« »

# දීඝ නිකාය

# සීලක්ඛන්ධ වග්ගෝ

## 5. කූටදන්ත සුත්තං

### 5. කූටදන්ත බ්‍රාහ්මණයාට වදාළ දෙසුම

#### 1.ඒවං මේ සුතං. ඒකං සමයං භගවා මගධේසු චාරිකං චරමානෝ මහතා භික්ඛුසංඝේන සද්ධිං පඤ්චමත්තේහි භික්ඛුසතේහි, යේන ඛාණුමතං නාම මගධානං බ්‍රාහ්මණගාමෝ තදවසරි. තත්‍ර සුදං භගවා ඛාණුමතේ විහරති අම්බලට්ඨිකායං.

මා හට අසන්නට ලැබුනේ මේ විදිහටයි. ඒ දිනවල භාග්‍යවතුන් වහන්සේ පන්සියයක් පමණ වූ මහත් භික්ෂු පිරිසක් සමඟ මගධ ජනපදයේ චාරිකාවේ වඩිමින් සිටියදී මගධ ජනපදයේ ඛාණුමත නම් බ්‍රාහ්මණ ගමට ද වැඩම කොට වදාළා. ඒ ඛාණුමත බ්‍රාහ්මණ ගමේ අම්බලට්ඨිකා උයනේ තමයි භාග්‍යවතුන් වහන්සේ වැඩසිටියේ.

#### තේන ඛෝ පන සමයේන කූටදන්තෝ බ්‍රාහ්මණෝ ඛාණුමතං අජ්ඣාවසති සත්තුස්සදං සතිණකට්ඨෝදකං සධඤ්ඤං රාජභොග්ගං රඤ්ඤා මාගධේන සේනියේන බිම්බිසාරේන දින්නං රාජදායං බ්‍රහ්මදෙය්‍යං.

ඒ දිනවලම කූටදන්ත බ්‍රාහ්මණයා වාසය කළේ ඛාණුමත බ්‍රාහ්මණ ගමේමයි. ඒ බ්‍රාහ්මණ ගම ඔහුට මගධ දේශාධිපති සේනිය බිම්බිසාර රජුගෙන් ලැබුණු තෑග්ගක්. ඒක ශ්‍රේෂ්ඨ තෑග්ගක්. එහි බොහෝ ජනයා ඉන්නවා. තණ සහිත, දර සහිත, ජලය සහිත වූ, බොහෝ ධාන්‍ය තියෙනවා. රාජ පරිභෝග ගමක්.

#### තේන ඛෝ පන සමයේන කූටදන්තස්ස බ්‍රාහ්මණස්ස මහායඤ්ඤෝ උපක්ඛටෝ හෝති. සත්ත ච උසභසතානි සත්ත ච වච්ඡතරසතානි සත්ත ච වච්ඡතරීසතානි සත්ත ච අජසතානි සත්ත ච උරබ්භසතානි ථූනූපනීතානි හොන්ති යඤ්ඤත්ථාය.

ඒ කාලයේදී කූටදන්ත බ්‍රාහ්මණයාගේ මහායාගයක් සූදානම් කරලා තිබුනා. ලොකු ගවයන් හත් සියයකුත්, ගොන් නාම්බන් හත් සියයකුත්, නහඹු වැස්සියන් හත් සියයකුත්, එළුවන් හත් සියයකුත්, තරුණ බැටළුවන් හත් සියයකුත් යාගය පිණිස යාග කණුවල ගැටගහලා තිබුනා.

#### 2. අස්සෝසුං ඛෝ ඛාණුමතකා බ්‍රාහ්මණගහපතිකා: “සමණෝ ඛලු‍ භෝ ගෝතමෝ සක්‍යපුත්තෝ සක්‍යකුලා පබ්බජිතෝ මගධේසු චාරිකං චරමානෝ මහතා භික්ඛුසංඝේන සද්ධිං පඤ්චමත්තේහි භික්ඛුසතේහි ඛාණුමතං අනුප්පත්තෝ ඛාණුමතේ විහරති අම්බලට්ඨිකායං.

ඉතින් ඛාණුමත ගම්වැසි බ්‍රාහ්මණයන්ට මේ කාරණය අසන්නට ලැබුනා. “භවත්නි, අන්න ශාක්‍ය පුත්‍ර වූ, ශාක්‍ය කුලයෙන් නික්මී පැවිදි වූ ශ්‍රමණ ගෞතමයන් වහන්සේ පන්සියයක් පමණ වූ මහත් භික්ෂු පිරිසක් සමඟ මගධ ජනපදයෙහි චාරිකාවේ වඩිද්දී ඛාණුමත ගමටත් වැඩම කරලා, ඛාණුමත ගමේ අම්බලට්ඨිකාවෙහි වැඩඉන්නවා.

#### තං ඛෝ පන භවන්තං ගෝතමං ඒවං කල්‍යාණෝ කිත්තිසද්දෝ අබ්භුග්ගතෝ: ‘ඉතිපි සෝ භගවා අරහං සම්මාසම්බුද්ධෝ විජ්ජාචරණසම්පන්නෝ සුගතෝ ලෝකවිදූ අනුත්තරෝ පුරිසදම්මසාරථි සත්ථා දේවමනුස්සානං බුද්ධෝ භගවා’ති. සෝ ඉමං ලෝකං සදේවකං සමාරකං සබ්‍රහ්මකං සස්සමණබ්‍රාහ්මණිං පජං සදේවමනුස්සං සයං අභිඤ්ඤා සච්ඡිකත්වා පවේදේති. සෝ ධම්මං දේසේති ආදිකල්‍යාණං මජ්ඣේකල්‍යාණං පරියෝසානකල්‍යාණං සාත්ථං සබ්‍යඤ්ජනං කේවලපරිපුණ්ණං පරිසුද්ධං බ්‍රහ්මචරියං පකාසේති. සාධු ඛෝ පන තථාරූපානං අරහතං දස්සනං හෝතී”ති.

ඒ භවත් ගෞතමයන් වහන්සේ ගැන මෙවැනි වූ කළ්‍යාණ කීර්ති ඝෝෂාවක් පැතිර ගොසින් තියෙනවා. “ඒ භාග්‍යවතුන් වහන්සේ මේ මේ කරුණින් අරහත් වන සේක! සම්මාසම්බුද්ධ වන සේක! විජ්ජාචරණසම්පන්න වන සේක! සුගත වන සේක! ලෝකවිදූ වන සේක! අනුත්තර පුරිසදම්මසාරථි වන සේක! සත්ථා දේවමනුස්සානං වන සේක! බුද්ධ වන සේක! භගවා වන සේක! උන්වහන්සේ දෙවියන් සහිත වූ, මරුන් සහිත වූ, බඹුන් සහිත වූ, ශ්‍රමණ බමුණන් සහිත වූ දෙව්මිනිස් ප්‍රජාවෙන් යුතු මේ ලෝකය තමා විසින් උපදවා ගත් විශිෂ්ට ඤාණයෙන් සාක්ෂාත් කරලා ලෝකයට කියා දෙනවා. උන්වහන්සේ දහම් දෙසනවා. ආරම්භය කළ්‍යාණ වූත්, මැද කළ්‍යාණ වූත්, අවසානය කළ්‍යාණ වූත්, අර්ථ සහිත වූත්, පැහැදිලි ප්‍රකාශනවලින් යුතු වූත්, මුළුමණින්ම පිරිපුන් පිරිසිදු බඹසර ප්‍රකාශ කරනවා. එබඳු වූ රහතුන් දැකගන්නට ලැබීම කොතරම් යහපත් දෙයක්ද” කියලා.

#### අථ ඛෝ ඛාණුමතකා බ්‍රාහ්මණගහපතිකා ඛාණුමතා නික්ඛමිත්වා සංඝසංඝී ගණීභූතා යේන අම්බලට්ඨිකා තේනුපසංකමන්ති.

එතකොට ඛාණුමත ගම්වැසි බ්‍රාහ්මණ ගෘහපතිවරුන් ඛාණුමතයෙන් නික්ම බොහෝ පිරිස් රැස්වෙලා, කණ්ඩායම් වශයෙන් හැදිලා (භාග්‍යවතුන් වහන්සේ බැහැදැකීම පිණිස) අම්බලට්ඨිකා වනය ඇති දිශාවට පැමිණෙමින් සිටියා.

#### 3. තේන ඛෝ පන සමයේන කූටදන්තෝ බ්‍රාහ්මණෝ උපරිපාසාදේ දිවාසෙය්‍යං උපගතෝ හෝති. අද්දසා ඛෝ කූටදන්තෝ බ්‍රාහ්මණෝ ඛාණුමතකේ බ්‍රාහ්මණගහපතිකේ ඛාණුමතා නික්ඛමිත්වා සංඝසංඝී ගණීභූතේ යේන අම්බලට්ඨිකා තේනුපසංකමන්තේ. දිස්වා ඛත්තං ආමන්තේසි: “කින්නු ඛෝ භෝ ඛත්තේ ඛාණුමතකා බ්‍රාහ්මණගහපතිකා ඛාණුමතා නික්ඛමිත්වා සංඝසංඝී ගණීභූතා යේන අම්බලට්ඨිකා තේනුපසංකමන්තී”?ති.

ඒ වෙලාවේදී කූටදන්ත බ්‍රාහ්මණයා තම ප්‍රාසාදයෙහි උඩුමහල් තලයෙහි දහවල් විවේකයෙන් හාන්සි වී සිටියා. එතකොට ඛාණුමත ගම්වැසි බ්‍රාහ්මණ ගෘහපතිවරුන් ඛාණුමතයෙන් නික්ම බොහෝ පිරිස් රැස්වෙලා, කණ්ඩායම් වශයෙන් හැදිලා (භාග්‍යවතුන් වහන්සේ බැහැදැකීම පිණිස) අම්බලට්ඨිකා වනය දෙසට ගමන් කරමින් සිටින අයුරු කූටදන්ත බ්‍රාහ්මණයාට දැකගන්නට ලැබුනා. දැක තම උපදේශක ඛත්ත නම් තැනැත්තා ඇමතුවා. “භවත් ඛත්ත, ඛාණුමත ගම්වැසි බ්‍රාහ්මණ ගෘහපතිවරුන් මොන කරුණක් නිසාද බොහෝ පිරිස් එකතුව, කණ්ඩායම් වශයෙන් රැස්වෙලා ඛාණුමත ගමෙන් නික්මිලා අම්බලට්ඨිකා වනය දිශාවට යන්නේ?”

#### “අත්ථි ඛෝ භෝ සමණෝ ගෝතමෝ සක්‍යපුත්තෝ සක්‍යකුලා පබ්බජිතෝ මගධේසු චාරිකං චරමානෝ මහතා භික්ඛුසංඝේන සද්ධිං පඤ්චමත්තේහි භික්ඛුසතේහි ඛාණුමතං අනුප්පත්තෝ ඛාණුමතේ විහරති අම්බලට්ඨිකායං. තං ඛෝ පන භවන්තං ගෝතමං ඒවං කල්‍යාණෝ කිත්තිසද්දෝ අබ්භුග්ගතෝ: ‘ඉතිපි සෝ භගවා අරහං සම්මාසම්බුද්ධෝ විජ්ජාචරණසම්පන්නෝ සුගතෝ ලෝකවිදූ අනුත්තරෝ පුරිසදම්මසාරථි සත්ථා දේවමනුස්සානං බුද්ධෝ භගවා’ති. තමේතේ භවන්තං ගෝතමං දස්සනාය උපසංකමන්තී”ති.

“භවත, ශාක්‍ය කුලයෙන් පැවිදි වූ ශාක්‍යපුත්‍ර වූ ශ්‍රමණ ගෞතමයන් වහන්සේ පන්සියයක් පමණ වූ මහත් භික්ෂු පිරිසක් සමඟ මගධ ජනපදයෙහි චාරිකාවේ වඩිද්දී ඛාණුමත ගමටත් වැඩම කරලා ඛාණුමත ගමේ අම්බලට්ඨිකා වනයේ වැඩඉන්නවා. ඒ භවත් ගෞතමයන් වහන්සේ ගැන මෙවැනි වූ කළ්‍යාණ කීර්ති ඝෝෂාවක් පැතිර ගොසින් තියෙනවා. “ඒ භාග්‍යවතුන් වහන්සේ මේ මේ කරුණින් අරහත් වන සේක! සම්මාසම්බුද්ධ වන සේක! විජ්ජාචරණසම්පන්න වන සේක! සුගත වන සේක! ලෝකවිදූ වන සේක! අනුත්තර පුරිසදම්මසාරථි වන සේක! සත්ථා දේවමනුස්සානං වන සේක! බුද්ධ වන සේක! භගවා වන සේක!” කියලා. අන්න ඒ භවත් ගෞතමයන් වහන්සේව දැකීම පිණිසයි ඔය උදවිය යන්නේ.”

#### 4. අථ ඛෝ කූටදන්තස්ස බ්‍රාහ්මණස්ස ඒතදහෝසි: “සුතං ඛෝ පන මේතං: ‘සමණෝ ගෝතමෝ තිවිධං යඤ්ඤසම්පදං සෝළසපරික්ඛාරං ජානාතී’ති. න ඛෝ පනාහං ජානාමි තිවිධං යඤ්ඤසම්පදං සෝළසපරික්ඛාරං. ඉච්ඡාමි චාහං මහායඤ්ඤං යජිතුං. යන්නූනාහං සමණං ගෝතමං උපසංකමිත්වා තිවිධං යඤ්ඤසම්පදං සෝළසපරික්ඛාරං පුච්ඡෙය්‍ය”න්ති.

එතකොට කූටදන්ත බ්‍රාහ්මණයාට මේ අදහස ඇතිවුනා. “ශ්‍රමණ ගෞතමයන් වහන්සේ ත්‍රිවිධ වූ යාග සම්පත් ගැනත්, යාගයට උවමනා දහසය ආකාර පිරිකර ගැනත් දන්නා සේකැයි මං අහලා තියෙනවා. ඒ වුනාට මං ත්‍රිවිධ වූ යාග සම්පත් ගැනත්, යාගයට උවමනා දහසය ආකාර පිරිකර ගැනත් දන්නේ නෑ. මමත් මහා යාගයක් කරන්නට කැමැතියි. එහෙනම් මං ශ්‍රමණ ගෞතමයන් ළඟට ගිහින් ත්‍රිවිධ වූ යාග සම්පත් ගැනත්, යාගයට උවමනා දහසය ආකාර පිරිකර ගැනත් අහන එක තමයි හොඳ.”

#### අථ ඛෝ කූටදන්තෝ බ්‍රාහ්මණෝ ඛත්තං ආමන්තේසි: “තේන හි භෝ ඛත්තේ යේන ඛාණුමතකා බ්‍රාහ්මණගහපතිකා තේනුපසංකම. උපසංකමිත්වා ඛාණුමතකේ බ්‍රාහ්මණගහපතිකේ ඒවං වදේහි: ‘කූටදන්තෝ භෝ බ්‍රාහ්මණෝ ඒවමාහ: ආගමෙන්තු කිර භවන්තෝ. කූටදන්තෝ’පි බ්‍රාහ්මණෝ සමණං ගෝතමං දස්සනාය උපසංකමිස්සතී”ති.

ඉතින් කූටදන්ත බ්‍රාහ්මණයා ඛත්ත නම් තැනැත්තා ඇමතුවා “භවත් ඛත්ත, ඛාණුමත ගම්වැසි බ්‍රාහ්මණ ගෘහපතිවරුන් ළඟට යන්න. ගිහින් ඛාණුමත ගම්වැසි බ්‍රාහ්මණ ගෘහපතිවරුන්ට මෙහෙම කියන්න. “භවත්නි, කූටදන්ත බ්‍රාහ්මණයා මෙහෙම කියනවා. ‘භවත්නි, මොහොතක් සිටිනු මැනව. ශ්‍රමණ ගෞතමයන් වහන්සේව බැහැදැකීම පිණිස කූටදන්ත බ්‍රාහ්මණයාද පැමිණෙනවා’ කියලා.”

#### ‘ඒවං භෝ’ති ඛෝ සෝ ඛත්තා කූටදන්තස්ස බ්‍රාහ්මණස්ස පටිස්සුත්වා යේන ඛාණුමතකා බ්‍රාහ්මණගහපතිකා තේනුපසංකමි. උපසංකමිත්වා ඛාණුමතකේ බ්‍රාහ්මණගහපතිකේ ඒතදවෝච: “කූටදන්තෝ භෝ බ්‍රාහ්මණෝ ඒවමාහ: ‘ආගමෙන්තු කිර භොන්තෝ. කූටදන්තෝ’පි බ්‍රාහ්මණෝ සමණං ගෝතමං දස්සනාය උපසංකමිස්සතී”ති.

“එසේය භවත,” කියලා ඒ ඛත්ත නම් තැනැත්තා කූටදන්ත බ්‍රාහ්මණයාට පිළිතුරු දීලා ඛාණුමත ගම්වැසි බ්‍රාහ්මණගෘහපතිවරුන් ළඟට ගියා. ගිහින් ඛාණුමත ගම්වැසි බ්‍රාහ්මණ ගෘහපතිවරුන්ට මෙහෙම කිව්වා.

“භවත්නි, කූටදන්ත බ්‍රාහ්මණයා මෙහෙම කියනවා. ‘භවත්නි, මොහොතක් සිටිනු මැනව. ශ්‍රමණ ගෞතමයන් වහන්සේව බැහැදැකීම පිණිස කූටදන්ත බ්‍රාහ්මණයාද පැමිණෙනවා’ කියලා.”

#### 5. තේන ඛෝ පන සමයේන අනේකානි බ්‍රාහ්මණසතානි ඛාණුමතේ පටිවසන්ති ‘කූටදන්තස්ස බ්‍රාහ්මණස්ස මහායඤ්ඤං අනුභවිස්සාමා’ති. අස්සෝසුං ඛෝ තේ බ්‍රාහ්මණා ‘කූටදන්තෝ කිර බ්‍රාහ්මණෝ සමණං ගෝතමං දස්සනාය උපසංකමිස්සතී’ති. අථ ඛෝ තේ බ්‍රාහ්මණා යේන කූටදන්තෝ බ්‍රාහ්මණෝ තේනුපසංකමිංසු. උපසංකමිත්වා කූටදන්තං බ්‍රාහ්මණං ඒතදවෝචුං: ‘සච්චං කිර භවං කූටදන්තෝ සමණං ගෝතමං දස්සනාය උපසංකමිස්සතී?’ති.

ඒ දිනවල නොයෙක් ප්‍රදේශවලින් පැමිණ සිටි පන්සියයක් පමණ වූ බ්‍රාහ්මණ පිරිසක්ද ‘කූටදන්ත බ්‍රාහ්මණයාගේ මහා යාගය වළඳන්නෙමු’යි කියා ඛාණුමත ගමේ වාසය කළා. ඒ බ්‍රාහ්මණවරුන්ට කූටදන්ත බ්‍රාහ්මණයා ශ්‍රමණ ගෞතමයන් වහන්සේව බැහැදකින්නට යන බව අසන්නට ලැබුනා. එතකොට ඒ බ්‍රාහ්මණවරුන් කූටදන්ත බ්‍රාහ්මණයා ළඟට ගියා. ගිහින් කූටදන්ත බ්‍රාහ්මණයාට මෙකරුණ කිව්වා. “භවත් කූටදන්ත ශ්‍රමණ ගෞතමයන්ව බැහැදකින්නට යන්න ඉන්නවා කියලා කියන්නේ හැබෑවක්ද?”

#### “ඒවං ඛෝ මේ භෝ හෝති: අහම්පි සමණං ගෝතමං දස්සනාය උපසංකමිස්සාමී”ති.

“එසේය භවත්නි, මාත් ශ්‍රමණ ගෞතමයන්ව බැහැදැකීමට යන්න තමයි ඉන්නේ.”

#### 6. “මා භවං කූටදන්තෝ සමණං ගෝතමං දස්සනාය උපසංකමි. න අරහති භවං කූටදන්තෝ සමණං ගෝතමං දස්සනාය උපසංකමිතුං. සචේ භවං කූටදන්තෝ සමණං ගෝතමං දස්සනාය උපසංකමිස්සති භෝතෝ කූටදන්තස්ස යසෝ හායිස්සති. සමණස්ස ගෝතමස්ස යසෝ අභිවඩ්ඪිස්සති. යම්පි භෝතෝ කූටදන්තස්ස යසෝ හායිස්සති සමණස්ස ගෝතමස්ස යසෝ අභිවඩ්ඪිස්සති, ඉමිනාපංගේන න අරහති භවං කූටදන්තෝ සමණං ගෝතමං දස්සනාය උපසංකමිතුං, සමණෝ ත්වේව ගෝතමෝ අරහති භවන්තං කූටදන්තං දස්සනාය උපසංකමිතුං.

“හා… හා… භවත් කූටදන්තයන් ශ්‍රමණ ගෞතමයන්ව බැහැදකින්ට යන්නට එපා! භවත් කූටදන්තයන් ශ්‍රමණ ගෞතමයන්ව බැහැදැකීමට යන එක තමන්ගේ තත්වයට ගැලපෙන්නේ නෑ. ඉදින් භවත් කූටදන්තයන් ශ්‍රමණ ගෞතමයන්ව බැහැදකින්නට යනවා නම්, භවත් කූටදන්තයන්ගේ කීර්තිරාවය පිරිහිලා යාවි. ශ්‍රමණ ගෞතමයන්ගේ කීර්ති රාවය වඩ වඩාත් ඉහළ යාවි. භවත් කූටදන්තයන්ගේ කීර්තිය පිරිහීමත්, ශ්‍රමණ ගෞතමයන්ගේ කීර්තිය ඉහළ යෑමත් යන යම් කරුණක් ඇද්ද, මෙන්න මේ කරුණ නිසයි භවත් කූටදන්තයන් ශ්‍රමණ ගෞතමයන්ව බැහැදකින්න යන එක සුදුසු නොවන්නේ. හැබැයි ශ්‍රමණ ගෞතමයන් නම් භවත් කූටදන්තයන්ව බැහැදැකීමට එන එක සුදුසුයි.

#### “භවං හි කූටදන්තෝ උභතෝ සුජාතෝ මාතිතෝ ච පිතිතෝ ච, සංසුද්ධගහණිකෝ යාව සත්තමා පිතාමහයුගා, අක්ඛිත්තෝ අනුපක්කුට්ඨෝ ජාතිවාදේන. යම්පි භවං කූටදන්තෝ උභතෝ සුජාතෝ මාතිතෝ ච පිතිතෝ ච සංසුද්ධගහණිකෝ යාව සත්තමා පිතාමහයුගා, අක්ඛිත්තෝ අනුපක්කුට්ඨෝ ජාතිවාදේන, ඉමිනාපංගේන න අරහති භවං කූටදන්තෝ සමණං ගෝතමං දස්සනාය උපසංකමිතුං. සමණෝ ත්වේව ගෝතමෝ අරහති භවන්තං කූටදන්තං දස්සනාය උපසංකමිතුං.

භවත් කූටදන්තයන් වනාහී මව් පාර්ශවයෙනුත්, පිය පාර්ශවයෙනුත්, යන දෙපාර්ශවයෙන්ම පිරිසිදු වූ සුජාත උපතක් ලද කෙනෙක් නෙව. සත්වෙනි මීමුතු පරම්පරාවල් දක්වාම පිරිසිදු කුල ප්‍රවේණියක් තියෙනවා නෙව. එනිසාම කුලපාරිශුද්ධිය මුල් කොට කිසිවෙකුගෙන් උපහාස ලබා නෑ නෙව. ගැරහුම් ලබා නෑ නෙව. ඉතින් භවත් කූටදන්තයන් මව් පාර්ශවයෙනුත්, පිය පාර්ශවයෙනුත්, යන දෙපාර්ශවයෙන්ම පිරිසිදු වූ සුජාත උපතක් ලද කෙනෙක් යන යම් කරුණක් ඇද්ද, සත්වෙනි මීමුතු පරම්පරාවල් දක්වාම පිරිසිදු කුල ප්‍රවේණියක් තියෙනවා යන යම් කරුණක් ඇද්ද, එනිසාම කුල පාරිශුද්ධිය මුල් කොට කිසිවෙකුගෙන් උපහාස ලබා නැති බවත්, ගැරහුම් ලබා නැති බවත් යන යම් කරුණක් ඇද්ද, අන්න ඒ කාරණය නිසයි භවත් කූටදන්තයන් ශ්‍රමණ ගෞතමයන්ව බැහැදකින්ට යන එක සුදුසු නොවන්නේ. හැබැයි ශ්‍රමණ ගෞතමයන් නම් භවත් කූටදන්තයන්ව බැහැදැකීමට එන එක සුදුසුයි.

#### භවං හි කූටදන්තෝ අඩ්ඪෝ මහද්ධනෝ මහාභෝගෝ ….(පෙ)….

ඒ වගේම භවත් කූටදන්තයන් වනාහී සැපසම්පතින් ආඪ්‍ය කෙනෙක් නෙව. මහා ධනවතෙක් නෙව. මහාභෝග ඇති කෙනෙක් නෙව. ….(පෙ)….

#### භවං හි කූටදන්තෝ අජ්ඣායකෝ මන්තධරෝ තිණ්ණං වේදානං පාරගූ සනිඝණ්ඩුකේටුභානං සාක්ඛරප්පභේදානං ඉතිහාසපඤ්චමානං, පදකෝ වෙය්‍යාකරණෝ ලෝකායතමහාපුරිසලක්ඛණේසු අනවයෝ ….(පෙ)….

ඒ වගේම භවත් කූටදන්තයන් වනාහී වේද හදාරණ කෙනෙක් නෙව. මන්ත්‍රධාරී කෙනෙක් නෙව. ඉතිහාසය පස්වෙනි කොට ඇති වේදසමයාගත භාෂා ශාස්ත්‍රයන්හි නිපුණත්වයක් ඇති අක්ෂර ප්‍රභේද ගැන හසල බුද්ධිය ඇති ත්‍රිවේද පාරප්‍රප්ත කෙනෙක් නෙව. වේදසමයාගත පද පාඨ දන්නා කෙනෙක් නෙව. ව්‍යාකරණ දන්නා කෙනෙක් නෙව. ලෝකායත ශාස්ත්‍රයෙහි, මහාපුරුෂ ලක්ෂණ ශාස්ත්‍රයෙහි නිපුණ කෙනෙක් නෙව. ….(පෙ)….

#### භවං හි කූටදන්තෝ අභිරූපෝ දස්සනීයෝ පාසාදිකෝ පරමාය වණ්ණපොක්ඛරතාය සමන්නාගතෝ, බ්‍රහ්මවණ්ණී බ්‍රහ්මවච්ඡසී අඛුද්දාවකාසෝ දස්සනාය ….(පෙ)….

ඒ වගේම භවත් කූටදන්තයන් වනාහී ඉතා රූපවත් කෙනෙක් නෙව. සොඳුරු පෙනුමක් ඇති කෙනෙක් නෙව. දුටුවන් පහදින කෙනෙක් නෙව. උතුම් වර්ණ සෞන්දර්යයෙන් යුතු කෙනෙක් නෙව. රන්වන් පැහැ ඇති කෙනෙක් නෙව. බ්‍රහ්මයාගේ බඳු ශරීරාලෝකය ඇති කෙනෙක් නෙව. දැකීමට පවා ඉඩකඩ අපහසුවෙන් ලැබිය යුතු කෙනෙක් නෙව. ….(පෙ)….

#### භවං හි කූටදන්තෝ සීලවා හෝති වුද්ධසීලී වුද්ධසීලේන සමන්නාගතෝ ….(පෙ)….

ඒ වගේම භවත් කූටදන්තයන් වනාහී සිල්වත් නෙව, වැඩුණු සිල් ඇති කෙනෙක් නෙව. වැඩුණු සීලයෙන් සමන්විත කෙනෙක් නෙව. ….(පෙ)….

#### භවං හි කූටදන්තෝ කල්‍යාණවාචෝ කල්‍යාණවාක්කරණෝ පෝරියා වාචාය සමන්නාගතෝ විස්සට්ඨාය අනේලගලාය අත්ථස්ස විඤ්ඤාපනියා ….(පෙ)….

ඒ වගේම භවත් කූටදන්තයන් වනාහී මිහිරි වචන ඇති කෙනෙක් නෙව. මිහිරි ලෙස කරුණු විග්‍රහ කරන කෙනෙක් නෙව. ශිෂ්ඨසම්පන්න වචන ඇති කෙනෙක් නෙව. නොවිසුරුණු වචන ඇති කෙනෙක් නෙව. පැහැදිලි වචන ඇති කෙනෙක් නෙව. අරුත් මතුකොට කතා කරන කෙනෙක් නෙව. ….(පෙ)….

#### භවං හි කූටදන්තෝ බහුන්නං ආචරියපාචරියෝ. තීණි මාණවකසතානි මන්තේ වාචේති. බහූ ඛෝ පන නානාදිසා නානාජනපදා මාණවකා ආගච්ඡන්ති භෝතෝ කූටදන්තස්ස සන්තිකේ මන්තත්ථිකා මන්තේ අධියිතුකාමා ….(පෙ)….

ඒ වගේම භවත් කූටදන්තයන් වනාහී බොහෝ දෙනාට ආචාර්ය ප්‍රාචාර්ය වූ කෙනෙක් නෙව. බ්‍රාහ්මණ මාණවකයන් තුන් සියයකට වේදය උගන්වන කෙනෙක් නෙව. භවත් කූටදන්තයන් සමීපයෙහි වේද හදාරණු කැමැති, එහි ප්‍රයෝජන ඇති මාණවකයින් නා නා දිසාවලින්, නා නා ජනපදවලින් බොහෝ සෙයින් එනවා නෙව. ….(පෙ)….

#### භවං හි කූටදන්තෝ ජිණ්ණෝ වුද්ධෝ මහල්ලකෝ අද්ධගතෝ වයෝ අනුප්පත්තෝ. සමණෝ ගෝතමෝ තරුණෝ චේව තරුණපබ්බජිතෝ ච ….(පෙ)….

ඒ වගේම භවත් කූටදන්තයන් වනාහී වයෝවෘද්ධ කෙනෙක් නෙව. මහළු කෙනෙක් නෙව. පිළිවෙලින් වයසට පත් වූ කෙනෙක් නෙව. නමුත් ශ්‍රමණ ගෞතමයන් තරුණයිනෙ. ඒ වගේම තරුණ පැවිද්දෙක්නෙ. ….(පෙ)….

#### භවං හි කූටදන්තෝ රඤ්ඤෝ මාගධස්ස සේනියස්ස බිම්බිසාරස්ස සක්කතෝ ගරුකතෝ මානිතෝ පූජිතෝ අපචිතෝ ….(පෙ)….

ඒ වගේම භවත් කූටදන්තයන් වනාහී මගධේශ්වර සේනිය බිම්බිසාර නිරිඳුන්ගෙන් සත්කාර ලැබූ කෙනෙක් නෙව. ගෞරව ලැබූ කෙනෙක් නෙව. බුහුමන් ලැබූ කෙනෙක් නෙව. පිදුම් ලැබූ කෙනෙක් නෙව. යටහත් පැවැතුම් ලැබූ කෙනෙක් නෙව. ….(පෙ)….

#### භවං හි කූටදන්තෝ බ්‍රාහ්මණස්ස පොක්ඛරසාතිස්ස සක්කතෝ ගරුකතෝ මානිතෝ පූජිතෝ අපචිතෝ ….(පෙ)….

ඒ වගේම භවත් කූටදන්තයන් වනාහී පොක්ඛරසාතී බ්‍රාහ්මණතුමා ගෙන් සත්කාර ලැබූ කෙනෙක් නෙව. ගෞරව ලැබූ කෙනෙක් නෙව. බුහුමන් ලැබූ කෙනෙක් නෙව. පිදුම් ලැබූ කෙනෙක් නෙව. යටහත් පැවැතුම් ලැබූ කෙනෙක් නෙව. ….(පෙ)….

#### භවං හි කූටදන්තෝ ඛාණුමතං අජ්ඣාවසති සත්තුස්සදං සතිණකට්ඨෝදකං සධඤ්ඤං රාජභොග්ගං රඤ්ඤා මාගධේන සේනියේන බිම්බිසාරේන දින්නං රාජදායං බ්‍රහ්මදෙය්‍යං. යම්පි භවං කූටදන්තෝ ඛාණුමතං අජ්ඣාවසති සත්තුස්සදං සතිණකට්ඨෝදකං සධඤ්ඤං රාජභොග්ගං රඤ්ඤා මාගධේන සේනියේන බිම්බිසාරේන දින්නං රාජදායං බ්‍රහ්මදෙය්‍යං. ඉමිනාපංගේන න අරහති භවං කූටදන්තෝ සමණං ගෝතමං දස්සනාය උපසංකමිතුං. සමණෝ ත්වේව ගෝතමෝ අරහති භවන්තං කූටදන්තං දස්සනාය උපසංකමිතුන්ති.

ඒ වගේම භවත් කූටදන්තයන් වනාහී මගධේශ්වර සේනිය බිම්බිසාර නිරිඳුන් විසින් දෙන ලද රාජ දායාදය වූ, ශ්‍රේෂ්ඨ ත්‍යාගය වූ, රාජපරිභෝග වූ, බොහෝ ජනයා ගැවසී සිටින, තණ දර දිය ආදියෙන් පිරි, ධාන්‍යයෙන් පිරි ඛාණුමත ගමෙහි (ප්‍රධානව) වසන කෙනෙක් නෙව. ඒ වගේම භවත් කූටදන්තයන් මගධේශ්වර සේනිය බිම්බිසාර නිරිඳුන් විසින් දෙන ලද රාජ දායාදය වූ, ශ්‍රේෂ්ඨ ත්‍යාගය වූ, රාජපරිභෝග වූ, බොහෝ ජනයා ගැවසී සිටින, තණ දර දිය ආදියෙන් පිරි, ධාන්‍යයෙන් පිරි ඛාණුමත ගමෙහි (ප්‍රධානව) වාසය කරනවා යන යම් කරුණක් ඇද්ද, මෙන්න මේ කරුණ නිසයි භවත් කූටදන්තයන් ශ්‍රමණ ගෞතමයන්ව බැහැදකින්න යන එක සුදුසු නොවන්නේ. හැබැයි ශ්‍රමණ ගෞතමයන් නම් භවත් කූටදන්තයන්ව බැහැදැකීමට එන එක සුදුසුයි.”

#### 7. ඒවං වුත්තේ කූටදන්තෝ බ්‍රාහ්මණෝ තේ බ්‍රාහ්මණේ ඒතදවෝච: “තේන හි භෝ මමපි සුණාථ යථා මයමේව අරහාම තං භවන්තං ගෝතමං දස්සනාය උපසංකමිතුං, නත්වේව අරහති සෝ භවං ගෝතමෝ අම්හාකං දස්සනාය උපසංකමිතුං.”

මෙසේ පැවසූ විට කූටදන්ත බ්‍රාහ්මණයා ඒ බ්‍රාහ්මණවරුන්ට මෙහෙම කිව්වා. “එසේ වී නම් භවත්නි, ඒ භවත් ගෞතමයන් වහන්සේව බැහැදකින්නට යෑම අපට කොයිතරම් සුදුසුද යන වගටත්, ඒ වගේම ඒ භවත් ගෞතමයන් වහන්සේ වැනි උතුමෙක් අපව දකින්න පැමිණීම උන්වහන්සේගේ තත්වයට සුදුසු නැති වගටත් කියවෙන මගේ වචනයද අසනු මැනැව.

#### “සමණෝ ඛලු‍ භෝ ගෝතමෝ උභතෝ සුජාතෝ මාතිතෝ ච පිතිතෝ ච, සංසුද්ධගහණිකෝ යාව සත්තමා පිතාමහයුගා, අක්ඛිත්තෝ අනුපක්කුට්ඨෝ ජාතිවාදේන. යම්පි භෝ සමණෝ ගෝතමෝ උභතෝ සුජාතෝ මාතිතෝ ච පිතිතෝ ච, සංසුද්ධගහණිකෝ යාව සත්තමා පිතාමහයුගා, අක්ඛිත්තෝ අනුපක්කුට්ඨෝ ජාතිවාදේන. ඉමිනාපංගේන න අරහති සෝ භවං ගෝතමෝ අම්හාකං දස්සනාය උපසංකමිතුං. අථ ඛෝ මයමේව අරහාම තං භවන්තං ගෝතමං දස්සනාය උපසංකමිතුං.

ශ්‍රමණ ගෞතමයන් වහන්සේ ද මව් පාර්ශවයෙනුත්, පිය පාර්ශවයෙනුත් යන දෙපාර්ශවයෙන්ම පිරිසිදු වූ සුජාත උපතක් ලද කෙනෙක්. සත්වෙනි මීමුතු පරම්පරාවල් දක්වාම පිරිසිදු කුල ප්‍රවේණියක් තියෙනවා. එනිසාම කුලපාරිශුද්ධිය මුල් කොට කිසිවෙකුගෙන් උපහාස ලබා නෑ. ගැරහුම් ලබා නෑ. ඉතින් භවත් ශ්‍රමණ ගෞතමයන් වහන්සේ මව් පාර්ශවයෙනුත්, පිය පාර්ශවයෙනුත් යන දෙපාර්ශවයෙන්ම පිරිසිදු වූ සුජාත උපතක් ලද කෙනෙක් යන යම් කරුණක් ඇද්ද, සත්වෙනි මීමුතු පරම්පරාවල් දක්වාම පිරිසිදු කුල ප්‍රවේණියක් තියෙනවා යන යම් කරුණක් ඇද්ද, එනිසාම කුලපාරිශුද්ධිය මුල් කොට කිසිවෙකුගෙන් උපහාස ලබා නැති බවත්, ගැරහුම් ලබා නැති බවත් යන යම් කරුණක් ඇද්ද, අන්න ඒ කාරණය මත ඒ භවත් ගෞතමයන් වහන්සේ වැනි උතුමෙක් අපව දකින්නට පැමිණීම උන්වහන්සේගේ තත්වයට සුදුසු නැහැමයි. එනිසා ශ්‍රමණ භවත් ගෞතමයන් වහන්සේව බැහැදකින්නට යෑම අපටමයි සුදුසු.

#### සමණෝ ඛලු‍ භෝ ගෝතමෝ මහන්තං ඤාතිසංඝං ඕහාය පබ්බජිතෝ ….(පෙ)….

ඒ වගේම භවත් ශ්‍රමණ ගෞතමයන් වහන්සේ මහත් ඤාතිපිරිසක් අත්හැර දමා උතුම් පැවිදිබව ලැබූ කෙනෙක් නෙව. ….(පෙ)….

#### සමණෝ ඛලු‍ භෝ ගෝතමෝ පහූතං හිරඤ්ඤසුවණ්ණං ඕහාය පබ්බජිතෝ භූමිගතඤ්ච වේහාසට්ඨඤ්ච ….(පෙ)….

ඒ වගේම භවත් ශ්‍රමණ ගෞතමයන් වහන්සේ පොළොවට අයත් වූත්, පොළොවෙන් උඩ තිබෙන්නා වූත් බොහෝ රන් රිදී ආදී වස්තුව අත්හැර දමා උතුම් පැවිදිබව ලැබූ කෙනෙක් නෙව. ….(පෙ)….

#### සමණෝ ඛලු‍ භෝ ගෝතමෝ දහරෝ’ව සමානෝ යුවා සුසුකාළකේසෝ භද්‍රේන යොබ්බනේන සමන්නාගතෝ පඨමේන වයසා අගාරස්මා අනගාරියං පබ්බජිතෝ ….(පෙ)….

ඒ වගේම භවත් ශ්‍රමණ ගෞතමයන් වහන්සේ ඉතා තරුණ වූ යෞවන කාලයේදීම මනා කළු කෙස් ඇති භද්‍ර වූ යොවුන් වියෙහි සිටියදීම ජීවිතයෙහි ප්‍රථම වයසේ දී ගිහිගෙයින් නික්ම අනගාරිකව උතුම් පැවිදිබව ලැබූ කෙනෙක් නෙව. ….(පෙ)….

