයි. කුසල් තුළින් ලබා ගන්නා ප්‍රමුදිත බවක් ලබයි. ඒ නිසයි මා එම ත්‍යාග බහුල බව සිතට උපකාරක ධර්මයක් කියා කියන්නේ. එනම් වෛර රහිත වූ, දුක් පීඩා රහිත වූ, මෛත්‍රී චිත්තය වැඩීම පිණිසයි.

#### යේ තේ මාණව, බ්‍රාහ්මණා පඤ්ච ධම්මේ පඤ්ඤාපෙන්ති පුඤ්ඤස්ස කිරියාය කුසලස්ස ආරාධනාය. චිත්තස්සා’හං ඒතේ පරික්ඛාරේ වදාමි යදිදං චිත්තං අවේරං අබ්‍යාපජ්ඣං තස්ස භාවනායාති.

ඒ නිසා පින්වත් මාණවකය, බ්‍රාහ්මණයන් විසින් පින් කිරීම පිණිස, කුසල් ඉපිදවීම පිණිස පෙන්වා දෙන ලද, යම් මේ ධර්ම පහක් ඇද්ද, මේවා සිතකට දියුණු වන්නට උපකාරක ධර්ම වශයෙන් පවතිනවා කියලයි මං කියන්නේ. එනම් වෛර රහිත වූ, දුක් පීඩා රහිත වූ, මෛත්‍රී චිත්තය වැඩීම පිණිසයි.”

#### ඒවං වුත්තේ සුභෝ මාණවෝ තෝදෙය්‍යපුත්තෝ භගවන්තං ඒතදවෝච: සුතං මේතං භෝ ගෝතම, සමණෝ ගෝතමෝ බ්‍රහ්මානං සහව්‍යතාය මග්ගං ජානාතීති.

මෙසේ වදාළ විට තෝදෙය්යපුත්‍ර සුභ මාණවකයා භාග්‍යවතුන් වහන්සේට මෙය පැවසුවා. භවත් ගෞතමයන් වහන්ස, මට මෙය අසන්නට ලැබිලා තියෙනවා. ‘ශ්‍රමණ ගෞතමයන් වහන්සේ මහා බ්‍රහ්මයා හා එක්වීම පිණිස හේතු වන වැඩ පිළිවෙලක් දන්නවා ය’ කියලා.”

#### තං කිං මඤ්ඤසි මාණව, ආසන්නේ ඉතෝ නළකාරගාමෝ, නයිතෝ දූරේ නළකාරගාමෝති?

“පින්වත් මාණවකය ඒ ගැන කුමක්ද සිතන්නේ? නළකාර ග්‍රාමය තිබෙන්නේ මේ ළඟ ම ද? නළකාර ග්‍රාමය තියෙන්නේ දුරින් නො වෙයි නේද?”

#### ඒවං භෝ, ආසන්නේ ඉතෝ නළකාරගාමෝ, නයිතෝ දූරේ නළකාරගාමෝති.

“එසේය භවත. නළකාර ග්‍රාමය තියෙන්නේ මේ ආසන්නයේ ම නෙව. නළකාර ග්‍රාමය තියෙන්නේ දුරින් නො වෙයි.”

#### තං කිං මඤ්ඤසි මාණව, ඉධස්ස පුරිසෝ නළකාරගාමේ ජාතවද්ධෝ තමේනං නළකාරගාමතෝ තාවදේව අවසටං නළකාරගාමස්ස මග්ගං පුච්ඡෙය්‍යුං. සියා නු ඛෝ මාණව, තස්ස පුරිසස්ස නළකාරගාමේ ජාතවද්ධස්ස නළකාරගාමස්ස මග්ගං පුට්ඨස්ස දන්ධායිතත්තං වා විත්ථායිතත්තං වාති?

“පින්වත් මාණවකය, ඒ ගැන කුමක්ද සිතන්නේ? මෙහි පුරුෂයෙක් ඉන්නවා. ්‍රඔහු නළකාර ග්‍රාමයෙහි ඉපිද එහිම වැඩුණු කෙනෙක්. ඉතින් ඔහු ගෙන් නළකාර ගමට අළුතින් පැමිණි කෙනෙක් ඒ නළකාර ග්‍රාමය පිළිබඳව මඟතොට විමසනවා. එතකොට පින්වත් මාණවකය, නළකාර ගමෙහි ඉපදුන, එහිම හැදුණු වැඩුණු අර පුරුෂයාගෙන් නළකාර ගමට යන මාර්ගය ඇසූ විට පටළැවිලා යාවි ද? උත්තර දීගන්නට බැරිව හිරවේවි ද?”

#### නෝ හිදං භෝ ගෝතම, තං කිස්ස හේතු: අසු හි භෝ ගෝතම, පුරිසෝ නළකාරගාමේ ජාතවද්ධෝ තස්ස සබ්බානේව නළකාරගාමස්ස මග්ගානි සුවිදිතානී’ති.

“භවත් ගෞතමයන් වහන්ස, එය නොවේ ම යි. මක්නිසාද යත්; භවත් ගෞතමයන් වහන්ස, ඒ පුද්ගලයා නළකාර ගමේ ම ඉපිද, හැදුණු වැඩුණු කෙනෙක් නෙව. ඔහු නළකාර ගමේ හැම මගතොටක් ගැන ම හොඳින් දන්නවා.”

#### සියා නු ඛෝ මාණව, තස්ස පුරිසස්ස නළකාරගාමේ ජාතවද්ධස්ස නළකාරගාමස්ස මග්ගං පුට්ඨස්ස දන්ධායිතත්තං වා විත්ථායිතත්තං වා, න ත්වේව තථාගතස්ස බ්‍රහ්මලෝකං වා බ්‍රහ්මලෝකගාමිනිං වා පටිපදං පුට්ඨස්ස දන්ධායිතත්තං වා විත්ථායිතත්තං වා. බ්‍රහ්මානං චාහං මාණව, පජානාමි, බ්‍රහ්මලෝකඤ්ච බ්‍රහ්මලෝකගාමිනිඤ්ච පටිපදං. යථාපටිපන්නෝ ච බ්‍රහ්මා බ්‍රහ්මලෝකං උපපන්නෝ, තඤ්ච පජානාමී’ති.

“පින්වත් මාණවකය, නළකාර ගමෙහි ඉපදිලා, එහි ම හැදිලා වැඩිලා හිටිය ඒ පුද්ගලයාට මග අසද්දී යම්කිසි පටලැවිල්ලක් වන්නට පුළුවන් වුනත්, උත්තර දීගන්නට බැරිව සිරවෙන්නට පුළුවන් වුනත්, තථාගතයන් වහන්සේ ගෙන් බ්‍රහ්මලෝකය පිළිබඳව හෝ බ්‍රහ්ම ලෝකයට යන වැඩපිළිවෙල පිළිබඳව හෝ ප්‍රශ්න අසද්දී කිසි පටලැවිල්ලක් ඇතිවෙන්නෙ නැහැ. උත්තර දීගන්ට බැරි සිරවීමක් ඇතිවෙන්නෙ නැහැ.

පින්වත් මාණවකය, මං බ්‍රහ්මයන් පිළිබඳව වූ බඹලොවත් දන්නවා. බ්‍රහ්ම ලෝකයට යන මාර්ගයත් දන්නවා. යම් වැඩපිළිවෙලකට පැමිණි කෙනෙක් බ්‍රහ්මලෝකයෙහි උපදින්නේ ද, එයත් දන්නවා.”

#### ‘සුතං මේතං භෝ ගෝතම, සමණෝ ගෝතමෝ බ්‍රහ්මානං සහව්‍යතාය මග්ගං දේසේතී’ති. සාධු මේ භවං ගෝතමෝ බ්‍රහ්මානං සහව්‍යතාය මග්ගං දේසේතූ’ති.