#### සමණෝ ඛලු‍ භෝ ගෝතමෝ අකාමකානං මාතාපිතුන්නං අස්සුමුඛානං රුදන්තානං කේසමස්සුං ඕහාරෙත්වා කාසායානි වත්ථානි අච්ඡාදෙත්වා අගාරස්මා අනගාරියං පබ්බජිතෝ ….(පෙ)….

ඒ වගේම භවත් ශ්‍රමණ ගෞතමයන් වහන්සේ තමන්ගේ රාජවංශික දෙමාපියන් අකැමැත්තෙන් කඳුළු වැකුණු මුහුණින් හඬද්දීම කෙස් රැවුල් බා කසාවත් පොරොවා ගෙන ගිහිගෙයින් නික්ම අනගාරිකව උතුම් පැවිදිබව ලැබූ කෙනෙක් නෙව. ….(පෙ)….

#### සමණෝ ඛලු‍ භෝ ගෝතමෝ අභිරූපෝ දස්සනීයෝ පාසාදිකෝ පරමාය වණ්ණපොක්ඛරතාය සමන්නාගතෝ බ්‍රහ්මවණ්ණී බ්‍රහ්මවච්ඡසී අඛුද්දාවකාසෝ දස්සනාය ….(පෙ)….

ඒ වගේම භවත් ශ්‍රමණ ගෞතමයන් වහන්සේද ඉතා රූපවත් කෙනෙක් නෙව. සොඳුරු පෙනුමක් ඇති කෙනෙක් නෙව. දුටුවන් පහදින කෙනෙක් නෙව. උතුම් වර්ණ සෞන්දර්යයෙන් යුතු කෙනෙක් නෙව. රන්වන් පැහැ ඇති කෙනෙක් නෙව. බ්‍රහ්මයාගේ බඳු ශරීරාලෝකය ඇති කෙනෙක් නෙව. දැකීමට පවා ඉඩකඩ අපහසුවෙන් ලැබිය යුතු කෙනෙක් නෙව. ….(පෙ)….

#### සමණෝ ඛලු‍ භෝ ගෝතමෝ සීලවා අරියසීලී කුසලසීලී කුසලසීලේන සමන්නාගතෝ ….(පෙ)….

ඒ වගේම භවත් ශ්‍රමණ ගෞතමයන් වහන්සේ ආර්ය වූ සිල් ඇති කෙනෙක් නෙව, කුසල සිල් ඇති කෙනෙක් නෙව. කුසල සීලයෙන් සමන්විත කෙනෙක් නෙව. ….(පෙ)….

#### සමණෝ ඛලු‍ භෝ ගෝතමෝ කල්‍යාණවාචෝ කල්‍යාණවාක්කරණෝ පෝරියා වාචාය සමන්නාගතෝ විස්සට්ඨාය අනේලගලාය අත්ථස්ස විඤ්ඤාපනියා ….(පෙ)….

ඒ වගේම භවත් ශ්‍රමණ ගෞතමයන් වහන්සේද මිහිරි වචන ඇති කෙනෙක් නෙව. මිහිරි ලෙස කරුණු විග්‍රහ කරන කෙනෙක් නෙව. ශිෂ්ඨසම්පන්න වචන ඇති කෙනෙක් නෙව. නොවිසුරුණු වචන ඇති කෙනෙක් නෙව. පැහැදිලි වචන ඇති කෙනෙක් නෙව. අරුත් මතු කොට කතා කරන කෙනෙක් නෙව. ….(පෙ)….

#### සමණෝ ඛලු‍ භෝ ගෝතමෝ බහුන්නං ආචරියපාචරියෝ ….(පෙ)….

ඒ වගේම භවත් ශ්‍රමණ ගෞතමයන් වහන්සේද බොහෝ ජනයා හට ආචාර්ය ප්‍රාචාර්ය වූ කෙනෙක් නෙව. ….(පෙ)….

#### සමණෝ ඛලු‍ භෝ ගෝතමෝ ඛීණකාමරාගෝ විගතචාපල්ලෝ ….(පෙ)….

ඒ වගේම භවත් ශ්‍රමණ ගෞතමයන් වහන්සේ කාමරාගය ක්ෂය කළ කෙනෙක් නෙව. චපලබව බැහැර කළ කෙනෙක් නෙව. ….(පෙ)….

#### සමණෝ ඛලු‍ භෝ ගෝතමෝ කම්මවාදී කිරියවාදී අපාපපුරෙක්ඛාරෝ බ්‍රහ්මඤ්ඤාය පජාය ….(පෙ)….

ඒ වගේම භවත් ශ්‍රමණ ගෞතමයන් වහන්සේ කර්මවාදී ක්‍රියාවාදී උත්තමයෙක් නෙව. ශ්‍රේෂ්ඨ වූ දෙයම පෙරටු කොට ඇති කෙනෙක් නෙව. උතුම් බ්‍රාහ්මණ පිරිසටත් අවශේෂ ප්‍රජාවටත් නායකත්වය දරණ කෙනෙක් නෙව. ….(පෙ)….

#### සමණෝ ඛලු‍ භෝ ගෝතමෝ උච්චා කුලා පබ්බජිතෝ අසම්භින්නඛත්තියකුලා ….(පෙ)….

ඒ වගේම භවත් ශ්‍රමණ ගෞතමයන් වහන්සේ සම්භේද නොවූ පිරිසිදු රාජවංශික කුල ප්‍රවේණි ඇති උසස්ම වංශයෙන් පැවිදි වූ කෙනෙක් නෙව. ….(පෙ)….

#### සමණෝ ඛලු‍ භෝ ගෝතමෝ අඩ්ඪා කුලා පබ්බජිතෝ මහද්ධනා මහාභෝගා ….(පෙ)….

ඒ වගේම භවත් ශ්‍රමණ ගෞතමයන් වහන්සේ ආඪ්‍ය වූ මහාධන ඇති මහාභෝග ඇති කුලවත් වංශයෙන් පැවිදි වූ කෙනෙක් නෙව. ….(පෙ)….

#### සමණං ඛලු‍ භෝ ගෝතමං තිරෝරට්ඨා තිරෝජනපදා සම්පුච්ඡිතුං ආගච්ඡන්ති ….(පෙ)….

ඒ වගේම භවත් ශ්‍රමණ ගෞතමයන් වහන්සේ වෙත පිටරටවලින්ද පිට ජනපදවලින්ද ප්‍රශ්න විසඳා ගැනීමට බොහෝ පිරිස් පැමිණෙනවා නෙව. ….(පෙ)….

#### සමණං ඛලු‍ භෝ ගෝතමං අනේකානි දේවතාසහස්සානි පාණේහි සරණං ගතානි ….(පෙ)….

ඒ වගේම අනේක වූ දහස් සංඛ්‍යාත දෙවිවරුන් භවත් ශ්‍රමණ ගෞතමයන් වහන්සේව දිවිහිමියෙන් සරණ ගිහින් තිබෙනවා නෙව. ….(පෙ)….

#### සමණං ඛලු‍ භෝ ගෝතමං ඒවං කල්‍යාණෝ කිත්තිසද්දෝ අබ්භුග්ගතෝ ‘ඉතිපි සෝ භගවා අරහං සම්මාසම්බුද්ධෝ විජ්ජාචරණසම්පන්නෝ සුගතෝ ලෝකවිදූ අනුත්තරෝ පුරිසදම්මසාරථි සත්ථා දේවමනුස්සානං බුද්ධෝ භගවා’ති ….(පෙ)….

ඒ වගේම භවත් ශ්‍රමණ ගෞතමයන් වහන්සේ පිළිබඳව මේ ආකාර වූ කළ්‍යාණ කීර්ති ඝෝෂාවක් පැතිර ගිහින් තිබෙනවා නෙව. “ඒ භාග්‍යවතුන් වහන්සේ මේ මේ කරුණින් අරහත් වන සේක! සම්මාසම්බුද්ධ වන සේක! විජ්ජාචරණසම්පන්න වන සේක! සුගත වන සේක! ලෝකවිදූ වන සේක! අනුත්තර පුරිසදම්මසාරථි වන සේක! සත්ථා දේවමනුස්සානං වන සේක! බුද්ධ වන සේක! භගවා වන සේක!” කියලා. ….(පෙ)….

#### සමණෝ ඛලු‍ භෝ ගෝතමෝ ද්වත්තිංසමහාපුරිසලක්ඛණේහි සමන්නාගතෝ ….(පෙ)….

ඒ වගේම භවත් ශ්‍රමණ ගෞතමයන් වහන්සේ මහාපුරුෂ ලක්ෂණ තිස්දෙකකින් සමන්විත වූ කෙනෙක් නෙව. ….(පෙ)….

#### සමණෝ ඛලු‍ භෝ ගෝතමෝ ඒහිසාගතවාදී සඛිලෝ සම්මෝදකෝ අබ්භාකුටිකෝ උත්තානමුඛෝ පුබ්බභාසී ….(පෙ)….

ඒ වගේම භවත් ශ්‍රමණ ගෞතමයන් වහන්සේ තමන් වෙත පැමිණෙන පිරිසට ඉතා සුහද ලෙස ‘එන්න ඔබේ පැමිණීම සාදරයෙන් පිළිගනිමු’ කියමින් පිළිගන්නා කෙනෙකි. මිහිරි වචන කතා කරන කෙනෙකි. පිළිසඳර කතාවෙහි ඉතා දක්ෂ කෙනෙකි. කවර කරුණකටවත් ඇහිබැම හකුළුවා නොබලන කෙනෙකි. ඕනෑම කෙනෙක් දෙස ප්‍රියශීලී ලෙස මුහුණ ඔසවා කෙළින් බලන කෙනෙකි. පැමිණි පිරිසට පළමුවෙන්ම කතාබස් කරන කෙනෙකි. ….(පෙ)….

#### සමණෝ ඛලු‍ භෝ ගෝතමෝ චතුන්නං පරිසානං සක්කතෝ ගරුකතෝ මානිතෝ පූජිතෝ අපචිතෝ ….(පෙ)….

ඒ වගේම භවත් ශ්‍රමණ ගෞතමයන් වහන්සේ භික්ෂු, භික්ෂුණී, උපාසක, උපාසිකා යන සිව්වණක් පිරිසෙන් සත්කාර ලැබූ කෙනෙකි. ගෞරව ලැබූ කෙනෙකි. බුහුමන් ලැබූ කෙනෙකි. පිදුම් ලැබූ කෙනෙකි. යටහත් පැවැතුම් ලැබූ කෙනෙකි. ….(පෙ)….

#### සමණේ ඛලු‍ භෝ ගෝතමේ බහූ දේවා ච මනුස්සා ච අභිප්පසන්නා ….(පෙ)….

ඒ වගේම භවත් ශ්‍රමණ ගෞතමයන් වහන්සේ කෙරෙහි බොහෝ දෙවිවරුත්, බොහෝ මිනිසුනුත් අතිශයින්ම පැහැදීමෙන් යුක්තයි නෙව. ….(පෙ)….

#### සමණෝ ඛලු‍ භෝ ගෝතමෝ යස්මිං ගාමේ වා නිගමේ වා පටිවසති, න තස්මිං ගාමේ වා නිගමේ වා අමනුස්සා මනුස්සේ විහේඨෙන්ති ….(පෙ)….

ඒ වගේම භවත් ශ්‍රමණ ගෞතමයන් වහන්සේ යම් ගමක වේවා, නියම්ගමක වේවා වැඩසිටිනවා නම් ඒ ගමේවත්, නියම්ගමේවත් අමනුෂ්‍යයන් මිනිසුන් හට කිසි පීඩාවක් කරන්නේ නෑ. ….(පෙ)….

#### සමණෝ ඛලු‍ භෝ ගෝතමෝ සංඝී ගණී ගණාචරියෝ පුථුතිත්ථකරානං අග්ගමක්ඛායති. යථා ඛෝ පන භෝ ඒකේසං සමණබ්‍රාහ්මණානං යථා වා තථා වා යසෝ සමුදාගච්ඡති, න හේවං සමණස්ස ගෝතමස්ස යසෝ සමුදාගතෝ. අථ ඛෝ අනුත්තරාය විජ්ජාචරණසම්පදාය සමණස්ස ගෝතමස්ස යසෝ සමුදාගතෝ ….(පෙ)….

ඒ වගේම භවත් ශ්‍රමණ ගෞතමයන් වහන්සේ මහා පිරිස් සහිතයි. විශාල පිරිස්වලට ආචාර්ය වශයෙන් සිටින්නේ. ඒ වගේම බොහෝ ආගමික නායකයන් අතරින් උන්වහන්සේ තමයි අග්‍ර වන්නේ. ….(පෙ)….

භවත්නි, ඇතැම් ශ්‍රමණ බ්‍රාහ්මණයන්ගේ කීර්තිරාවය තියෙන්නේ ඔවුන්ගේ යම් යම් ව්‍රත සමාදන් වීම් ආදී බාහිර දේ මුල් කරගෙනයි. නමුත් ශ්‍රමණ ගෞතමයන් වහන්සේගේ කීර්තිය පැතිරිලා තියෙන්නේ එවන් කරුණක් දෙකක් මුල් කරගෙන නොවේ. සැබැවින්ම අනුත්තර වූ (අවබෝධ ඤාණය නම් වූ විද්‍යාවෙනුත්, ඊට අනුකූල හැසිරීම නම් වූ චරණයෙනුත් යන) විජ්ජාචරණ සම්පන්න ගුණයෙන්මයි ශ්‍රමණ ගෞතමයන් වහන්සේගේ කීර්තිරාවය පැතිරී තියෙන්නේ. ….(පෙ)….

#### සමණං ඛලු‍ භෝ ගෝතමං රාජා මාගධෝ සේනියෝ බිම්බිසාරෝ සපුත්තෝ සභරියෝ සපරිසෝ සාමච්චෝ පාණේහි සරණං ගතෝ ….(පෙ)….

ඒ වගේම මගධේශ්වර සේනිය බිම්බිසාර නිරිඳාණන් සිය දරුවනුත් හා එක්ව, බිරින්දෑවරුන් හා එක්ව, පිරිස් හා එක්ව, ඇමැතිවරුන් හා එක්ව භවත් ශ්‍රමණ ගෞතමයන් වහන්සේව දිවිහිමියෙන් සරණ ගිහිල්ලයි ඉන්නේ.

#### සමණං ඛලු‍ භෝ ගෝතමං රාජා පසේනදි කෝසලෝ සපුත්තෝ සභරියෝ සපරිසෝ සාමච්චෝ පාණේහි සරණං ගතෝ ….(පෙ)….

ඒ වගේම පසේනදී කෝසල නිරිඳාණන් සිය දරුවනුත් හා එක්ව, බිරින්දෑවරුන් හා එක්ව, පිරිස් හා එක්ව, ඇමැතිවරුන් හා එක්ව භවත් ශ්‍රමණ ගෞතමයන් වහන්සේව දිවිහිමියෙන් සරණ ගිහිල්ලයි ඉන්නේ.

#### සමණං ඛලු‍ භෝ ගෝතමං බ්‍රාහ්මණෝ පොක්ඛරසාති සපුත්තෝ සභරියෝ සපරිසෝ සාමච්චෝ පාණේහි සරණං ගතෝ ….(පෙ)….

ඒ වගේම පොක්ඛරසාතී බ්‍රාහ්මණතුමා සිය දරුවනුත් හා එක්ව, බිරින්දෑවරුන් හා එක්ව, පිරිස් හා එක්ව, ඇමැතිවරුන් හා එක්ව භවත් ශ්‍රමණ ගෞතමයන් වහන්සේව දිවිහිමියෙන් සරණ ගිහිල්ලයි ඉන්නේ.

#### සමණෝ ඛලු‍ භෝ ගෝතමෝ රඤ්ඤෝ මාගධස්ස සේනියස්ස බිම්බිසාරස්ස සක්කතෝ ගරුකතෝ මානිතෝ පූජිතෝ අපචිතෝ ….(පෙ)….

ඒ වගේම භවත් ශ්‍රමණ ගෞතමයන් වහන්සේ මගධේශ්වර සේනිය බිම්බිසාර නිරිඳාණන්ගෙන් සත්කාර ලැබූ කෙනෙකි. ගෞරව ලැබූ කෙනෙකි. බුහුමන් ලැබූ කෙනෙකි. පිදුම් ලැබූ කෙනෙකි. යටහත් පැවැතුම් ලැබූ කෙනෙකි.

#### සමණෝ ඛලු‍ භෝ ගෝතමෝ රඤ්ඤෝ පසේනදිස්ස කෝසලස්ස සක්කතෝ ගරුකතෝ මානිතෝ පූජිතෝ අපචිතෝ ….(පෙ)….

ඒ වගේම භවත් ශ්‍රමණ ගෞතමයන් වහන්සේ පසේනදී කෝසල නිරිඳාණන්ගෙන් සත්කාර ලැබූ කෙනෙකි. ගෞරව ලැබූ කෙනෙකි. බුහුමන් ලැබූ කෙනෙකි. පිදුම් ලැබූ කෙනෙකි. යටහත් පැවැතුම් ලැබූ කෙනෙකි.

#### සමණෝ ඛලු‍ භෝ ගෝතමෝ බ්‍රාහ්මණස්ස පොක්ඛරසාතිස්ස සක්කතෝ ගරුකතෝ මානිතෝ පූජිතෝ අපචිතෝ ….(පෙ)….

ඒ වගේම භවත් ශ්‍රමණ ගෞතමයන් වහන්සේ පොක්ඛරසාතී බ්‍රාහ්මණතුමාගෙන් සත්කාර ලැබූ කෙනෙකි. ගෞරව ලැබූ කෙනෙකි. බුහුමන් ලැබූ කෙනෙකි. පිදුම් ලැබූ කෙනෙකි. යටහත් පැවැතුම් ලැබූ කෙනෙකි.

#### සමණෝ ඛලු‍ භෝ ගෝතමෝ ඛාණුමතං අනුප්පත්තෝ, ඛාණුමතේ විහරති අම්බලට්ඨිකායං. යේ ඛෝ පන භෝ කේචි සමණා වා බ්‍රාහ්මණා වා අම්හාකං ගාමක්ඛෙත්තං ආගච්ඡන්ති, අතිථි නෝ තේ හොන්ති. අතිථි ඛෝ පනම්හේහි සක්කාතබ්බා ගරුකාතබ්බා මානේතබ්බා පූජේතබ්බා අපචේතබ්බා. යම්පි භෝ සමණෝ ගෝතමෝ ඛාණුමතං අනුප්පත්තෝ ඛාණුමතේ විහරති අම්බලට්ඨිකායං. අතිථම්හාකං සමණෝ ගෝතමෝ, අතිථි ඛෝ පනම්හේහි සක්කාතබ්බෝ ගරුකාතබ්බෝ මානේතබ්බෝ පූජේතබ්බෝ අපචේතබ්බෝ.

ඒ භවත් ශ්‍රමණ ගෞතමයන් වහන්සේ ඛාණුමත ගමේ අම්බට්ඨිකාවේ වැඩසිටිනවා. ඉතින් යම්කිසි ශ්‍රමණවරුන් වේවා බ්‍රාහ්මණවරුන් වේවා අපගේ ගම් කෙතට සම්ප්‍රාප්ත වෙනවා නම් ඔවුන් අපට ආගන්තුක පිරිසකි. අප විසින් ඒ ආගන්තුක පිරිසට සත්කාර කළ යුතුයි. ගරු කළ යුතුයි. පිදිය යුතුයි. යටහත් පැවතුම් දැක්විය යුතුයි. යම් හෙයකින් ශ්‍රමණ භවත් ගෞතමයන් වහන්සේ ඛාණුමතයට වැඩම කරලා, ඛාණුමත ගමෙහි අම්බට්ඨිකාවෙහි වැඩසිටිනවාද, ඒ ශ්‍රමණ ගෞතමයන් වහන්සේ අපගේ ආගන්තුකයෙක්මයි. ඉතින් අප විසින් ආගන්තුක වූ උන්වහන්සේට සත්කාර කළ යුතුයි. ගරු කළ යුතුයි. පිදිය යුතුයි. යටහත් පැවතුම් දැක්විය යුතුයි.

#### ඉමිනාපංගේන නාරහති සෝ භවං ගෝතමෝ අම්හාකං දස්සනාය උපසංකමිතුං. අථ ඛෝ මයමේව අරහාම තං භවන්තං ගෝතමං දස්සනාය උපසංකමිතුං.

ඔන්න ඔය කාරණයේදීත් ඒ භවත් ගෞතමයන් වහන්සේ වැනි උතුමෙක් අපව දකින්නට පැමිණීම උන්වහන්සේගේ තත්වයට සුදුසු නැහැමයි. එනිසා ශ්‍රමණ භවත් ගෞතමයන් වහන්සේව බැහැදකින්නට යෑම අපටමයි සුදුසු.

#### එත්තකේ ඛෝ අහං භෝ තස්ස භෝතෝ ගෝතමස්ස වණ්ණේ පරියාපුණාමි. නෝ ච ඛෝ සෝ භවං ගෝතමෝ එත්තකවණ්ණෝ. අපරිමාණවණ්ණෝ හි සෝ භවං ගෝතමෝ”ති.

භවත්නි, ඒ භවත් ගෞතමයන් වහන්සේගේ ගුණය පිළිබඳව මා දන්නේ ඔච්චරයි. නමුත් ඒ භවත් ගෞතමයන් වහන්සේ නම්, ගුණ ඔච්චරක් පමණක් තිබෙන උත්තමයෙක් නොවෙයි. ඒ භවත් ගෞතමයන් වහන්සේ ප්‍රමාණ කළ නොහැකි වූ ගුණ සම්පත්වලින් යුක්තයි.”

#### 8. ඒවං වුත්තේ තේ බ්‍රාහ්මණා කූටදන්තං බ්‍රාහ්මණං ඒතදවෝචුං: “යථා ඛෝ භවං කූටදන්තෝ සමණස්ස ගෝතමස්ස වණ්ණේ භාසති ඉතෝ චේ’පි සෝ භවං ගෝතමෝ යෝජනසතේ විහරති, අලමේව සද්ධේන කුලපුත්තේන දස්සනාය උපසංකමිතුං අපි පුටංසේනාපි. තේන හි භෝ සබ්බේව මයං සමණං ගෝතමං දස්සනාය උපසංකමිස්සාමා”ති.

මෙසේ පැවසූ විට ඒ බ්‍රාහ්මණවරු කූටදන්ත බ්‍රාහ්මණයාට මෙහෙම කිව්වා. “භවත් කූටදන්තයන් ශ්‍රමණ ගෞතමයන්ගේ ගුණයන් යම් ආකාරයකින් පැවසුවා නම්, ඒ ආකාරයෙන් යුතු ගුණ ඇති ශ්‍රමණ ගෞතමයන් වහන්සේ යොදුන් සියයක් එපිටින් වාසය කළත් සැදැහැවත් කුලපුත්‍රයෙක් විසින් මග වියදම් ද රැගෙන උන්වහන්සේව බැහැදකින්නට යෑම සුදුසු දෙයක්මයි. එහෙමනම් අපි හැමෝම ශ්‍රමණ භවත් ගෞතමයන් වහන්සේව බැහැදකින්නට යමු.”

#### 9. අථ ඛෝ කූටදන්තෝ බ්‍රාහ්මණෝ මහතා බ්‍රාහ්මණගණේන සද්ධිං යේන අම්බලට්ඨිකා යේන භගවා තේනුපසංකමි. උපසංකමිත්වා භගවතා සද්ධිං සම්මෝදි. සම්මෝදනීයං කථං සාරණීයං වීතිසාරෙත්වා ඒකමන්තං නිසීදි. ඛාණුමතකා’පි ඛෝ බ්‍රාහ්මණගහපතිකා අප්පේකච්චේ භගවන්තං අභිවාදෙත්වා ඒකමන්තං නිසීදිංසු. අප්පේකච්චේ භගවතා සද්ධිං සම්මෝදිංසු. සම්මෝදනීයං කථං සාරණීයං වීතිසාරෙත්වා ඒකමන්තං නිසීදිංසු. අප්පේකච්චේ යේන භගවා තේනඤ්ජලිං පණාමෙත්වා ඒකමන්තං නිසීදිංසු. අප්පේකච්චේ නාමගොත්තං සාවෙත්වා ඒකමන්තං නිසීදිංසු. අප්පේකච්චේ තුණ්හීභූතා ඒකමන්තං නිසීදිංසු.

ඉතින් කූටදන්ත බ්‍රාහ්මණයා මහත් වූ බ්‍රාහ්මණ පිරිසක් සමඟ අම්බලට්ඨිකාවෙහි භාග්‍යවතුන් වහන්සේ වැඩසිටි තැනට පැමිණුනා. පැමිණ භාග්‍යවතුන් වහන්සේ සමඟ සතුටු වුනා. සතුටුවිය යුතු පිළිසඳර කතාබහ අවසන් කොට එකත්පස්ව වාඩිවුනා. ඛාණුමතිකා ගම්වැසි බ්‍රාහ්මණ ගෘහපතියන්ගෙන් ඇතැම් උදවිය භාග්‍යවතුන් වහන්සේට ආදරයෙන් වන්දනා කොට එකත්පස්ව වාඩිවුනා. සමහරුන් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ සමඟ සතුටුවුනා. සතුටුවිය යුතු පිළිසඳර කතාබහ අවසන් කොට එකත්පස්ව වාඩිවුනා. තවත් සමහරුන් භාග්‍යවතුන් වහන්සේට ඇඳිලි බැඳ ආචාර කොට එකත්පස්ව වාඩිවුනා. සමහර උදවිය තම තමන්ගේ නම්ගොත් පවසලා එකත්පස්ව වාඩිවුනා. තවත් සමහරුන් නිශ්ශබ්දව එකත්පස්ව වාඩිවුනා.

#### 10. ඒකමන්තං නිසින්නෝ ඛෝ කූටදන්තෝ බ්‍රාහ්මණෝ භගවන්තං ඒතදවෝච: “සුතං මේතං භෝ ගෝතම ‘සමණෝ ගෝතමෝ තිවිධං යඤ්ඤසම්පදං සෝළසපරික්ඛාරං ජානාතී’ති. න ඛෝ පනාහං ජානාමි තිවිධං යඤ්ඤසම්පදං සෝළසපරික්ඛාරං. ඉච්ඡාමි චාහං මහායඤ්ඤං යජිතුං. සාධු මේ භවං ගෝතමෝ තිවිධං යඤ්ඤසම්පදං සෝළසපරික්ඛාරං දේසේතූ”ති.

එකත්පස්ව හුන් කූටදන්ත බ්‍රාහ්මණයා භාග්‍යවතුන් වහන්සේට මෙකරුණ පැවසුවා. “ශ්‍රමණ ගෞතමයන් වහන්සේ ත්‍රිවිධ වූ යාග සම්පත් ගැනත්, යාගයට උවමනා දහසය ආකාර පිරිකර ගැනත් දන්නා සේකැයි මං අහලා තියෙනවා. ඒ වුනාට මං ත්‍රිවිධ වූ යාග සම්පත් ගැනත්, යාගයට උවමනා දහසය ආකාර පිරිකර ගැනත් දන්නේ නෑ. මමත් මහා යාගයක් කරන්නට කැමැතියි. ශ්‍රමණ ගෞතමයන් වහන්සේ මා හට ත්‍රිවිධ වූ යාග සම්පත් ගැනත්, යාගයට උවමනා දහසය ආකාර පිරිකර ගැනත් දේශනා කරන සේක්වා.”

#### “තේන හි බ්‍රාහ්මණ සුණෝහි සාධුකං මනසිකරෝහි භාසිස්සාමී”ති.

“එහෙමනම් පින්වත් බ්‍රාහ්මණය, සවන් යොමා අසන්න. හොඳින් නුවණින් මෙනෙහි කරන්න. මං කියා දෙන්නම්.”

#### ‘ඒවං භෝ’ති ඛෝ කූටදන්තෝ බ්‍රාහ්මණෝ භගවතෝ පච්චස්සෝසි. භගවා ඒතදවෝච:

“එසේය භවත” කියලා කූටදන්ත බ්‍රාහ්මණයා භාග්‍යවතුන් වහන්සේට පිළිතුරු දුන්නා. භාග්‍යවතුන් වහන්සේ මෙය වදාළා.

#### 11. “භූතපුබ්බං බ්‍රාහ්මණ රාජා මහාවිජිතෝ නාම අහෝසි, අඩ්ඪෝ මහද්ධනෝ මහාභෝගෝ පහූතජාතරූපරජතෝ පහූතවිත්තූපකරණෝ පහූතධනධඤ්ඤෝ පරිපුණ්ණකෝසකොට්ඨාගාරෝ. අථ ඛෝ බ්‍රාහ්මණ රඤ්ඤෝ මහාවිජිතස්ස රහෝගතස්ස පටිසල්ලීනස්ස ඒවං චේතසෝ පරිවිතක්කෝ උදපාදි: ‘අධිගතා ඛෝ මේ විපුලා මානුසකා භෝගා. මහන්තං පඨවිමණ්ඩලං අභිවිජිය අජ්ඣාවසාමි. යන්නූනාහං මහායඤ්ඤං යජෙය්‍යං, යං මම’ස්ස දීඝරත්තං හිතාය සුඛායා’ති.

පින්වත් බ්‍රාහ්මණය, මේක ඉස්සර සිදුවුන දෙයක්. මහාවිජිත කියලා රජ කෙනෙක් හිටියා. ඔහු සම්පත්වලින් ආඪ්‍ය කෙනෙක්. මහා ධනවත්, මහා භෝග තිබුනා. බොහෝ රන් රිදී තිබුනා. බොහෝ වස්තු උපකරණ තිබුනා. බොහෝ ධනධාන්‍ය තිබුනා. ගබඩාවල් අටුකොටු පුරවලා තිබුනා. ඉතින් පින්වත් බ්‍රාහ්මණය, මහාවිජිත රජ්ජුරුවන්ට හුදෙකලා විවේකයෙන් ඉන්න අවස්ථාවක මෙවැනි කල්පනාවක් සිතේ ඇතිවුනා. ‘මට මිනිස් ලෝකයෙහි තිබෙන මහත් භෝගසම්පත් ලැබිලා තියෙනවා. මේ සා විශාල පෘථුවි මණ්ඩලය දිනා ගෙන මං අධිපති වෙලා ඉන්නවා. ඉතින් මාත් මහායාගයක් කළොත් ඒක මට බොහෝ කලක් හිතසුව පිණිස පවතීවි’ කියලා.

#### අථ ඛෝ බ්‍රාහ්මණ රාජා මහාවිජිතෝ පුරෝහිතං බ්‍රාහ්මණං ආමන්තෙත්වා ඒතදවෝච: ඉධ මය්හං බ්‍රාහ්මණ රහෝගතස්ස පටිසල්ලීනස්ස ඒවං චේතසෝ පරිවිතක්කෝ උදපාදි: ‘අධිගතා ඛෝ මේ විපුලා මානුසකා භෝගා. මහන්තං පඨවිමණ්ඩලං අභිවිජිය අජ්ඣාවසාමි. යන්නූනාහං මහායඤ්ඤං යජෙය්‍යං, යං මම’ස්ස දීඝරත්තං හිතාය සුඛායා’ති. ඉච්ඡාමහං බ්‍රාහ්මණ මහායඤ්ඤං යජිතුං. අනුසාසතු මං භවං, යං මම’ස්ස දීඝරත්තං හිතාය සුඛායා”ති.

පින්වත් බ්‍රාහ්මණය, ඊට පස්සේ මහාවිජිත රජ්ජුරුවෝ පුරෝහිත බ්‍රාහ්මණයා අමතා මෙහෙම කිව්වා. “එම්බා බ්‍රාහ්මණය, හුදෙකලා විවේකයෙන් සිටින මට මෙවැනි කල්පනාවක් හිතේ ඇතිවුනා. “මට මිනිස් ලෝකයෙහි තිබෙන මහත් භෝගසම්පත් ලැබිලා තියෙනවා. මේ සා විශාල පෘථුවි මණ්ඩලය දිනාගෙන මං අධිපති වෙලා ඉන්නවා. ඉතින් මාත් මහායාගයක් කළොත් ඒක මට බොහෝ කලක් හිතසුව පිණිස පවතීවි” කියලා. ඉතින් බ්‍රාහ්මණය මං මහා යාගයක් කරන්නට කැමැතියි. භවත, එයට මට අනුශාසනා කළ මැනැව. එය මා හට බොහෝ කලක් හිතසුව පිණිස පවතීවි.”

#### 12. ඒවං වුත්තේ බ්‍රාහ්මණ පුරෝහිතෝ බ්‍රාහ්මණෝ රාජානං මහාවිජිතං ඒතදවෝච: “භෝතෝ ඛෝ රඤ්ඤෝ ජනපදෝ සකණ්ටකෝ සඋප්පීළෝ. ගාමඝාතා’පි දිස්සන්ති, නිගමඝාතා’පි දිස්සන්ති, නගරඝාතා’පි දිස්සන්ති, පන්ථදූහනා’පි දිස්සන්ති. භවං චේ ඛෝ පන රාජා ඒවං සකණ්ටකේ ජනපදේ සඋප්පීළේ බලිමුද්ධරෙය්‍ය, අකිච්චකාරී අස්ස තේන භවං රාජා. සියා ඛෝ පන භෝතෝ රඤ්ඤෝ ඒවමස්ස: ‘අහමේතං දස්සුඛීලං වධේන වා බන්ධේන වා ජානියා වා ගරහාය වා පබ්බාජනාය වා සමූහනිස්සාමී’ති. න ඛෝ පනේතස්ස දස්සුඛීලස්ස ඒවං සම්මා සමුග්ඝාතෝ හෝති. යේ තේ හතාවසේසකා භවිස්සන්ති, තේ පච්ඡා රඤ්ඤෝ ජනපදං විහේඨෙස්සන්ති. අපි ච ඛෝ ඉදං සංවිධානං ආගම්ම ඒවමේතස්ස දස්සුඛීලස්ස සම්මා සමුග්ඝාතෝ හෝති. තේන හි භවං රාජා යේ භෝතෝ රඤ්ඤෝ ජනපදේ උස්සහන්ති කසිගෝරක්ඛේ, තේසං භවං රාජා බීජභත්තං අනුප්පදේතු. යේ භෝතෝ රඤ්ඤෝ ජනපදේ උස්සහන්ති වණිජ්ජාය, තේසං භවං රාජා පාභතං අනුප්පදේතු. යේ භෝතෝ රඤ්ඤෝ ජනපදේ උස්සහන්ති රාජපෝරිසේ, තේසං භවං රාජා භත්තවේතනං පකප්පතු. තේ ච මනුස්සා සකම්මපසුතා රඤ්ඤෝ ජනපදං න විහේඨෙස්සන්ති. මහා ච රඤ්ඤෝ රාසිකෝ භවිස්සති, ඛේමට්ඨිතා ජනපදා අකණ්ටකා අනුප්පීළා. මනුස්සා ච මුදා මෝදමානා උරේ පුත්තේ නච්චෙන්තා අපාරුතඝරා මඤ්ඤේ විහරිස්සන්තී”ති.

පින්වත් බ්‍රාහ්මණය, මෙසේ පැවසූ විට පුරෝහිත බ්‍රාහ්මණයා මහා විජිත රජුට මෙහෙම කිව්වා. “භවත්, රජාණන්ගේ ජනපදය සොර උවදුරු සහිතයි. සොර උවදුරින් පෙළෙනවා. ගම්පහරන සොරුන්ව දකින්නට ලැබෙනවා. නියම්ගම් පහරන සොරුන්වත් දකින්නට ලැබෙනවා. මං පහරන සොරුන්වත් දකින්ට ලැබෙනවා. ඉදින් භවත් රජාණන් මෙවැනි සොර උවදුරු සහිත, සොර උවදුරින් පීඩා විඳින ජනපදවාසීන්ගෙන් අධික බදු අය කරනවා නම්, අන්න ඒ කාරණය භවත් රජාණන් අතින් නොකෙරිය යුත්තක්මයි. භවත් රජිඳාණන් හට මේ විදිහට සිතෙන්නට පුළුවනි. “මං ඔය සොර මුල් අල්ලලා එක්කෝ මරවනවා. එක්කෝ හිරේ දමනවා. දඩ ගසනවා. එක්කෝ අපහාස කරනවා. එක්කෝ පිටුවහල් කරනවා. ඒ විදිහට ඒ ප්‍රශ්නෙ මුලින්ම උදුරා දමනවා” කියලා.

නමුත් සොර මුල්වලට ඔය විදිහට දඬුවම් දීලා ඒ ප්‍රශ්නය මනාකොට මුලින්ම ඉදිරී යන්නේ නෑ. වනසන ලද සොරුන්ගෙන් යමෙක් ඉතිරි වුනොත් ඔවුන් පසුවට මුළු රටම පීඩාවට පත් කරාවි. එසේ නමුත් මේ සංවිධානාත්මක වැඩපිළිවෙලට පැමිණිලා ඔය සොරු මුල් මනාකොට උදුරා දමන්නට පුළුවන් වෙනවා. එම නිසා භවත් රජතුමා යම් කෙනෙක් භවත් රජුන්ගේ රට තුළ ගොවිතැනටත්, ගව පාලනයටත් උනන්දු වෙනවා නම්, ඔවුන් හට භවත් රජතුමා බිත්තර වී, බත් වැටුප් ආදිය සපයා දෙන සේක්වා! භවත් රජුගේ රට තුළ යම් කෙනෙක් ව්‍යාපාර පිණිස උත්සාහවත් වෙනවා නම්, ඔවුන් හට භවත් රජතුමා ප්‍රාග්ධනය සළසා දෙන සේක්වා! භවත් රජුගේ රට තුළ යම් කෙනෙක් රාජ්‍ය සේවය පිණිස උත්සාහවත් වෙනවා නම්, ඔවුන් හට භවත් රජතුමා බත් වැටුප් පිළියෙල කර දෙන සේක්වා! එතකොට ඒ මිනිසුන් තම තමන්ගේ රාජකාරිවල යෙදෙමින් සිටින විට රජතුමාගේ රට පෙළන්නේ නෑ. රජතුමාටත් මහා ධන ධාන්‍ය වර්ධනයක් වෙනවා. ඒ ඒ ප්‍රදේශ සොර උවදුරු රහිතව, සොර පීඩා රහිතව බිය සැක නැති, රැකවරණ ඇති තැන් බවට පත්වෙනවා. එතකොට සතුටු වන මිනිසුන් උරයෙහි දරුවන් නටවමින් ගෙවල් දොරවල් බිය සැක නැතිව විවෘත කර වාසය කරාවි.

#### 13. ‘ඒවං භෝ’ති ඛෝ බ්‍රාහ්මණ රාජා මහාවිජිතෝ පුරෝහිතස්ස බ්‍රාහ්මණස්ස පටිස්සුත්වා යේ රඤ්ඤෝ ජනපදේ උස්සහිංසු කසිගෝරක්ඛේ, තේසං රාජා මහාවිජිතෝ බීජභත්තං අනුප්පාදාසි. යේ ච රඤ්ඤෝ ජනපදේ උස්සහිංසු වණිජ්ජාය, තේසං රාජා මහාවිජිතෝ පාභතං අනුප්පාදාසි. යේ ච රඤ්ඤෝ ජනපදේ උස්සහිංසු රාජපෝරිසේ, තේසං රාජා මහාවිජිතෝ භත්තවේතනං පකප්පේසි. තේ ච මනුස්සා සකම්මපසුතා රඤ්ඤෝ ජනපදං න විහේඨේසුං. මහා ච රඤ්ඤෝ රාසිකෝ අහෝසි, ඛේමට්ඨිතා ජනපදා අකණ්ටකා අනුප්පීළා. මනුස්සා මුදා මෝදමානා උරේ පුත්තේ නච්චෙන්තා අපාරුතඝරා මඤ්ඤේ විහරිංසු.