“භවත් ගෞතමයන් වහන්ස, ශ්‍රමණ ගෞතමයන් වහන්සේ බ්‍රහ්මයන් හා එක්වීමට මාර්ගය දෙසන්නේ ය යන කරුණ මා අසා තිබෙනවා. භවත් ගෞතමයන් වහන්සේ බ්‍රහ්මයන් හා එක්වීම පිණිස මා හට ද මාර්ගය දේශනා කරන සේක්වා!”

#### තේන හි මාණව, සුණාහි, සාධුකං මනසි කරෝහි, භාසිස්සාමීති.

“එසේ වී නම් පින්වත් මාණවකය, සවන් යොමා අසන්න. නුවණින් මෙනෙහි කරන්න. මා කියා දෙන්නම්.”

#### ඒවං භෝති ඛෝ සුභෝ මාණවෝ තෝදෙය්‍යපුත්තෝ භගවතෝ පච්චස්සෝසි.

“එසේය භවත” කියා තෝදෙය්යපුත්‍ර සුභ මාණවකයා භාග්‍යවතුන් වහන්සේට පිළිතුරු දුන්නා. භාග්‍යවතුන් වහන්සේ මෙය වදාළා.

#### භගවා ඒතදවෝච: ‘කතමෝ ච මාණව, බ්‍රහ්මානං සහව්‍යතාය මග්ගෝ: ඉධ මාණව, භික්ඛු මෙත්තාසහගතේන චේතසා ඒකං දිසං ඵරිත්වා විහරති, තථා දුතියං, තථා තතියං, තථා චතුත්ථිං. ඉති උද්ධමධෝ තිරියං සබ්බධි සබ්බත්තතාය සබ්බාවන්තං ලෝකං මෙත්තාසහගතේන චේතසා විපුලේන මහග්ගතේන අප්පමාණේන අවේරේන අබ්‍යාපජ්ඣේන ඵරිත්වා විහරති. ඒවං භාවිතාය ඛෝ මාණව, මෙත්තාය චේතෝවිමුත්තියා යං පමාණකතං කම්මං, න තං තත්‍රාවසිස්සති. න තං තත්‍රාවතිට්ඨති.

“පින්වත් මාණවකය, බ්‍රහ්මයන් හා එක්වීමට ඇති මාර්ගය කුමක් ද? පින්වත් මාණවකය, මෙහිලා භික්ෂුව මෛත්‍රී සහගත සිතින් එක් දිශාවක් පතුරුවා වාසය කරනවා. ඒ අයුරින් දෙවැනි දිශාවටත්, තුන්වෙනි දිශාවටත්, සතරවෙනි දිශාවටත් පතුරුවා වාසය කරනවා. ඒ අයුරින් ම උඩු අතට ත්, යටි අතට ත්, හරස් අතට ත් සෑම දිශාවකට ම සියලු දෙනාට ම සම වන පරිදි සකල ලෝකයා හට ම වෛර රහිත වූ, දුක් පීඩා රහිත වූ, විපුල වූ, මහග්ගත වූ, අප්‍රමාණ වූ, මෛත්‍රී චිත්තය පතුරුවා වාසය කරනවා. පින්වත් මාණවකය, මේ විදිහට මෛත්‍රී චිත්ත විමුක්තිය වඩන විට යම් සීමා සහිතව කරන ලද කර්මයක් ඇද්ද, ඒ කර්මය එහි ඉතිරි වන්නේ නැහැ. ඒ කර්මය එහි බැසගෙන සිටින්නේ නැහැ.

#### සෙය්‍යථාපි මාණව, බලවා සංඛධමෝ අප්පකසිරේනේව චතුද්දිසා විඤ්ඤාපෙය්‍ය. ඒවමේව ඛෝ මාණව, ඒවං භාවිතාය මෙත්තාය චේතෝවිමුත්තියා, යං පමාණකතං කම්මං න තං තත්‍රාවසිස්සති. න තං තත්‍රාවතිට්ඨති. අයම්පි ඛෝ මාණව, බ්‍රහ්මානං සහව්‍යතාය මග්ගෝ.