පින්වත් බ්‍රාහ්මණය, ඉතින් මහාවිජිත රජ්ජුරුවෝ “එසේය භවත” කියලා පුරෝහිත බ්‍රාහ්මණයාට පිළිතුරු දී රජුගේ රටෙහි ගොවිතැන්, ගව පාලනය කටයුතු කරන්න යමෙක් උත්සාහවත් වුනා නම්, ඔවුන්ට මහාවිජිත රජතුමා බිත්තර වී බත් ආදියත් ලබා දුන්නා. යම් කෙනෙක් රජුගේ රටෙහි ව්‍යාපාර කිරීමෙහි උනන්දු වුනා නම්, ඔවුන්ට මහාවිජිත රජතුමා ප්‍රාග්ධනය දුන්නා. යම් කෙනෙක් රජුගේ රටෙහි රාජ්‍ය සේවයට උත්සහාවත් වුනා නම්, ඔවුන්ට මහාවිජිත රජතුමා බත් වැටුප් දුන්නා. එතකොට ඒ මිනිස්සු තම තමන්ගේ රැකියාවල නියුතු වීම නිසා රජුගේ රට පෙළුවේ නෑ. රජුගේ (භාණ්ඩාගාරය ද) ධන ධාන්‍යවලින් පිරී ගියා. ඒ ඒ ප්‍රදේශ සොර උවදුරු රහිතව, සොර පීඩා රහිතව බිය සැක නැති, රැකවරණ ඇති තැන් බවට පත්වුනා. එතකොට සතුටු වන මිනිසුන් උරයෙහි දරුවන් නටවමින් ගෙවල් දොරවල් බිය සැක නැතිව විවෘත කර වාසය කළා.

#### 14. අථ ඛෝ බ්‍රාහ්මණ රාජා මහාවිජිතෝ පුරෝහිතං බ්‍රාහ්මණං ආමන්තෙත්වා ඒතදවෝච: “සමූහතෝ ඛෝ මේ භෝ සෝ දස්සුඛීලෝ භෝතෝ සංවිධානං ආගම්ම. මහා ච මේ රාසිකෝ. ඛේමට්ඨිතා ජනපදා අකණ්ටකා අනුප්පීළා. මනුස්සා මුදා මෝදමානා උරේ පුත්තේ නච්චෙන්තා අපාරුතඝරා මඤ්ඤේ විහරන්ති. ඉච්ඡාමහං බ්‍රාහ්මණ මහායඤ්ඤං යජිතුං. අනුසාසතු මං භවං, යං මම’ස්ස දීඝරත්තං හිතාය සුඛායා”ති.

ඉතින් පින්වත් බ්‍රාහ්මණය, මහාවිජිත රජ්ජුරුවෝ පුරෝහිත බ්‍රාහ්මණයා අමතා මෙහෙම කිව්වා. “භවත මා විසින් සංවිධානාත්මකව කටයුතු කිරීම නිසා ඒ සොර මුල මුලින්ම ඉදිරී ගියා. මාගේ ධනධාන්‍ය රාශිය ද අතිවිශාලයි. ඒ ඒ ප්‍රදේශ සොර උවදුරු රහිතව, පෙළීම් රහිතව බිය සැක නැතුව තියෙනවා. මිනිස්සුත් සතුටින් ඉපිල යමින් දරුවන් උරයේ නටවමින්, ගෙවල් දොරවල් බිය නැතිව විවෘත කරලා දාලා ඉන්නවා වගේ වාසය කරනවා. එම්බා බ්‍රාහ්මණය, මං දැන් මහා යාගයක් කරන්නට කැමැතියි. භවත මට අනුශාසනා කළ මැනැව. එය මට බොහෝ කලක් හිතසුව පිණිස පවතීවි.”

#### “තේන හි භවං රාජා යේ භෝතෝ රඤ්ඤෝ ජනපදේ ඛත්තියා අනුයුත්තා නේගමා චේව ජානපදා ච, තේ භවං රාජා ආමන්තයතං: ‘ඉච්ඡාමහං භෝ මහායඤ්ඤං යජිතුං. අනුජානන්තු මේ භොන්තෝ යං මම’ස්ස දීඝරත්තං හිතාය සුඛායා’ති. යේ භෝතෝ රඤ්ඤෝ ජනපදේ අමච්චා පාරිසජ්ජා නේගමා චේව ජානපදා ච ….(පෙ)…. බ්‍රාහ්මණමහාසාලා නේගමා චේව ජානපදා ච ….(පෙ)…. ගහපතිනේචයිකා නේගමා චේව ජානපදා ච තේ භවං රාජා ආමන්තයතං: ‘ඉච්ඡාමහං භෝ මහායඤ්ඤං යජිතුං. අනුජානන්තු මේ භවන්තෝ යං මම’ස්ස දීඝරත්තං හිතාය සුඛායා’ති.

“එසේ නම් භවත් රජතුමනි, භවත් රජුගේ රටෙහි රජ අණ පිළිපදින නියම්ගම්වාසී වූත්, ජනපදවාසී වූත් යම් ක්ෂත්‍රියවරුන් (රාජකීය පිරිස) සිටිනවා නම්, භවත් රජතුමා “භවත්නි, මං මහා යාගයක් කරන්නට කැමැතියි. භවත්නි, ඒ සඳහා මට අනුමැතිය දෙත්වා! එය මට බොහෝ කලක් හිත සුව පිණිස පවතීවි” කියලා ඔවුන් අමතන සේක්වා! භවත් රජුගේ රටෙහි රජ අණ පිළිපදින නියම්ගම්වාසී වූත්, ජනපදවාසී වූත් යම් ඇමැති පිරිස සිටිනවා නම් ….(පෙ)…. භවත් රජුගේ රටෙහි රජ අණ පිළිපදින නියම්ගම්වාසී වූත්, ජනපදවාසී වූත් යම් සම්භාවනීය බ්‍රාහ්මණ පිරිස සිටිනවා නම් ….(පෙ) …. භවත් රජුගේ රටෙහි රජ අණ පිළිපදින නියම්ගම්වාසී වූත්, ජනපදවාසී වූත් යම් සම්භාවනීය ගිහි පිරිස සිටිනවා නම්, භවත් රජතුමා “භවත්නි, මං මහා යාගයක් කරන්ට කැමැතියි. භවත්නි, ඒ සඳහා මට අනුමැතිය දෙත්වා! එය මට බොහෝ කලක් හිත සුව පිණිස පවතීවි” කියලා ඔවුන් අමතන සේක්වා!

#### ‘ඒවං භෝ’ති ඛෝ බ්‍රාහ්මණ රාජා මහාවිජිතෝ පුරෝහිතස්ස බ්‍රාහ්මණස්ස පටිස්සුත්වා යේ රඤ්ඤෝ ජනපදේ ඛත්තියා අනුයුත්තා නේගමා චේව ජානපදා ච, තේ රාජා මහාවිජිතෝ ආමන්තේසි: “ඉච්ඡාමහං භෝ මහායඤ්ඤං යජිතුං. අනුජානන්තු මේ භොන්තෝ, යං මම’ස්ස දීඝරත්තං හිතාය සුඛායා”ති.

පින්වත් බ්‍රාහ්මණය, “එසේය භවත” කියලා මහාවිජිත රජ්ජුරුවෝ පුරෝහිත බ්‍රාහ්මණයාට පිළිතුරු දී රජුගේ රටෙහි රජ අණ පිළිපදින නියම්ගම් වාසී වූත්, ජනපදවාසී වූත් යම් ක්ෂත්‍රියවරුන් (රාජකීය පිරිස) සිටිනවා නම්, ඒ මහාවිජිත රජතුමා “භවත්නි, මං මහා යාගයක් කරන්නට කැමැතියි. භවත්නි, ඒ සඳහා මට අනුමැතිය දෙත්වා! එය මට බොහෝ කලක් හිත සුව පිණිස පවතීවි” කියලා ඔවුන් ඇමතුවා.

#### “යජතං භවං රාජා යඤ්ඤං. යඤ්ඤකාලෝ බ්‍රාහ්මණා”ති.

“භවත් රජතුමනි, යාගය කරන සේක්වා!මහාරාජයාණෙනි, මේ යාගයට කාලයයි.”

#### යේ රඤ්ඤෝ ජනපදේ අමච්චා පාරිසජ්ජා නේගමා චේව ජානපදා ච ….(පෙ)…. බ්‍රාහ්මණමහාසාලා නේගමා චේව ජානපදා ච ….(පෙ)…. ගහපතිනේචයිකා නේගමා චේව ජානපදා ච, තේ රාජා මහාවිජිතෝ ආමන්තේසි: “ඉච්ඡාමහං භෝ මහායඤ්ඤං යජිතුං. අනුජානන්තු මේ භවන්තෝ, යං මම’ස්ස දීඝරත්තං හිතාය සුඛායා”ති.

රජුගේ රටෙහි රජ අණ පිළිපදින නියම්ගම්වාසී වූත්, ජනපදවාසී වූත් යම් ඇමැති පිරිස සිටිනවා නම් ….(පෙ)…. රජුගේ රටෙහි රජ අණ පිළිපදින නියම්ගම්වාසී වූත්, ජනපදවාසී වූත් යම් සම්භාවනීය බ්‍රාහ්මණ පිරිස සිටිනවා නම් ….(පෙ)…. රජුගේ රටෙහි රජ අණ පිළිපදින නියම්ගම් වාසී වූත්, ජනපදවාසී වූත් යම් සම්භාවනීය ගිහි පිරිස සිටිනවා නම්, ඒ මහාවිජිත රජතුමා “භවත්නි, මං මහා යාගයක් කරන්නට කැමැතියි. භවත්නි, ඒ සඳහා මට අනුමැතිය දෙත්වා! එය මට බොහෝ කලක් හිත සුව පිණිස පවතීවි” කියලා ඔවුන් ඇමතුවා.

#### “යජතං භවං රාජා යඤ්ඤං. යඤ්ඤකාලෝ බ්‍රාහ්මණා”ති.

“භවත් රජතුමනි, යාගය කරන සේක්වා! මහාරාජයාණෙනි, මේ යාගයට කාලයයි.”

#### ඉතිමේ චත්තාරෝ අනුමතිපක්ඛා තස්සේව යඤ්ඤස්ස පරික්ඛාරා භවන්ති.

මෙසේ යාගයට අවසර දෙන පිරිස් හතර තමයි ඒ යාගයේ පිරිකර බවට පත්වන්නේ.

#### 15. රාජා මහාවිජිතෝ අට්ඨහි අංගේහි සමන්නාගතෝ:

මහාවිජිත රජතුමා අංග අටකින් සමන්විතයි.

#### උභතෝ සුජාතෝ මාතිතෝ ච පිතිතෝ ච, සංසුද්ධගහණිකෝ යාව සත්තමා පිතාමහයුගා,

මව් පාර්ශවයෙනුත්, පිය පාර්ශවයෙනුත් යන දෙපාර්ශවයෙන්ම පිරිසිදු වූ සුජාත උපතක් ලද කෙනෙක්. සත්වෙනි මීමුතු පරම්පරාවල් දක්වාම පිරිසිදු කුල ප්‍රවේණියක් තියෙනවා.

#### අක්ඛිත්තෝ අනුපක්කුට්ඨෝ ජාතිවාදේන,

එනිසාම කුලපාරිශුද්ධිය මුල් කොට කිසිවෙකු ගෙන් උපහාස ලබා නෑ. ගැරහුම් ලබා නෑ.

#### අභිරූපෝ දස්සනීයෝ පාසාදිකෝ, පරමාය වණ්ණපොක්ඛරතාය සමන්නාගතෝ, බ්‍රහ්මවණ්ණී බ්‍රහ්මවච්ඡසී අක්ඛුද්දාවකාසෝ දස්සනාය.

ඉතා රූපවත් කෙනෙක්. සොඳුරු පෙනුමක් ඇති කෙනෙක්. දුටුවන් පහදින කෙනෙක්. උතුම් වර්ණ සෞන්දර්යයෙන් යුතු කෙනෙක්. රන්වන් පැහැ ඇති කෙනෙක්. බ්‍රහ්මයාගේ බඳු ශරීරාලෝකය ඇති කෙනෙක්. දැකීමට පවා ඉඩකඩ අපහසුවෙන් ලැබිය යුතු කෙනෙක්.

#### අඩ්ඪෝ මහද්ධනෝ මහාභෝගෝ පහූතජාතරූපරජතෝ පහූතවිත්තූපකරණෝ පහූතධනධඤ්ඤෝ පරිපුණ්ණකෝසකොට්ඨාගාරෝ.

සැප සම්පතින් ආඪ්‍ය කෙනෙක්. මහා ධනවතෙක්. මහාභෝග ඇති කෙනෙක්, බොහෝ මිල මුදල් ඇති කෙනෙක්, බොහෝ පාරිභෝගික උපකරණ ඇති කෙනෙක්, බොහෝ ධනධාන්‍ය ඇති කෙනෙක්. අටුකොටු පිරීගිය සම්පත් ඇති කෙනෙක්.

#### බලවා චතුරංගිනියා සේනාය සමන්නාගතෝ අස්සවාය ඕවාදපටිකරාය, පතපති මඤ්ඤේ පච්චත්ථිකේ යසසා.

බලවන්තයි. රජ අණට සවන් දෙන, රජුගේ අවවාදයට අනුව කටයුතු කරන ඇත්, අස්, රිය, පාබල යන චතුරංගනී සේනාවෙන් සමන්විතයි. රජුගේ යසස් තේජසින් විරුද්ධ පාක්ෂිකයන් තැවී යන සුළුයි.

#### සද්ධෝ දායකෝ දානපති අනාවටද්වාරෝ, සමණබ්‍රාහ්මණකපණද්ධිකවණිබ්බකයාචකානං ඕපානභූතෝ, පුඤ්ඤානි කරෝති.

ශ්‍රද්ධාවන්තයි, පරිත්‍යාගශීලියි, දානපති කෙනෙක්. ශ්‍රමණ බ්‍රාහ්මණවරුන් හටද දුගී මගී යාචකාදීන්ට ද විවෘත වූ දොරටුවලින් යුක්තයි. හැමට පානය කළ හැකි පැන් ඇති පොකුණක් මෙන් සිටිමින් දන් පින් කරයි.

#### බහුස්සුතෝ තස්ස තස්ස සුතජාතස්ස. තස්ස තස්සේව ඛෝ පන භාසිතස්ස අත්ථං ජානාති: ‘අයං ඉමස්ස භාසිතස්ස අත්ථෝ අයං ඉමස්ස භාසිතස්ස අත්ථෝ’ති.

තමා ඉගෙන ගන්නා ඒ ඒ කරුණු පිළිබඳව බහුශ්‍රැතයි, මේ පවසන දේ තුළ තිබෙන්නේ මේ අර්ථයි. මේ කියමන තුළ තිබෙන්නේ මේ අර්ථයයි කියලා ඒ ඒ පැවසූ කරුණු පිළිබඳව අර්ථ දන්නවා.

#### පණ්ඩිතෝ වියත්තෝ මේධාවී පටිබලෝ අතීතානාගතපච්චුප්පන්නේ අත්ථේ චින්තේතුං.

ඤාණවන්තයි. ව්‍යක්තයි. ඉතා බුද්ධිමත්. අතීත අනාගත වර්තමාන කරුණු පිළිබඳව අරුත් සිතන්නට දක්ෂයි.

#### රාජා මහාවිජිතෝ ඉමේහි අට්ඨහි අංගේහි සමන්නාගතෝ.

මහාවිජිත රජතුමා ඔය අංග අටෙනුත් සමන්විතයි.

#### ඉති ඉමානි’පි අට්ඨංගානි තස්සේව යඤ්ඤස්ස පරික්ඛාරා භවන්ති.

ඔය විදිහට මේ අංග අටත් රජතුමාගේ යාග පිරිකර බවට පත්වෙනවා.

#### 16. පුරෝහිතෝ’පි බ්‍රාහ්මණෝ චතුහංගේහි සමන්නාගතෝ:

පුරෝහිත බ්‍රාහ්මණයාත් අංග හතරකින් සමන්විතයි.

#### උභතෝ සුජාතෝ මාතිතෝ ච පිතිතෝ ච, සංසුද්ධගහණිකෝ යාව සත්තමා පිතාමහයුගා. අක්ඛිත්තෝ අනුපක්කුට්ඨෝ ජාතිවාදේන.

මව් පාර්ශවයෙනුත්, පිය පාර්ශවයෙනුත් යන දෙපාර්ශවයෙන්ම පිරිසිදු වූ සුජාත උපතක් ලද කෙනෙක්. සත්වෙනි මීමුතු පරම්පරාවල් දක්වාම පිරිසිදු කුල ප්‍රවේණියක් තියෙනවා. එනිසාම කුලපාරිශුද්ධිය මුල් කොට කිසිවෙකු ගෙන් උපහාස ලබා නෑ. ගැරහුම් ලබා නෑ.

#### අජ්ඣායකෝ මන්තධරෝ තිණ්ණං වේදානං පාරගූ සනිඝණ්ඩුකේටුභානං සාක්ඛරප්පභේදානං ඉතිහාසපඤ්චමානං පදකෝ වෙය්‍යාකරණෝ ලෝකායතමහාපුරිසලක්ඛණේසු අනවයෝ.

වේද හදාරණ කෙනෙක්. මන්ත්‍රධාරී කෙනෙක්. ඉතිහාසය පස්වෙනි කොට ඇති වේදසමයාගත භාෂා ශාස්ත්‍රයන්හි නිපුණත්වයක් ඇති, අක්ෂර ප්‍රභේද ගැන හසල බුද්ධිය ඇති ත්‍රිවේද පාරප්‍රප්ත කෙනෙක්. වේදසමයාගත පද පාඨ දන්නා කෙනෙක්. ව්‍යාකරණ දන්නා කෙනෙක්. ලෝකායත ශාස්ත්‍රයෙහි, මහාපුරුෂ ලක්ෂණ ශාස්ත්‍රයෙහි නිපුණ කෙනෙක්.

#### සීලවා වුද්ධසීලී වුද්ධසීලේන සමන්නාගතෝ.

සිල්වත්. වැඩුණු සිල් ඇති කෙනෙක්. වැඩුණු සීලයෙන් සමන්විත කෙනෙක්.

#### පණ්ඩිතෝ වියත්තෝ මේධාවී පඨමෝ වා දුතියෝ වා සුජං පග්ගණ්හන්තානං.

නුවණැති කෙනෙක්, ප්‍රඥාවන්ත කෙනෙක්. යාග කිරීම පිණිස යාග හැන්ද එසවීමේදී පළමු කොට හෝ දෙවනුව හෝ කරන කෙනෙක්.

#### පුරෝහිතෝ බ්‍රාහ්මණෝ ඉමේහි චතුහංගේහි සමන්නාගතෝ. ඉති ඉමානි’පි චත්තාරි අංගානි තස්සේව යඤ්ඤස්ස පරික්ඛාරා භවන්ති.

පුරෝහිත බ්‍රාහ්මණයා ඔය අංග හතරෙන් සමන්විතයි. ඔය විදිහට මේ අංග හතරත් රජතුමාගේ යාග පිරිකර බවට පත්වෙනවා.

#### 17. අථ ඛෝ බ්‍රාහ්මණ, පුරෝහිතෝ බ්‍රාහ්මණෝ රඤ්ඤෝ මහාවිජිතස්ස පුබ්බේව යඤ්ඤා තිස්සෝ විධා දේසේසි:

එතකොට පින්වත් බ්‍රාහ්මණය, පුරෝහිත බ්‍රාහ්මණයාත් මහාවිජිත රජතුමා හට කාල තුනක් දැනුම් දුන්නා.

#### “සියා ඛෝ පන භෝතෝ රඤ්ඤෝ මහායඤ්ඤං යිට්ඨුකාමස්ස කෝචිදේව විප්පටිසාරෝ ‘මහා වත මේ භෝගක්ඛන්ධෝ විගච්ඡිස්සතී’ති, සෝ භෝතෝ රඤ්ඤෝ විප්පටිසාරෝ න කරණීයෝ. සියා ඛෝ පන භෝතෝ රඤ්ඤෝ මහායඤ්ඤං යජමානස්ස කෝචිදේව විප්පටිසාරෝ ‘මහා වත මේ භෝගක්ඛන්ධෝ විගච්ඡතී’ති, සෝ භෝතෝ රඤ්ඤෝ විප්පටිසාරෝ න කරණීයෝ සියා ඛෝ පන භෝතෝ රඤ්ඤෝ මහායඤ්ඤං යිට්ඨස්ස කෝචිදේව විප්පටිසාරෝ ‘මහා වත මේ භෝගක්ඛන්ධෝ විගතෝ’ති, සෝ භෝතෝ රඤ්ඤෝ විප්පටිසාරෝ න කරණීයෝ”ති.

“භවත් රජතුමා හට මහායාගයක් කිරීමට කැමැති වෙද්දී යම්කිසි විපිළිසරබවක් ඇතිවන්නට ඉඩ තිබෙනවා. ඒ කියන්නේ “අයියෝ! මගේ මහත් භෝග රාශියක් මේ වෙනුවෙන් වැනසිලා යාවි” කියලා. පින්වත් රජු විසින් ඒ විපිළිසරබව නොකළ යුතුයි. භවත් රජතුමා හට මහායාගය කරමින් සිටින විටදී යම්කිසි විපිළිසරබවක් ඇතිවන්නට ඉඩ තිබෙනවා. ඒ කියන්නේ “අයියෝ! මගේ මහත් භෝග රාශියක් මේ වෙනුවෙන් වැනසෙනවා” කියලා. පින්වත් රජු විසින් ඒ විපිළිසරබව නොකළ යුතුයි. භවත් රජතුමා හට මහායාගය කළාට පස්සේ යම් කිසි විපිළිසරබවක් ඇතිවන්නට ඉඩ තිබෙනවා. ඒ කියන්නේ “අයියෝ! මගේ මහත් භෝග රාශියක් මේ වෙනුවෙන් වැනසිලා ගියා” කියලා. පින්වත් රජු විසින් ඒ විපිළිසරබව නොකළ යුතුයි.”

#### ඉමා ඛෝ පන බ්‍රාහ්මණ පුරෝහිතෝ බ්‍රාහ්මණෝ රඤ්ඤෝ මහාවිජිතස්ස පුබ්බේව යඤ්ඤා තිස්සෝ විධා දේසේසි.

පින්වත් බ්‍රාහ්මණය, ඉතින් පුරෝහිත බ්‍රාහ්මණයා මහාවිජිත රජ්ජුරුවන්ට යාගයට කලින්ම ත්‍රිවිධ කාල සම්පත්තිය දේශනා කළා.

#### 18. අථ ඛෝ බ්‍රාහ්මණ, පුරෝහිතෝ බ්‍රාහ්මණෝ රඤ්ඤෝ මහාවිජිතස්ස පුබ්බේව යඤ්ඤා දසහාකාරේහි පටිග්ගාහකේසු විප්පටිසාරං පටිවිනෝදේසි: “ආගමිස්සන්ති ඛෝ භෝතෝ යඤ්ඤං පාණාතිපාතිනෝ’පි පාණාතිපාතා පටිවිරතා’පි. යේ තත්ථ පාණාතිපාතිනෝ තේසඤ්ඤේව තේන. යේ තත්ථ පාණාතිපාතා පටිවිරතා තේ ආරබ්භ යජතං භවං, සජ්ජතං භවං, මෝදතං භවං, චිත්තමේව භවං අන්තරං පසාදේතු. ආගමිස්සන්ති ඛෝ භෝතෝ යඤ්ඤං අදින්නාදායිනෝ’පි අදින්නාදානා පටිවිරතා’පි ….(පෙ)…. කාමේසු මිච්ඡාචාරිනෝ’පි කාමේසුමිච්ඡාචාරා පටිවිරතා’පි ….(පෙ)…. මුසාවාදිනෝ’පි මුසාවාදා පටිවිරතා’පි ….(පෙ)…. පිසුණවාචිනෝ’පි පිසුණාය වාචාය පටිවිරතා’පි ….(පෙ)…. ඵරුසවාචිනෝ’පි ඵරුසාය වාචාය පටිවිරතා’පි ….(පෙ)…. සම්ඵප්පලාපිනෝ’පි සම්ඵප්පලාපා පටිවිරතා’පි ….(පෙ)…. අභිජ්ඣාලු‍නෝ’පි අනභිජ්ඣාලු‍නෝ’පි ….(පෙ)…. බ්‍යාපන්නචිත්තා’පි අබ්‍යාපන්නචිත්තා’පි ….(පෙ)…. මිච්ඡාදිට්ඨිකා’පි සම්මාදිට්ඨිකා’පි. යේ තත්ථ මිච්ඡාදිට්ඨිකා තේසඤ්ඤේව තේන. යේ තත්ථ සම්මාදිට්ඨිකා තේ ආරබ්භ යජතං භවං, සජ්ජතං භවං, මෝදතං භවං, චිත්තමේව භවං අන්තරං පසාදේතූ”ති.

ඉතින් පින්වත් බ්‍රාහ්මණය, පුරෝහිත බ්‍රාහ්මණයා මහාවිජිත රජතුමා හට යාගයට කලින්ම යාගය පිළිගන්නා පිරිස කෙරෙහි ඇති විය හැකි විපිළිසරයන් දහ අයුරකින් දුරු කළා. “භවත් රජතුමාගේ යාගයට ප්‍රාණඝාත කරන අයත්, ප්‍රාණඝාතයෙන් වැළකී සිටින අයත් පැමිනේවි. ඉතින් ඔවුන් අතරේ යමෙක් ප්‍රාණඝාත කරනවා නම් එයින් අයහපතක් සිදුවන්නේ ඔවුන්ටමයි. ඒ පැමිණි පිරිස අතරේ යමෙක් ප්‍රාණඝාතයෙන් වැළකී සිටිනවා නම්, භවතාණන් ඔවුන් අරභයා යාගය කරන සේක්වා! භවතාණන් ඔවුන් අරභයා පරිත්‍යාග කරන සේක්වා! භවතාණන් යාගයෙන් සතුටු වෙන සේක්වා! භවතාණන් යාගය කරද්දී සිතම පහදා ගන්නා සේක්වා! භවත් රජතුමාගේ යාගයට සොරකම් කරන අයත්, සොරකමින් වැළකී සිටින අයත් පැමිණේවි ….(පෙ)…. වැරදි කාමසේවනයෙහි යෙදෙන අයත්, වැරදි කාමසේවනයෙන් වැළකී සිටින අයත් පැමිණේවි ….(පෙ)…. බොරු කියන අයත්, බොරු කීමෙන් වැළකී සිටින අයත් පැමිණේවි ….(පෙ)…. කේලාම් කියන අයත්, කේලමින් වැළකී සිටින අයත් පැමිණේවි ….(පෙ)…. පරුෂ වචන කියන අයත්, පරුෂ වචනයෙන් වැළකී සිටින අයත් පැමිණේවි ….(පෙ)…. හිස් වචන කියන අයත්, හිස් වචනයෙන් වැළකී සිටින අයත් පැමිණේවි ….(පෙ)…. විෂම ලෝභයෙන් යුතු අයත්, විෂම ලෝභ නැති අයත් පැමිණේවි ….(පෙ)…. තරහ සිත් ඇති අයත්, තරහ සිත් නැති අයත් පැමිණේවි ….(පෙ)…. මිසදිටු අයත්, සම්මා දිට්ඨියෙන් යුතු අයත් පැමිණේවි. ඉතින් ඔවුන් අතරේ යමෙක් මිසදිටු නම් එයින් අයහපතක් සිදුවන්නේ ඔවුන්ටමයි. ඒ පැමිණ පිරිස අතරේ යමෙක් සම්මා දිට්ඨියෙන් යුතු නම්, භවතාණන් ඔවුන් අරභයා යාගය කරන සේක්වා! භවතාණන් ඔවුන් අරභයා පරිත්‍යාග කරන සේක්වා! භවතාණන් යාගයෙන් සතුටු වෙන සේක්වා!භවතාණන් යාගය කරද්දී සිතම පහදා ගන්නා සේක්වා!”

#### ඉමේහි ඛෝ බ්‍රාහ්මණ පුරෝහිතෝ බ්‍රාහ්මණෝ රඤ්ඤෝ මහාවිජිතස්ස පුබ්බේව යඤ්ඤා දසහාකාරේහි පටිග්ගාහකේසු විප්පටිසාරං පටිවිනෝදේසි.

පින්වත් බ්‍රාහ්මණය, ඉතින් පුරෝහිත බ්‍රාහ්මණයා මහාවිජිත රජතුමාගේ යාගයට කලින්ම යාගය පිළිගන්නා පිරිස කෙරෙහි ඇති විය හැකි විපිළිසරයන් මේ දස ආකාර කරුණින් දුරු කළා.

#### 19. අථ ඛෝ බ්‍රාහ්මණ, පුරෝහිතෝ බ්‍රාහ්මණෝ රඤ්ඤෝ මහාවිජිතස්ස මහායඤ්ඤං යජමානස්ස සෝළසහාකාරේහි චිත්තං සන්දස්සේසි සමාදපේසි සමුත්තේජේසි සම්පහංසේසි: සියා ඛෝ පන භෝතෝ රඤ්ඤෝ මහායඤ්ඤං යජමානස්ස කෝචිදේව වත්තා: “රාජා ඛෝ මහාවිජිතෝ මහායඤ්ඤං යජති. නෝ ච ඛෝ තස්ස ආමන්තිතා ඛත්තියා අනුයුත්තා නේගමා චේව ජානපදා ච. අථ ච පන භවං රාජා ඒවරූපං මහායඤ්ඤං යජතී”ති. ඒවම්පි භෝතෝ රඤ්ඤෝ වත්තා ධම්මතෝ නත්ථි. භෝතා ඛෝ පන රඤ්ඤා ආමන්තිතා ඛත්තියා අනුයුත්තා නේගමා චේව ජානපදා ච.

ඉතින් පින්වත් බ්‍රාහ්මණය, පුරෝහිත බ්‍රාහ්මණයා මහා යාගය කරන්නා වූ මහාවිජිත රජතුමාගේ සිතට දහසය ආකාරයකින් කරුණු පෙන්වලා දුන්නා. සමාදන් කෙරෙව්වා. උත්සාහවත් කෙරෙව්වා. එයින් සතුටු කෙරෙව්වා. භවත් රජතුමා හට මහායාගය කරන අතරේදී මෙවැනි දේවල් කියන අය සිටිය හැකියි. “මහාවිජිත රජතුමා නම් මහායාගයක් කරන්නේ. ඒ වුනාට තමාගේ බස් අදහන නියම්ගම් වැසි ජනපදවැසි රාජකීය පිරිස කැඳවලා නෑ නෙව. නමුත් භවත් රජතුමා ඔය විදිහේ මහා යාගයක් නම් කරනවා” කියලා. භවත් රජතුමාණන් හට ඔය අයුරින් කියන අය සිටියත් ධර්මානුකූලව නම් එහෙම කියන කෙනෙක් නෑ. පින්වත් රජතුමාණන් විසින් තමාගේ වචනය අනුව කටයුතු කරන නියම්ගම්වැසි රටවැසි රාජකීය පිරිස් කැඳවලා නෙව තියෙන්නේ.

#### ඉමිනාපේතං භවං රාජා ජානාතු. යජතං භවං, සජ්ජතං භවං, මෝදතං භවං, චිත්තමේව භවං අන්තරං පසාදේතු.

භවත් රජතුමාණන් ඔය කාරණාව ද දැනසිටින සේක්වා! භවත් රජතුමාණන් යාගය කරන සේක්වා! භවත් රජතුමාණන් දන් දෙන සේක්වා! භවත් රජතුමාණන් සතුටු වන සේක්වා! භවත් රජතුමාණන් අභ්‍යන්තර සිතම පහදවා ගන්නා සේක්වා!

#### 20. සියා ඛෝ පන භෝතෝ රඤ්ඤෝ මහායඤ්ඤං යජමානස්ස කෝචිදේව වත්තා ‘රාජා ඛෝ මහාවිජිතෝ මහායඤ්ඤං යජති. නෝ ච ඛෝ තස්ස ආමන්තිතා අමච්චා පාරිසජ්ජා නේගමා චේව ජානපදා ච ….(පෙ)…. බ්‍රාහ්මණමහාසාලා නේගමා චේව ජානපදා ච ….(පෙ)…. ගහපතිනේචයිකා නේගමා චේව ජානපදා ච. අථ ච පන භවං රාජා ඒවරූපං මහායඤ්ඤං යජතී’ති. ඒවම්පි භෝතෝ රඤ්ඤෝ වත්තා ධම්මතෝ නත්ථි. භෝතා ඛෝ පන රඤ්ඤා ආමන්තිතා ගහපතිනේචයිකා නේගමා චේව ජානපදා ච. ඉමිනාපේතං භවං රාජා ජානාතු. යජතං භවං, සජ්ජතං භවං, මෝදතං භවං, චිත්තමේව භවං අන්තරං පසාදේතු.

භවත් රජතුමා හට මහායාගය කරන අතරේදී මෙවැනි දේවල් කියන අය සිටිය හැකියි. “මහාවිජිත රජතුමා නම් මහායාගයක් කරන්නේ. ඒ වුනාට තමාගේ බස් අදහන නියම්ගම් වැසි ජනපදවැසි ඇමැති පිරිස කැඳවලා නෑ නෙව. ….(පෙ)…. ඒ වුනාට තමාගේ බස් අදහන නියම්ගම් වැසි ජනපදවැසි සම්භාවනීය බ්‍රාහ්මණ පිරිස කැඳවලා නෑ නෙව. ….(පෙ)…. ඒ වුනාට තමාගේ බස් අදහන නියම්ගම් වැසි ජනපදවැසි සම්භාවනීය ගිහි පිරිස කැඳවලා නෑ නෙව. නමුත් භවත් රජතුමා ඔය විදිහේ මහා යාගයක් නම් කරනවා” කියලා. භවත් රජතුමාණන් හට ඔය අයුරින් කියන අය සිටියත් ධර්මානුකූලව නම් එහෙම කියන කෙනෙක් නෑ. පින්වත් රජතුමාණන් විසින් තමාගේ වචනය අනුව කටයුතු කරන නියම්ගම්වැසි රටවැසි සම්භාවනීය ගිහි පිරිස් කැඳවලා නෙව තියෙන්නේ. භවත් රජතුමාණන් ඔය කාරණාව ද දැන සිටින සේක්වා! භවත් රජතුමාණන් යාගය කරන සේක්වා! භවත් රජතුමාණන් දන් දෙන සේක්වා! භවත් රජතුමාණන් සතුටු වන සේක්වා! භවත් රජතුමාණන් අභ්‍යන්තර සිතම පහදවා ගන්නා සේක්වා.

#### 21. සියා ඛෝ පන භෝතෝ රඤ්ඤෝ මහායඤ්ඤං යජමානස්ස කෝචිදේව වත්තා ‘රාජා ඛෝ මහාවිජිතෝ මහායඤ්ඤං යජති. නෝ ච ඛෝ උභතෝ සුජාතෝ මාතිතෝ ච පිතිතෝ ච, සංසුද්ධගහණිකෝ යාව සත්තමා පිතාමහයුගා, අක්ඛිත්තෝ අනුපක්කුට්ඨෝ ජාතිවාදේන. අථ ච පන භවං රාජා ඒවරූපං මහායඤ්ඤං යජතී’ති. ඒවම්පි භෝතෝ රඤ්ඤෝ වත්තා ධම්මතෝ නත්ථි. භවං ඛෝ පන රාජා උභතෝ සුජාතෝ මාතිතෝ ච පිතිතෝ ච, සංසුද්ධගහණිකෝ යාව සත්තමා පිතාමහයුගා, අක්ඛිත්තෝ අනුපක්කුට්ඨෝ ජාතිවාදේන. ඉමිනාපේතං භවං රාජා ජානාතු. යජතං භවං, සජ්ජතං භවං, මෝදතං භවං, චිත්තමේව භවං අන්තරං පසාදේතු.

භවත් රජතුමා හට මහායාගය කරන අතරේදී මෙවැනි දේවල් කියන අය සිටිය හැකියි. “මහාවිජිත රජතුමා නම් මහායාගයක් කරන්නේ. ඒ වුනාට ඔහු මව් පාර්ශවයෙනුත්, පිය පාර්ශවයෙනුත්, යන දෙපාර්ශවයෙන්ම පිරිසිදු වූ සුජාත උපතක් ලද කෙනෙක් නොවෙයි නෙව. සත්වෙනි මීමුතු පරම්පරාවල් දක්වාම පිරිසිදු කුල ප්‍රවේණියක් නෑ නෙව. කුලපාරිශුද්ධිය මුල් කොට කිසිවෙකුගෙන් උපහාස නොලබා නෑ නෙව. ගැරහුම් නොලබා නෑ නෙව. නමුත් භවත් රජතුමා ඔය විදිහේ මහා යාගයක් නම් කරනවා” කියලා. භවත් රජතුමාණන් හට ඔය අයුරින් කියන අය සිටියත් ධර්මානුකූලව නම් එහෙම කියන කෙනෙක් නෑ. පින්වත් රජතුමා මව් පාර්ශවයෙනුත්, පිය පාර්ශවයෙනුත් යන දෙපාර්ශවයෙන්ම පිරිසිදු වූ සුජාත උපතක් ලද කෙනෙක් නෙව. සත්වෙනි මීමුතු පරම්පරාවල් දක්වාම පිරිසිදු කුල ප්‍රවේණියක් තියෙනවා නෙව. එනිසාම කුලපාරිශුද්ධිය මුල් කොට කිසිවෙකුගෙන් උපහාස ලබා නෑ නෙව. ගැරහුම් ලබා නෑ නෙව. භවත් රජතුමාණන් ඔය කාරණාව ද දැන සිටින සේක්වා! භවත් රජතුමාණන් යාගය කරන සේක්වා! භවත් රජතුමාණන් දන් දෙන සේක්වා! භවත් රජතුමාණන් සතුටු වන සේක්වා! භවත් රජතුමාණන් අභ්‍යන්තර සිතම පහදවා ගන්නා සේක්වා!

#### 22. සියා ඛෝ පන භෝතෝ රඤ්ඤෝ මහායඤ්ඤං යජමානස්ස කෝචිදේව වත්තා ‘රාජා ඛෝ මහාවිජිතෝ මහායඤ්ඤං යජති. නෝ ච ඛෝ අභිරූපෝ දස්සනීයෝ පාසාදිකෝ පරමාය වණ්ණපොක්ඛරතාය සමන්නාගතෝ බ්‍රහ්මවණ්ණී බ්‍රහ්මවච්ඡසී අක්ඛුද්දාවකාසෝ දස්සනාය ….(පෙ)…. නෝ ච ඛෝ අඩ්ඪෝ මහද්ධනෝ මහාභෝගෝ පහූතජාතරූපරජතෝ පහූතවිත්තූපකරණෝ පහූතධනධඤ්ඤෝ පරිපුණ්ණකෝසකොට්ඨාගාරෝ ….(පෙ)…. නෝ ච ඛෝ බලවා චතුරංගිනියා සේනාය සමන්නාගතෝ අස්සවාය ඕවාදපටිකරාය පතපති මඤ්ඤේ පච්චත්ථිකේ යසසා ….(පෙ)…. නෝ ච ඛෝ සද්ධෝ දායකෝ දානපති අනාවටද්වාරෝ සමණබ්‍රාහ්මණකපණද්ධිකවණිබ්බකයාචකානං ඕපානභූතෝ පුඤ්ඤානි කරෝති ….(පෙ)…. නෝ ච ඛෝ බහුස්සුතෝ තස්ස තස්ස සුතජාතස්ස ….(පෙ)…. නෝ ච ඛෝ තස්ස තස්සේව ඛෝ පන භාසිතස්ස අත්ථං ජානාති:

භවත් රජතුමා හට මහායාගය කරන අතරේදී මෙවැනි දේවල් කියන අය සිටිය හැකියි. “මහාවිජිත රජතුමා නම් මහායාගයක් කරන්නේ. ඒ වුණාට ඔහු රූපවත් කෙනෙක් නොවෙයි නෙව. සොඳුරු පෙනුමක් ඇති කෙනෙක් නොවෙයි නෙව. දුටුවන් පහදින කෙනෙක් නොවෙයි නෙව. උතුම් වර්ණ සෞන්දර්යයෙන් යුතු කෙනෙක් නෙවෙයි නෙව. රන්වන් පැහැ ඇති කෙනෙක් නෙවෙයි නෙව. බ්‍රහ්මයාගේ බඳු ශරීරාලෝකය ඇති කෙනෙක් නෙවෙයි නෙව. දැකීමට පවා ඉඩකඩ අපහසුවෙන් ලැබිය යුතු කෙනෙක් නෙවෙයි නෙව. ….(පෙ)…. ඒ වුනාට ඔහු සැපසම්පතින් ආඪ්‍ය කෙනෙක් නෙවෙයි නෙව. මහා ධනවතෙක් නෙවෙයි නෙව. මහාභෝග ඇති කෙනෙක් නෙවෙයි නෙව. බොහෝ මිල මුදල් ඇති කෙනෙක් නෙවෙයි නෙව. බොහෝ පාරිභෝගික උපකරණ ඇති කෙනෙක් නෙවෙයි නෙව. බොහෝ ධනධාන්‍ය ඇති කෙනෙක් නෙවෙයි නෙව. අටුකොටු පිරීගිය සම්පත් ඇති කෙනෙක් නෙවෙයි නෙව. ….(පෙ)…. ඒ වුනාට ඔහු බලවන්ත නෑ නෙව. රජ අණට සවන් දෙන රජුගේ අවවාදයට අනුව කටයුතු කරන ඇත්, අස්, රිය, පාබල යන චතුරංගනී සේනාවෙන් සමන්විත නෑ නෙව. රජුගේ යසස් තේජසින් විරුද්ධ පාක්ෂිකයන් තැවී යන සුළු නෑ නෙව. ….(පෙ)…. ඒ වුනාට ඔහු ශ්‍රද්ධාවන්ත නෑ නෙව, පරිත්‍යාගශීලී නෑ නෙව, දානපති කෙනෙක් නෙවෙයි නෙව. ශ්‍රමණ-බ්‍රාහ්මණවරුන් හට ද දුගී මගී යාචකාදීන්ට ද විවෘත වූ දොරටුවලින් යුක්ත නෑ නෙව. හැමට පානය කළ හැකි පැන් ඇති පොකුණක් මෙන් සිටිමින් දන් පින් කරන්නේ නෑ නෙව. ….(පෙ)…. ඒ වුනාට ඔහු තමා ඉගෙන ගන්නා ඒ ඒ කරුණු පිළිබඳව බහුශ්‍රැත නෑ නෙව.

#### ‘අයං ඉමස්ස භාසිතස්ස අත්ථෝ අයං ඉමස්ස භාසිතස්ස අත්ථෝ’ති. ….(පෙ)…. නෝ ච ඛෝ පණ්ඩිතෝ වියත්තෝ මේධාවී පටිබලෝ අතීතානාගතපච්චුප්පන්නේ අත්ථේ චින්තේතුං. අථ ච පන භවං රාජා ඒවරූපං මහායඤ්ඤං යජතී’ති.

මේ පවසන දේ තුළ තිබෙන්නේ මේ අර්ථයි. මේ කියමන තුළ තිබෙන්නේ මේ අර්ථයයි කියලා ඒ ඒ පැවසූ කරුණු පිළිබඳව අර්ථ දන්නේ නෑ නෙව. ….(පෙ)…. ඒ වුනාට ඔහු ඤාණවන්ත නෑ නෙව. ව්‍යක්ත නෑ නෙව. බුද්ධිමත් නෑ නෙව. අතීත අනාගත වර්තමාන කරුණු පිළිබඳව අරුත් සිතන්නට දක්ෂ නෑ නෙව කියලා.

#### ඒවම්පි භෝතෝ රඤ්ඤෝ වත්තා ධම්මතෝ නත්ථි. භවං ඛෝ පන රාජා ….(පෙ)…. පණ්ඩිතෝ වියත්තෝ මේධාවී පටිබලෝ අතීතානාගතපච්චුප්පන්නේ අත්ථේ චින්තේතුං. ඉමිනාපේතං භවං රාජා ජානාතු. යජතං භවං, සජ්ජතං භවං, මෝදතං භවං, චිත්තමේව භවං අන්තරං පසාදේතු.

භවත් රජතුමාණන් හට ඔය අයුරින් කියන අය සිටියත් ධර්මානුකූලව නම් එහෙම කියන කෙනෙක් නෑ. පින්වත් රජතුමාණන් ඤාණවන්තයි. ව්‍යක්තයි. ඉතා බුද්ධිමත්. අතීත අනාගත වර්තමාන කරුණු පිළිබඳව අරුත් සිතන්නට දක්ෂයි. භවත් රජතුමාණන් ඔය කාරණාව ද දැනසිටින සේක්වා! භවත් රජතුමාණන් යාගය කරන සේක්වා! භවත් රජතුමාණන් දන් දෙන සේක්වා! භවත් රජතුමාණන් සතුටු වන සේක්වා! භවත් රජතුමාණන් අභ්‍යන්තර සිතම පහදවා ගන්නා සේක්වා!

#### 23. සියා ඛෝ පන භෝතෝ රඤ්ඤෝ මහායඤ්ඤං යජමානස්ස කෝචිදේව වත්තා ‘රාජා ඛෝ මහාවිජිතෝ මහායඤ්ඤං යජති. නෝ ච ඛ්වස්ස පුරෝහිතෝ බ්‍රාහ්මණෝ උභතෝ සුජාතෝ මාතිතෝ ච පිතිතෝ ච. සංසුද්ධගහණිකෝ යාව සත්තමා පිතාමහයුගා. අක්ඛිත්තෝ අනුපක්කුට්ඨෝ ජාතිවාදේන. අථ ච පන භවං රාජා ඒවරූපං මහායඤ්ඤං යජතී’ති. ඒවම්පි භෝතෝ රඤ්ඤෝ වත්තා ධම්මතෝ නත්ථි. භෝතෝ ඛෝ පන රඤ්ඤෝ පුරෝහිතෝ බ්‍රාහ්මණෝ උභතෝ සුජාතෝ මාතිතෝ ච පිතිතෝ ච සංසුද්ධගහණිකෝ යාව සත්තමා පිතාමහයුගා, අක්ඛිත්තෝ අනුපක්කුට්ඨෝ ජාතිවාදේන. ඉමිනාපේතං භවං රාජා ජානාතු. යජතං භවං, සජ්ජතං භවං, මෝදතං භවං, චිත්තමේව භවං අන්තරං පසාදේතු.

භවත් රජතුමා හට මහායාගය කරන අතරේදී මෙවැනි දේවල් කියන අය සිටිය හැකියි. “මහාවිජිත රජතුමා නම් මහායාගයක් කරන්නේ. ඒ වුණාට පුරෝහිත බ්‍රාහ්මණයා මව් පාර්ශවයෙනුත්, පිය පාර්ශවයෙනුත්, යන දෙපාර්ශවයෙන්ම පිරිසිදු වූ සුජාත උපතක් ලද කෙනෙක් නොවෙයි නෙව. සත්වෙනි මීමුතු පරම්පරාවල් දක්වාම පිරිසිදු කුල ප්‍රවේණියක් නෑ නෙව. කුලපාරිශුද්ධිය මුල් කොට කිසිවෙකුගෙන් උපහාස නොලබා නෑ නෙව. ගැරහුම් නොලබා නෑ නෙව. නමුත් භවත් රජතුමා ඔය විදිහේ මහා යාගයක් නම් කරනවා” කියලා. භවත් රජතුමාණන් හට ඔය අයුරින් කියන අය සිටියත් ධර්මානුකූලව නම් එහෙම කියන කෙනෙක් නෑ. පින්වත් රජතුමාණෙනි, පුරෝහිත බ්‍රාහ්මණයා මව් පාර්ශවයෙනුත්, පිය පාර්ශවයෙනුත් යන දෙපාර්ශවයෙන්ම පිරිසිදු වූ සුජාත උපතක් ලද කෙනෙක් නෙව. සත්වෙනි මීමුතු පරම්පරාවල් දක්වාම පිරිසිදු කුල ප්‍රවේණියක් තියෙනවා නෙව. එනිසාම කුලපාරිශුද්ධිය මුල් කොට කිසිවෙකුගෙන් උපහාස ලබා නෑ නෙව. ගැරහුම් ලබා නෑ නෙව. භවත් රජතුමාණන් ඔය කාරණාව ද දැනසිටින සේක්වා! භවත් රජතුමාණන් යාගය කරන සේක්වා! භවත් රජතුමාණන් දන් දෙන සේක්වා! භවත් රජතුමාණන් සතුටු වන සේක්වා! භවත් රජතුමාණන් අභ්‍යන්තර සිතම පහදවා ගන්නා සේක්වා!

#### 24. සියා ඛෝ පන භෝතෝ රඤ්ඤෝ මහායඤ්ඤං යජමානස්ස කෝචිදේව වත්තා ‘රාජා ඛෝ මහාවිජිතෝ මහායඤ්ඤං යජති. නෝ ච ඛ්වස්ස පුරෝහිතෝ බ්‍රාහ්මණෝ අජ්ඣායකෝ මන්තධරෝ තිණ්ණං වේදානං පාරගූ සනිඝණ්ඩුකේටුභානං සාක්ඛරප්පභේදානං ඉතිහාසපඤ්චමානං පදකෝ වෙය්‍යාකරණෝ ලෝකායතමහාපුරිසලක්ඛණේසු අනවයෝ ….(පෙ)…. නෝ ච ඛ්වස්ස පුරෝහිතෝ බ්‍රාහ්මණෝ සීලවා වුද්ධසීලී වුද්ධසීලේන සමන්නාගතෝ ….(පෙ)…. නෝ ච ඛ්වස්ස පුරෝහිතෝ බ්‍රාහ්මණෝ පණ්ඩිතෝ වියත්තෝ මේධාවී පඨමෝ වා දුතියෝ වා සුජං පග්ගණ්හන්තානං. අථ ච පන භවං රාජා ඒවරූපං මහායඤ්ඤං යජතී’ති. ඒවම්පි භෝතෝ රඤ්ඤෝ වත්තා ධම්මතෝ නත්ථි.

භවත් රජතුමා හට මහායාගය කරන අතරේදී මෙවැනි දේවල් කියන අය සිටිය හැකියි. “මහාවිජිත රජතුමා නම් මහායාගයක් කරන්නේ. ඒ වුනාට පුරෝහිත බ්‍රාහ්මණයා වේද හදාරණ කෙනෙක් නෙවෙයි නෙව. මන්ත්‍රධාරී කෙනෙක් නෙවෙයි නෙව. ඉතිහාසය පස්වෙනි කොට ඇති වේදසමයාගත භාෂා ශාස්ත්‍රයන්හි නිපුණත්වයක් ඇති, අක්ෂර ප්‍රභේද ගැන හසල බුද්ධිය ඇති, ත්‍රිවේද පාරප්‍රප්ත කෙනෙක් නෙවෙයි නෙව. වේදසමයාගත පද පාඨ දන්නා කෙනෙක් නෙවෙයි නෙව. ව්‍යාකරණ දන්නා කෙනෙක් නෙවෙයි නෙව. ලෝකායත ශාස්ත්‍රයෙහි, මහාපුරුෂ ලක්ෂණ ශාස්ත්‍රයෙහි නිපුණ කෙනෙක් නෙවෙයි නෙව. ….(පෙ)…. ඒ වුනාට පුරෝහිත බ්‍රාහ්මණයා සිල්වත් නෑ නෙව. වැඩුණු සිල් ඇති කෙනෙක් නෙවෙයි නෙව. වැඩුණු සීලයෙන් සමන්විත කෙනෙක් නෙවෙයි නෙව. ….(පෙ)…. ඒ වුනාට පුරෝහිත බ්‍රාහ්මණයා නුවණැති කෙනෙක් නෙවෙයි නෙව. ප්‍රඥාවන්ත කෙනෙක් නෙවෙයි නෙව. යාග කිරීම පිණිස යාග හැන්ද එසවීමේදී පළමුකොට හෝ දෙවනුව හෝ කරන කෙනෙක් නෙවෙයි නෙව” කියලා. භවත් රජතුමාණන් හට ඔය අයුරින් කියන අය සිටියත් ධර්මානුකූලව නම් එහෙම කියන කෙනෙක් නෑ.

#### භෝතෝ ඛෝ පන රඤ්ඤෝ පුරෝහිතෝ බ්‍රාහ්මණෝ පණ්ඩිතෝ වියත්තෝ මේධාවී පඨමෝ වා දුතියෝ වා සුජං පග්ගණ්හන්තානං. ඉමිනාපේතං භවං රාජා ජානාතු. යජතං භවං, සජ්ජතං භවං, මෝදතං භවං, චිත්තමේව භවං අන්තරං පසාදේතූ’ති.

පින්වත් රජතුමාණෙනි, පුරෝහිත බ්‍රාහ්මණයා නුවණැති කෙනෙක් නෙව, ප්‍රඥාවන්ත කෙනෙක් නෙව. යාග කිරීම පිණිස යාග හැන්ද එසවීමේදී පළමුකොට හෝ දෙවනුව හෝ කරන කෙනෙක් නෙව. භවත් රජතුමාණන් ඔය කාරණාව ද දැන සිටින සේක්වා! භවත් රජතුමාණන් යාගය කරන සේක්වා! භවත් රජතුමාණන් දන් දෙන සේක්වා! භවත් රජතුමාණන් සතුටු වන සේක්වා! භවත් රජතුමාණන් අභ්‍යන්තර සිතම පහදවා ගන්නා සේක්වා!

#### ඉමේහි ඛෝ බ්‍රාහ්මණ, පුරෝහිතෝ බ්‍රාහ්මණෝ රඤ්ඤෝ මහාවිජිතස්ස මහායඤ්ඤං යජමානස්ස සෝළසහි ආකාරේහි චිත්තං සන්දස්සේසි, සමාදපේසි, සමුත්තේජේසි, සම්පහංසේසි.

පින්වත් බ්‍රාහ්මණය, පුරෝහිත බ්‍රාහ්මණයා මහාවිජිත රජ්ජුරුවන්ට යාගය කරමින් සිටියදී මේ කරුණු දහසය තුළින් සිත දැනුවත් කළා. එහි සමාදන් කෙරෙව්වා. උත්සාහවත් කෙරෙව්වා. සතුටු කෙරෙව්වා.

#### 25. තස්මිං ඛෝ බ්‍රාහ්මණ යඤ්ඤේ නේව ගාවෝ හඤ්ඤිංසු, න අජේළකා හඤ්ඤිංසු, න කුක්කුටසූකරා හඤ්ඤිංසු, න විවිධා පාණා සංඝාතං ආපජ්ජිංසු, න රුක්ඛා ඡිජ්ජිංසු යූපත්ථාය, න දබ්භා ලූයිංසු බරිහිසත්ථාය. යේ’පි’ස්ස අහේසුං දාසා’ති වා පෙස්සා’ති වා කම්මකරා’ති වා, තේ’පි න දණ්ඩතජ්ජිතා න භයතජ්ජිතා න අස්සුමුඛා රුදමානා පරිකම්මානි අකංසු. අථ ඛෝ යේ ඉච්ඡිංසු තේ අකංසු. යේ න ඉච්ඡිංසු න තේ අකංසු. යං ඉච්ඡිංසු තං අකංසු. යං න ඉච්ඡිංසු න තං අකංසු. සප්පිතේලනවනීතදධිමධුඵාණිතේන චේව සෝ යඤ්ඤෝ නිට්ඨානමගමාසි.

පින්වත් බ්‍රාහ්මණය, ඒ යාගයේදී ගවයන් මැරුවේ නෑ. එළු බැටළුවන් මැරුවේ නෑ. කුකුළන් ඌරන් මැරුවේ නෑ. තවත් විවිධාකාර වූ සතුන් මැරුවේ නෑ. යාග කණු සැකසීම පිණිස ගස් කැපුවේ නෑ. යාග බිම සකස් කිරීම පිණිස තණකොළ කැපුවෙත් නෑ. ඔහුගේ යම් දාසයන් ඉන්නවා නම්, මෙහෙකරුවන් ඉන්නවා නම්, කම්කරුවන් ඉන්නවා නම් ඔවුන්ව පවා වේවැල් කස ආදී පහරවල්වලින් භය කෙරෙව්වේ නෑ. තැති ගැන්වූයේ නෑ. කඳුළු වැගුරුණු මුහුණින් හඬව හඬවා වැඩ ගත්තේ නෑ. එසේ නමුත් යමෙක් යම් දෙයක් කිරීමට කැමැති නම් ඔවුන් ඒ දේ කළා. යමක් කිරීමට අකැමැති නම් ඔවුන් එය කළේ නෑ. යමක් කැමැති නම් එය කළා. යමක් අකැමැති නම් එය කළේ නෑ. ගිතෙල්, තල තෙල්, වෙඬරු, දී කිරි, මී පැණි, සකුරු ආදී දෙයින් යුතු කැඳබත්වලින් ඒ යාගය අවසන් වුනා.

#### 26. අථ ඛෝ බ්‍රාහ්මණ ඛත්තියා අනුයුත්තා නේගමා චේව ජානපදා ච අමච්චා පාරිසජ්ජා නේගමා චේව ජානපදා ච, බ්‍රාහ්මණමහාසාලා නේගමා චේව ජානපදා ච, ගහපතිනේචයිකා නේගමා චේව ජානපදා ච පහූතං සාපතෙය්‍යං ආදාය රාජානං මහාවිජිතං උපසංකමිත්වා ඒවමාහංසු: “ඉදං දේව පහූතං සාපතෙය්‍යං දේවඤ්ඤේව උද්දිස්ස ආභතං. තං දේවෝ පතිගණ්හාතූ”ති.

ඉතින් පින්වත් බ්‍රාහ්මණය, රජතුමාගේ අවවාද පරිදි කටයුතු කරන ඒ නියම්ගම්වැසි රටවැසි රාජකීය පිරිසත්, නියම්ගම්වැසි රටවැසි ඇමැති පිරිසත්, නියම්ගම්වැසි රටවැසි සම්භාවනීය බ්‍රාහ්මණ පිරිසත්, නියම්ගම්වැසි රටවැසි සම්භාවනීය ගිහි පිරිසත් බොහෝ ධනධාන්‍යාදී තෑගි භෝග ගෙන මහාවිජිත රජු ළඟට ගිහින් මෙහෙම කියා සිටියා. “දේවයන් වහන්ස, මේ බොහෝ ධනය දේවයන් වහන්සේ උදෙසාමයි අරගෙන ආවේ. එය දේවයන් වහන්සේ පිළිගන්නා සේක්වා!”

#### “අලං භෝ. මමපි ඉදං පහූතං සාපතෙය්‍යං ධම්මිකේන බලිනා අභිසංඛතං. තඤ්ච වෝ හෝතු ඉතෝ ච භිය්‍යෝ හරථා”ති.

“භවත්නි, කම් නැත. මගේත් මේ බොහෝ ධනධාන්‍යාදී සම්පත් තිබෙන්නේ ධාර්මික ලෙස ගත් බදු ආදියෙන් රැස්කරගෙනයි. එනිසා එයත් ඔබටම වේවා! මාගේ ධනයෙනුත් තව අරගෙන යන්න.”

#### 27. තේ රඤ්ඤා පටික්ඛිත්තා ඒකමන්තං අපක්කම්ම ඒවං සමචින්තේසුං: “න ඛෝ ඒතං අම්හාකං පතිරූපං යං මයං ඉමානි සාපතෙය්‍යානි පුනදේව සකානි ඝරානි පටිහරෙය්‍යාම. රාජා ඛෝ මහාවිජිතෝ මහායඤ්ඤං යජති. හන්දස්ස මයං අනුයාගිනෝ හෝමා”ති.

රජතුමා විසින් නොපිළිගත් ඒ ධනය ඇති ඔවුන් එකත්පස්ව බැහැරට ගොස් මේ විදිහට සාකච්ඡා කළා. “අපි මේ ගෙනාපු තෑගි භෝග ධනය ආයෙමත් තම තමන්ගේ නිවෙස්වලට අරගෙන යන එක අපට ගැලපෙන දෙයක් නොවේ” මහාවිජිත රජ්ජුරුවෝ මහායාගයක් කරනවා. ඒනිසා අපි ඒ යාගයටම අනුයාග කරන අය බවට පත් වෙමු.”

#### අථ ඛෝ බ්‍රාහ්මණ පුරත්ථිමේන යඤ්ඤාවාටස්ස ඛත්තියා අනුයුත්තා නේගමා චේව ජානපදා ච දානානි පට්ඨපේසුං. දක්ඛිණේන යඤ්ඤාවාටස්ස අමච්චා පාරිසජ්ජා නේගමා චේව ජානපදා ච දානානි පට්ඨපේසුං. පච්ඡිමේන යඤ්ඤාවාටස්ස බ්‍රාහ්මණමහාසාලා නේගමා චේව ජානපදා ච දානානි පට්ඨපේසුං. උත්තරේන යඤ්ඤාවාටස්ස ගහපතිනේචයිකා නේගමා චේව ජානපදා ච දානානි පට්ඨපේසුං. තේසු’පි ඛෝ බ්‍රාහ්මණ යඤ්ඤේසු නේව ගාවෝ හඤ්ඤිංසු, න අජේළකා හඤ්ඤිංසු, න කුක්කුටසූකරා හඤ්ඤිංසු, න විවිධා පාණා සංඝාතං ආපජ්ජිංසු, න රුක්ඛා ඡිජ්ජිංසු යූපත්ථාය, න දබ්භා ලූයිංසු බරිහිසත්ථාය. යේ’පි නේසං අහේසුං දාසා’ති වා පෙස්සා’ති වා කම්මකරා’ති වා තේ’පි න දණ්ඩතජ්ජිතා න භයතජ්ජිතා න අස්සුමුඛා රුදමානා පරිකම්මානි අකංසු. අථ ඛෝ යේ ඉච්ඡිංසු තේ අකංසු. යේ න ඉච්ඡිංසු න තේ අකංසු. යං ඉච්ඡිංසු, තං අකංසු. යං න ඉච්ඡිංසු, න තං අකංසු. සප්පිතේලනවනීතදධිමධුඵාණිතේන චේව තේ යඤ්ඤා නිට්ඨානමගමංසු.

එතකොට පින්වත් බ්‍රාහ්මණය, යාග ශාලාවේ නැගෙනහිර දිශාවේ දන්හල් පිහිටෙව්වේ රජුට අනුයුක්ත වූ ඒ නියම්ගම්වැසි, ජනපදවැසි රාජකීය පිරිසයි. යාග ශාලාවේ දකුණු දිශාවේ දන්හල් පිහිටෙව්වේ රජුට අනුයුක්ත වූ ඒ නියම්ගම්වැසි, ජනපදවැසි ඇමැති පිරිසයි. යාග ශාලාවේ බටහිර දිශාවේ දන්හල් පිහිටෙව්වේ රජුට අනුයුක්ත වූ ඒ නියම්ගම්වැසි, ජනපදවැසි සම්භාවනීය බ්‍රාහ්මණ පිරිසයි. යාග ශාලාවේ උතුරු දිශාවේ දන්හල් පිහිටෙව්වේ රජුට අනුයුක්ත වූ ඒ නියම්ගම්වැසි, ජනපදවැසි සම්භාවනීය ගිහි පිරිසයි. පින්වත් බ්‍රාහ්මණය, ඒ යාගයේදී ගවයන් මැරුවේ නෑ. එළු බැටළුවන් මැරුවේ නෑ. කුකුළන් ඌරන් මැරුවේ නෑ. තවත් විවිධාකාර වූ සතුන් මැරුවේ නෑ. යාග කණු සැකසීම පිණිස ගස් කැපුවේ නෑ. යාග බිම සකස් කිරීම පිණිස තණකොළ කැපුවෙත් නෑ. ඔහුගේ යම් දාසයන් ඉන්නවා නම්, මෙහෙකරුවන් ඉන්නවා නම්, කම්කරුවන් ඉන්නවා නම් ඔවුන්ව පවා වේවැල් කස ආදී පහරවල්වලින් භය කෙරෙව්වේ නෑ. තැතිගැන්වූයේ නෑ. කඳුළු වැගුරුණු මුහුණින් හඬව හඬවා වැඩ ගත්තේ නෑ. එසේ නමුත් යමෙක් යම් දෙයක් කිරීමට කැමැති නම් ඔවුන් ඒ දේ කළා. යමක් කිරීමට අකැමැති නම් ඔවුන් එය කළේ නෑ. යමක් කැමැති නම් එය කළා. යමක් ඇකැමැති නම් එය කළේ නෑ. ගිතෙල්, තල තෙල්, වෙඬරු, දී කිරි, මී පැණි, සකුරු ආදී දෙයින් යුතු කැඳබත්වලින් ඒ යාග අවසන් වුණා.

#### 28. ‘ඉති චත්තාරෝ ච අනුමතිපක්ඛා, රාජා මහාවිජිතෝ අට්ඨහංගේහි සමන්නාගතෝ, පුරෝහිතෝ බ්‍රාහ්මණෝ චතුහංගේහි සමන්නාගතෝ, තිස්සෝ ච විධා. අයං වුච්චති බ්‍රාහ්මණ තිවිධා යඤ්ඤසම්පදා සෝළසපරික්ඛාරා’ති.

මේ විදිහට යාගයට අවසර ගත් පක්ෂ හතරයි. මහාවිජිත රජ්ජුරුවෝ අංග අටකින් සමන්විතයි. පුරෝහිත බ්‍රාහ්මණයා අංග හතරකින් සමන්විතයි. ත්‍රිවිධ කාලසම්පත්තියකින් යුක්තයි. පින්වත් බ්‍රාහ්මණය, මෙයට තමයි කියන්නේ ත්‍රිවිධ යාග සම්පත් හා යාගයට අවශ්‍ය පිරිකර දහසය කියලා.

#### 29. ඒවං වුත්තේ තේ බ්‍රාහ්මණා උන්නාදිනෝ උච්චාසද්දමහාසද්දා අහේසුං: “අහෝ යඤ්ඤෝ අහෝ යඤ්ඤසම්පදා”ති. කූටදන්තෝ පන බ්‍රාහ්මණෝ තූණ්හීභූතෝ’ව නිසින්නෝ හෝති. අථ ඛෝ තේ බ්‍රාහ්මණා කූටදන්තං බ්‍රාහ්මණං ඒතදවෝචුං: “කස්මා පන භවං කූටදන්තෝ සමණස්ස ගෝතමස්ස සුභාසිතං සුභාසිතතෝ නාබ්භනුමෝදතී”?ති.

එසේ වදාළ විට ඒ බ්‍රාහ්මණවරු මහා හඬනැගෙන පරිදි උස්හඬින් මහාහඬින් කෑ ගසා කිව්වා “අහෝ! යාගයක් නම් මේකමයි. අහෝ! යාග සම්පත්තිය නම් මේකමයි” කියලා. නමුත් කූටදන්ත බ්‍රාහ්මණයා නිශ්ශබ්දව වාඩිවෙලා හිටියා. එතකොට ඒ බ්‍රාහ්මණවරු කූටදන්ත බ්‍රාහ්මණයාට මෙහෙම කිව්වා. “භවත් කූටදන්තයෙනි, ශ්‍රමණ ගෞතමයන් වහන්සේගේ මේ සුභාෂිත ධර්මය සුභාෂිතයක් ලෙසම අනුමෝදන් නොවන්නේ මක්නිසාද?”

#### “නාහං භෝ සමණස්ස ගෝතමස්ස සුභාසිතං සුභාසිතතෝ නාබ්භනුමෝදාමි. මුද්ධාපි තස්ස විපතෙය්‍ය යෝ සමණස්ස ගෝතමස්ස සුභාසිතං සුභාසිතතෝ නාබ්භනුමෝදෙය්‍ය. අපි ච මේ භෝ ඒවං හෝති: න සමණෝ ගෝතමෝ ඒවමාහ: ‘ඒවං මේ සුතන්ති වා ඒවං අරහති භවිතුන්ති’ වා. අපි ච සමණෝ ගෝතමෝ: ‘ඒවං තදා ආසි ඉත්ථං තදා ආසි’ත්වේව භාසති. තස්ස මය්හං භෝ ඒවං හෝති: ‘අද්ධා සමණෝ ගෝතමෝ තේන සමයේන රාජා වා අහෝසි මහාවිජිතෝ යඤ්ඤසාමි, පුරෝහිතෝ වා බ්‍රාහ්මණෝ තස්ස යඤ්ඤස්ස යාජේතා’ති. අභිජානාති පන භවං ගෝතමෝ ඒවරූපං යඤ්ඤං යජිත්වා වා යාජෙත්වා වා කායස්ස භේදා පරං මරණා සුගතිං සග්ගං ලෝකං උපපජ්ජිතා?”ති.

“භවත්නි, මං ශ්‍රමණ ගෞතමයන්ගේ මේ සුභාෂිත ධර්මය සුභාෂිතයක් ලෙසම අනුමෝදන් නොවෙනවා නොවේ” යම් කෙනෙක් ශ්‍රමණ ගෞතමයන් වහන්සේගේ සුභාෂිත ධර්ම සුභාෂිතයක් වශයෙන් අනුමෝදන් වෙන්නේ නැතිනම් ඔහුගේ හිසත් කඩා හැලේවි. නමුත් භවත්නි, මට මේ විදිහටයි හිතුණේ. ශ්‍රමණ ගෞතමයන් වහන්සේ මෙහෙම වදාරන්නේ නෑ නෙව. ඒ කියන්නේ ‘මං අහලා තියෙන්නේ මේ විදිහටයි. මේ විදිහටයි වෙන්න පුළුවන් වෙන්නේ’ කියලා. නමුත් ශ්‍රමණ ගෞතමයන් වහන්සේ ‘එතකොට මෙහෙම වුනා. ඉතින් එතකොට මේ විදිහටත් වුනා’ කියලයි වදාරන්නේ. ඒ මට භවත්නි, ඒ ගැන මෙහෙම හිතෙනවා. ඒකාන්තයෙන්ම ශ්‍රමණ ගෞතමයන් වහන්සේ ඒ කාලේ යාග ස්වාමී වූ මහාවිජිත රජ්ජුරුවෝම වෙන්න ඕන. එක්කෝ ඒ යාගය කරවපු පුරෝහිත බ්‍රාහ්මණයා වෙන්න ඕන. භවත් ගෞතමයන් වහන්සේ, ඔය ආකාරයෙන් යාගයක් කරලා, එහෙමත් නැත්නම් කරවලා කය බිඳී මරණින් මතු සුගති සංඛ්‍යාත දෙව්ලොව ඉපදුණු බවත් දන්නා සේක්ද?”

#### “අභිජානාමහං බ්‍රාහ්මණ ඒවරූපං යඤ්ඤං යජිත්වා වා යාජෙත්වා වා කායස්ස භේදා පරං මරණා සුගතිං සග්ගං ලෝකං උපපජ්ජිතා. අහං තේන සමයේන පුරෝහිතෝ බ්‍රාහ්මණෝ අහෝසිං තස්ස යඤ්ඤස්ස යාජේතා”ති.

“පින්වත් බ්‍රාහ්මණය, මං ඔය ආකාරයේ යාගයක් කරලා, කරවලා කය බිඳී මරණින් මතු සුගති සංඛ්‍යාත දෙව්ලොව උපන් බව දන්නවා. ඒ කාලයේ ඒ යාගය කරවපු පුරෝහිත බ්‍රාහ්මණයා වෙලා හිටියේ මමයි.”

#### 30. “අත්ථි පන භෝ ගෝතම අඤ්ඤෝ යඤ්ඤෝ ඉමාය තිවිධාය යඤ්ඤසම්පදාය සෝළසපරික්ඛාරාය අප්පට්ඨතරෝ ච අප්පසමාරම්භතරෝ ච මහප්ඵලතරෝ ච මහානිසංසතරෝ චා?”ති.

“භවත් ගෞතමයන් වහන්ස, ඔය ත්‍රිවිධ යාගසම්පත්වලටත් වඩා, යාගපිරිකර දහසයටත් වඩා වැඩකටයුතු අඩු, උත්සාහයන් අඩු නමුත් මහත් ප්‍රතිඵල ඇති මහත් ආනිශංස ඇති අන්‍ය වූ යාගයක් තියෙනවාද?”

#### “අත්ථි ඛෝ බ්‍රාහ්මණ අඤ්ඤෝ යඤ්ඤෝ ඉමාය තිවිධාය යඤ්ඤසම්පදාය සෝළසපරික්ඛාරාය අප්පට්ඨතරෝ ච අප්පසමාරම්භතරෝ ච මහප්ඵලතරෝ ච මහානිසංසතරෝ චා”ති.

“පින්වත් බ්‍රාහ්මණය, ඔය ත්‍රිවිධ යාගසම්පත්වලටත් වඩා, යාගපිරිකර දහසයටත් වඩා වැඩකටයුතු අඩු, උත්සාහයන් අඩු නමුත් මහත් ප්‍රතිඵල ඇති මහත් ආනිශංස ඇති අන්‍ය වූ යාගයක් තියෙනවා.

#### 31. “කතමෝ පන සෝ භෝ ගෝතම යඤ්ඤෝ ඉමාය තිවිධාය යඤ්ඤසම්පදාය සෝළසපරික්ඛාරාය අප්පට්ඨතරෝ ච අප්පසමාරම්භතරෝ ච මහප්ඵලතරෝ ච මහානිසංසතරෝ චා?”ති.

“භවත් ගෞතමයන් වහන්ස, ඔය ත්‍රිවිධ යාගසම්පත්වලටත් වඩා, යාගපිරිකර දහසයටත් වඩා වැඩකටයුතු අඩු, උත්සාහයන් අඩු නමුත් මහත් ප්‍රතිඵල ඇති මහත් ආනිශංස ඇති ඒ අන්‍ය වූ යාගය කුමක්ද?”

#### “යානි ඛෝ පන තානි බ්‍රාහ්මණ නිච්චදානානි අනුකූලයඤ්ඤානි සීලවන්තේ පබ්බජිතේ උද්දිස්ස දීයන්ති, අයං ඛෝ බ්‍රාහ්මණ, යඤ්ඤෝ ඉමාය තිවිධාය යඤ්ඤසම්පදාය සෝළසපරික්ඛාරාය අප්පට්ඨතරෝ ච අප්පසමාරම්භතරෝ ච මහප්ඵලතරෝ ච මහානිසංසතරෝ චා”ති.

“පින්වත් බ්‍රාහ්මණය, සිල්වත් පැවිදි උතුමන් උදෙසා කුල පරම්පරාවෙන් දෙන යම් නිති දන් වැටවල් තියෙනවා. පින්වත් බ්‍රාහ්මණය, අන්න ඒ දානය කලින් කියපු මේ ත්‍රිවිධ යාගසම්පත්වලටත් වඩා, යාගපිරිකර දහසයටත් වඩා වැඩකටයුතු අඩු, උත්සාහයන් අඩු නමුත් මහත් ප්‍රතිඵල ඇති මහත් ආනිශංස ඇති යාගයක්මයි.”

#### 32. “කෝ නු ඛෝ භෝ ගෝතම හේතු කෝ පච්චයෝ යේන තං නිච්චදානං අනුකූලයඤ්ඤං ඉමාය තිවිධාය යඤ්ඤසම්පදාය සෝළසපරික්ඛාරාය අප්පට්ඨතරඤ්ච අප්පසමාරම්භතරඤ්ච මහප්ඵලතරඤ්ච මහානිසංසතරඤ්චා?”ති.

භවත් ගෞතමයන් වහන්ස, මේ ත්‍රිවිධ යාගසම්පත්වලටත් වඩා, යාගපිරිකර දහසයටත් වඩා වැඩකටයුතු අඩු, උත්සාහයන් අඩු නමුත් මහත් ප්‍රතිඵල ඇති මහත් ආනිශංස ඇති යාගය බවට ඒ කුල පරම්පරාවෙන් එන නිත්‍ය දානය පත්වෙන්නේ කවර හේතුවක් නිසාද? කවර ප්‍රත්‍යයක් නිසාද?”

#### “න ඛෝ බ්‍රාහ්මණ ඒවරූපං යඤ්ඤං උපසංකමන්ති අරහන්තෝ වා අරහත්තමග්ගං වා සමාපන්නා. තං කිස්ස හේතු? දිස්සන්ති හෙත්ථ බ්‍රාහ්මණ දණ්ඩප්පහාරා’පි ගලග්ගාහා’පි. තස්මා ඒවරූපං යඤ්ඤං න උපසංකමන්ති අරහන්තෝ වා අරහත්තමග්ගං වා සමාපන්නා. යානි ඛෝ පන තානි බ්‍රාහ්මණ නිච්චදානානි අනුකූලයඤ්ඤානි සීලවන්තේ පබ්බජිතේ උද්දිස්ස දීයන්ති, ඒවරූපං ඛෝ බ්‍රාහ්මණ යඤ්ඤං උපසංකමන්ති අරහන්තෝ වා අරහත්තමග්ගං වා සමාපන්නා. තං කිස්ස හේතු? න හෙත්ථ බ්‍රාහ්මණ දිස්සන්ති දණ්ඩප්පහාරා’පි ගලග්ගාහා’පි. තස්මා ඒවරූපං යඤ්ඤං උපසංකමන්ති අරහන්තෝ වා අරහත්තමග්ගං වා සමාපන්නා. අයං ඛෝ බ්‍රාහ්මණ, හේතු අයං පච්චයෝ යේන තං නිච්චදානං අනුකූලයඤ්ඤං ඉමාය තිවිධාය යඤ්ඤසම්පදාය සෝළසපරික්ඛාරාය අප්පට්ඨතරඤ්ච අප්පසමාරම්භතරඤ්ච මහප්ඵලතරඤ්ච මහානිසංසතරඤ්චා”ති.

පින්වත් බ්‍රාහ්මණය, මෙන්න මේ විදිහේ යාගයන්ට නම් රහතන් වහන්සේලා හෝ රහත් මගට පිළිපන් උතුමන් හෝ වඩින්නේ නෑ. ඒකට හේතුව මොකක්ද? පින්වත් බ්‍රාහ්මණය, එබඳු මහායාගවලදී දන් දෙන උදවියට ‘පෝලිමේ වරෙල්ලා’ කියමින් දඬුවලින් පහර දෙනවා. ගෙල අල්ලා ඇද දමනවා. අන්න ඒ නිසයි මේ විදිහේ යාගයන්ට නම් රහතන් වහන්සේලා හෝ රහත් මගට පිළිපන් උතුමන් හෝ වඩින්නේ නැත්තේ. පින්වත් බ්‍රාහ්මණය සිල්වත් පැවිදි උතුමන් උදෙසා කුල පරම්පරාවෙන් නිති දන්වැට පවත්වන තැන් ඇද්ද, අන්න එබඳු තැන්වලට නම් පින්වත් බ්‍රාහ්මණය, රහතන් වහන්සේලා හෝ රහත් මගට පිළිපන් උතුමන් හෝ වඩිනවා. ඒකට හේතුව මොකක්ද? පින්වත් බ්‍රාහ්මණය, එබඳු මහායාගවලදී දන් දෙන උදවියට ‘පෝලිමේ වරෙල්ලා’ කියමින් දඬුවලින් පහර දෙන්නේ නෑ. ගෙල අල්ලා ඇද දමන්නේ නෑ. අන්න ඒ නිසයි මේ විදිහේ යාගයන්ට නම් රහතන් වහන්සේලා හෝ රහත් මගට පිළිපන් උතුමන් හෝ වඩින්නේ. පින්වත් බ්‍රාහ්මණය, මේ ත්‍රිවිධ යාගසම්පත්වලටත් වඩා, යාගපිරිකර දහසයටත් වඩා වැඩකටයුතු අඩු, උත්සාහයන් අඩු නමුත් මහත් ප්‍රතිඵල ඇති මහත් ආනිශංස ඇති යාගය බවට ඒ කුල පරම්පරාවෙන් එන නිත්‍ය දානය පත්වෙන්නේ මේ හේතුව නිසයි. මේ ප්‍රත්‍ය නිසයි.