පින්වත් මාණවකය, සක් පිඹිනා බලවත් පුරුෂයෙක් ඉතා පහසුවෙන් ම සතර දිශාවට සක් පිඹිනවා වගෙයි ඔය ආකාරයෙන් ම පින්වත් මාණවකය, ඔය විදිහට වඩන ලද මෛත්‍රී චිත්ත විමුක්තිය නිසා යම් සීමා සහිතව කරන ලද කර්මයක් ඇද්ද, ඒ කර්මය එහි ඉතිරි වන්නේ නැහැ. ඒ කර්මය එහි බැසගෙන සිටින්නේ නැහැ. පින්වත් මාණවකය, බ්‍රහ්මයන් හා එක්වීමට ඇති මාර්ගය නම් මෙය යි.

#### පුන ච පරං මාණව, භික්ඛු කරුණාසහගතේන චේතසා ….(පෙ)…. මුදිතාසහගතේන චේතසා ….(පෙ)…. උපෙක්ඛාසහගතේන චේතසා ඒකං දිසං ඵරිත්වා විහරති, තථා දුතියං, තථා තතියං, තථා චතුත්ථිං. ඉති උද්ධමධෝ තිරියං සබ්බධි සබ්බත්තතාය සබ්බාවන්තං ලෝකං උපෙක්ඛාසහගතේන චේතසා විපුලේන මහග්ගතේන අප්පමාණේන අවේරේන අබ්‍යාපජ්ඣේන ඵරිත්වා විහරති. ඒවං භාවිතාය ඛෝ මාණව, උපෙක්ඛාය චේතෝවිමුත්තියා යං පමාණකතං කම්මං, න තං තත්‍රාවසිස්සති, න තං තත්‍රාවතිට්ඨති. සෙය්‍යථාපි මාණව, බලවා සංඛධමෝ අප්පකසිරේනේව චතුද්දිසා විඤ්ඤාපෙය්‍ය. ඒවමේව ඛෝ මාණව, ඒවං භාවිතාය උපෙක්ඛාය චේතෝවිමුත්තියා යං පමාණකතං කම්මං, න තං තත්‍රාවසිස්සති, න තං තත්‍රාවතිට්ඨති. අයම්පි ඛෝ මාණව, බ්‍රහ්මානං සහව්‍යතාය මග්ගෝති.

පින්වත් මාණවකය, මෙහිලා භික්ෂුව කරුණා සහගත සිතින් ….(පෙ)…. මුදිතා සහගත සිතින් ….(පෙ)…. උපේක්ෂා සහගත සිතින් එක් දිශාවක් පතුරුවා වාසය කරනවා. ඒ අයුරින් දෙවැනි දිශාවටත්, තුන්වෙනි දිශාවටත්, සතරවෙනි දිශාවටත් පතුරුවා වාසය කරනවා. ඒ අයුරින් ම උඩු අතට ත්, යටි අතට ත්, හරස් අතට ත් සෑම දිශාවකට ම සියලු දෙනාට ම සම වන පරිදි සකල ලෝකයා හට ම වෛර රහිත වූ, දුක් පීඩා රහිත වූ, විපුල වූ, මහග්ගත වූ, අප්‍රමාණ වූ, උපේක්ෂා චිත්තය පතුරුවා වාසය කරනවා. පින්වත් මාණවකය, මේ විදිහට උපේක්ෂා චිත්ත විමුක්තිය වඩන විට යම් සීමා සහිතව කරන ලද කර්මයක් ඇද්ද, ඒ කර්මය එහි ඉතිරි වන්නේ නැහැ. ඒ කර්මය එහි බැසගෙන සිටින්නේ නැහැ.