#### 33. “අත්ථි පන භෝ ගෝතම අඤ්ඤෝ යඤ්ඤෝ ඉමාය ච තිවිධාය යඤ්ඤසම්පදාය සෝළසපරික්ඛාරාය ඉමිනා ච නිච්චදානේන අනුකූලයඤ්ඤේන අප්පට්ඨතරෝ ච අප්පසමාරම්භතරෝ ච මහප්ඵලතරෝ ච මහානිසංසතරෝ චා”?ති.

“භවත් ගෞතමයන් වහන්ස, ඔය ත්‍රිවිධ යාගසම්පත්වලටත් වඩා, යාගපිරිකර දහසයටත් වඩා, කුල පරම්පරාවෙන් එන මේ නිත්‍ය දන්වැටටත් වඩා වැඩකටයුතු අඩු, උත්සාහයන් අඩු නමුත් මහත් ප්‍රතිඵල ඇති මහත් ආනිශංස ඇති අන්‍ය වූ යාගයක් තියෙනවාද?”

#### “අත්ථි ඛෝ බ්‍රාහ්මණ අඤ්ඤෝ යඤ්ඤෝ ඉමාය ච තිවිධාය යඤ්ඤසම්පදාය සෝළසපරික්ඛාරාය ඉමිනා ච නිච්චදානේන අනුකූලයඤ්ඤේන අප්පට්ඨතරෝ ච අප්පසමාරම්භතරෝ ච මහප්ඵලතරෝ ච මහානිසංසතරෝ චා”ති.

“පින්වත් බ්‍රාහ්මණය, ඔය ත්‍රිවිධ යාගසම්පත්වලටත් වඩා, යාගපිරිකර දහසයටත් වඩා, කුල පරම්පරාවෙන් එන මේ නිත්‍ය දන්වැටටත් වඩා වැඩකටයුතු අඩු, උත්සාහයන් අඩු නමුත් මහත් ප්‍රතිඵල ඇති මහත් ආනිශංස ඇති අන්‍ය වූ යාගයක් තියෙනවා.”

#### “කතමෝ පන සෝ භෝ ගෝතම යඤ්ඤෝ ඉමාය ච තිවිධාය යඤ්ඤසම්පදාය සෝළසපරික්ඛාරාය ඉමිනා ච නිච්චදානේන අනුකූලයඤ්ඤේන අප්පට්ඨතරෝ ච අප්පසමාරම්භතරෝ ච මහප්ඵලතරෝ ච මහානිසංසතරෝ චා”?ති.

“භවත් ගෞතමයන් වහන්ස, ඔය ත්‍රිවිධ යාගසම්පත්වලටත් වඩා, යාගපිරිකර දහසයටත් වඩා, කුල පරම්පරාවෙන් එන මේ නිත්‍ය දන්වැටටත් වඩා වැඩකටයුතු අඩු, උත්සාහයන් අඩු නමුත් මහත් ප්‍රතිඵල ඇති මහත් ආනිශංස ඇති ඒ අන්‍ය වූ යාගය කුමක්ද?”

#### “යෝ ඛෝ බ්‍රාහ්මණ චාතුද්දිසං සංඝං උද්දිස්ස විහාරං කරෝති, අයං ඛෝ බ්‍රාහ්මණ, යඤ්ඤෝ ඉමාය ච තිවිධාය යඤ්ඤසම්පදාය සෝළසපරික්ඛාරාය ඉමිනා ච නිච්චදානේන අනුකූලයඤ්ඤේන අප්පට්ඨතරෝ ච අප්පසමාරම්භතරෝ ච මහප්ඵලතරෝ ච මහානිසංසතරෝ චා”ති.

“පින්වත් බ්‍රාහ්මණය, යම් කෙනෙක් සිව් දිශාවෙන් වඩින සංඝයා උදෙසා විහාරයක් කරවනවා නම්, පින්වත් බ්‍රාහ්මණය මෙය ඔය ත්‍රිවිධ යාගසම්පත්වලටත් වඩා, යාගපිරිකර දහසයටත් වඩා, කුල පරම්පරාවෙන් එන මේ නිත්‍ය දන්වැටටත් වඩා වැඩකටයුතු අඩු, උත්සාහයන් අඩු නමුත් මහත් ප්‍රතිඵල ඇති මහත් ආනිශංස ඇති ඒ යාගයයි.”

#### 34. “අත්ථි පන භෝ ගෝතම අඤ්ඤෝ යඤ්ඤෝ ඉමාය ච තිවිධාය යඤ්ඤසම්පදාය සෝළසපරික්ඛාරාය ඉමිනා ච නිච්චදානේන අනුකූලයඤ්ඤේන ඉමිනා ච විහාරදානේන අප්පට්ඨතරෝ ච අප්පසමාරම්භතරෝ ච මහප්ඵලතරෝ ච මහානිසංසතරෝ චා”?ති.

“භවත් ගෞතමයන් වහන්ස, ඔය ත්‍රිවිධ යාගසම්පත්වලටත් වඩා, යාගපිරිකර දහසයටත් වඩා, කුල පරම්පරාවෙන් එන මේ නිත්‍ය දන්වැටටත් වඩා, මේ විහාර පූජාවටත් වඩා වැඩකටයුතු අඩු, උත්සාහයන් අඩු නමුත් මහත් ප්‍රතිඵල ඇති මහත් ආනිශංස ඇති අන්‍ය වූ යාගයක් තියෙනවාද?”

#### “අත්ථි ඛෝ බ්‍රාහ්මණ අඤ්ඤෝ යඤ්ඤෝ ඉමාය ච තිවිධාය යඤ්ඤසම්පදාය සෝළසපරික්ඛාරාය ඉමිනා ච නිච්චදානේන අනුකූලයඤ්ඤේන ඉමිනා ච විහාරදානේන අප්පට්ඨතරෝ ච අප්පසමාරම්භතරෝ ච මහප්ඵලතරෝ ච මහානිසංසතරෝ චා”ති.

“පින්වත් බ්‍රාහ්මණය, ඔය ත්‍රිවිධ යාගසම්පත්වලටත් වඩා, යාගපිරිකර දහසයටත් වඩා, කුල පරම්පරාවෙන් එන මේ නිත්‍ය දන්වැටටත් වඩා, මේ විහාර පූජාවටත් වඩා වැඩකටයුතු අඩු, උත්සාහයන් අඩු නමුත් මහත් ප්‍රතිඵල ඇති මහත් ආනිශංස ඇති අන්‍ය වූ යාගයක් තියෙනවා.”

#### “කතමෝ පන සෝ භෝ ගෝතම අඤ්ඤෝ යඤ්ඤෝ ඉමාය ච තිවිධාය යඤ්ඤසම්පදාය සෝළසපරික්ඛාරාය ඉමිනා ච නිච්චදානේන අනුකූලයඤ්ඤේන ඉමිනා ච විහාරදානේන අප්පට්ඨතරෝ ච අප්පසමාරම්භතරෝ ච මහප්ඵලතරෝ ච මහානිසංසතරෝ චා”?ති.

“භවත් ගෞතමයන් වහන්ස, ඔය ත්‍රිවිධ යාගසම්පත්වලටත් වඩා, යාගපිරිකර දහසයටත් වඩා, කුල පරම්පරාවෙන් එන මේ නිත්‍ය දන්වැටටත් වඩා, මේ විහාර පූජාවටත් වඩා වැඩකටයුතු අඩු, උත්සාහයන් අඩු නමුත් මහත් ප්‍රතිඵල ඇති මහත් ආනිශංස ඇති ඒ අන්‍ය වූ යාගය කුමක්ද?”

#### “යෝ ඛෝ බ්‍රාහ්මණ පසන්නචිත්තෝ බුද්ධං සරණං ගච්ඡති, ධම්මං සරණං ගච්ඡති, සංඝං සරණං ගච්ඡති, අයං ඛෝ බ්‍රාහ්මණ, යඤ්ඤෝ ඉමාය ච තිවිධාය යඤ්ඤසම්පදාය සෝළසපරික්ඛාරාය ඉමිනා ච නිච්චදානේන අනුකූලයඤ්ඤේන ඉමිනා ච විහාරදානේන අප්පට්ඨතරෝ ච අප්පසමාරම්භතරෝ ච මහප්ඵලතරෝ ච මහානිසංසතරෝ චා”ති.

“පින්වත් බ්‍රාහ්මණය, යම් කෙනෙක් පැහැදුණු සිතින් යුතුව බුදුරජාණන් වහන්සේව සරණ යනවා නම්, ශ්‍රී සද්ධර්මය සරණ යනවා නම්, ආර්ය සංඝ රත්නය සරණ යනවා නම් පින්වත් බ්‍රාහ්මණය, ඔය ත්‍රිවිධ යාගසම්පත්වලටත් වඩා, යාගපිරිකර දහසයටත් වඩා, කුල පරම්පරාවෙන් එන මේ නිත්‍ය දන්වැටටත් වඩා, මේ විහාර පූජාවටත් වඩා වැඩකටයුතු අඩු, උත්සාහයන් අඩු නමුත් මහත් ප්‍රතිඵල ඇති මහත් ආනිශංස ඇති ඒ යාගය නම් මෙයයි.”

#### 35. “අත්ථි පන භෝ ගෝතම අඤ්ඤෝ යඤ්ඤෝ ඉමාය ච තිවිධාය යඤ්ඤසම්පදාය සෝළසපරික්ඛාරාය ඉමිනා ච නිච්චදානේන අනුකූලයඤ්ඤේන ඉමිනා ච විහාරදානේන ඉමේහි ච සරණගමනේහි අප්පට්ඨතරෝ ච අප්පසමාරම්භතරෝ ච මහප්ඵලතරෝ ච මහානිසංසතරෝ චා”?ති.

“භවත් ගෞතමයන් වහන්ස, ඔය ත්‍රිවිධ යාගසම්පත්වලටත් වඩා, යාගපිරිකර දහසයටත් වඩා, කුල පරම්පරාවෙන් එන මේ නිත්‍ය දන්වැටටත් වඩා, මේ විහාර පූජාවටත් වඩා, මේ තෙරුවන් සරණ යාමටත් වඩා වැඩකටයුතු අඩු, උත්සාහයන් අඩු නමුත් මහත් ප්‍රතිඵල ඇති මහත් ආනිශංස ඇති අන්‍ය වූ යාගයක් තියෙනවාද?”

#### “අත්ථි ඛෝ බ්‍රාහ්මණ අඤ්ඤෝ යඤ්ඤෝ ඉමාය ච තිවිධාය යඤ්ඤසම්පදාය සෝළසපරික්ඛාරාය ඉමිනා ච නිච්චදානේන අනුකූලයඤ්ඤේන ඉමිනා ච විහාරදානේන ඉමේහි ච සරණගමනේහි අප්පට්ඨතරෝ ච අප්පසමාරම්භතරෝ ච මහප්ඵලතරෝ ච මහානිසංසතරෝ චා”ති.

“පින්වත් බ්‍රාහ්මණය, ඔය ත්‍රිවිධ යාගසම්පත්වලටත් වඩා, යාගපිරිකර දහසයටත් වඩා, කුල පරම්පරාවෙන් එන මේ නිත්‍ය දන්වැටටත් වඩා, මේ විහාර පූජාවටත් වඩා, මේ තෙරුවන් සරණ යාමටත් වඩා වැඩකටයුතු අඩු, උත්සාහයන් අඩු නමුත් මහත් ප්‍රතිඵල ඇති මහත් ආනිශංස ඇති අන්‍ය වූ යාගයක් තියෙනවා.”

#### “කතමෝ පන සෝ භෝ ගෝතම අඤ්ඤෝ යඤ්ඤෝ ඉමාය ච තිවිධාය යඤ්ඤසම්පදාය සෝළසපරික්ඛාරාය ඉමිනා ච නිච්චදානේන අනුකූලයඤ්ඤේන ඉමිනා ච විහාරදානේන ඉමේහි ච සරණගමනේහි අප්පට්ඨතරෝ ච අප්පසමාරම්භතරෝ ච මහප්ඵලතරෝ ච මහානිසංසතරෝ චා”?ති.

“භවත් ගෞතමයන් වහන්ස, ඔය ත්‍රිවිධ යාගසම්පත්වලටත් වඩා, යාගපිරිකර දහසයටත් වඩා, කුල පරම්පරාවෙන් එන මේ නිත්‍ය දන්වැටටත් වඩා, මේ විහාර පූජාවටත් වඩා, මේ තෙරුවන් සරණ යාමටත් වඩා වැඩකටයුතු අඩු, උත්සාහයන් අඩු නමුත් මහත් ප්‍රතිඵල ඇති මහත් ආනිශංස ඇති ඒ අන්‍ය වූ යාගය කුමක්ද?”

#### “යෝ ඛෝ බ්‍රාහ්මණ පසන්නචිත්තෝ සික්ඛාපදානි සමාදියති පාණාතිපාතා වේරමණිං අදින්නාදානා වේරමණිං කාමේසුමිච්ඡාචාරා වේරමණිං මුසාවාදා වේරමණිං සුරාමේරයමජ්ජපමාදට්ඨානා වේරමණිං, අයං ඛෝ බ්‍රාහ්මණ, යඤ්ඤෝ ඉමාය ච තිවිධාය යඤ්ඤසම්පදාය සෝළසපරික්ඛාරාය ඉමිනා ච නිච්චදානේන අනුකූලයඤ්ඤේන ඉමිනා ච විහාරදානේන ඉමේහි ච සරණගමනේහි අප්පට්ඨතරෝ ච අප්පසමාරම්භතරෝ ච මහප්ඵලතරෝ ච මහානිසංසතරෝ චා”ති.

“පින්වත් බ්‍රාහ්මණය, යම් කෙනෙක් පැහැදුණු සිතින් යුතුව තිසරණයෙහි පිහිටා ප්‍රාණඝාතයෙන් වැළකී සිටීම නම් වූ, සොරකමින් වැළකී සිටීම නම් වූ, වැරදි කාමසේවනයෙන් වැළකී සිටීම නම් වූ, බොරුකීමෙන් වැළකී සිටීම නම් වූ, මත්පැන් මත්ද්‍රව්‍ය භාවිතයෙන් වැළකී සිටීම නම් වූ ශික්ෂාපද සමාදන් වෙනවා නම්, පින්වත් බ්‍රාහ්මණය, මෙය වනාහී ඔය ත්‍රිවිධ යාගසම්පත්වලටත් වඩා, යාගපිරිකර දහසයටත් වඩා, කුල පරම්පරාවෙන් එන මේ නිත්‍ය දන්වැටටත් වඩා, මේ විහාර පූජාවටත් වඩා, මේ තෙරුවන් සරණ යාමටත් වඩා වැඩකටයුතු අඩු, උත්සාහයන් අඩු නමුත් මහත් ප්‍රතිඵල ඇති මහත් ආනිශංස ඇති ඒ යාගයයි.”

#### 36. “අත්ථි පන භෝ ගෝතම අඤ්ඤෝ යඤ්ඤෝ ඉමාය ච තිවිධාය යඤ්ඤසම්පදාය සෝළසපරික්ඛාරාය ඉමිනා ච නිච්චදානේන අනුකූලයඤ්ඤේන ඉමිනා ච විහාරදානේන ඉමේහි ච සරණගමනේහි ඉමේහි ච සික්ඛාපදේහි අප්පට්ඨතරෝ ච අප්පසමාරම්භතරෝ ච මහප්ඵලතරෝ ච මහානිසංසතරෝ චා”?ති.

“භවත් ගෞතමයන් වහන්ස, ඔය ත්‍රිවිධ යාගසම්පත්වලටත් වඩා, යාගපිරිකර දහසයටත් වඩා, කුල පරම්පරාවෙන් එන මේ නිත්‍ය දන්වැටටත් වඩා, මේ විහාර පූජාවටත් වඩා, මේ තෙරුවන් සරණ යාමටත් වඩා, මේ සිල්පදවලටත් වඩා වැඩකටයුතු අඩු, උත්සාහයන් අඩු නමුත් මහත් ප්‍රතිඵල ඇති මහත් ආනිශංස ඇති අන්‍ය වූ යාගයක් තියෙනවාද?”

#### “අත්ථි ඛෝ බ්‍රාහ්මණ අඤ්ඤෝ යඤ්ඤෝ ඉමාය ච තිවිධාය යඤ්ඤසම්පදාය සෝළසපරික්ඛාරාය ඉමිනා ච නිච්චදානේන අනුකූලයඤ්ඤේන ඉමිනා ච විහාරදානේන ඉමේහි ච සරණගමනේහි ඉමේහි ච සික්ඛාපදේහි අප්පට්ඨතරෝ ච අප්පසමාරම්භතරෝ ච මහප්ඵලතරෝ ච මහානිසංසතරෝ චා”ති.

“පින්වත් බ්‍රාහ්මණය, ඔය ත්‍රිවිධ යාගසම්පත්වලටත් වඩා, යාගපිරිකර දහසයටත් වඩා, කුල පරම්පරාවෙන් එන මේ නිත්‍ය දන්වැටටත් වඩා, මේ විහාර පූජාවටත් වඩා, මේ තෙරුවන් සරණ යාමටත් වඩා, මේ සිල්පදවලටත් වඩා වැඩකටයුතු අඩු, උත්සාහයන් අඩු නමුත් මහත් ප්‍රතිඵල ඇති මහත් ආනිශංස ඇති අන්‍ය වූ යාගයක් තියෙනවා.”

#### “කතමෝ පන සෝ ගෝතම යඤ්ඤෝ ඉමාය ච තිවිධාය යඤ්ඤසම්පදාය සෝළසපරික්ඛාරාය ඉමිනා ච නිච්චදානේන අනුකූලයඤ්ඤේන ඉමිනා ච විහාරදානේන ඉමේහි ච සරණගමනේහි ඉමේහි ච සික්ඛාපදේහි අප්පට්ඨතරෝ ච අප්පසමාරම්භතරෝ ච මහප්ඵලතරෝ ච මහානිසංසතරෝ චා?”ති.

“භවත් ගෞතමයන් වහන්ස, ඔය ත්‍රිවිධ යාගසම්පත්වලටත් වඩා, යාගපිරිකර දහසයටත් වඩා, කුල පරම්පරාවෙන් එන මේ නිත්‍ය දන්වැටටත් වඩා, මේ විහාර පූජාවටත් වඩා, මේ තෙරුවන් සරණ යාමටත් වඩා, මේ සිල්පදවලටත් වඩා වැඩකටයුතු අඩු, උත්සාහයන් අඩු නමුත් මහත් ප්‍රතිඵල ඇති මහත් ආනිශංස ඇති ඒ අන්‍ය වූ යාගය කුමක්ද?”

#### 37. “ඉධ බ්‍රාහ්මණ තථාගතෝ ලෝකේ උප්පජ්ජති අරහං සම්මාසම්බුද්ධෝ විජ්ජාචරණසම්පන්නෝ සුගතෝ ලෝකවිදූ අනුත්තරෝපුරිසදම්මසාරථී සත්ථා දේවමනුස්සානං බුද්ධෝ භගවා. සෝ ඉමං ලෝකං සදේවකං සමාරකං සබ්‍රහ්මකං සස්සමණබ්‍රාහ්මණිං පජං සදේවමනුස්සං සයං අභිඤ්ඤා සච්ඡිකත්වා පවේදේති. සෝ ධම්මං දේසේති ආදිකල්‍යාණං මජ්ඣේකල්‍යාණං පරියෝසානකල්‍යාණං සාත්ථං සබ්‍යඤ්ජනං කේවලපරිපුණ්ණං පරිසුද්ධං බ්‍රහ්මචරියන් පකාසේති.

පින්වත් බ්‍රාහ්මණය, මෙහි අරහත් වූ, සම්මාසම්බුද්ධ වූ, විජ්ජාචරණ සම්පන්න වූ, සුගත වූ, ලෝකවිදූ වූ, අනුත්තර පුරිසදම්මසාරථි වූ, සත්ථා දේවමනුස්සානං වූ, බුද්ධ වූ, භගවා වූ තථාගතයන් වහන්සේ ලෝකයෙහි උපත ලබනවා. උන්වහන්සේ දෙවියන් සහිත වූ, මරුන් සහිත වූ, බඹුන් සහිත වූ, ශ්‍රමණ බමුණන් සහිත වූ දෙව්මිනිස් ප්‍රජාවෙන් යුතු මේ ලෝකය තමා විසින් උපදවා ගත් විශිෂ්ට ඤාණයෙන් සාක්ෂාත් කරලා ලෝකයට කියාදෙනවා. උන්වහන්සේ දහම් දෙසනවා. ආරම්භය කළ්‍යාණ වූත්, මැද කළ්‍යාණ වූත්, අවසානය කළ්‍යාණ වූත්, අර්ථ සහිත වූත්, පැහැදිලි ප්‍රකාශනවලින් යුතු වූත්, මුළුමණින්ම පිරිපුන් පිරිසිදු බඹසර ප්‍රකාශ කරනවා.

#### 38. තං ධම්මං සුණාති ගහපති වා ගහපතිපුත්තෝ වා අඤ්ඤතරස්මිං වා කුලේ පච්චාජාතෝ. සෝ තං ධම්මං සුත්වා තථාගතේ සද්ධං පටිලභති. සෝ තේන සද්ධාපටිලාභේන සමන්නාගතෝ ඉති පටිසඤ්චික්ඛති: ‘සම්බාධෝ ඝරාවාසෝ රජාපථෝ, අබ්භෝකාසෝ පබ්බජ්ජා. නයිදං සුකරං අගාරං අජ්ඣාවසතා ඒකන්තපරිපුණ්ණං ඒකන්තපරිසුද්ධං සංඛලිඛිතං බ්‍රහ්මචරියං චරිතුං. යංනූනාහං කේසමස්සුං ඕහාරෙත්වා කාසායානි වත්ථානි අච්ඡාදෙත්වා අගාරස්මා අනගාරියං පබ්බජෙය්‍ය’න්ති.

එතකොට ගෘහපතියෙක් වේවා, ගෘහපති පුත්‍රයෙක් වේවා කවර හෝ කුලයක උපන් කෙනෙක් වේවා ඒ ධර්මය අසනවා. ඔහු ඒ ධර්මය අසලා තථාගතයන් වහන්සේ කෙරෙහි ශ්‍රද්ධාව උපදවා ගන්නවා. ඉතින් ඔහු ඒ ශ්‍රද්ධාලාභයෙන් යුක්ත වෙලා මේ විදිහට නුවණින් කල්පනා කරනවා. ‘ගිහි ගෙදර වාසය කිරීම හරිම කරදරයක්. කෙලෙස් වැඩෙන මාවතක්. නමුත් පැවිදි ජීවිතය ආකාසය වගේ. ගිහි ගෙදර වාසය කරමින් මුළුමණින්ම පිරිපුන්, මුළුමණින්ම පිරිසිදු, සුදෝසුදු බඹසර වසනවා යන කරුණ ලෙහෙසි එකක් නොවේ. ඒ නිසා මං කෙස් රැවුල් බාලා, කසාවත් පොරොවා ගෙන ගිහි ගෙයින් නික්ම පැවිද්දට ඇතුලත් වෙන එක තමයි හොඳ’ කියලා.

#### සෝ අපරේන සමයේන අප්පං වා භෝගක්ඛන්ධං පහාය මහන්තං වා භෝගක්ඛන්ධං පහාය අප්පං වා ඤාතිපරිවට්ටං පහාය මහන්තං වා ඤාතිපරිවට්ටං පහාය කේසමස්සුං ඕහාරෙත්වා කාසායානි වත්ථානි අච්ඡාදෙත්වා අගාරස්මා අනගාරියං පබ්බජති. සෝ ඒවං පබ්බජිතෝ සමානෝ පාතිමොක්ඛසංවරසංවුතෝ විහරති ආචාරගෝචරසම්පන්නෝ, අණුමත්තේසු වජ්ජේසු භයදස්සාවී. සමාදාය සික්ඛති සික්ඛාපදේසු. කායකම්මවචීකම්මේන සමන්නාගතෝ කුසලේන, පරිසුද්ධාජීවෝ සීලසම්පන්නෝ ඉන්ද්‍රියේසු ගුත්තද්වාරෝ භෝජනේ මත්තඤ්ඤූ සතිසම්පජඤ්ඤේන සමන්නාගතෝ සන්තුට්ඨෝ.

ඔහු පස්සේ කාලෙක ස්වල්ප වූ භෝග සම්පත් අත්හරිනවා. මහත් වූ භෝග සම්පත් අත්හරිනවා. ස්වල්ප වූ නෑදෑයන් අත්හරිනවා. මහත් වූ නෑදෑයන් අත්හරිනවා. කෙස් රැවුල් බාලා, කසාවත් පොරොවා ගෙන ගිහි ගෙයින් නික්ම පැවිදි ජීවිතයට පත්වෙනවා. ඔහු ඔය විදිහට පැවිද්දෙක් වෙලා ප්‍රාතිමෝක්ෂ සංවර සීලයෙන් (පැවිද්දෙක් විසින් රැකගත යුතු නිවනට උපකාරී වන උතුම් සිල්පදවලින්) සංවරව ඉන්නවා. යහපත් ඇවැතුම් පැවැතුම්වලින් යුතු වෙනවා. අණුමාත්‍ර වූ වරදෙහි පවා භය දකිනවා. ශික්ෂාපදවල සමාදන්ව හික්මෙනවා. කුසල් සහගත කායකර්මයෙන් හා වචීකර්මයෙන් යුතු වෙනවා. පිරිසිදු ආජීවයෙන් යුතු වෙනවා. සිල්වත් වෙනවා. අකුසලයෙන් වැළකූ දොරටු ඇතුව ඉන්නවා. නුවණින් සළකා ආහාර ගන්නවා. සිහිනුවණින් යුතුව ඉන්නවා. ලද දෙයින් සතුටුව ඉන්නවා.

#### 39. කථඤ්ච බ්‍රාහ්මණ භික්ඛු සීලසම්පන්නෝ හෝති? ඉධ බ්‍රාහ්මණ භික්ඛු පාණාතිපාතං පහාය පාණාතිපාතා පටිවිරතෝ හෝති නිහිතදණ්‌ඩෝ නිහිතසත්‌ථෝ ලජ්‌ජී දයාපන්‌නෝ සබ්බපාණභූතහිතානුකම්‌පී විහරති. ඉදම්පි’ස්ස හෝති සීලස්මිං.

පින්වත් බ්‍රාහ්මණය, භික්ෂුව සීලයෙන් යුක්ත වන්නේ කොහොමද? පින්වත් බ්‍රාහ්මණය, මෙහි භික්ෂුව සතුන් මැරිම අත්හැර දාලා සතුන් මැරීමෙන් වැළකී ඉන්නවා. දඬු මුගුරු අත්හැර දාලා, අවි ආයුධ බැහැර කරලා, පවට ලැජ්ජා ඇතිව ඉන්නවා. සතුන් කෙරෙහි දයාවන්ත වෙනවා, සියලු ප්‍රාණීන් කෙරෙහි හිතානුකම්පීව වාසය කරනවා. මෙයත් ඔහුගේ සීලයට අයත් දෙයකි.

#### අදින්‌නාදානං පහාය අදින්‌නාදානා පටිවිරතෝ හෝති දින්‌නාදායී දින්‌නපාටිකංඛී. අථේනේන සුචිභූතේන අත්‌තනා විහරති. ඉදම්පි’ස්ස හෝති සීලස්මිං.

නුදුන් දේ ගැනීම අත්හැරලා නුදුන් දේ ගැනීමෙන් වැළකී ඉන්නවා. දුන් දේ පමණක් පිළිගන්නවා. දුන් දේ පමණක් පිළිගනු කැමති වෙනවා. සොර රහිත සිතින් යුතු වූ පිරිසිදු සිතින් යුතු වූ ජීවිතයකින් වාසය කරනවා. මෙයත් ඔහුගේ සීලයට අයත් දෙයකි.

#### අබ්‍රහ්‌මචරියං පහාය බ්‍රහ්‌මචාරී හෝති ආරාචාරී විරතෝ මේථුනා ගාමධම්‌මා. ඉදම්පි’ස්ස හෝති සීලස්මිං.

අබ්‍රහ්මචාරී බව අත්හැරලා බ්‍රහ්මචාරීව ඉන්නවා. ලාමක දෙයක් වූ මෛථූන සේවනයෙන් වැළකී එය දුරින්ම දුරුකර දමනවා. මෙයත් ඔහුගේ සීලයට අයත් දෙයකි.

#### මුසාවාදං පහාය මුසාවාදා පටිවිරතෝ හෝති සච්‌චවාදී සච්‌චසන්‌ධෝ ථේතෝ පච්‌චයිකෝ අවිසංවාදකෝ ලෝකස්‌සා. ඉදම්පි’ස්ස හෝති සීලස්මිං.

බොරු කීම අත්හැරලා, බොරු කීමෙන් වැළකී ඉන්නවා. සත්‍යය කතා කරනවා. ඇත්තෙන් ඇත්ත ගලපනවා. ස්ථිරව පිහිටලා කතාකරනවා. පිළිගත හැකි දේ කතා කරනවා. ලෝකයාව රවටන්නේ නෑ. මෙයත් ඔහුගේ සීලයට අයත් දෙයකි.

#### පිසුණං වාචං පහාය පිසුණාය වාචාය පටිවිරතෝ හෝති. ඉතෝ සුත්‌වා න අමුත්‍ර අක්‌ඛාතා ඉමේසං භේදාය. අමුත්‍ර වා සුත්‌වා න ඉමේසං අක්‌ඛාතා අමූසං භේදාය. ඉති භින්‌නානං වා සන්‌ධාතා සංහිතානං වා අනුප්‌පදාතා සමග්‌ගාරාමෝ සමග්‌ගරතෝ සමග්‌ගනන්‌දී සමග්‌ගකරණිං වාචං භාසිතා. ඉදම්පි’ස්ස හෝති සීලස්මිං.

කේලාම් කීම අත්හැරලා කේලාම් කීමෙන් වැළකී ඉන්නවා. මෙතැනින් අහලා මේ අය බිඳවන්නට අතන කියන්නේ නෑ. අතනින් අහලා ඒ උදවිය බිඳවන්නට මෙතැන කියන්නේ නෑ. මේ අයුරින් බිඳුණු උදවිය සමගි කරවනවා. සමගි වූවන්ට අනුබල දෙනවා. සමගි වූවන් හා වාසයට කැමතියි. සමගි වූවන් හා එක්ව වසනවා. සමගි වූවන් සමඟ සතුටු වෙනවා. සාමය උදෙසා සාමකාමී වචන කතා කරනවා. මෙයත් ඔහුගේ සීලයට අයත් දෙයකි.

#### ඵරුසං වාචං පහාය ඵරුසාය වාචාය පටිවිරතෝ හෝති. යා සා වාචා නේලා කණ්‌ණසුඛා පේමනීයා හදයංගමා පෝරී බහුජනකන්‌තා බහුජනමනාපා, තථාරූපිං වාචං භාසිතා. ඉදම්පි’ස්ස හෝති සීලස්මිං.

පරුෂ වචනය අත්හැරලා පරුෂ වචනයෙන් වැළකී ඉන්නවා. යම් වචනයක් දොස් රහිත නම්, කනට සැප නම්, ආදරවන්ත නම්, හෘදයාංගම නම්, ශිෂ්ට සම්පන්න නම්, බොහෝ ජනයා කැමති නම්, බොහෝ ජනයාට ප්‍රියමනාප නම් එබඳු වූ වචන පවසනවා. මෙයත් ඔහුගේ සීලයට අයත් දෙයකි.

#### සම්‌ඵප්‌පලාපං පහාය සම්‌ඵප්‌පලාපා පටිවිරතෝ හෝති. කාලවාදී භූතවාදී අත්‌ථවාදී ධම්‌මවාදී විනයවාදී. නිධානවතිං වාචං භාසිතා කාලේන සාපදේසං පරියන්‌තවතිං අත්‌ථසංහිතං. ඉදම්පි’ස්ස හෝති සීලස්මිං.

තේරුමක් නැති කතා බහ අත්හැරලා තේරුමක් නැති කතා කීමෙන් වැළකී සිටිනවා. කල් යල් බලා කතා කරනවා. ඇත්ත කතා කරනවා. අර්ථවත් දෙය කතා කරනවා. ධර්මයම කතා කරනවා. විනයම කතා කරනවා. සිත්හි ලා දරාගැනීමට සුදුසු, වෙලාවට ගැලපෙන උපදේශ සහිත වූ, මදිපාඩුකම් නොතබා, ප්‍රමාණවත් පරිදි, දෙලොව යහපත පිණිස වූ දේ පවසනවා. මෙයත් ඔහුගේ සීලයට අයත් දෙයකි.

#### 40. බීජගාමභූතගාමසමාරම්‌භා පටිවිරතෝ හෝති. ඒකභත්‌තිකෝ හෝති රත්‌තූපරතෝ විරතෝ විකාලභෝජනා. නච්‌චගීතවාදිතවිසූකදස්‌සනා පටිවිරතෝ හෝති. මාලාගන්‌ධවිලේපනධාරණමණ්‌ඩනවිභූසනට්‌ඨානා පටිවිරතෝ හෝති. උච්‌චාසයනමහාසයනා පටිවිරතෝ හෝති. ජාතරූපරජතපටිග්‌ගහණා පටිවිරතෝ හෝති. ආමකධඤ්‌ඤපටිග්‌ගහණා පටිවිරතෝ හෝති. ආමකමංසපටිග්‌ගහණා පටිවිරතෝ හෝති. ඉත්‌ථිකුමාරිකපටිග්‌ගහණා පටිවිරතෝ හෝති. දාසිදාසපටිග්‌ගහණා පටිවිරතෝ හෝති. අජේළකපටිග්‌ගහණා පටිවිරතෝ හෝති. කුක්‌කුටසූකරපටිග්‌ගහණා පටිවිරතෝ හෝති. හත්‌ථිගවාස්‌සවළවපටිග්‌ගහණා පටිවිරතෝ හෝති. ඛෙත්‌තවත්‌ථුපටිග්‌ගහණා පටිවිරතෝ හෝති. දූතෙය්‍යපහිණගමනානුයෝගා පටිවිරතෝ හෝති. කයවික්‌කයා පටිවිරතෝ හෝති. තුලාකූටකංසකූටමානකූටා පටිවිරතෝ හෝති. උක්‌කෝටනවඤ්‌චනනිකතිසාචියෝගා පටිවිරතෝ හෝති. ඡේදනවධබන්‌ධනවිපරාමෝසආලෝපසහසාකාරා පටිවිරතෝ හෝති. ඉදම්පි’ස්ස හෝති සීලස්මිං.

#### (චුල්ලසීලං නිට්ඨිතං.)

පැළවෙන බීජ හා පැළ වුන ගස් කොළන් විනාශ කිරීමෙන් වැළකී ඉන්නවා. එක් වරුවේ බොජුන් වළඳනවා. රාත්‍රී ආහාරයෙන් වැළකී විකාල භෝජනයෙන් වැළකී ඉන්නවා. නැටුම්, ගැයුම්, වැයුම් හා විසූක දර්ශනයන් නැරඹීමෙන් වැළකී ඉන්නවා. මල් සුවඳ විලවුන් දැරීමෙන්ද, ඇඟපත සැරසීමෙන්ද, විසිතුරු වස්ත්‍රාභරණයෙන් සැරසීමෙන්ද වැළකී ඉන්නවා. ප්‍රමාණය ඉක්ම වූ උස් ආසනද, වටිනා සුඛෝපභෝගී ආසනද පරිහරණයෙන් වැළකී ඉන්නවා. රන් රිදී මිල මුදල් පිළිගැනීමෙන් වැළකී ඉන්නවා. අමු ධාන්‍ය පිළිගැනීමෙන් වැළකී ඉන්නවා. අමු මස් පිළිගැනීමෙන් වැළකී ඉන්නවා. ස්ත්‍රීන්, කුමරියන් පිළිගැනීමෙන් වැළකී ඉන්නවා. දැසි දස්සන් පිළිගැනීමෙන් වැළකී ඉන්නවා. එළු බැටළුවන් පිළිගැනීමෙන් වැළකී ඉන්නවා. කුකුළන්, ඌරන් පිළිගැනීමෙන් වැළකී ඉන්නවා. ඇතුන්, ගවයන්, අසුන්, වෙළඹුන් පිළිගැනීමෙන් වැළකී ඉන්නවා. කෙත් වතු පිළිගැනීමෙන් වැළකී ඉන්නවා. ගිහි කටයුතු සඳහා දූත මෙහෙවර කිරීමෙන් වැළකී ඉන්නවා. වෙළ හෙළඳාම් කිරීමෙන් වැළකී ඉන්නවා. තරාදියෙන් රැවටීම, නොවටිනා දෙයින් රැවටීම, මිනුමෙන් රැවටීම යන මෙයින් වැළකී ඉන්නවා. අල්ලස් ගෙන හිමිකරුවන්ගේ දේ අහිමි කිරීම, වංචා කිරීම, බාල දේ වටිනා දේ හැටියට පෙන්වීම ආදී නොයෙක් වංචනික දෙයින් වැළකී ඉන්නවා. අත්පා කැපීම්, මැරීම්, බන්ධන කිරීම්, මං පැහැර ගැනීම්, ගම් පැහැර ගැනීම් ආදී සැහැසි දෙයින් වැළකී සිටිනවා. මෙයත් ඔහුගේ සීලයට අයත් දෙයකි.

චූලසීලය නිමාවිය

#### 41. යථා වා පනේකේ භොන්‌තෝ සමණබ්‍රාහ්‌මණා සද්‌ධාදෙය්‍යානි භෝජනානි භුඤ්‌ජිත්‌වා තේ ඒවරූපං බීජගාමභූතගාමසමාරම්‌භං අනුයුත්‌තා විහරන්‌ති, සෙය්‍යථීදං: මූලබීජං ඛන්‌ධබීජං ඵළුබීජං අග්‌ගබීජං බීජබීජමේව පඤ්‌චමං. ඉති වා ඉතිඒවරූපා බීජගාමභූතගාමසමාරම්‌භා පටිවිරතෝ හෝති. ඉදම්පි’ස්ස හෝති සීලස්මිං.

ඒ වගේම ඇතැම් භවත් ශ්‍රමණ බ්‍රාහ්මණයන් ඉන්නවා. ඔවුන් ශ්‍රද්ධාවෙන් දුන් දන් අනුභව කරලා මේ විදිහේ පැළවෙන දේ හා ගස් කොළන් ආදිය වනසමින් ඉන්නවා. ඒ කියන්නේ; මුලින් පැළවෙන දේවල්, කඳින් පැළවෙන දේවල්, පුරුකින් පැළවෙන දේවල්, දල්ලෙන් පැළවෙන දේවල්, පස්වෙනුවට බිජුවටින් පැළවෙන දේවල් යන ආදිය වනසමින් ඉන්නවා. ගස් කොළන් සිඳලීම් ආදී මෙවැනි දේවල්වලිනුත්, මෙවැනි වෙනත් දේවල්වලිනුත් වැළකී ඉන්නවා. මෙයත් ඔහුගේ සීලයට අයත් දෙයකි.

#### 42. යථා වා පනේකේ භොන්‌තෝ සමණබ්‍රාහ්‌මණා සද්‌ධාදෙය්‍යානි භෝජනානි භුඤ්‌ජිත්‌වා තේ ඒවරූපං සන්‌නිධිකාරපරිභෝගං අනුයුත්‌තා විහරන්‌ති, සෙය්‍යථීදං: අන්‌නසන්‌නිධිං පානසන්‌නිධිං වත්‌ථසන්‌නිධිං යානසන්‌නිධිං සයනසන්‌නිධිං ගන්‌ධසන්‌නිධිං ආමිසසන්‌නිධිං. ඉති වා ඉතිඒවරූපා සන්‌නිධිකාරපරිභෝගා පටිවිරතෝ හෝති. ඉදම්පි’ස්ස හෝති සීලස්මිං.