පින්වත් මාණවකය, සක් පිඹිනා බලවත් පුරුෂයෙක් ඉතා පහසුවෙන් ම සතර දිශාවට සක් පිඹිනවා වගෙයි ඔය ආකාරයෙන් ම පින්වත් මාණවකය, ඔය විදිහට වඩන ලද උපේක්ෂා චිත්ත විමුක්තිය නිසා යම් සීමා සහිතව කරන ලද කර්මයක් ඇද්ද, ඒ කර්මය එහි ඉතිරි වන්නේ නැහැ. ඒ කර්මය එහි බැසගෙන සිටින්නේ නැහැ. පින්වත් මාණවකය, බ්‍රහ්මයන් හා එක්වීමට ඇති මාර්ගය නම් මෙය යි.

#### ඒවං වුත්තේ සුභෝ මාණවෝ තෝදෙය්‍යපුත්තෝ භගවන්තං ඒතදවෝච: අභික්කන්තං භෝ ගෝතම, අභික්කන්තං භෝ ගෝතම, සෙය්‍යථාපි භෝ ගෝතම, නික්කුජ්ජිතං වා උක්කුජ්ජෙය්‍ය. පටිච්ඡන්නං වා විවරෙය්‍ය. මූළ්හස්ස වා මග්ගං ආචික්ඛෙය්‍ය. අන්ධකාරේ වා තේලපජ්ජෝතං ධාරෙය්‍ය චක්ඛුමන්තෝ රූපානි දක්ඛන්තී’ති. ඒවමේවං භෝතා ගෝතමේන අනේකපරියායේන ධම්මෝ පකාසිතෝ, ඒසාහං භවන්තං ගෝතමං සරණං ගච්ඡාමි ධම්මඤ්ච භික්ඛුසංඝඤ්ච. උපාසකං මං භවං ගෝතමෝ ධාරේතු අජ්ජතග්ගේ පාණුපේතං සරණං ගතං. හන්ද ච දානි මයං භෝ ගෝතම, ගච්ඡාම, බහුකිච්චා මයං බහුකරණීය්‍යාති.

මෙසේ වදාළ විට තෝදෙය්යපුත්‍ර සුභ මාණවකයා භාග්‍යවතුන් වහන්සේට මෙය පැවසුවා. “පින්වත් ගෞතමයන් වහන්ස, හරි ම සුන්දර යි! පින්වත් ගෞතමයන් වහන්ස, හරි ම සුන්දර යි! පින්වත් ගෞතමයන් වහන්ස, යටිකුරු වෙච්ච දෙයක් උඩට හැරෙව්වා වගෙයි. සැඟවෙච්ච දෙයක් විවෘත කළා වගෙයි. මං මුළා වූ කෙනෙකුට මාර්ගය පෙන්වුවා වගෙ යි. අඳුරේ සිටින උදවියට රූප දකින්ට තෙල් පහන් දැල්වවූවා වගෙයි. ඔන්න ඔය විදිහට යි පින්වත් ගෞතමයන් වහන්සේ විසින් නොයෙක් ආකාරයෙන් ශ්‍රී සද්ධර්මය වදාළේ. ඉතින් මා ත් පින්වත් ගෞතමයන් වහන්සේව සරණ යනවා. ශ්‍රී සද්ධර්මය ත් සරණ යනවා. ශ්‍රාවක සඟරුවන ත් සරණ යනවා. භාග්‍යවතුන් වහන්සේ අද පටන් දිවි ඇති තුරාවට තෙරුවන් සරණ ගිය උපාසකයෙකු වශයෙන් මාව පිළිගන්නා සේක්වා! භවත් ගෞතමයන් වහන්ස, එහෙම නම් දැන් අපි යන්නම්. අපට ඉතින් බොහෝ වැඩ තියෙනවා නෙව. බොහෝ කටයුතු තියෙනවා නෙව.”

#### යස්සදානි ත්වං මාණව, කාලං මඤ්ඤසීති.

“පින්වත් මාණවකය, දැන් යමකට කාලය නම්, එය දැනගත මැනැව.”