ඒ වගේම ඇතැම් භවත් ශ්‍රමණ බ්‍රාහ්මණයන් ඉන්නවා. ඔවුන් ශ්‍රද්ධාවෙන් දුන් දන් අනුභව කරලා මේ ආකාර වූ දේ රැස්කරගෙන පරිභෝග කරමින් වාසය කරනවා. ඒ කියන්නේ; කෑම වර්ග රැස්කරලා තියාගන්නවා. බීම වර්ග රැස්කරලා තියාගන්නවා. වස්ත්‍ර රැස්කරලා තියාගන්නවා. යාන වාහන රැස් කරලා තියාගන්නවා. ඇඳ පුටු මේස රැස්කරලා තියාගන්නවා. සුවඳ වර්ග රැස්කරලා තියාගන්නවා. තවත් ආමිස රැස්කරලා තියාගන්නවා. මෙවැනි හෝ මෙවැනි වෙනත් දේවල් හෝ රැස්කරගෙන පරිහරණය කිරීමෙන් වැළකී ඉන්නවා. මෙයත් ඔහුගේ සීලයට අයත් දෙයකි.

#### 43. යථා වා පනේකේ භොන්‌තෝ සමණබ්‍රාහ්‌මණා සද්‌ධාදෙය්‍යානි භෝජනානි භුඤ්‌ජිත්‌වා තේ ඒවරූපං විසූකදස්‌සනං අනුයුත්‌තා විහරන්‌ති, සෙය්‍යථීදං: නච්‌චං ගීතං වාදිතං පෙක්‌ඛං අක්‌ඛානං පාණිස්‌සරං වේතාළං කුම්‌භථූණං සෝභනකං චණ්‌ඩාලං වංසං ධෝපනං හත්‌ථියුද්‌ධං අස්‌සයුද්‌ධං මහිසයුද්‌ධං උසභයුද්ධං අජයුද්‌ධං මෙණ්‌ඩයුද්‌ධං කුක්‌කුටයුද්‌ධං වට්‌ටකයුද්‌ධං දණ්‌ඩයුද්‌ධං මුට්‌ඨියුද්‌ධං නිබ්‌බුද්‌ධං උයය්‍යෝධිකං බලග්‌ගං සේනාබ්‍යූහං අනීකදස්‌සනං. ඉති වා ඉතිඒවරූපා විසූකදස්‌සනා පටිවිරතෝ හෝති. ඉදම්පි’ස්ස හෝති සීලස්මිං.

ඒ වගේම ඇතැම් භවත් ශ්‍රමණ බ්‍රාහ්මණයන් ඉන්නවා. ඔවුන් ශ්‍රද්ධාවෙන් දුන් දන් අනුභව කරලා මේ ආකාරයේ විසූක දර්ශනයන් නැරඹීමෙහි යෙදිලා ඉන්නවා. ඒ කියන්නේ; නැටුම්, ගැයුම්, වැයුම්, නාටක, පැරණි කතා රඟදැක්වීම්, අත්තාල ගසා නැටීම්, වේතාල නැටීම්, බෙර වාදන කිරීම්, රඟමඬලෙහි දේවතාවන්ට පූජා පිණිස නැටීම්, උණ ගසින් කරන ක්‍රීඩා, මිනී ඇට මැද තබා වටකොට නැටීම්, ඇත් යුද බැලීම්, අශ්ව යුද බැලීම්, ගොන් පොර බැලීම්, එළු පොර බැලීම්, බැටළු පොර බැලීම්, කුකුළු පොර බැලීම්, වටු පොර බැලීම්, පොලු හරඹ බැලීම්, මිටි හරඹ බැලීම්, මල්ලව පොර බැලීම්, යුද සේනා බලන්නට යෑම, බලසෙන් ගණින තැන් බලන්නට යාම, බලසෙනඟ විසිරුවන තැන් බලන්නට යාම ආදී දේවල්වල යෙදෙමින් ඉන්නවා. මෙවැනි දේවල්වලිනුත්, මෙවැනි වෙනත් දේවල්වලින් යුතු විසූක දර්ශන නැරඹීම්වලින් වැළකී ඉන්නවා. මෙයත් ඔහුගේ සීලයට අයත් දෙයකි.

#### 44. යථා වා පනේකේ භොන්‌තෝ සමණබ්‍රාහ්‌මණා සද්‌ධාදෙය්‍යානි භෝජනානි භුඤ්‌ජිත්‌වා තේ ඒවරූපං ජූතප්‌පමාදට්‌ඨානානුයෝගං අනුයුත්‌තා විහරන්‌ති, සෙය්‍යථීදං: අට්‌ඨපදං දසපදං ආකාසං පරිහාරපථං සන්තිකං ඛලිකං ඝටිකං සලාකහත්‌ථං අක්‌ඛං පංගචීරං වංකකං මොක්‌ඛචිකං චිංගුලකං පත්‌තාළ්‌හකං රථකං ධනුකං අක්‌ඛරිකං මනේසිකං යථාවජ්‌ජං. ඉති වා ඉතිඒවරූපා ජූතප්‌පමාදට්‌ඨානානුයෝගා පටිවිරතෝ හෝති. ඉදම්පි’ස්ස හෝති සීලස්මිං.

ඒ වගේම ඇතැම් භවත් ශ්‍රමණ බ්‍රාහ්මණයන් ඉන්නවා. ඔවුන් ශ්‍රද්ධාවෙන් දුන් දන් අනුභව කරලා තමාව ප්‍රමාදයට පත් කරවන මේ ආකාර වූ සූදු කෙළියෙන් කල් යවනවා. ඒ කියන්නේ; හතරැස් කොටු අටකින් යුතුව කරන සූදුව, කොටු දහයකින් කරන සූදුව, අහසේ රූ අඳිමින් කරන සූදුව, කොටු පැනීමෙන් කරන සූදුව, සන්තික නම් වූ සූදුව, දාදු කැටයෙන් කරන සූදුව, කල්ලි ගැසුම, බූරුවා ගැසීම, ගුළ කෙළිය, නළා පිඹීම, කරණම් ගැසීම, මුගුරක් ගෙන උඩ යට වැටෙන පරිදි උඩට ගැසීම, කොළවලින් කළ ගොටුවලින් තරඟෙට වැලි මැනීම, කුඩා රිය තරඟ, කුඩා දුනුවලින් විදීමේ තරඟ, අකුරු ලිවීමේ සෙල්ලම, සිතූ දේ කියන සෙල්ලම, විකලාංග අනුකරණයෙන් හිනැස්සීමේ සෙල්ලම ආදී දේ කිරීමයි. මේ දෙයිනුත්, මෙවැනි තවත් දේවල් ඇත්නම් එයිනුත් වැළකී ප්‍රමාදයට පත්වන සූදුවෙන් වැළකී ඉන්නවා. මෙයත් ඔහුගේ සීලයට අයත් දෙයකි.

#### 45. යථා වා පනේකේ භොන්‌තෝ සමණබ්‍රාහ්‌මණා සද්‌ධාදෙය්‍යානි භෝජනානි භුඤ්‌ජිත්‌වා තේ ඒවරූපං උච්‌චාසයනමහාසයනං අනුයුත්‌තා විහරන්ති, සෙය්‍යථීදං: ආසන්‌දිං පල්‌ලංකං ගෝනකං චිත්‌තකං පටිකං පටලිකං තූලිකං විකතිකං උද්‌දලෝමිං ඒකන්‌තලෝමිං කට්‌ටිස්‌සං කෝසෙය්‍යං කුත්‌තකං හත්‌ථත්‌ථරං අස්සත්‌ථරං රථත්‌ථරං අජිනප්‌පවේණිං කාදලිමිගපවරපච්‌චත්‌ථරණං සඋත්‌තරච්‌ඡදං උභතෝලෝහිතකූපධානං. ඉති වා ඉතිඒවරූපා උච්‌චාසයනමහාසයනා පටිවිරතෝ හෝති. ඉදම්පි’ස්ස හෝති සීලස්මිං.

ඒ වගේම ඇතැම් භවත් ශ්‍රමණ බ්‍රාහ්මණයන් ඉන්නවා. ඔවුන් ශ්‍රද්ධාවෙන් දුන් දන් අනුභව කරලා මේ ආකාර වූ පමණ ඉක්මවා උස් වූ ආසනත්, වටිනා සුඛෝපභෝගී ආසනත් පරිහරණය කරනවා. ඒ කියන්නේ; දිග හාන්සි පුටු, කවිච්චි, ලොකු පලස් යෙදූ ආසන, විසිතුරු ගෙත්තම් කළ එළු ලොම් ඇතිරිලි, සුදු එළු ලොමින් කළ ඇතිරිලි, මල් යෙදූ එළු ලොමින් කළ ඇතිරිලි, පුළුන් යෙදූ මෙට්ට, සත්ව රූපවලින් සැරසූ එළු ලොම් ඇතිරිලි, මුළුමණින්ම එළු ලොමින් කළ ඇතිරිලි, රන් නූලෙන් සැරසූ කලාල, පට නූලෙන් කළ කලාල, නාටිකාංගනාවන් ඒ මත නැටිය හැකි එළු ලොමින් කළ කලාල, ඇතුන් පිට යොදන ඇතිරිලි, අසුන් පිට යොදන ඇතිරිලි, රථවල යොදන ඇතිරිලි, අඳුන් දිවි සමෙන් කළ ඇතිරිලි, කදලි මුව සමින් කළ කලාල, හිස දෙපැත්තට රතු විල්ලුද කොට්ට තබා රතු උඩුවියන් බැඳ සැදූ වටිනා යහන් ආදිය පරිහරණය කරයි. මෙවැනි දෙයිනුත්, මෙවැනි වෙන දේවල්වලිනුත් වැළකී උස් අසුන් මහා අසුන් පරිහරණයෙන් වැළකී ඉන්නවා. මෙයත් ඔහුගේ සීලයට අයත් දෙයකි.

#### 46. යථා වා පනේකේ භොන්‌තෝ සමණබ්‍රාහ්‌මණා සද්‌ධාදෙය්‍යානි භෝජනානි භුඤ්‌ජිත්‌වාතේ ඒවරූපං මණ්‌ඩනවිභූසනට්‌ඨානානුයෝගං අනුයුත්‌තා විහරන්ති, සෙය්‍යථීදං: උච්‌ඡාදනං පරිමද්‌දනං නහාපනං සම්බාහනං ආදාසං අඤ්‌ජනං මාලාවිලේපනං මුඛචුණ්‌ණකං මුඛාලේපනං හත්‌ථබන්‌ධං සිඛාබන්‌ධං දණ්ඩකං නාළිකං ඛග්ගං ඡත්‌තං චිත්‍රෑපාහනං උණ්‌හීසං මණිං වාලවීජනිං ඕදාතානි වත්‌ථානි දීඝදසානි. ඉති වා ඉතිඒවරූපා මණ්‌ඩනවිභූසනට්‌ඨානානුයෝගා පටිවිරතෝ හෝති. ඉදම්පි’ස්ස හෝති සීලස්මිං.

ඒ වගේම ඇතැම් භවත් ශ්‍රමණ බ්‍රාහ්මණයන් ඉන්නවා. ඔවුන් ශ්‍රද්ධාවෙන් දුන් දන් අනුභව කරලා මේ ආකාරයෙන් ඇඟපත සැරසීමෙන් හා විසිතුරු වස්ත්‍රාභරණ පැළඳීමෙන් යුක්තව කල් ගෙවනවා. ඒ කියන්නේ; සුවඳ වර්ග ඇඟ තවරා සිරුර සිනිඳු කිරීම, තෙල් වර්ග ගා සම්බාහනය කොට සිරුර හැඩ කිරීම, සුවඳපැන් නෑම, උරහිස් ආදියෙහි මස් වැඩීමට මුගුරෙන් තැලීම, කැඩපතින් මුහුණ බලා සැරසීම, ඇස්වල අඳුන් ගෑම, මල් හා සුවඳ විලවුන් දැරීම, මුව සුවඳ කිරීම, මුව විලවුන් දැරීම, අත්වල ආභරණ දැමීම, හිසෙහි කුඩුම්බි දැරීම. විසිතුරු සැරයැටි දැරීම, විසිතුරු බෙහෙත් නල දැරීම, විසිතුරු කඩු දැරීම, විසිතුරු කුඩ දැරීම, විසිතුරු පාවහන් දැරීම, නළල් පට දැරීම, මැණික් පැළඳීම, චාමර දැරීම, දිග වාටි ඇති සුදු වස්ත්‍ර දැරීම ආදියෙන් යුතුවෙයි. මෙවැනි දෙයිනුත්, මෙවැනි වෙන දේවල්වලිනුත් වැළකී ඇඟපත සැරසීම් හා විසිතුරු වස්ත්‍රාභරණ සැරසීමෙන් වැළකී ඉන්නවා. මෙයත් ඔහුගේ සීලයට අයත් දෙයකි.

#### 47. යථා වා පනේකේ භොන්‌තෝ සමණබ්‍රාහ්‌මණා සද්‌ධාදෙය්‍යානි භෝජනානි භුඤ්‌ජිත්‌වා තේ ඒවරූපං තිරච්‌ඡානකථං අනුයුත්‌තා විහරන්ති, සෙය්‍යථීදං: රාජකථං චෝරකථං මහාමත්‌තකථං සේනාකථං භයකථං යුද්‌ධකථං අන්‌නකථං පානකථං වත්‌ථකථං සයනකථං මාලාකථං ගන්‌ධකථං ඤාතිකථං යානකථං ගාමකථං නිගමකථං නගරකථං ජනපදකථං ඉත්‌ථිකථං පුරිසකථං (කුමාරකථං කුමාරිකථං) සූරකථං විසිඛාකථං කුම්‌භට්‌ඨානකථං පුබ්‌බපේතකථං නානත්‌තකථං ලෝකක්‌ඛායිකං සමුද්‌දක්‌ඛායිකං ඉතිභවාභවකථං. ඉති වා ඉතිඒවරූපාය තිරච්‌ඡානකථාය පටිවිරතෝ හෝති. ඉදම්පි’ස්ස හෝති සීලස්මිං.

ඒ වගේම ඇතැම් භවත් ශ්‍රමණ බ්‍රාහ්මණයන් ඉන්නවා. ඔවුන් ශ්‍රද්ධාවෙන් දුන් දන් අනුභව කරලා මෙබඳු වූ තිරිසන් කතාවල යෙදී වාසය කරනවා. ඒ කියන්නේ; රජවරුන් ගැන කථා, සොරුන් ගැන කථා, මහ ඇමතිවරුන් ගැන කථා, හමුදාවන් ගැන කථා, භය ඇතිවෙන දේවල් ගැන කථා, ආහාර වර්ග ගැන කථා, බොන දේවල් ගැන කථා, ඇඳුම් පැළඳුම් ගැන කථා, ඇඳ පුටු ගැන කථා, මල් වර්ග ගැන කථා, සුවඳ වර්ග ගැන කථා, නෑදෑයන් ගැන කථා, යාන වාහන ගැන කථා, ගම්මාන ගැන කථා, නියම් ගම්මාන ගැන කථා, නගර ගැන කථා, රටවල් ගැන කථා, ස්ත්‍රීන් ගැන කථා, පුරුෂයින් ගැන කථා, කුමාරයින් ගැන කථා, කුමාරියන් ගැන කථා, ශූරයින් ගැන කථා, මංමාවත් ගැන කථා, වළං පොලේ දේවල් ගැන කථා, මියගිය උදවිය ගැන කථා, තව තව දේවල් ගැන කථා, ලෝකය ගැන කථා, සාගරය ගැන කථා, මෙහෙමයි වුනේ මෙහෙමයි නොවුනේ කියන දේ ගැන කතා කරකර ඉන්නවා, මෙවැනි දෙයිනුත්, මෙවැනි වෙන දේවල්වලිනුත් වැළකී මෙබඳු වූ තිරිසන් කතාවෙන් වැළකී ඉන්නවා. මෙයත් ඔහුගේ සීලයට අයත් දෙයකි.

#### 48. යථා වා පනේකේ භොන්‌තෝ සමණබ්‍රාහ්‌මණා සද්‌ධාදෙය්‍යානි භෝජනානි භුඤ්‌ජිත්‌වා තේ ඒවරූපං විග්‌ගාහිකකථං අනුයුත්‌තා විහරන්ති, සෙය්‍යථීදං: ‘න ත්‌වං ඉමං ධම්‌මවිනයං ආජානාසි, අහං ඉමං ධම්මවිනයං ආජානාමි. කිං ත්‌වං ඉමං ධම්‌මවිනයං ආජානිස්‌සසි? මිච්‌ඡා පටිපන්‌නෝ ත්‌වමසි, අහමස්‌මි සම්‌මා පටිපන්‌නෝ. සහිතම්මේ අසහිතන්තේ. පුරේවචනීයං පච්‌ඡා අවච. පච්‌ඡා වචනීයං පුරේ අවච. අවිචිණ්‌ණං තේ විපරාවත්‌තං. ආරෝපිතෝ තේ වාදෝ. නිග්‌ගහීතෝ’සි. චර වාදප්‌පමොක්‌ඛාය, නිබ්බේඨේහි වා සචේ පහෝසී’ති. ඉති වා ඉතිඒවරූපාය විග්‌ගාහිකකථාය පටිවිරතෝ හෝති. ඉදම්පි’ස්ස හෝති සීලස්මිං.

ඒ වගේම ඇතැම් භවත් ශ්‍රමණ බ්‍රාහ්මණයන් ඉන්නවා. ඔවුන් ශ්‍රද්ධාවෙන් දුන් දන් අනුභව කරලා මේ ආකාරයෙන් එකිනෙකා අතර බැණ දොඩා ගන්නා කතාවෙන් යුතුවයි ඉන්නේ. ඒ කියන්නේ; “නුඹ මේ ධර්ම විනය දන්නේ නෑ. මම තමයි මේ ධර්ම විනය දන්නේ, ආ … එහෙමද එතකොට නුඹද මේ ධර්ම විනය දන්නේ? නුඹ ඉන්නේ මිථ්‍යා වැඩපිළිවෙලකයි. මම තමයි නියම වැඩ පිළිවෙල තුළ ඉන්නේ. මං කරුණු සහිතවයි කියන්නේ. නුඹේ කීම කරුණු රහිතයි. නුඹ කලින් කිව යුතු දේ පස්සේ කිව්වා. පස්සේ කිව යුතු දේ කලින් කිව්වා. නුඹ කලක් තිස්සේ කියපු දේ කණපිට පෙරළුනා. මා විසින් නුඹට වාද නංවලයි තියෙන්නේ. නුඹට නිග්‍රහ කරලයි තියෙන්නේ. වාදයෙන් නිදහස් වීමට මගක් හොයාගෙන පලයන්. පුළුවන් නම් ලිහාගනින්” යනාදිය කියමින් ආරවුල් හදාගන්නවා. මෙවැනි දෙයිනුත්, මෙවැනි වෙන දේවල්වලිනුත් වැළකී මෙබඳු වූ බැණ දොඩාගන්නා කතාවෙන් වැළකී ඉන්නවා. මෙයත් ඔහුගේ සීලයට අයත් දෙයකි.

#### 49. යථා වා පනේකේ භොන්‌තෝ සමණබ්‍රාහ්‌මණා සද්‌ධාදෙය්‍යානි භෝජනානි භුඤ්‌ජිත්‌වා තේ ඒවරූපං දූතෙය්‍යපහිණගමනානුයෝගමනුයුත්‌තා විහරන්ති, සෙය්‍යථීදං: රඤ්‌ඤං රාජමහාමත්‌තානං ඛත්‌තියානං බ්‍රාහ්‌මණානං ගහපතිකානං කුමාරානං: ‘ඉධගච්‌ඡ, අමුත්‍රාගච්‌ඡ, ඉදං හර, අමුත්‍ර ඉදං ආහරා’ති. ඉති වා ඉතිඒවරූපා දූතෙය්‍යපහිණගමනානුයෝගා පටිවිරතෝ හෝති. ඉදම්පි’ස්ස හෝති සීලස්මිං.

ඒ වගේම ඇතැම් භවත් ශ්‍රමණ බ්‍රාහ්මණයන් ඉන්නවා. ඔවුන් ශ්‍රද්ධාවෙන් දුන් දන් අනුභව කරලා ගිහියන්ගේ පණිවිඩ පණත් ගෙන යන මෙබඳු වූ දූත මෙහෙවරෙහි යෙදෙනවා. ඒ කියන්නේ; “මෙහෙ යන්න, අසවල් තැනට එන්න, මේක (අපේ මේ පණිවිඩය) අරන් යන්න. අසවල් තැනට මේක අරන් යන්න” යනාදී රජුන්ගේ, රාජමහා ඇමැතිවරුන්ගේ, ක්ෂත්‍රීයයන්ගේ, බ්‍රාහ්මණයන්ගේ, ගෘහපතියන්ගේ, කුමාරවරුන්ගේ, පණිවිඩ පණත් ගෙනියනවා. මෙවැනි දෙයිනුත් මෙවැනි වෙන දේවල්වලිනුත් වැළකී මෙබඳු වූ පණිවිඩ පණත් ගෙනයන ගිහියන්ගේ දූත මෙහෙවරෙන් වැළකී ඉන්නවා. මෙයත් ඔහුගේ සීලයට අයත් දෙයකි.

#### 50. යථා වා පනේකේ භොන්‌තෝ සමණබ්‍රාහ්‌මණා සද්‌ධාදෙය්‍යානි භෝජනානි භුඤ්‌ජිත්‌වා තේ කුහකා ච හොන්‌ති ලපකා ච නේමිත්‌තිකා ච නිප්‌පේසිකා ච ලාභේන ලාභං නිජිගිංසිතාරෝ ච. ඉති වා ඉතිඒවරූපා කුහනලපනා පටිවිරතෝ හෝති. ඉදම්පි’ස්ස හෝති සීලස්මිං.

#### (මජ්ඣිමසීලං නිට්ඨිතං.)

ඒ වගේම ඇතැම් භවත් ශ්‍රමණ බ්‍රාහ්මණයන් ඉන්නවා. ඔවුන් ශ්‍රද්ධාවෙන් දුන් දන් අනුභව කරලා කුහක (උඩින් වෙන ජීවිතයක් පෙන්වමින් යමින් වෙනත් ජීවිතයක් ගෙවමින් නැති ගුණ පෙන්වා) ජීවිත ගෙවනවා. ලාභ සත්කාර ලැබෙන විදිහට (පුහු වර්ණනා කිරීම්, තොඳොල් කිරීම්, නැති ගුණ කීම් ආදී) චාටු බස් කියනවා. දායකයින් හට නොදී බැරි තත්වයට පත්වෙන ආකාරයේ නිමිති දක්වමින් කතා කරනවා. තමන්ට ලැබෙන විදිහට අනුන්ට ගරහනවා. ලාභයෙන් ලාභය හොයනවා. මෙවැනි දෙයිනුත්, මෙවැනි වෙන දේවල්වලිනුත් වැළකී මෙබඳු වූ කුහක කමින් චාටුබස්වලින් වැළකී ඉන්නවා. මෙයත් ඔහුගේ සීලයට අයත් දෙයකි.

මධ්‍යම සීලය නිමාවිය

#### 51. යථා වා පනේකේ භොන්‌තෝ සමණබ්‍රාහ්‌මණා සද්‌ධාදෙය්‍යානි භෝජනානි භුඤ්‌ජිත්‌වා තේ ඒවරූපාය තිරච්‌ඡානවිජ්‌ජාය මිච්‌ඡාජීවේන ජීවිකං කප්‌පෙන්‌ති, සෙය්‍යථීදං: අංගං නිමිත්‌තං උප්‌පාදං සුපිනං ලක්ඛණං මූසිකච්‌ඡින්‌නං අග්‌ගිහෝමං දබ්‌බිහෝමං ථුසහෝමං කණහෝමං තණ්‌ඩුලහෝමං සප්‌පිහෝමං තේලහෝමං මුඛහෝමං ලෝහිතහෝමං අංගවිජ්‌ජා වත්‌ථුවිජ්‌ජා ඛත්‌තවිජ්‌ජා සිවවිජ්‌ජා භූතවිජ්‌ජා භූරිවිජ්‌ජා අහිවිජ්‌ජා විසවිජ්‌ජා විච්‌ඡිකවිජ්‌ජා මූසිකවිජ්‌ජා සකුණවිජ්‌ජා වායසවිජ්‌ජා පක්‌කජ්‌ඣානං සරපරිත්‌තාණං මිගචක්‌කං. ඉති වා ඉතිඒවරූපාය තිරච්‌ඡානවිජ්‌ජාය මිච්‌ඡාජීවා පටිවිරතෝ හෝති. ඉදම්පි’ස්ස හෝති සීලස්මිං.

ඒ වගේම ඇතැම් භවත් ශ්‍රමණ බ්‍රාහ්මණයන් ඉන්නවා. ඔවුන් ශ්‍රද්ධාවෙන් දුන් දන් අනුභව කරලා මෙවැනි වූ තිරශ්චීන විද්‍යාවෙන් යුතුව මිථ්‍යා ආජීවයෙන් ජීවත්වෙනවා. ඒ කියන්නේ; ශාරීරික අංග බලා ඵලාඵල කියනවා, නිමිති බලා ඵලාඵල කියනවා, උත්පාත බලා ඵලාඵල කියනවා, සිහින ඵලාඵල කියනවා, ශාරීරික ලක්ෂණ බලා ඵලාඵල කියනවා, මීයන් කෑ වස්ත්‍ර බලා ඵලාඵල කියනවා, ගිනි පූජා පවත්වනවා, හැන්දෙන් පූජා පවත්වනවා, ධාන්‍ය පොතුවලින් පූජා පවත්වනවා. කණ නම් සහලින් කළ පූජා පවත්වනවා, සහලින් පූජා පවත්වනවා, ගිතෙලින් පූජා පවත්වනවා, තල තෙලින් පූජා පවත්වනවා, විශේෂ කොට කරන පූජා පවත්වනවා, සතුන් මරා ලේ පුදා කරන පූජා පවත්වනවා, අංග විද්‍යාව, වාස්තු විද්‍යාව, දේශපාලන විද්‍යාව, වාසනාව උරගා බැලීමේ (ලොතරැයි) විද්‍යාව, භූත විද්‍යාව, පොළොව යට බිම් ගෙයක ඉඳ මැතිරීමෙන් කරන (භූරි) විද්‍යාව, සර්ප විද්‍යාව, විෂ විද්‍යාව, වෘශ්චික විද්‍යාව, මූෂික විද්‍යාව, පක්ෂි විද්‍යාව, විශාල පක්ෂි විද්‍යාව, ඉදුණු දේ මුල් කොට අනාවැකි කියන විද්‍යාව, මතුරන ලද ඊතල විද ආරක්ෂා කරන විද්‍යාව, මෘග පක්ෂ යනාදී මිථ්‍යා ආජීවයෙන් ජීවත් වෙනවා. මෙවැනි දෙයිනුත්, මෙවැනි වෙන දේවල්වලිනුත් වැළකී මෙබඳු වූ තිරශ්චීන විද්‍යාවෙන් යුතු මිථ්‍යා ආජීවයෙන් වැළකී ඉන්නවා. මෙයත් ඔහුගේ සීලයට අයත් දෙයකි.

#### 52. යථා වා පනේකේ භොන්‌තෝ සමණබ්‍රාහ්‌මණා සද්‌ධාදෙය්‍යානි භෝජනානි භුඤ්‌ජිත්‌වා තේ ඒවරූපාය තිරච්‌ඡානවිජ්‌ජාය මිච්‌ඡාජීවේන ජීවිකං කප්‌පෙන්‌ති, සෙය්‍යථීදං: මණිලක්‌ඛණං දණ්‌ඩලක්‌ඛණං වත්ථලක්ඛණං අසිලක්‌ඛණං උසුලක්‌ඛණං ධනුලක්‌ඛණං ආවුධලක්‌ඛණං ඉත්‌ථිලක්‌ඛණං පුරිසලක්‌ඛණං කුමාරලක්‌ඛණං කුමාරීලක්‌ඛණං දාසලක්‌ඛණං දාසීලක්‌ඛණං හත්‌ථිලක්‌ඛණං අස්‌සලක්‌ඛණං මහිසලක්ඛණං උසභලක්‌ඛණං ගෝලක්‌ඛණං අජලක්‌ඛණං මෙණ්‌ඩලක්‌ඛණං කුක්‌කුටලක්‌ඛණං වට්ටකලක්ඛණං ගෝධාලක්‌ඛණං කණ්‌ණිකාලක්‌ඛණං කච්‌ඡපලක්‌ඛණං මිගලක්‌ඛණං. ඉති වා ඉතිඒවරූපාය තිරච්‌ඡානවිජ්‌ජාය මිච්‌ඡාජීවා පටිවිරතෝ හෝති. ඉදම්පි’ස්ස හෝති සීලස්මිං.

ඒ වගේම ඇතැම් භවත් ශ්‍රමණ බ්‍රාහ්මණයන් ඉන්නවා. ඔවුන් ශ්‍රද්ධාවෙන් දුන් දන් අනුභව කරලා මෙබඳු වූ තිරශ්චීන විද්‍යාවෙන් යුතුව මිථ්‍යා ආජීවයෙන් ජීවත් වෙනවා. ඒ කියන්නේ; මැණික්වල සුභ අසුභ ලකුණු කීම, දඬුවල සුභ අසුභ ලකුණු කීම, වස්ත්‍රවල සුභ අසුභ ලකුණු කීම, කඩු ආදී සලකුණුවලින් සුභාසුභ කීම, ඊතල ආදී සලකුණුවලින් සුභාසුභ කීම, දුනු ආදී සලකුණුවලින් සුභාසුභ කීම, ආයුධ ආදී සලකුණුවලින් සුභාසුභ කීම, ස්ත්‍රීන්ගේ හැඩරුවින් සුභාසුභ ලකුණු කීම, පුරුෂයන්ගේ හැඩරුවින් සුභාසුභ ලකුණු කීම, දරුවන්ගේ හැඩරුවින් සුභාසුභ ලකුණු කීම, දැරියන්ගේ හැඩරුවින් සුභාසුභ ලකුණු කීම, දාසයන්ගේ හැඩරුවින් සුභාසුභ ලකුණු කීම, දාසියන්ගේ හැඩරුවින් සුභාසුභ ලකුණු කීම, ඒ ඒ කටයුතු සඳහා තෝරා ගත යුතු ඇතුන්ගේ ලකුණු කීම, අසුන්ගේ ලකුණු කීම, ඔටුවන්ගේ ලකුණු කීම, වෘෂභයන්ගේ ලකුණු කීම, ගවයන්ගේ ලකුණු කීම, එළුවන්ගේ ලකුණු කීම, බැටළුවන්ගේ ලකුණු කීම, කුකුළු පොර ආදියට සුදුසු කුකුළන්ගේ ලකුණු කීම, වටුවන්ගේ ලකුණු කීම, සුහුනන් ඇඟ වැටීමේ සහ හඬනැගීමේ ඵලාඵල කීම, කණෙහි පළඳාගත් උපකරණවලින් ඵලාඵල කීම, කැස්බෑවන්ට මතුරා ඵලාඵල කීම, මුවන්ට මතුරා ඵලාඵල කීම ආදී තිරශ්චීන විද්‍යාවෙන් යුතු මිථ්‍යා ආජීවයෙන් කල් ගෙවනවා. මෙවැනි දෙයිනුත්, මෙවැනි වෙන දේවල්වලිනුත් වැළකී මෙබඳු වූ තිරශ්චීන විද්‍යාවෙන් යුතු මිථ්‍යා ආජීවයෙන් වැළකී ඉන්නවා. මෙයත් ඔහුගේ සීලයට අයත් දෙයකි.

#### 53. යථා වා පනේකේ භොන්‌තෝ සමණබ්‍රාහ්‌මණා සද්‌ධාදෙය්‍යානි භෝජනානි භුඤ්‌ජිත්‌වා තේ ඒවරූපාය තිරච්‌ඡානවිජ්‌ජාය මිච්‌ඡාජීවේන ජීවිකං කප්‌පෙන්‌ති, සෙය්‍යථීදං: රඤ්‌ඤං නිය්‍යානං භවිස්‌සති, රඤ්‌ඤං අනිය්‍යානං භවිස්‌සති, අබ්‌භන්‌තරානං රඤ්‌ඤං උපයානං භවිස්‌සති, බාහිරානං රඤ්‌ඤං අපයානං භවිස්සති, බාහිරානං රඤ්‌ඤං උපයානං භවිස්‌සති, අබ්‌භන්‌තරානං රඤ්‌ඤං අපයානං භවිස්‌සති, අබ්භන්තරානං රඤ්‌ඤං ජයෝ භවිස්‌සති, බාහිරානං රඤ්‌ඤං පරාජයෝ භවිස්‌සති, බාහිරානං රඤ්‌ඤං ජයෝ භවිස්‌සති, අබ්‌භන්‌තරානං රඤ්‌ඤං පරාජයෝ භවිස්‌සති, ඉති ඉමස්‌ස ජයෝ භවිස්‌සති, ඉමස්‌ස පරාජයෝ භවිස්‌සති. ඉති වා ඉතිඒවරූපාය තිරච්‌ඡානවිජ්‌ජාය මිච්‌ඡාජීවා පටිවිරතෝ හෝති. ඉදම්පි’ස්ස හෝති සීලස්මිං.

ඒ වගේම ඇතැම් භවත් ශ්‍රමණ බ්‍රාහ්මණයන් ඉන්නවා. ඔවුන් ශ්‍රද්ධාවෙන් දුන් දන් අනුභව කරලා මෙබඳු වූත් තිරිසන් විද්‍යාවෙන් යුතුව මිථ්‍යා ආජීවයෙන් ජීවිකාව ගෙවනවා. ඒ කියන්නේ; “අසවල් නැකතට රජතුමාගේ යුධ පිණිස නික්මීම වන්නේය. අසවල් නැකතින් ආපසු නුවරට ඇතුළ්වීම සිදු කළ යුත්තේය. අසවල් නැකතින් රට ඇතුළේ සිට පිටත සතුරු රජුන් හමුවීමට රජුගේ ගමන කළ යුත්තේය. අසවල් නැකතින් පිටත සිටින රජවරු රට ඇතුළට පැමිණීම වන්නේය. අසවල් නැකතින් රට ඇතුළේ සිටින රජුගේ ඉවත්වීම සිදුවන්නේය. අසවල් නැකතින් රට ඇතුළේ සිටින රජුට ජය වන්නේය. අසවල් නැකතින් බාහිර රජුනට පරාජය වන්නේය. අසවල් නැකතින් බාහිර රජුන්ට ජය වන්නේය. අසවල් නැකතින් රට ඇතුළේ රජුට පරාජය වන්නේය කියලා ‘මොහුට ජය වෙනවා. මොහුට පරාජය වෙනවා’ ආදී වශයෙන් පවසමින් තිරිසන් විද්‍යාවෙන් යුතු මිථ්‍යා ආජීවයෙන් කල් ගෙවනවා. මෙවැනි දෙයිනුත්, මෙවැනි වෙන දේවල්වලිනුත් වැළකී මෙබඳු වූ තිරශ්චීන විද්‍යාවෙන් යුතු මිථ්‍යා ආජීවයෙන් වැළකී ඉන්නවා. මෙයත් ඔහුගේ සීලයට අයත් දෙයකි.

#### 54. යථා වා පනේකේ භොන්‌තෝ සමණබ්‍රාහ්‌මණා සද්‌ධාදෙය්‍යානි භෝජනානි භුඤ්‌ජිත්‌වා තේ ඒවරූපාය තිරච්‌ඡානවිජ්‌ජාය මිච්‌ඡාජීවේන ජීවිකං කප්‌පෙන්‌ති, සෙය්‍යථීදං: චන්‌දග්‌ගාහෝ භවිස්‌සති, සුරියග්‌ගාහෝ භවිස්‌සති, නක්‌ඛත්‌තග්‌ගාහෝ භවිස්‌සති, චන්‌දිමසුරියානං පථගමනං භවිස්‌සති, චන්‌දිමසුරියානං උප්පථගමනං භවිස්‌සති, නක්‌ඛත්‌තානං පථගමනං භවිස්‌සති, නක්‌ඛත්‌තානං උප්‌පථගමනං භවිස්‌සති, උක්කාපාතෝ භවිස්‌සති, දිසාඩාහෝ භවිස්‌සති, භූමිචාලෝ භවිස්‌සති, දේවදුන්දුභි භවිස්‌සති, චන්දිමසුරියනක්‌ඛත්‌තානං උග්‌ගමනං ඕගමනං සංකිලේසං වෝදානං භවිස්‌සති, ඒවංවිපාකෝ චන්දග්ගාහෝ භවිස්‌සති, ඒවංවිපාකෝ සුරියග්‌ගාහෝ භවිස්‌සති, ඒවංවිපාකෝ නක්‌ඛත්‌තග්‌ගාහෝ භවිස්සති, ඒවංවිපාකං චන්‌දිමසුරියානං පථගමනං භවිස්‌සති, ඒවංවිපාකං චන්‌දිමසුරියානං උප්‌පථගමනං භවිස්‌සති, ඒවංවිපාකං නක්‌ඛත්‌තානං පථගමනං භවිස්‌සති, ඒවංවිපාකං නක්‌ඛත්‌තානං උප්‌පථගමනං භවිස්‌සති, ඒවංවිපාකෝ උක්‌කාපාතෝ භවිස්‌සති, ඒවංවිපාකෝ දිසාඩාහෝ භවිස්‌සති, ඒවංවිපාකෝ භූමිචාලෝ භවිස්‌සති, ඒවංවිපාකෝ දේවදුන්දුභි භවිස්‌සති, ඒවංවිපාකං චන්‌දිමසුරියනක්‌ඛත්‌තානං උග්ගමනං ඕගමනං සංකිලේසං වෝදානං භවිස්‌සති, ඉති වා ඉතිඒවරූපාය තිරච්‌ඡානවිජ්‌ජාය මිච්‌ඡාජීවා පටිවිරතෝ හෝති. ඉදම්පි’ස්ස හෝති සීලස්මිං.

ඒ වගේම ඇතැම් භවත් ශ්‍රමණ බ්‍රාහ්මණයන් ඉන්නවා. ඔවුන් ශ්‍රද්ධාවෙන් දුන් දන් අනුභව කරලා මෙබඳු වූත් තිරිසන් විද්‍යාවෙන් යුතුව මිථ්‍යා ආජීවයෙන් ජීවිකාව ගෙවනවා. ඒ කියන්නේ; “අසවල් දින චන්ද්‍රග්‍රහණයක් සිදුවෙනවා. අසවල් දින සූර්යග්‍රහණයක් සිදුවෙනවා. අසවල් දින නැකත් ග්‍රහණයක් සිදුවෙනවා. අසවල් දින සඳ හිරුගේ නිසි මගින් යෑම සිදුවෙනවා. අසවල් දින සඳ හිරුගේ නොමගින් යෑම සිදුවෙනවා. අසවල් දින නැකත් තරුවල නිසි මගින් යෑම සිදුවෙනවා. අසවල් දින නැකත් තරුවල නොමගින් යෑම සිදුවෙනවා. අසවල් දින උල්කාපාත වැටෙනවා. අසවල් දින අසවල් දිශාවේ උෂ්ණත්වය වැඩිවෙනවා. අසවල් දින භූමිකම්පාවක් සිදුවෙනවා. අසවල් දින වැසි රහිතව අහස ගුගුරනවා. හිරු සඳු හා නැකත්වල උදාව, බැසීම, කෙලෙසීම, පිරිසිදු වීම මේ මේ වෙලාවට සිදුවෙනවා. චන්ද්‍ර ග්‍රහණය ලෝකයට මෙවැනි ඵල විපාක ලබාදෙනවා. සූර්ය ග්‍රහණය ලෝකයට මෙවැනි ඵල විපාක ලබාදෙනවා. නැකත් ග්‍රහණය ලෝකයට මෙවැනි ඵල විපාක ලබාදෙනවා. හිරු සඳුගේ නිසි ගමන මෙවැනි ඵල විපාක ලබාදෙනවා. හිරු සඳුගේ නොමග යෑම මෙවැනි ඵල විපාක ලබාදෙනවා. උල්කාපාත වැටීම මෙවැනි ඵල විපාක ලබාදෙනවා. දිශා දාහය මෙවැනි ඵල විපාක ලබාදෙනවා. භූකම්පන මෙවැනි ඵල විපාක ලබාදෙනවා. වැසි නැතිව අහස ගිගිරීම මෙවැනි ඵල විපාක ලබාදෙනවා. හිරු සඳු හා නැකත්වල උදාව, බැසීම, කෙලෙසීම, පිරිසිදු වීම ලෝකයට මෙවැනි විපාක ලබාදෙනවා” කියලා තිරිසන් විද්‍යාවෙන් යුතුව මිථ්‍යා ආජීවයෙන් ජීවත් වෙනවා. මෙවැනි දෙයිනුත්, මෙවැනි වෙන දේවල්වලිනුත් වැළකී මෙබඳු වූ තිරශ්චීන විද්‍යාවෙන් යුතු මිථ්‍යා ආජීවයෙන් වැළකී ඉන්නවා. මෙයත් ඔහුගේ සීලයට අයත් දෙයකි.

#### 55. යථා වා පනේකේ භොන්‌තෝ සමණබ්‍රාහ්‌මණා සද්‌ධාදෙය්‍යානි භෝජනානි භුඤ්‌ජිත්‌වා තේ ඒවරූපාය තිරච්‌ඡානවිජ්‌ජාය මිච්‌ඡාජීවේන ජීවිකං කප්‌පෙන්‌ති, සෙය්‍යථීදං: සුබ්බුට්‌ඨිකා භවිස්‌සති, දුබ්‌බුට්‌ඨිකා භවිස්සති, සුභික්‌ඛං භවිස්‌සති, දුබ්‌භික්‌ඛං භවිස්‌සති, ඛේමං භවිස්‌සති, භයං භවිස්‌සති, රෝගෝ භවිස්‌සති, ආරොග්‍යං භවිස්‌සති. මුද්‌දා ගණනා සංඛානං කාවෙය්‍යං ලෝකායතං, ඉති වා ඉතිඒවරූපාය තිරච්ඡානවිජ්‌ජාය මිච්‌ඡාජීවා පටිවිරතෝ හෝති. ඉදම්පි’ස්ස හෝති සීලස්මිං.

ඒ වගේම ඇතැම් භවත් ශ්‍රමණ බ්‍රාහ්මණයන් ඉන්නවා. ඔවුන් ශ්‍රද්ධාවෙන් දුන් දන් අනුභව කරලා මෙබඳු වූත් තිරිසන් විද්‍යාවෙන් යුතුව මිථ්‍යා ආජීවයෙන් ජීවිකාව ගෙවනවා. ඒ කියන්නේ; “මේ කාලයේදී වැස්ස වහිනවා. මේ කාලයේදී නියඟය ඇතිවෙනවා. මේ කාලයේදී ආහාරපානාදියෙන් සරුවෙනවා. මේ කාලයේදී දුර්භික්ෂය ඇතිවෙනවා. මේ කාලයේදී රට සරුවෙනවා. මේ කාලයේදී බිය සැක නැතිව ඉන්නවා. මේ කාලයේදී භය උපදිනවා. මේ කාලයේදී රෝග ඇතිවෙනවා. මේ කාලයේදී නීරෝග බව ඇතිවෙනවා කියමින් ඵලා ඵල පැවසීමත්, මුද්‍රා, ගණිත, සංඛ්‍යාන, කාව්‍ය ශාස්ත්‍ර, ලෝකායත ශාස්ත්‍ර ආදී තිරිසන් විද්‍යාවෙන් යුතුව මිථ්‍යා ආජීවයෙන් ජීවත් වෙනවා. මෙවැනි දෙයිනුත්, මෙවැනි වෙන දේවල්වලිනුත් වැළකී මෙබඳු වූ තිරශ්චීන විද්‍යාවෙන් යුතු මිථ්‍යා ආජීවයෙන් වැළකී ඉන්නවා. මෙයත් ඔහුගේ සීලයට අයත් දෙයකි.

#### 56. යථා වා පනේකේ භොන්‌තෝ සමණබ්‍රාහ්‌මණා සද්‌ධාදෙය්‍යානි භෝජනානි භුඤ්‌ජිත්‌වා තේ ඒවරූපාය තිරච්‌ඡානවිජ්‌ජාය මිච්‌ඡාජීවේන ජීවිකං කප්‌පෙන්‌ති, සෙය්‍යථීදං: ආවාහනං විවාහනං සංවදනං විවදනං සංකිරණං විකිරණං සුභගකරණං දුබ්‌භගකරණං විරුද්‌ධගබ්‌භකරණං ජිව්‌හානිත්ථම්භනං හනුසංහනනං හත්‌ථාභිජප්‌පනං හනුජප්‌පනං කණ්‌හජප්‌පනං ආදාසපඤ්‌හං කුමාරිකපඤ්‌හං දේවපඤ්‌හං ආදිච්‌චුපට්‌ඨානං මහතුපට්‌ඨානං අබ්‌භුජ්‌ජලනං සිරව්‌හායනං. ඉති වා ඉතිඒවරූපාය තිරච්‌ඡානවිජ්‌ජාය මිච්‌ඡාජීවා පටිවිරතෝ හෝති. ඉදම්පි’ස්ස හෝති සීලස්මිං.

ඒ වගේම ඇතැම් භවත් ශ්‍රමණ බ්‍රාහ්මණයන් ඉන්නවා. ඔවුන් ශ්‍රද්ධාවෙන් දුන් දන් අනුභව කරලා මෙබඳු වූත් තිරිසන් විද්‍යාවෙන් යුතුව මිථ්‍යා ආජීවයෙන් ජීවිකාව ගෙවනවා. ඒ කියන්නේ; විවාහයට නැකත් කීම, ආවාහයට නැකත් කීම, වෙන් වූ අඹු සැමියන් එක් කිරීමට නැකත් සෑදීම, එක් වූ අඹු සැමියන් වෙන් කිරීමට නැකත් සෑදීම, දීපු ණය එකතු කිරීමට නැකත් සෑදීම, මුදල් ණයට පොලියට දීමට නැකත් සෑදීම, දියුණු වීමට ගුරුකම් කිරීම, පාළුවී නැති වීමට ගුරුකම් කිරීම, දරුගැබ් රැකෙන්නට ගුරුකම් කිරීම, දිව අගුළු බැඳෙන්නට ගුරුකම් කිරීම, හනු තද කරන්නට ගුරුකම් කිරීම, අත් පෙරලෙන්නට ගුරුකම් කිරීම, හනු සිරවෙන්නට ගුරුකම් කිරීම, කන් අගුළු වැටෙන්නට ගුරුකම් කිරීම, කණ්ණාඩියෙන් භූතයන් කැඳවා ප්‍රශ්න විචාරීම, ගෑණු දරුවන් ලවා පේන කීම, දෙවියන් ලවා පේන කීම, සූර්ය වන්දනාව, මහ බඹු වන්දනාව, මන්ත්‍ර බලයෙන් කටින් ගිනිදැල් පිටකිරීම, මන්ත්‍ර බලෙන් ලක්ෂ්මී පූජා කිරීම යනාදී තිරිසන් විද්‍යාවෙන් යුතුව මිථ්‍යා ආජීවයෙන් ජීවත් වෙනවා. මෙවැනි දෙයිනුත්, මෙවැනි වෙන දේවල්වලිනුත් වැළකී මෙබඳු වූ තිරශ්චීන විද්‍යාවෙන් යුතු මිථ්‍යා ආජීවයෙන් වැළකී ඉන්නවා. මෙයත් ඔහුගේ සීලයට අයත් දෙයකි.

#### 57. යථා වා පනේකේ භොන්‌තෝ සමණබ්‍රාහ්‌මණා සද්‌ධාදෙය්‍යානි භෝජනානි භුඤ්‌ජිත්‌වා තේ ඒවරූපාය තිරච්‌ඡානවිජ්‌ජාය මිච්‌ඡාජීවේන ජීවිකං කප්‌පෙන්‌ති, සෙය්‍යථීදං: සන්‌තිකම්‌මං පණිධිකම්‌මං (භූතකම්මං) භූරිකම්‌මං වස්‌සකම්‌මං වොස්‌සකම්‌මං වත්‌ථුකම්‌මං වත්ථුපරිකිරණං ආචමනං නහාපනං ජුහනං වමනං විරේචනං උද්‌ධවිරේචනං අධෝවිරේචනං සීසවිරේචනං කණ්‌ණතේලං නෙත්‌තතප්‌පනං නත්‌ථුකම්‌මං අඤ්‌ජනං පච්‌චඤ්‌ජනං සාලාකියං සල්‌ලකත්‌තියං දාරකතිකිච්‌ඡා මූලභේසජ්‌ජානං අනුප්පදානං ඕසධීනං පටිමොක්‌ඛෝ. ඉති වා ඉතිඒවරූපාය තිරච්‌ඡානවිජ්‌ජාය මිච්‌ඡාජීවා පටිවිරතෝ හෝති. ඉදම්පි’ස්ස හෝති සීලස්මිං.

ඒ වගේම ඇතැම් භවත් ශ්‍රමණ බ්‍රාහ්මණයන් ඉන්නවා. ඔවුන් ශ්‍රද්ධාවෙන් දුන් දන් අනුභව කරලා මෙබඳු වූත් තිරිසන් විද්‍යාවෙන් යුතුව මිථ්‍යා ආජීවයෙන් ජීවිකාව ගෙවනවා. ඒ කියන්නේ; ශාන්ති කර්ම, බාර ඔප්පු කිරීම, පොළොව යට හිඳ මතුරා ගුරුකම් කිරීම, නපුංසකයා පිරිමියෙකු කිරීම, පිරිමියා නපුංසකයෙකු කිරීම, ගෙවල් තැනීමේ දිශාවන් පෙන්වා දීම, අලුතෙන් නිවාස තැනීමේදී පුද පූජා පැවැත්වීම. වතුර මතුරා මූණ සේදවීම. වතුර මතුරා නැහැවීම, ගිනිපිදීම, ලය විරේක කරවීම, බඩ විරේක කරවීම, වමනය කරවීම, වස්ති කරවීම, ශීර්ෂ විරේකය, කනට තෙල් පිඹීම, ඇස් වෙදකම, නස්න කිරීම, ඇස්වලට අඳුන් සෑදීම, ප්‍රතිඅංජන සෑදීම, ශල්‍යකර්ම කිරීම, ළදරු චිකිත්සාව, කාය චිකිත්සාව, වනවලට බෙහෙත් බැඳීම ආදී තිරිසන් විද්‍යාවෙන් යුතුව මිථ්‍යා ආජීවයෙන් ජීවත් වෙනවා. මෙවැනි දෙයිනුත්, මෙවැනි වෙන දේවල්වලිනුත් වැළකී මෙබඳු වූ තිරශ්චීන විද්‍යාවෙන් යුතු මිථ්‍යා ආජීවයෙන් වැළකී ඉන්නවා. මෙයත් ඔහුගේ සීලයට අයත් දෙයකි.

#### 58. අථ ඛෝ බ්‍රාහ්මණ, භික්‌ඛු ඒවං සීලසම්‌පන්‌නෝ න කුතෝචි භයං සමනුපස්‌සති යදිදං සීලසංවරතෝ. සෙය්‍යථාපි බ්‍රාහ්මණ, ඛත්‌තියෝ මුද්‌ධාවසිත්‌තෝ නිහතපච්‌චාමිත්‌තෝ න කුතෝචි භයං සමනුපස්‌සති යදිදං පච්‌චත්‌ථිකතෝ. ඒවමේව ඛෝ බ්‍රාහ්මණ, භික්‌ඛු ඒවං සීලසම්‌පන්‌නෝ න කුතෝචි භයං සමනුපස්සති යදිදං සීලසංවරතෝ. සෝ ඉමිනා අරියේන සීලක්‌ඛන්‌ධේන සමන්‌නාගතෝ අජ්‌ඣත්‌තං අනවජ්‌ජසුඛං පටිසංවේදේති. ඒවං ඛෝ බ්‍රාහ්මණ භික්‌ඛු සීලසම්‌පන්‌නෝ හෝති.

#### (මහාසීලං නිට්ඨිතං.)

පින්වත් බ්‍රාහ්මණය, ඒ භික්ෂුව වනාහී මේ අයුරින් සීලසම්පන්නව සිටින විට ඒ සීලසංවරය හේතු කොට ගෙන මොනම අයුරකින්වත් බියක් දකින්නේ නෑ. පින්වත් බ්‍රාහ්මණය, ඒක මේ වගේ දෙයක්. ඔටුනු පළන් රජ කෙනෙක් ඉන්නවා. ඔහු සතුරන් පරදවලා බැහැර කරලයි ඉන්නේ. ඉතින් ඔහු සතුරන් හේතුවෙන් මොනම අයුරකින්වත් භයක් දකින්නේ නෑ. පින්වත් බ්‍රාහ්මණය, භික්ෂුවත් ඔය විදිහමයි. මේ අයුරින් සීලසම්පන්නව සිටින විට ඒ සීලසංවරය හේතු කොට ගෙන මොනම අයුරකින්වත් බියක් දකින්නේ නෑ. ඔහු මේ ආර්ය වූ සීලස්කන්ධයෙන් සමන්විතව ආධ්‍යාත්මිකව නිවැරදි සැපයක් විඳිනවා. පින්වත් බ්‍රාහ්මණය, ඔන්න ඔය විදිහටයි භික්ෂුව සීලසම්පන්න වන්නේ.

මහා සීලය නිමා විය.

#### 59. කථඤ්‌ච බ්‍රාහ්මණ, භික්‌ඛු ඉන්‌ද්‍රියේසු ගුත්‌තද්‌වාරෝ හෝති? ඉධ බ්‍රාහ්මණ, භික්‌ඛු චක්‌ඛුනා රූපං දිස්‌වා න නිමිත්‌තග්‌ගාහී හෝති නානුබ්‍යඤ්‌ජනග්‌ගාහී. යත්‌වාධිකරණමේනං චක්‌ඛුන්‌ද්‍රියං අසංවුතං විහරන්‌තං අභිජ්‌ඣා දෝමනස්‌සා පාපකා අකුසලා ධම්‌මා අන්‌වාස්‌සවෙය්‍යුං, තස්‌ස සංවරාය පටිපජ්‌ජති, රක්‌ඛති චක්‌ඛුන්‌ද්‍රියං, චක්‌ඛුන්‌ද්‍රියේ සංවරං ආපජ්‌ජති. සෝතේන සද්‌දං සුත්‌වා ….(පෙ)…. ඝානේන ගන්‌ධං ඝායිත්‌වා ….(පෙ)…. ජිව්‌හාය රසං සායිත්‌වා ….(පෙ)…. කායේන ඵොට්‌ඨබ්‌බං ඵුසිත්‌වා ….(පෙ)…. මනසා ධම්‌මං විඤ්ඤාය න නිමිත්‌තග්‌ගාහී හෝති නානුබ්‍යඤ්‌ජනග්‌ගාහී. යත්‌වාධිකරණමේනං මනින්‌ද්‍රියං අසංවුතං විහරන්‌තං අභිජ්‌ඣා දෝමනස්‌සා පාපකා අකුසලා ධම්‌මා අන්‌වාස්‌සවෙය්‍යුං, තස්‌ස සංවරාය පටිපජ්‌ජති, රක්‌ඛති මනින්‌ද්‍රියං, මනින්‌ද්‍රියේ සංවරං ආපජ්‌ජති. සෝ ඉමිනා අරියේන ඉන්‌ද්‍රියසංවරේන සමන්‌නාගතෝ අජ්‌ඣත්‌තං අබ්‍යාසේකසුඛං පටිසංවේදේති. ඒවං ඛෝ බ්‍රාහ්මණ භික්‌ඛු ඉන්‌ද්‍රියේසු ගුත්‌තද්‌වාරෝ හෝති.

පින්වත් බ්‍රාහ්මණය, භික්ෂුව අකුසලයන් වැළකූ ද්වාර ඇති ඉඳුරන් ඇතිව ඉන්නේ කොහොමද? පින්වත් බ්‍රාහ්මණය, මෙහිලා භික්ෂුව ඇසින් රූප දැක නිමිති ගන්නේ නෑ. නිමිත්තක කොටසක්වත් ගන්නේ නෑ. යම් හෙයකින් ඇස නමැති ඉන්ද්‍රිය අසංවරව වසන කෙනෙකුට දැඩි ලෝභයත්, දොම්නසත්, පාපී අකුසලත් ඇති වී අර්බුදයක් හටගන්නවා නම්, එහි සංවරය පිණිස පිළිපදිනවා. ඇස රැකගන්නවා. ඇස නැමැති ඉන්ද්‍රියයේ සංවරයට පැමිණෙනවා. කනෙන් ශබ්දයක් අහලා ….(පෙ)…. නාසයෙන් ගන්ධයක් ආඝ්‍රාණය කරලා ….(පෙ)…. දිවෙන් රසයක් රස විඳලා ….(පෙ)…. කයෙන් පහසක් ලබලා ….(පෙ)…. මනසින් අරමුණක් දැනගෙන නිමිති ගන්නේ නෑ. නිමිත්තක කොටසක්වත් ගන්නේ නෑ. යම් හෙයකින් මනස නමැති ඉන්ද්‍රිය අසංවරව වසන කෙනෙකුට දැඩි ලෝභයත්, දොම්නසත්, පාපී අකුසලත් ඇති වී අර්බුදයක් හටගන්නවා නම්, එහි සංවරය පිණිස පිළිපදිනවා. මනස රැකගන්නවා. මනස නැමැති ඉන්ද්‍රියයේ සංවරයට පැමිණෙනවා. ඔහු මේ ආර්ය වූ ඉන්ද්‍රිය සංවරයෙන් යුක්තව ආධ්‍යාත්මිකව පීඩා රහිතව සැපයක් විඳිනවා. පින්වත් බ්‍රාහ්මණය, භික්ෂුව අකුසලයෙන් වැළැක් වූ දොරටු ඇති ඉන්ද්‍රියයන් තුළ ඉන්නේ ඔය විදිහටයි.

#### 60. කථඤ්‌ච බ්‍රාහ්මණ, භික්‌ඛු සතිසම්‌පජඤ්‌ඤේන සමන්‌නාගතෝ හෝති? ඉධ බ්‍රාහ්මණ, භික්‌ඛු අභික්කන්‌තේ පටික්‌කන්‌තේ සම්‌පජානකාරී හෝති. ආලෝකිතේ විලෝකිතේ සම්‌පජානකාරී හෝති. සම්මිඤ්‌ජිතේ පසාරිතේ සම්‌පජානකාරී හෝති. සංඝාටිපත්‌තචීවරධාරණේ සම්‌පජානකාරී හෝති. අසිතේ පීතේ ඛායිතේ සායිතේ සම්‌පජානකාරී හෝති. උච්‌චාරපස්‌සාවකම්‌මේ සම්‌පජානකාරී හෝති. ගතේ ඨිතේ නිසින්‌නේ සුත්‌තේ ජාගරිතේ භාසිතේ තුණ්‌හීභාවේ සම්‌පජානකාරී හෝති. ඒවං ඛෝ බ්‍රාහ්මණ භික්‌ඛු සතිසම්‌පජඤ්‌ඤේන සමන්‌නාගතෝ හෝති.

පින්වත් බ්‍රාහ්මණය, භික්ෂුව සිහිනුවණින් යුතුව සිටින්නේ කොහොමද? පින්වත් බ්‍රාහ්මණය, මෙහිලා භික්ෂුව ඉදිරියට යද්දීත්, ආපසු එද්දීත් එය කරන්නේ සිහි නුවණින්මයි. ඉදිරිය බලද්දී, වටපිට බලද්දී එය කරන්නෙත් සිහි නුවණින්මයි. අතපය හකුළද්දී, දිගහරිද්දී එය කරන්නෙත් සිහිනුවණින්මයි. දෙපට සිවුර, පාත්‍රය, අනෙක් සිවුරු ආදිය දරද්දී එය කරන්නෙත් සිහිනුවණින්මයි. වළඳද්දී, පානය කරද්දී, අනුභව කරද්දී, රස විඳිද්දී එය කරන්නෙත් සිහි නුවණින්මයි. වැසිකිළි කැසිකිළි යාමේදී එය කරන්නෙත් සිහි නුවණින්මයි. ගමන් කරද්දී, සිටගෙන සිටිද්දී, වාඩි වී සිටිද්දී, සැතපෙද්දී, නිදිවරද්දී, කතාබස් කරද්දී, නිහඬව සිටිද්දී එය කරන්නෙත් සිහි නුවණින්මයි. පින්වත් බ්‍රාහ්මණය, භික්ෂුව සිහිනුවණින් යුතු වන්නේ ඔය ආකාරයටයි.

#### 61. කථඤ්‌ච බ්‍රාහ්මණ භික්‌ඛු සන්‌තුට්‌ඨෝ හෝති? ඉධ බ්‍රාහ්මණ භික්‌ඛු සන්‌තුට්‌ඨෝ හෝති කායපරිහාරිකේන චීවරේන කුච්‌ඡිපරිහාරිකේන පිණ්‌ඩපාතේන. සෝ යේන යේනේව පක්‌කමති සමාදායේව පක්‌කමති. සෙය්‍යථාපි බ්‍රාහ්මණ පක්‌ඛී සකුනෝ යේන යේනේව ඩේති සපත්‌තභාරෝව ඩේති, ඒවමේව ඛෝ බ්‍රාහ්මණ භික්‌ඛු සන්‌තුට්‌ඨෝ හෝති කායපරිහාරිකේන චීවරේන කුච්‌ඡිපරිහාරිකේන පිණ්‌ඩපාතේන. සෝ යේන යේනේව පක්‌කමති සමාදායේව පක්‌කමති. ඒවං ඛෝ බ්‍රාහ්මණ භික්‌ඛු සන්තුට්‌ඨෝ හෝති.

පින්වත් බ්‍රාහ්මණය, භික්ෂුව ලද දෙයින් සතුටු වන්නේ කොහොමද? පින්වත් බ්‍රාහ්මණය, මෙහිලා භික්ෂුව කය පරිහරණයට සෑහෙන සිවුරෙන්, කුසගිනි නිවෙන්නට සෑහෙන පිණ්ඩපාතයෙන් සතුටු වෙනවා. ඔහු යම් ම තැනකට පිටත් වෙනවා නම්, පාසිවුරු පමණක් අරගෙන යනවා. ඒක මේ වගේ දෙයක්. කුරුල්ලෙක් යම් ම තැනකට පියඹා යනවා නම්, පියාපත් බර පමණක් සහිතව පියඹනවා වගෙයි. පින්වත් බ්‍රාහ්මණය, ඔය අයුරින්ම භික්ෂුව කය පරිහරණයට සෑහෙන සිවුරෙන්, කුසගිනි නිවෙන්නට සෑහෙන පිණ්ඩපාතයෙන් සතුටු වෙනවා. ඔහු යම් ම තැනකට පිටත් වෙනවා නම්, පාසිවුරු පමණක් අරගෙන යනවා. පින්වත් බ්‍රාහ්මණය, භික්ෂුව ලද දෙයින් සතුටු වන්නේ ඔය විදිහටයි.

#### 62. සෝ ඉමිනා ච අරියේන සීලක්‌ඛන්‌ධේන සමන්‌නාගතෝ, ඉමිනා ච අරියේන ඉන්‌ද්‍රියසංවරේන සමන්නාගතෝ, ඉමිනා ච අරියේන සතිසම්‌පජඤ්‌ඤේන සමන්‌නාගතෝ, ඉමාය ච අරියාය සන්‌තුට්‌ඨියා සමන්‌නාගතෝ, විවිත්‌තං සේනාසනං භජති අරඤ්‌ඤං රුක්‌ඛමූලං පබ්‌බතං කන්‌දරං ගිරිගුහං සුසානං වනපත්‌ථං අබ්‌භෝකාසං පලාලපුඤ්‌ජං. සෝ පච්‌ඡාභත්‌තං පිණ්‌ඩපාතප්‌පටික්‌කන්‌තෝ නිසීදති පල්‌ලංකං ආභුජිත්‌වා උජුං කායං පණිධාය පරිමුඛං සතිං උපට්‌ඨපෙත්‌වා.

ඔහු මේ ආර්ය වූ සීලස්කන්ධයෙන් යුක්ත වෙලා, මේ ආර්ය වූ ඉන්ද්‍රිය සංවරයෙන් යුක්ත වෙලා, මේ ආර්ය වූ සිහිනුවණින් යුක්ත වෙලා, මේ ආර්ය වූ ලද දෙයින් සතුටුවීමෙන් යුක්ත වෙලා හුදෙකලා සෙනසුනක වාසය කරනවා. ඒ කියන්නේ අරණ්‍යය, රුක්සෙවණ, පර්වතය, දිය ඇල්ල, ගිරිගුහාව, සොහොන, වනගැබ, ගස් කොළන් රහිත හිස් පිටිය, පිදුරු ගෙය ආදියයි. ඔහු පිණ්ඩපාතය වළඳා, දානයෙන් පසු (එවැනි තැනක) පළඟක් බැඳගෙන, කය ඍජු කරගෙන, භාවනා අරමුණෙහි සිහිය පිහිටුවාගෙන වාඩිවෙනවා.

#### 63. සෝ අභිජ්‌ඣං ලෝකේ පහාය විගතාභිජ්ඣේන චේතසා විහරති අභිජ්‌ඣාය චිත්‌තං පරිසෝධේති. බ්‍යාපාදපදෝසං පහාය අබ්‍යාපන්‌නචිත්‌තෝ විහරති සබ්‌බපාණභූතහිතානුකම්‌පී. බ්‍යාපාදපදෝසා චිත්‌තං පරිසෝධේති. ථිනමිද්‌ධං පහාය විගතථිනමිද්‌ධෝ විහරති ආලෝකසඤ්‌ඤී. සතෝ සම්‌පජානෝ ථිනමිද්‌ධා චිත්‌තං පරිසෝධේති. උද්‌ධච්‌චකුක්‌කුච්‌චං පහාය අනුද්‌ධතෝ විහරති අජ්‌ඣත්‌තං වූපසන්‌තචිත්‌තෝ උද්ධච්චකුක්‌කුච්‌චා චිත්‌තං පරිසෝධේති. විචිකිච්‌ඡං පහාය තිණ්‌ණවිචිකිච්‌චෝ විහරති. අකථංකථී කුසලේසු ධම්‌මේසු විචිකිච්‌ඡාය චිත්‌තං පරිසෝධේති.

ඔහු ජීවිතය නම් වූ ලෝකය ගැන ඇති විෂම ලෝභය දුරු කොට ඇලීම් රහිත වූ සිතින් වාසය කරනවා. විෂම ලෝභය කෙරෙන් සිත පිරිසිදු කරනවා. තරහ, වෛර ආදිය අත්හැර තරහ නැති සිතින් සියලු සතුන් කෙරෙහි හිතානුකම්පීව වාසය කරනවා. තරහ, වෛර ආදිය කෙරෙන් සිත පිරිසිදු කරනවා. නිදිමත, අලසකම අත්හැර නිදිමත, අලසකමින් බැහැරව ආලෝක සඤ්ඤාවෙන් යුතුව, සිහිනුවණ ඇතිව වාසය කරනවා. නිදිමත, අලසකම කෙරෙන් සිත පිරිසිදු කරනවා. සිතේ විසිරීමත්, පසුතැවීමත් බැහැර කොට නොකැළඹී ගිය සංසිඳුණු සිතින් වාසය කරනවා. සිතේ විසිරීම හා පසුතැවීම කෙරෙන් සිත පිරිසිදු කරනවා. සැකය දුරු කොට කුසල් දහම් ගැන ‘කෙසේද? කෙසේද?’ යනාදී සැකයෙන් එතෙරව වාසය කරනවා. සැකය කෙරෙන් සිත පිරිසිදු කරනවා.

#### 64. සෙය්‍යථාපි බ්‍රාහ්මණ පුරිසෝ ඉණං ආදාය කම්‌මන්‌තේ පයෝජෙය්‍ය, තස්‌ස තේ කම්‌මන්‌තා සමිජ්ඣය්‍යෙුං. සෝ යානි ච පෝරාණානි ඉණමූලානි තානි ච බ්‍යන්‌තීකරෙය්‍ය. සියා චස්‌ස උත්‌තරිං අවසිට්‌ඨං දාරභරණාය. තස්‌ස ඒවමස්‌ස: ‘අහං ඛෝ පුබ්‌බේ ඉණං ආදාය කම්‌මන්‌තේ පයෝජේසිං. තස්‌ස මේ තේ කම්‌මන්‌තා සමිජ්‌ක්‍ධිංසු. සෝ’හං යානි ච පෝරාණානි ඉණමූලානි තානි ච බ්‍යන්‌තී අකාසිං. අත්‌ථි ච මේ උත්‌තරිං අවසිට්‌ඨං දාරභරණායා’ති. සෝ තතෝනිදානං ලභේථ පාමොජ්‌ජං. අධිගච්‌ඡෙය්‍ය සෝමනස්‌සං.

පින්වත් බ්‍රාහ්මණය, එය මෙවැනි දෙයක්. පුරුෂයෙක් ණයක් අරගෙන කර්මාන්තයක යොදවනවා. ඔහුගේ ඒ ව්‍යාපාරය සාර්ථක වෙනවා. එතකොට ඔහු යම් පරණ මුල් ණයක් ඇද්ද, එය සම්පූර්ණයෙන්ම ගෙවලා දානවා. එයින් පසු ඔහුට අඹුදරුවන් පෝෂණය පිණිස ලාභයක් ඉතිරිත් වෙනවා. එතකොට ඔහුට මෙහෙම හිතෙනවා. “මං කලින් ණයක් අරගෙනයි ව්‍යාපාරයක යෙදෙව්වේ. ඒ මගේ ව්‍යාපාරය සාර්ථක වුනා. ඒ මං යම් පරණ මුල් ණයක් ඇද්ද එය සම්පූර්ණයෙන්ම ගෙව්වා. අඹුදරුවන් පෝෂණයටත් මට ආදායම ඉතිරි වුනා” කියලා. ඒ හේතුවෙන් ඔහු මහත් සතුටක් ලබනවා. මහත් සොම්නසක් ලබනවා.

#### 65. සෙය්‍යථාපි බ්‍රාහ්මණ පුරිසෝ ආබාධිකෝ අස්‌ස දුක්‌ඛිතෝ බාළ්‌හගිලානෝ, භත්‌තං චස්‌ස නච්ඡාදෙය්‍ය, න චස්‌ස කායේ බලමත්‌තා. සෝ අපරේන සමයේන තම්‌හා ආබාධා මුච්‌ඡෙය්‍ය, භත්තඤ්චස්ස ඡාදෙය්‍ය, සියා චස්‌ස කායේ බලමත්‌තා. තස්‌ස ඒවමස්‌ස: ‘අහං ඛෝ පුබ්‌බේ ආබාධිකෝ අහෝසිං, දුක්‌ඛිතෝ බාළ්‌හගිලානෝ, භත්‌තං ච මේ නච්‌ඡාදේසි. න චස්‌ස මේ ආසි කායේ බලමත්‌තා. සො’ම්‌හි ඒතරහි තම්‌හා ආබාධා මුත්‌තෝ භත්‌තඤ්‌ච මේ ඡාදේති. අත්‌ථි ච මේ කායේ බලමත්‌තා’ති. සෝ තතෝනිදානං ලභේථ පාමොජ්‌ජං අධිගච්‌ඡෙය්‍ය සෝමනස්‌සං.

පින්වත් බ්‍රාහ්මණය, ඒක මේ වගේ දෙයක්. පුරුෂයෙක් රෝගී වෙලා, දුකට පත්වෙලා, දැඩි සේ ගිලන්ව ඉන්නවා. ඔහුට බත් කෑමටවත් පිරියක් නෑ. ඔහුගේ ඇඟේ පතේ ප්‍රාණවත් ගතියක් නෑ. නමුත් පස්සේ කාලෙක ඔහු ඒ රෝගයෙන් මිදුනා. ඔහුට දැන් බත් කෑමත් ප්‍රියයි. ඔහුගේ ඇඟපතත් ප්‍රාණවත්. එතකොට ඔහුට මෙහෙම හිතෙනවා. “මං ඉස්සර රෝගී වෙලා, දුකට පත්වෙලා, දැඩි සේ ගිලන්ව හිටියේ. මට බත් කෑමටවත් පිරියක් තිබුනේ නෑ. මගේ ඇඟේ පතේ ප්‍රාණවත් ගතියක් තිබුනේ නෑ. නමුත් දැන් මං ඒ රෝගයෙන් මිදුනා. මට දැන් බත් කෑමත් ප්‍රියයි. මගේ ඇඟපතත් ප්‍රාණවත්” කියලා. ඒ හේතුවෙන් ඔහු මහත් සතුටක් ලබනවා. මහත් සොම්නසක් ලබනවා.

#### 66. සෙය්‍යථාපි බ්‍රාහ්මණ පුරිසෝ බන්‌ධනාගාරේ බද්‌ධෝ අස්‌ස. සෝ අපරේන සමයේන තම්‌හා බන්ධනා මුච්‌ඡෙය්‍ය සොත්‌ථිනා අබ්‌භයේන. න චස්‌ස කිඤ්‌චි භෝගානං වයෝ. තස්‌ස ඒවමස්ස‌: ‘අහං ඛෝ පුබ්‌බේ බන්‌ධනාගාරේ බද්‌ධෝ අහෝසිං. සො’ම්‌හි ඒතරහි තම්‌හා බන්‌ධනා මුත්‌තෝ සොත්‌ථිනා අබ්‌භයේන. නත්ථි ච මේ කිඤ්‌චි භෝගානං වයෝ’ති. සෝ තතෝනිදානං ලභේථ පාමොජ්‌ජං අධිගච්‌ඡෙය්‍ය සෝමනස්‌සං.

පින්වත් බ්‍රාහ්මණය, ඒක මේ වගේ දෙයක්. පුරුෂයෙක් හිරගෙදරක බන්ධනයකට හසුවෙනවා. නමුත් ඔහු පස්සේ කාලෙක තමන්ගේ ධනය වියදම් නොකොට සුවසේම ඒ බන්ධනාගාරයෙන් නිදහස් වෙනවා. ඔහුගේ සම්පත්වලින් කිසි වියදමක් යන්නේ නෑ. එතකොට ඔහුට මෙහෙම හිතෙනවා. “මං ඉස්සර හිරගෙදරක බන්ධනයකට අහු වුනා. නමුත් ඒ මං දැන් ධන වියදමකින් තොරව සුවසේම ඒ බන්ධනාගාරයෙන් නිදහස් වුනා. මගේ භෝග සම්පත්වලින් කිසිදෙයක් වියදම් වුනේ නෑ” කියලා. ඒ හේතුවෙන් ඔහු මහත් සතුටක් ලබනවා. මහත් සොම්නසක් ලබනවා.

#### 67. සෙය්‍යථාපි බ්‍රාහ්මණ පුරිසෝ දාසෝ අස්‌ස අනත්‌තාධීනෝ පරාධීනෝ න යේනකාමංගමෝ. සෝ අපරේන සමයේන තම්‌හා දාසබ්‍යා මුච්‌චෙය්‍ය, අත්‌තාධීනෝ අපරාධීනෝ භුජිස්‌සෝ යේනකාමංගමෝ. තස්‌ස ඒවමස්‌ස: ‘අහං ඛෝ පුබ්‌බේ දාසෝ අහෝසිං අනත්‌තාධීනෝ පරාධීනෝ න යේනකාමංගමෝ. සො’ම්‌හි ඒතරහි තම්‌හා දාසබ්‍යා මුත්‌තෝ අත්‌තාධීනෝ අපරාධීනෝ භුජිස්‌සෝ යේනකාමංගමෝ’ති. සෝ තතෝනිදානං ලභේථ පාමොජ්‌ජං අධිගච්‌ඡෙය්‍ය සෝමනස්‌සං.

පින්වත් බ්‍රාහ්මණය, ඒක මේ වගේ දෙයක්. පුරුෂයෙක් තමාට සිතූ පරිදි ගත කරන්නට බැරි, අනුන්ට යටත් වෙලා වාසය කරන, තමා කැමැති පරිදි යා ගත නොහැකි දාසයෙක් වෙලා හිටියා. ඔහු පස්සේ කාලෙක ඒ දාසබවෙන් නිදහස් වුනා. තමාට සිතූ පරිදි ගත කරන, අනුන්ට යටත් නොවන, තමන් කැමැති පරිදි යා හැකි ජීවිතයක් ලැබුනා. එතකොට ඔහුට මෙහෙම හිතුනා. “මං ඉස්සර තමාට සිතූ පරිදි ගත කරන්නට බැරි, අනුන්ට යටත් වෙලා වාසය කරන, තමා කැමැති පරිදි යා ගත නොහැකි දාසයෙක් වෙලා හිටියා. ඒ මං දැන් ඒ දාසබවෙන් නිදහස් වෙලයි ඉන්නේ. මට සිතූ පරිදි ගත කරන, අනුන්ට යටත් නොවන, මං කැමැති පරිදි යා හැකි ජීවිතයක් ලැබිලා තියෙනවා” කියලා. ඒ හේතුවෙන් ඔහු මහත් සතුටක් ලබනවා. මහත් සොම්නසක් ලබනවා.
68. සෙය්‍යථාපි බ්‍රාහ්මණ පුරිසෝ සධනෝ සභෝගෝ කන්‌තාරද්‌ධානමග්‌ගං පටිපජ්‌ජෙය්‍ය දුබ්‌භික්‌ඛං සප්පටිභයං. සෝ අපරේන සමයේන තං කන්‌තාරං නිත්‌ථරෙය්‍ය, සොත්‌ථිනා ගාමන්‌තං අනුපාපුණෙය්‍ය ඛේමං අප්‌පටිභයං. තස්‌ස ඒවමස්‌ස: ‘අහං ඛෝ පුබ්‌බේ සධනෝ සභෝගෝ කන්‌තාරද්‌ධානමග්‌ගං පටිපජ්ජිං දුබ්‌භික්‌ඛං සප්‌පටිභයං. සො’ම්‌හි ඒතරහි තං කන්‌තාරං නිත්ථිණ්‌ණෝ සොත්‌ථිනා ගාමන්‌තං අනුප්‌පත්‌තෝ ඛේමං අප්‌පටිභයන්‌ති. සෝ තතෝනිදානං ලභේථ පාමොජ්‌ජං අධිගච්‌ඡෙය්‍ය සෝමනස්‌සං.

පින්වත් බ්‍රාහ්මණය, ඒක මේ වගේ දෙයක්. පුරුෂයෙක් ධනය ඇතිව, භෝග සම්පත් ඇතිව, ආහාරපාන දුලභ වූ, බිය උවදුරු සහිත කාන්තාර ගමනකට පිවිසෙනවා. නමුත් ඔහු පසු කාලෙක ඒ කාන්තාරයෙන් එතෙර වෙනවා. සුවසේම ගමන අවසන් කොට බිය, උවදුරු නැති ආරක්ෂාව ඇති තැනකට පැමිණෙනවා. එතකොට ඔහුට මෙහෙම හිතෙනවා “මං කලින් ධනය ඇතිව, භෝග සම්පත් ඇතිව, ආහාරපාන දුලභ වූ, බිය උවදුරු සහිත කාන්තාර ගමනකට පිවිසුනා. නමුත් දැන් මා ඒ කාන්තාරයෙන් එතෙර වුනා. සුවසේම ගමන අවසන් කොට බිය, උවදුරු නැති ආරක්ෂාව ඇති තැනකට පැමිණුනා” කියලා. ඒ හේතුවෙන් ඔහු මහත් සතුටක් ලබනවා. මහත් සොම්නසක් ලබනවා.

#### 69. ඒවමේව ඛෝ බ්‍රාහ්මණ භික්‌ඛු යථා ඉණං යථා රෝගං යථා බන්‌ධනාගාරං යථා දාසබ්‍යං යථා කන්තාරද්‌ධානමග්‌ගං. ඒවං ඉමේ පඤ්‌ච නීවරණේ අප්‌පහීනේ අත්‌තනි සමනුපස්‌සති. සෙය්‍යථාපි බ්‍රාහ්මණ යථා ආනණ්‍යං යථා ආරොග්‍යං යථා බන්‌ධනාමොක්‌ඛං යථා භුජිස්‌සං යථා ඛේමන්‌තභූමිං, ඒවමේව ඛෝ බ්‍රාහ්මණ භික්‌ඛු ඉමේ පඤ්‌ච නීවරණේ පහීනේ අත්‌තනි සමනුපස්‌සති.