#### අථ ඛෝ සුභෝ මාණවෝ තෝදෙය්‍යපුත්තෝ භගවතෝ භාසිතං අභිනන්දිත්වා අනුමෝදිත්වා උට්ඨායාසනා භගවන්තං අභිවාදෙත්වා පදක්ඛිණං කත්වා පක්කාමි.

එවිට තෝදෙය්යපුත්‍ර සුභ මාණවකයා භාග්‍යවතුන් වහන්සේ වදාළ ධර්මය සතුටින් පිළිගෙන අනුමෝදන්ව හුනස්නෙන් නැගිට භාග්‍යවතුන් වහන්සේට ආදරයෙන් වන්දනා කොට පැදකුණු කොට පිටත් වුනා.

#### තේන ඛෝ පන සමයේන ජාණුස්සෝණි බ්‍රාහ්මණෝ සබ්බසේතේන වළභීරථේන සාවත්ථියා නිය්‍යාති දිවා දිවස්ස. අද්දසා ඛෝ ජාණුස්සෝණි බ්‍රාහ්මණෝ සුභං මාණවං තෝදෙය්‍යපුත්තං දූරතෝව ආගච්ඡන්තං. දිස්වාන සුභං මාණවං තෝදෙය්‍යපුත්තං ඒතදවෝච: ‘හන්ද කුතෝ නු භවං භාරද්වාජෝ ආගච්ඡති දිවා දිවස්සාති?

ඒ වෙලාව වන විට ජාණුස්සෝණි බ්‍රාහ්මණයා මුළුමනින් ම සුදු වර්ණයෙන් සරසන ලද වෙළඹුන් යෙදූ රථයෙන් දවල් කාලයෙහි සැවැත් නුවරින් නික්මී යනවා. එවිට ජාණුස්සෝණි බ්‍රාහ්මණයා සුභ මාණවක තෝදෙය්ය පුත්‍රයාව දැක්කා. දැක මෙහෙම කිව්වා. “භවත් භාරද්වාජ, මේ දැන් මද්දහනේ කොහේ සිට එන ගමන් ද?”

#### ඉතෝ හි ඛෝ භෝ, අහං ආගච්ඡාමි සමණස්ස ගෝතමස්ස සන්තිකාති.

“භවත, මං මේ ශ්‍රමණ ගෞතමයන් වහන්සේ සමීපයේ සිට එන ගමන්.”

#### තං කිං මඤ්ඤසි භවං භාරද්වාජෝ සමණස්ස ගෝතමස්ස පඤ්ඤාවෙය්‍යත්තියං පණ්ඩිතෝ මඤ්ඤේති?

“භවත් භාරද්වාජය, ඒ ගැන කුමක් ද සිතන්නේ? ශ්‍රමණ ගෞතමයන් වහන්සේ ගේ ප්‍රඥා කෞශල්‍යය කෙබඳු ද? මහා ඤාණවන්තයෙක් කියල ද සිතන්නේ?”

#### කෝ චාහං භෝ, කෝ ච සමණස්ස ගෝතමස්ස පඤ්ඤාවෙය්‍යත්තියං ජානිස්සාමි. සෝපි නූනස්ස තාදිසෝව, යෝ සමණස්ස ගෝතමස්ස පඤ්ඤාවෙය්‍යත්තියං ජානෙය්‍යාති.

“භවත, ශ්‍රමණ ගෞතමයන් වහන්සේ ගේ ප්‍රඥා කෞශල්‍යය ගැන කියන්නට මං කවුද? යමෙක් ශ්‍රමණ ගෞතමයන් වහන්සේ ගේ ප්‍රඥා කෞශල්‍යය තේරුම් ගන්නවා ද, එය කියන්නට පුළුවන් වන්නේ උන්වහන්සේ වගේ කෙනෙකුට පමණයි.”

#### උළාරාය ඛලු‍ භවං භාරද්වාජෝ සමණං ගෝතමං පසංසාය පසංසතීති.

“භවත් භාරද්වාජයෙනි, ශ්‍රමණ ගෞතමයන් වහන්සේට මහත් උදාර වූ ප්‍රශංසාවකින් ප්‍රශංසා කරනවා නෙව.”

#### කෝ චාහං භෝ, කෝ ච සමණං ගෝතමං පසංසිස්සාමි. පසත්ථපසත්ථෝ ව සෝ භවං ගෝතමෝ, සෙට්ඨෝ දේවමනුස්සානං, යේ චිමේ භෝ බ්‍රාහ්මණ, පඤ්ච ධම්මේ පඤ්ඤාපෙන්ති පුඤ්ඤස්ස කිරියාය කුසලස්ස ආරාධනාය. චිත්තස්ස තේ සමණෝ ගෝතමෝ පරික්ඛාරේ වදේති, යදිදං චිත්තං අවේරං අබ්‍යාපජ්ඣං තස්ස භාවනායාති.

“භවත, ශ්‍රමණ ගෞතමයන් වහන්සේට ප්‍රශංසා කරන්නට මං කවුද? ඒ භවත් ගෞතමයන් වහන්සේ ප්‍රශංසා වූවන් අතර අග්‍ර ප්‍රශංසාර්හයි. දෙවි මිනිසුන් අතර ශ්‍රේෂ්ඨ යි. භවත, බ්‍රාහ්මණවරු පින්කිරීමට, කුසල් කිරීමට යම් මේ පංච ධර්මයක් පෙන්වා දී තිබෙනවා. නමුත් ශ්‍රමණ ගෞතමයන් වහන්සේ මේවා පිළිබඳව වදාළේ සිතකට උපකාරී වන ධර්මයන් හැටියට යි. ඒ කියන්නේ වෛර රහිත, දුක් පීඩා රහිත, මෛත්‍රී චිත්තය වැඩීම පිණිස යි.”

#### ඒවං වුත්තේ ජාණුස්සෝණි බ්‍රාහ්මණෝ සබ්බසේතා වළභීරථා ඕරෝහිත්වා ඒකංසං උත්තරාසංගං කරිත්වා යේන භගවා තේනඤ්ජලිං පණාමෙත්වා උදානං උදානේසි. ලාභා රඤ්ඤෝ පසේනදිස්ස කෝසලස්ස සුලද්ධලාභා රඤ්ඤෝ පසේනදිස්ස කෝසලස්ස, යස්ස විජිතේ තථාගතෝ විහරති අරහං සම්මාසම්බුද්ධෝ’ති.

මෙසේ පැවසූ විට ජාණුස්සෝණි බ්‍රාහ්මණයා මුළුමනින් ම සුදු වර්ණයෙන් සැරසූ වෙළඹුන් යෙදූ ඒ රථයෙන් බැස උතුරු සළුව ඒකාංශ කොට පොරවා ගෙන භාග්‍යවතුන් වහන්සේ වැඩ සිටි දිශාවට ඇඳිලි බැඳ වන්දනා කරගෙන මෙම උදානය ප්‍රකාශ කළා. “යම් රජෙකු ගේ විජිතයෙහි තථාගත වූ අරහත් සම්මා සම්බුදුරජාණන් වහන්සේ නමක් වැඩසිටින සේක් ද, ඒ පසේනදී කොසොල් මහ රජාණන් හට ලාභයක් ම යි! ඒ පසේනදී කොසොල් මහ රජාණන් හට මනා වූ ලාභයක් ම යි!”

සාදු! සාදු!! සාදු!!!

#### සුභසුත්තං නවමං.

තෝදෙය්යපුත්‍ර සුභ මාණවකයාට වදාළ දෙසුම නිමා විය.

« » ⇡

ධර්මදානය උදෙසා පාලි සහ සිංහල අන්තර්ගතය උපුටා ගැනීම https://mahamevnawa.lk/sutta/mn2_2-5-9/ වෙබ් පිටුවෙනි.
Ver.1.40 - Last Updated On 26-SEP-2020 At 03:14 P.M