පින්වත් බ්‍රාහ්මණය, අන්න ඒ විදිහමයි. භික්ෂුවත් (කලින්) ණයක් ගත්තා වගේ, ලෙඩ වුනා වගේ, හිරේ විලංගුවේ වැටුනා වගේ, වහල් බවට පත්වුනා වගේ, නිරුදක කතරකට පැමිණුනා වගේ මේ පංච නීවරණයන් ප්‍රහාණය නොවී තමා තුළ පවතින හැටි දකිනවා. නමුත් පින්වත් බ්‍රාහ්මණය, ඒ ණය ගෙවා දමා ණය රහිත වුණා වගේ, රෝගයෙන් නිදහස් වෙලා නීරෝග වුනා වගේ, වියදම් නැතුව හිරෙන් නිදහස් වුනා වගේ, දාසබවෙන් නිදහස් වුනා වගේ, නිරුදක කතර ගෙවා ආරක්ෂා සහිත ක්ෂේම භූමියකට පැමිණුනා වගේ තමයි. පින්වත් බ්‍රාහ්මණය, අන්න ඒ විදිහමයි භික්ෂුව තමා තුළ මේ පංච නීවරණයන් දුරුවී ඇති ආකාරයත් දකින්නේ.

#### 70. තස්‌සිමේ පඤ්‌ච නීවරණේ පහීනේ අත්‌තනි සමනුපස්‌සතෝ පාමොජ්‌ජං ජායති. පමුදිතස්‌ස පීති ජායති පීතිමනස්‌ස කායෝ පස්‌සම්‌භති. පස්‌සද්‌ධකායෝ සුඛං වේදේති. සුඛිනෝ චිත්‌තං සමාධියති.

ඔහුට මේ පංච නීවරණයන් තමා තුළ නැති බව දකිද්දී මහත් සතුටක් ඇතිවෙනවා. ඒ ප්‍රමුදිත වීම ඇති කෙනාට ප්‍රීතිය ඇතිවෙනවා. ප්‍රීති මනසක් ඇති කෙනාගේ කය සංසිඳෙනවා. සංසිඳුණු කයින් යුතුව සැපක් විඳිනවා. සැප ඇති කෙනාගේ සිත සමාධිමත් වෙනවා.

#### 71. සෝ විවිච්‌චේව කාමේහි, විවිච්‌ච අකුසලේහි ධම්‌මේහි, සවිතක්‌කං සවිචාරං විවේකජං පීතිසුඛං පඨමජ්ඣානං උපසම්‌පජ්‌ජ විහරති. සෝ ඉමමේව කායං විවේකජේන පීතිසුඛේන අභිසන්‌නේති පරිසන්නේති පරිපූරේති පරිප්‌ඵරති. නාස්‌ස කිඤ්‌චි සබ්‌බාවතෝ කායස්‌ස විවේකජේන පීතිසුඛේන අප්ඵුටං හෝති.

ඔහු කාමයන්ගෙන් වෙන්ව, අකුසලයන්ගෙන් වෙන්ව, විතර්ක සහිත වූ, විචාර සහිත වූ, විවේකයෙන් හටගත් ප්‍රීති සුඛය ඇති පළමුවෙනි ධ්‍යානය උපදවාගෙන වාසය කරනවා. ඔහු මේ කයම විවේකයෙන් හටගත් ප්‍රීති සුඛයෙන් හොඳට තෙත් කරනවා. මුළුමණින්ම තෙත් කරනවා. එයින් පුරවනවා. පිරිපුන්ව පුරවනවා. ඔහුගේ සියලු කයෙහි විවේකයෙන් හටගත් ප්‍රීති සුඛයෙන් ස්පර්ශ නොකළ කිසිතැනක් නෑ.

#### 72. සෙය්‍යථාපි බ්‍රාහ්මණ දක්‌ඛෝ නහාපකෝ වා නහාපකන්‌තේවාසී වා කංසථාලේ නහානීයචුණ්‌ණානි ආකිරිත්‌වා උදකේන පරිප්‌ඵෝසකං පරිප්‌ඵෝසකං සන්‌නෙය්‍ය, සායං නහානීයපිණ්‌ඩි ස්‌නේහානුගතා ස්නේහපරේතා සන්‌තරබාහිරා ඵුටා ස්‌නේහේන, න ච පග්‌ඝරණී.

පින්වත් බ්‍රාහ්මණය, ඒක මේ වගේ දෙයක්. (රජවරුන් ආදී පිරිස් නහවන) දක්ෂ නහවන්නෙක් හෝ නහවන කෙනෙකුගේ ගෝලයෙක් ඉන්නවා. ඔහු ලෝහ බඳුනක නානසුණු විසුරුවනවා. ඊට පස්සේ දිය ඉස ඉස පිඬු කරනවා. එතකොට ඒ නානසුණු පිඬට අර වතුර කාවදිනවා. හොඳින් තෙත් වෙනවා. ඒ නහන පිඬ ඇතුළත පිටත සෑම තැනම හොඳින් දිය පැතිරිලා තියෙනවා. පිටතට වැගිරෙන්නෙත් නෑ.

#### ඒවමේව ඛෝ බ්‍රාහ්මණ භික්‌ඛු ඉමමේව කායං විවේකජේන පීතිසුඛේන අභිසන්‌නේති පරිසන්‌නේති පරිපූරේති පරිප්‌ඵරති. නාස්‌ස කිඤ්‌චි සබ්‌බාවතෝ කායස්‌ස විවේකජේන පීතිසුඛේන අප්‌ඵුටං හෝති.

පින්වත් බ්‍රාහ්මණය, ඔය විදිහමයි. භික්ෂුව මේ කයම විවේකයෙන් හටගත් ප්‍රීති සුඛයෙන් හොඳට තෙත් කරනවා. මුළුමණින්ම තෙත් කරනවා. එයින් පුරවනවා. පිරිපුන්ව පුරවනවා. ඔහුගේ සියලු කයෙහි විවේකයෙන් හටගත් ප්‍රීති සුඛයෙන් ස්පර්ශ නොකළ කිසිතැනක් නෑ.

#### අයං ඛෝ බ්‍රාහ්මණ, යඤ්ඤෝ පුරිමේහි යඤ්ඤේහි අප්පට්ඨතරෝ ච අප්පසමාරම්භතරෝ ච මහප්ඵලතරෝ ච මහානිසංසතරෝ ච.

පින්වත් බ්‍රාහ්මණය, කලින් කියන ලද යාගයන්ට වඩා වැඩකටයුතු අඩු, උත්සාහයන් අඩු නමුත් මහත් ප්‍රතිඵල ඇති මහත් ආනිශංස ඇති යාගය නම් මෙයයි.

#### 73. පුන ච පරං බ්‍රාහ්මණ භික්‌ඛු විතක්‌කවිචාරානං වූපසමා අජ්‌ඣත්‌තං සම්‌පසාදනං චේතසෝ ඒකෝදිභාවං අවිතක්‌කං අවිචාරං සමාධිජං පීතිසුඛං දුතියජ්ඣානං උපසම්‌පජ්‌ජ විහරති. සෝ ඉමමේව කායං සමාධිජේන පීතිසුඛේන අභිසන්‌නේති පරිසන්‌නේති පරිපූරේති පරිප්‌ඵරති. නාස්‌ස කිඤ්‌චි සබ්බාවතෝ කායස්‌ස සමාධිජේන පීතිසුඛේන අප්‌ඵුටං හෝති.

පින්වත් බ්‍රාහ්මණය, තවදුරටත් කියනවා නම් භික්ෂුව විතක්ක විචාරයන්ගේ සංසිඳීමෙන් ආධ්‍යාත්මිකව පැහැදීම ඇතිව සිතෙහි මනා එකඟ බවෙන් යුතුව විතර්ක රහිත, විචාර රහිත, සමාධියෙන් හටගත්, ප්‍රීති සුඛය ඇති දෙවෙනි ධ්‍යානය උපදවාගෙන වාසය කරනවා. ඔහු මේ කයම සමාධියෙන් හටගත් ප්‍රීති සුඛයෙන් හොඳට තෙත් කරනවා. මුළුමණින්ම තෙත් කරනවා. එයින් පුරවනවා. පිරිපුන්ව පුරවනවා. ඔහුගේ සියලු කයෙහි සමාධියෙන් හටගත් ප්‍රීති සුඛයෙන් ස්පර්ශ නොකළ කිසිතැනක් නෑ.

#### 74. සෙය්‍යථාපි බ්‍රාහ්මණ උදකරහදෝ ගම්‌භීරෝ උබ්‌භිදෝදකෝ, තස්‌ස නේවස්‌ස පුරත්‌ථිමාය දිසාය උදකස්‌ස ආයමුඛං, න දක්‌ඛිණාය දිසාය උදකස්‌ස ආයමුඛං, න පච්‌ඡිමාය දිසාය උදකස්‌ස ආයමුඛං, න උත්‌තරාය දිසාය උදකස්‌ස ආයමුඛං, දේවෝ ච න කාලේනකාලං සම්‌මාධාරං අනුප්‌පවෙච්‌ඡෙය්‍ය, අථ ඛෝ තම්‌හා ච උදකරහදා සීතා වාරිධාරා උබ්‌භිජ්‌ජිත්‌වා තමේව උදකරහදං සීතේන වාරිනා අභිසන්නෙය්‍ය පරිසන්‌නෙය්‍ය පරිපූරෙය්‍ය පරිප්‌ඵරෙය්‍ය. නාස්‌ස කිඤ්‌චි සබ්‌බාවතෝ උදකරහදස්‌ස සීතේන වාරිනා අප්‌ඵුටං අස්‌ස. ඒවමේව ඛෝ බ්‍රාහ්මණ භික්‌ඛු ඉමමේව කායං සමාධිජේන පීතිසුඛේන අභිසන්‌නේති පරිසන්‌නේති පරිපූරේති පරිප්‌ඵරති. නාස්‌ස කිඤ්‌චි සබ්‌බාවතෝ කායස්‌ස සමාධිජේන පීතිසුඛේන අප්‌ඵුටං හෝති.

පින්වත් බ්‍රාහ්මණය, ඒක මේ වගේ දෙයක්. යට දිය උල්පත්වලින් වතුර ගලන ගැඹුරු විලක් තියෙනවා. හැබැයි ඒ විලට නැගෙනහිර පැත්තෙන් වතුර එන මගක් නෑ. දකුණු පැත්තෙන් වතුර එන මගක් නෑ. බටහිර පැත්තෙන් වතුර එන මගක් නෑ. උතුරු පැත්තෙන් වතුර එන මගක් නෑ. වැස්සත් කලින් කලට පිළිවෙලකට වහින්නේ නෑ. එතකොට ඒ විලෙන්ම සීතල දියදහරා උල්පත්වලින් උඩට මතු වෙවී ඒ විලම සීතල ජලයෙන් හොඳට තෙත් කරනවා. මුළුමණින්ම තෙත් කරනවා. වතුරෙන් පුරවනවා. හොඳින් පුරවනවා. ඒ මුළු විලේම සිහිල් ජලයෙන් පහස නොලැබූ කිසි තැනක් නෑ.

පින්වත් බ්‍රාහ්මණය, ඔය විදිහමයි. භික්ෂුව මේ කයම සමාධියෙන් හටගත් ප්‍රීති සුඛයෙන් හොඳට තෙත් කරනවා. මුළුමණින්ම තෙත් කරනවා. එයින් පුරවනවා. පිරිපුන්ව පුරවනවා. ඔහුගේ සියලු කයෙහි සමාධියෙන් හටගත් ප්‍රීති සුඛයෙන් ස්පර්ශ නොකළ කිසිතැනක් නෑ.

#### අයං ඛෝ බ්‍රාහ්මණ, යඤ්ඤෝ පුරිමේහි යඤ්ඤේහි අප්පට්ඨතරෝ ච අප්පසමාරම්භතරෝ ච මහප්ඵලතරෝ ච මහානිසංසතරෝ ච.

පින්වත් බ්‍රාහ්මණය, කලින් කියන ලද යාගයන්ට වඩා වැඩකටයුතු අඩු, උත්සාහයන් අඩු නමුත් මහත් ප්‍රතිඵල ඇති මහත් ආනිශංස ඇති යාගය නම් මෙයයි.

#### 75. පුන ච පරං බ්‍රාහ්මණ භික්‌ඛු පීතියා ච විරාගා උපෙක්‌ඛකෝ ච විහරති සතෝ සම්‌පජානෝ, සුඛඤ්‌ච කායේන පටිසංවේදේති. යං තං අරියා ආචික්‌ඛන්‌ති උපෙක්‌ඛකෝ සතිමා සුඛවිහාරීති. තං තතියං ඣානං උපසම්‌පජ්‌ජ විහරති. සෝ ඉමමේව කායං නිප්‌පීතිකේන සුඛේන අභිසන්‌නේති පරිසන්‌නේති පරිපූරේති පරිප්‌ඵරති. නාස්‌ස කිඤ්‌චි සබ්‌බාවතෝ කායස්‌ස නිප්‌පීතිකේන සුඛේන අප්‌ඵුටං හෝති.

පින්වත් බ්‍රාහ්මණය, තවදුරටත් කියනවා නම් භික්ෂුව ප්‍රීතියටද නොඇලීමෙන් උපේක්ෂාවෙන් යුතුව වාසය කරනවා. සිහියෙන් නුවණින් යුතුව කයෙන් සැපයක්ද විඳිනවා. ආර්යයන් වහන්සේලා යම් ධ්‍යානයකට උපේක්ෂා සහගත සිහිය ඇති සැප විහරණය යැයි පවසනවාද, ඒ තුන්වෙනි ධ්‍යානයත් උපදවාගෙන වාසය කරනවා. ඔහු මේ කයම ප්‍රීති රහිත සුඛයෙන් හොඳට තෙත් කරනවා. මුළුමණින්ම තෙත් කරනවා. එයින් පුරවනවා. පිරිපුන්ව පුරවනවා. ඔහුගේ සියලු කයෙහි ප්‍රීති රහිත සුඛයෙන් ස්පර්ශ නොකළ කිසිතැනක් නෑ.

#### 76. සෙය්‍යථාපි බ්‍රාහ්මණ උප්‌පලිනියං වා පදුමිනියං වා පුණ්‌ඩරීකිනියං වා අප්‌පේකච්‌චානි උප්‌පලානි වා පදුමානි වා පුණ්‌ඩරීකානි වා උදකේ ජාතානි උදකේ සංවද්ධානි උදකානුග්‌ගතානි අන්තෝනිමුග්ගපෝසීනි, තානි යාව චග්‌ගා යාව ච මූලා සීතේන වාරිනා අභිසන්‌නානි පරිසන්‌නානි පරිපූරානි පරිප්‌ඵුටානි. නාස්‌ස කිඤ්‌චි සබ්‌බාවතං උප්‌පලානං වා පදුමානං වා පුණ්‌ඩරීකානං වා සීතේන වාරිනා අප්‌ඵුටං අස්‌ස. ඒවමේව ඛෝ බ්‍රාහ්මණ භික්‌ඛු ඉමමේව කායං නිප්‌පීතිකේන සුඛේන අභිසන්නේති පරිසන්‌නේති පරිපූරේති පරිප්‌ඵරති. නාස්‌ස කිඤ්‌චි සබ්‌බාවතෝ කායස්‌ස නිප්‌පීතිකේන සුඛේන අප්‌ඵුටං හෝති.

පින්වත් බ්‍රාහ්මණය, ඒක මේ වගේ දෙයක්. මහනෙල් විලක හෝ රතු නෙළුම් විලක හෝ සුදු නෙළුම් විලක හෝ ඇතැම් මහනෙල් වේවා, රතු නෙළුම් වේවා, සුදු නෙළුම් වේවා ඒ නෙළුම් ජලයේමයි හටගන්නේ. ජලයේමයි වැඩෙන්නේ. නමුත් ජලයෙන් උඩට ඇවිත් නෑ. ජලය තුළම ගිලී වැඩෙනවා. එතකොට ඒ නෙළුම් අග දක්වාත්, මුල දක්වාත් සීතල දියෙන් හොඳට තෙත් වෙලා තියෙන්නේ. මුළුමණින්ම තෙත් වෙලා තියෙන්නේ. පිරිලා තියෙන්නේ. හැමතැනම පැතිරිලා තියෙන්නේ. ඒ සෑම මහනෙල්වල, රතු නෙළුම්වල, සුදු නෙළුම්වල සීතල දිය නොපැතුරුණු කිසි තැනක් නෑ.

පින්වත් බ්‍රාහ්මණය, ඔය විදිහමයි. භික්ෂුව මේ කයම ප්‍රීති රහිත සුඛයෙන් හොඳට තෙත් කරනවා. මුළුමණින්ම තෙත් කරනවා. එයින් පුරවනවා. පිරිපුන්ව පුරවනවා. ඔහුගේ සියලු කයෙහි ප්‍රීති රහිත සුඛයෙන් ස්පර්ශ නොකළ කිසිතැනක් නෑ.

#### අයං ඛෝ බ්‍රාහ්මණ, යඤ්ඤෝ පුරිමේහි යඤ්ඤේහි අප්පට්ඨතරෝ ච අප්පසමාරම්භතරෝ ච මහප්ඵලතරෝ ච මහානිසංසතරෝ ච.

පින්වත් බ්‍රාහ්මණය, කලින් කියන ලද යාගයන්ට වඩා වැඩකටයුතු අඩු, උත්සාහයන් අඩු නමුත් මහත් ප්‍රතිඵල ඇති මහත් ආනිශංස ඇති යාගය නම් මෙයයි.

#### 77. පුන ච පරං බ්‍රාහ්මණ භික්‌ඛු සුඛස්‌ස ච පහානා දුක්‌ඛස්‌ස ච පහානා පුබ්බේව සෝමනස්‌සදෝමනස්‌සානං අත්‌ථංගමා අදුක්‌ඛමසුඛං උපෙක්‌ඛාසතිපාරිසුද්‌ධිං චතුත්‌ථං ඣානං උපසම්‌පජ්‌ජ විහරති. සෝ ඉමමේව කායං පරිසුද්ධේන චේතසා පරියෝදාතේන ඵරිත්‌වා නිසින්‌නෝ හෝති. නාස්‌ස කිඤ්‌චි සබ්බාවතෝ කායස්‌ස පරිසුද්ධේන චේතසා පරියෝදාතේන අප්‌ඵුටං හෝති.

පින්වත් බ්‍රාහ්මණය, නැවතත් කියනවා නම්, භික්ෂුව සැපයද ප්‍රහාණය කිරීමෙන්, දුකද ප්‍රහාණය කිරීමෙන් කලින්ම සොම්නස් දොම්නස් දෙක ඉක්ම යෑමෙන් දුක් සැප රහිත වූ පාරිශුද්ධ උපේක්ෂා සහගත සතිය ඇති සතරවෙනි ධ්‍යානය උපදවා ගෙන වාසය කරනවා. ඔහු මේ කයම පාරිශුද්ධ වූ ප්‍රභාශ්වර සිතින් පතුරුවා ගෙන වාඩි වී ඉන්නවා. ඔහුගේ සියලු කයෙහි පාරිශුද්ධ වූ ප්‍රභාශ්වර සිතින් ස්පර්ශ නොකළ කිසිතැනක් නෑ.

#### 78. සෙය්‍යථාපි බ්‍රාහ්මණ පුරිසෝ ඕදාතේන වත්‌ථේන සසීසං පාරුපිත්‌වා නිසින්‌නෝ අස්‌ස, නාස්‌ස කිඤ්චි සබ්‌බාවතෝ කායස්‌ස ඕදාතේන වත්‌ථේන අප්‌ඵුටං අස්‌ස. ඒවමේව ඛෝ බ්‍රාහ්මණ භික්‌ඛු ඉමමේව කායං පරිසුද්ධේන චේතසා පරියෝදාතේන ඵරිත්‌වා නිසින්‌නෝ හෝති. නාස්‌ස කිඤ්‌චි සබ්‌බාවතෝ කායස්‌ස පරිසුද්ධේන චේතසා පරියෝදාතේන අප්‌ඵුටං හෝති.

පින්වත් බ්‍රාහ්මණය, ඒක මේ වගේ දෙයක්. සුදු වස්ත්‍රයකින් හිස සහිතව මුළු සිරුරම පොරොවාගෙන වාඩි වී සිටින කෙනෙක් ඉන්නවා. එතකොට ඔහුගේ මුළු කයෙහිම සුදු වස්ත්‍රයෙන් නොවැසුණු කිසි තැනක් නෑ. පින්වත් බ්‍රාහ්මණය, අන්න ඒ වගේමයි, භික්ෂුව මේ කයම පාරිශුද්ධ වූ ප්‍රභාශ්වර සිතින් පතුරුවා ගෙන වාඩි වී ඉන්නවා. ඔහුගේ සියලු කයෙහි පාරිශුද්ධ වූ ප්‍රභාශ්වර සිතින් ස්පර්ශ නොකළ කිසිතැනක් නෑ.

#### අයං ඛෝ බ්‍රාහ්මණ, යඤ්ඤෝ පුරිමේහි යඤ්ඤේහි අප්පට්ඨතරෝ ච අප්පසමාරම්භතරෝ ච මහප්ඵලතරෝ ච මහානිසංසතරෝ ච.

පින්වත් බ්‍රාහ්මණය, කලින් කියන ලද යාගයන්ට වඩා වැඩකටයුතු අඩු, උත්සාහයන් අඩු නමුත් මහත් ප්‍රතිඵල ඇති මහත් ආනිශංස ඇති යාගය නම් මෙයයි.

#### 79. සෝ ඒවං සමාහිතේ චිත්තේ පරිසුද්ධේ පරියෝදාතේ අනංගණේ විගතූපක්‌කිලේසේ මුදුභූතේ කම්මනියේ ඨිතේ ආනෙඤ්‌ජප්‌පත්‌තේ ඤාණදස්‌සනාය චිත්‌තං අභිනීහරති අභිනින්‌නාමේති. සෝ ඒවං පජානාති: ‘අයං ඛෝ මේ කායෝ රූපී චාතුම්මහාභූතිකෝ මාතාපෙත්‌තිකසම්‌භවෝ ඕදනකුම්‌මාසූපචයෝ අනිච්‌චුච්‌ඡාදනපරිමද්‌දනභේදනවිද්‌ධංසනධම්මෝ, ඉදං ච පන මේ විඤ්‌ඤාණං එත්‌ථ සිතං එත්‌ථ පටිබද්ධ’න්‌ති.

ඒ භික්ෂුව ඔය අයුරින් සිත සමාධිමත් වූ විට සිත පිරිසිදු වූ විට, ප්‍රභාෂ්වර වූ විට, කෙලෙසුන්ගෙන් බාධා රහිත වූ විට, උපක්ලේශ බැහැර වූ විට, මෘදුබවට පත් වූ විට, කර්මණ්‍ය (ඕනෑම දෙයකට හැරවිය හැකි පරිදි සකස්) වූ විට, ස්ථිරව පිහිටි විට, අකම්පිතව පිහිටි විට, ඤාණදර්ශනය (නුවණින් අවබෝධ වීම) පිණිස සිත යොමු කරයි. ඒ දෙසටම නතු කරයි. එතකොට ඔහු මේ විදිහට දැනගන්නවා. “මාගේ මේ කය වනාහී සතර මහා භූතයන් ගෙන් හටගත්, මව්පියන් නිසා හටගත්, බත් වෑංජන ආදියෙන් වැඩුන, අනිත්‍ය වූ, ඇතිල්ලීම් පිරිමැදීම්වලින් නඩත්තු කළ යුතු වූ, බිඳී වැනසී යන ස්වභාවයට අයත් වූ, රූපවත් (මහාභූත නම් වූ රූපයෙන් හැදුණු) දෙයක්. මාගේ මේ විඤ්ඤාණයද පවතින්නේ මේ සිරුරෙහිමයි. බැඳී තිබෙන්නේත් මෙහිමයි.

#### 80. සෙය්‍යථාපි බ්‍රාහ්මණ, මණි වේළුරියෝ සුභෝ ජාතිමා අට්‌ඨංසෝ සුපරිකම්‌මකතෝ අච්‌චෝ විප්පසන්නෝ අනාවිලෝ සබ්‌බාකාරසම්‌පන්‌නෝ, තත්‍ර’ස්‌ස සුත්‌තං ආවුතං නීලං වා පීතං වා ලෝහිතං වා ඕදාතං වා පණ්‌ඩුසුත්‌තං වා. තමේනං චක්‌ඛුමා පුරිසෝ හත්‌ථේ කරිත්‌වා පච්‌චවෙක්‌ඛෙය්‍ය, ‘අයං ඛෝ මණි වේළුරියෝ සුභෝ ජාතිමා අට්‌ඨංසෝ සුපරිකම්‌මකතෝ අච්‌චෝ විප්‌පසන්‌නෝ අනාවිලෝ සබ්බාකාරසම්‌පන්‌නෝ. තත්‍රිදං සුත්‌තං ආවුතං නීලං වා පීතං වා ලෝහිතං වා ඕදාතං වා පණ්‌ඩුසුත්‌තං වා’ති.

පින්වත් බ්‍රාහ්මණය, ඒක මේ වගේ දෙයක්. වෛරෝඩි මාණික්‍යයක් තියෙනවා. හරි ලස්සනට පහළ වුණ දෙයක්. අටපට්ටම්. හොඳින් ඔපමට්ටම්. ඉතාමත් හොඳයි. ඉතාම ප්‍රසන්නයි. පිවිතුරුයි. මැණිකක තිබිය යුතු හැම දෙයක්ම තියෙනවා. ඉතින් ඔය මැණික තුළ නිල් වේවා, රන්වන් වේවා, රතු වේවා, සුදු වේවා, පඬු පැහැ වේවා, නූලක් අමුණලා තියෙනවා. එතකොට ඇස් ඇති පුරුෂයෙක් මැණික අතට ගෙන හොඳින් විමසා බලනවා. “මේ වෛරෝඩි මැණික හරි ලස්සනට පහළ වුන දෙයක්. අටපට්ටම්. හොඳින් ඔපමට්ටම්. ඉතාමත් හොඳයි. ඉතාම ප්‍රසන්නයි. පිවිතුරුයි. මැණිකක තිබිය යුතු හැම දෙයක්ම තියෙනවා. මේ මැණික තුළ නිල් වේවා, රන්වන් වේවා, රතු වේවා, සුදු වේවා, පඬු පැහැ වේවා, නූලක් අමුණලා තියෙනවා” කියලා.

#### ඒවමේව ඛෝ බ්‍රාහ්මණ, භික්‌ඛු ඒවං සමාහිතේ චිත්තේ පරිසුද්ධේ පරියෝදාතේ අනංගණේ විගතූපක්‌කිලේසේ මුදුභූතේ කම්‌මනියේ ඨිතේ ආනෙඤ්‌ජප්‌පත්‌තේ ඤාණදස්‌සනාය චිත්‌තං අභිනීහරති අභිනින්නාමේති. සෝ ඒවං පජානාති: ‘අයං ඛෝ මේ කායෝ රූපී චාතුම්මහාභූතිකෝ මාතාපෙත්තිකසම්භවෝ, ඕදනකුම්‌මාසූපචයෝ, අනිච්‌චුච්‌ඡාදනපරිමද්‌දනභේදනවිද්‌ධංසනධම්මෝ. ඉදං ච පන මේ විඤ්‌ඤාණං එත්‌ථ සිතං එත්‌ථ පටිබද්‌ධන්‌ති.

පින්වත් බ්‍රාහ්මණය, අන්න ඒ විදිහමයි, භික්ෂුව ඔය අයුරින් සිත සමාධිමත් වූ විට, සිත පිරිසිදු වූ විට, ප්‍රභාෂ්වර වූ විට කෙලෙසුන්ගෙන් බාධා රහිත වූ විට, උපක්ලේශ බැහැර වූ විට, මෘදු බවට පත් වූ විට, කර්මණ්‍ය (ඕනෑම දෙයකට හැරවිය හැකි පරිදි සකස්) වූ විට, ස්ථිරව පිහිටි විට, අකම්පිතව පිහිටි විට, ඤාණදර්ශනය (නුවණින් අවබෝධ වීම) පිණිස සිත යොමු කරයි. ඒ දෙසටම නතු කරයි. එතකොට ඔහු මේ විදිහට දැනගන්නවා. “මාගේ මේ කය වනාහී සතර මහා භූතයන්ගෙන් හටගත්, මව්පියන් නිසා හටගත්, බත් වෑංජන ආදියෙන් වැඩුන, අනිත්‍ය වූ, ඇතිල්ලීම්, පිරිමැදීම්වලින් නඩත්තු කළ යුතු වූ, බිඳී වැනසී යන ස්වභාවයට අයත් වූ, රූපවත් (මහාභූත නම් වූ රූපයෙන් හැදුණු) දෙයක්. මාගේ මේ විඤ්ඤාණයද පවතින්නේ මේ සිරුරෙහිමයි. බැඳී තිබෙන්නේත් මෙහිමයි” කියලා.

#### අයං ඛෝ බ්‍රාහ්මණ, යඤ්ඤෝ පුරිමේහි යඤ්ඤේහි අප්පට්ඨතරෝ ච අප්පසමාරම්භතරෝ ච මහප්ඵලතරෝ ච මහානිසංසතරෝ ච.

පින්වත් බ්‍රාහ්මණය, කලින් කියන ලද යාගයන්ට වඩා වැඩකටයුතු අඩු, උත්සාහයන් අඩු නමුත් මහත් ප්‍රතිඵල ඇති මහත් ආනිශංස ඇති යාගය නම් මෙයයි.

#### 81. සෝ ඒවං සමාහිතේ චිත්තේ පරිසුද්ධේ පරියෝදාතේ අනංගණේ විගතූපක්‌කිලේසේ මුදුභූතේ කම්මනියේ ඨිතේ ආනෙඤ්‌ජප්‌පත්‌තේ මනෝමයං කායං අභිනිම්‌මිනනාය චිත්‌තං අභිනීහරති අභිනින්නාමේති. සෝ ඉමම්‌හා කායා අඤ්‌ඤං කායං අභිනිම්‌මිනාති රූපිං මනෝමයං සබ්‌බංගපච්‌චංගිං අහීනින්‌ද්‍රියං.

ඔහු (ඒ භික්ෂුව) ඔය අයුරින් සිත සමාධිමත් වූ විට සිත පිරිසිදු වූ විට, ප්‍රභාෂ්වර වූ විට, කෙලෙසුන්ගෙන් බාධා රහිත වූ විට, උපක්ලේශ බැහැර වූ විට, මෘදු බවට පත් වූ විට, කර්මණ්‍ය (ඕනෑම දෙයකට හැරවිය හැකි පරිදි සකස්) වූ විට, ස්ථිරව පිහිටි විට, අකම්පිතව පිහිටි විට, මනෝමය කයක් විශේෂයෙන් මැවීම පිණිස සිත යොමු කරයි. ඒ දෙසටම නතු කරයි. ඉතින් ඔහු මේ කයෙන් වෙනත් වූ සියලු අඟපසඟ ඇති, නොපිරිහුණු ඉඳුරන් ඇති රූපී මනෝමය කයක් විශේෂ කොට මවනවා.

#### සෙය්‍යථාපි බ්‍රාහ්මණ, පුරිසෝ මුඤ්‌ජම්‌හා ඊසිකං පබ්බාහෙය්‍ය, තස්‌ස ඒවමස්‌ස “අයං මුඤ්‌ජෝ, අයං ඊසිකා. අඤ්‌ඤෝ මුඤ්‌ජෝ, අඤ්‌ඤා ඊසිකා. මුඤ්‌ජම්‌හා ත්‌වේව ඊසිකා පබ්බාළ්‌හා”ති.

පින්වත් බ්‍රාහ්මණය, ඒක මේ වගේ දෙයක්. පුරුෂයෙක් මුඤ්ජ තණ ගසෙන් තණ ගොබය ඇදලා ගන්නවා. එතකොට ඔහුට මෙහෙම හිතෙනවා. “මේ මුඤ්ජ තණ ගසයි, මේ තණ ගොබයයි. එතකොට මුඤ්ජ තණ ගස වෙන එකක්. තණ ගොබය වෙන එකක්. නමුත් මුඤ්ජ තණ ගසෙන්මයි තණ ගොබය ඇදලා ගත්තේ” කියලා.

#### සෙය්‍යථාපි වා පන බ්‍රාහ්මණ, පුරිසෝ අසි කෝසියා පබ්බාහෙය්‍ය, තස්‌ස ඒවමස්‌ස “අයං අසි, අයං කෝසි. අඤ්‌ඤෝ අසි, අඤ්‌ඤා කෝසි, කෝසියා ත්‌වේව අසි පබ්බාළ්‌හෝ”ති.

පින්වත් බ්‍රාහ්මණය, ඒක මේ වගේ දෙයක්. පුරුෂයෙක් කොපුවෙන් කඩුවක් ඇදලා ගන්නවා. එතකොට ඔහුට මෙහෙම හිතෙනවා. “මේ කඩුව. මේ කොපුව. එතකොට කඩුව අනෙකක්, කොපුව අනෙකක්. නමුත් කොපුවෙන් තමයි කඩුව ඇදලා ගත්තේ” කියලා.

#### සෙය්‍යථාපි වා පන බ්‍රාහ්මණ, පුරිසෝ අහිං කරණ්‌ඩා උද්‌ධරෙය්‍ය, තස්‌ස ඒවමස්‌ස “අයං අහි, අයං කරණ්ඩෝ. අඤ්‌ඤෝ අහි, අඤ්‌ඤෝ කරණ්‌ඩෝ, කරණ්‌ඩා ත්‌වේව අහි උබ්‌භතෝ”ති.

පින්වත් බ්‍රාහ්මණය, ඒක මේ වගේ දෙයක්. පුරුෂයෙක් නයි පෙට්ටියෙන් නයෙකුව ඇදලා ගන්නවා. එතකොට ඔහුට මෙහෙම හිතෙනවා. “මේ තමයි නයා. මේක නයි පෙට්ටිය. එතකොට නයා අනෙකෙක්. නයි පෙට්ටිය අනෙකක්. නමුත් නයි පෙට්ටියෙන් තමයි නයාව ඇදලා ගත්තේ” කියලා.

#### ඒවමේව ඛෝ බ්‍රාහ්මණ, භික්‌ඛු ඒවං සමාහිතේ චිත්තේ පරිසුද්ධේ පරියෝදාතේ අනංගණේ විගතූපක්කිලේසේ මුදුභූතේ කම්‌මනියේ ඨිතේ ආනෙඤ්‌ජප්‌පත්‌තේ මනෝමයං කායං අභිනිම්‌මිනනාය චිත්‌තං අභිනීහරති අභිනින්‌නාමේති. සෝ ඉමම්‌හා කායා අඤ්‌ඤං කායං අභිනිම්‌මිනාති රූපිං මනෝමයං සබ්‌බංගපච්‌චංගිං අහීනින්‌ද්‍රියං.

පින්වත් බ්‍රාහ්මණය, අන්න ඒ විදිහමයි භික්ෂුව ඔය අයුරින් සිත සමාධිමත් වූ විට, සිත පිරිසිදු වූ විට, ප්‍රභාෂ්වර වූ විට, කෙලෙසුන්ගෙන් බාධා රහිත වූ විට, උපක්ලේශ බැහැර වූ විට, මෘදු බවට පත් වූ විට, කර්මණ්‍ය (ඕනෑම දෙයකට හැරවිය හැකි පරිදි සකස්) වූ විට, ස්ථිරව පිහිටි විට, මනෝමය කයක් විශේෂයෙන් මැවීම පිණිස සිත යොමු කරයි. ඒ දෙසටම නතු කරයි. ඉතින් ඔහු මේ කයෙන් වෙනත් වූ සියලු අඟපසඟ ඇති, නොපිරිහුණු ඉඳුරන් ඇති රූපී මනෝමය කයක් විශේෂ කොට මවනවා.

#### අයං ඛෝ බ්‍රාහ්මණ, යඤ්ඤෝ පුරිමේහි යඤ්ඤේහි අප්පට්ඨතරෝ ච අප්පසමාරම්භතරෝ ච මහප්ඵලතරෝ ච මහානිසංසතරෝ ච.

පින්වත් බ්‍රාහ්මණය, කලින් කියන ලද යාගයන්ට වඩා වැඩකටයුතු අය උත්සාහයන් අය නමුත් මහත් ප්‍රතිඵල ඇති මහත් ආනිශංස ඇති යාගය නම් මෙයයි.

#### 82. සෝ ඒවං සමාහිතේ චිත්තේ පරිසුද්ධේ පරියෝදාතේ අනංගණේ විගතූපක්‌කිලේසේ මුදුභූතේ කම්මනියේ ඨිතේ ආනෙඤ්‌ජප්‌පත්‌තේ ඉද්‌ධිවිධාය චිත්‌තං අභිනීහරති අභිනින්‌නාමේති. සෝ අනේකවිහිතං ඉද්‌ධිවිධං පච්‌චනුභෝති ඒකෝ’පි හුත්‌වා බහුධා හෝති, බහුධා’පි හුත්‌වා ඒකෝ හෝති, ආවිභාවං තිරෝභාවං තිරෝකුඩ්ඪං තිරෝපාකාරං තිරෝපබ්‌බතං අසජ්‌ජමානෝ ගච්‌ඡති සෙය්‍යථාපි ආකාසේ. පඨවියා’පි උම්‌මුජ්‌ජනිමුජ්‌ජං කරෝති සෙය්‍යථාපි උදකේ. උදකේ’පි අභිජ්‌ජමානේ ගච්‌ඡති සෙය්‍යථාපි පඨවියං. ආකාසේ’පි පල්‌ලංකේන කමති සෙය්‍යථාපි පක්‌ඛී සකුණෝ. ඉමේ’පි චන්‌දිමසුරියේ ඒවං මහිද්‌ධිකේ ඒවං මහානුභාවේ පාණිනා පරිමසති පරිමජ්‌ජති යාව බ්‍රහ්‌මලෝකා’පි කායේන වසං වත්තේති.

ඔහු (ඒ භික්ෂුව) ඔය අයුරින් සිත සමාධිමත් වූ විට, සිත පිරිසිදු වූ විට, ප්‍රභාෂ්වර වූ විට, කෙලෙසුන්ගෙන් බාධා රහිත වූ විට, උපක්ලේශ බැහැර වූ විට, මෘදු බවට පත් වූ විට, කර්මණ්‍ය (ඕනෑම දෙයකට හැරවිය හැකි පරිදි සකස්) වූ විට, ස්ථිරව පිහිටි විට, අකම්පිතව පිහිටි විට, ඉර්ධි ප්‍රාතිහාර්ය පිණිස සිත මෙහෙයවයි. එයට සිත නතු කරයි. තනි කෙනෙක්ව ඉඳගෙන බොහෝ දෙනෙක් වශයෙන් පෙනී සිටිනවා. බොහෝ දෙනෙක් වශයෙන් ඉඳගෙන එක්කෙනෙක් වශයෙන් පෙනී සිටිනවා. පෙනෙන්න සළස්වනවා. නොපෙනී යනවා. බිත්තිය විනිවිද, ප්‍රාකාරය විනිවිද, පර්වතය විනිවිද කිසිවක් හා නොගැටී, අහසේ යන්නාක් මෙන් යනවා. ජලයේ වගේ පොළොවෙහි කිඳාබැසීමත්, උඩට මතුවීමත් කරනවා. පොළොව මතුපිට වගේ ජලය මත නොගිලී ඇවිද යනවා. අහසෙහි පියාසරන කුරුල්ලන් පරිද්දෙන් පළඟක් බැඳගෙන අහසේ යනවා. මේ සා මහත් ඉර්ධි ඇති, මහානුභාව ඇති හිරු සඳු පවා අතින් අල්ලනවා. පිරිමඳිනවා. බඹලොව දක්වාම කයෙන් වශී කරගෙන ඉන්නවා.

#### සෙය්‍යථාපි බ්‍රාහ්මණ, දක්‌ඛෝ කුම්‌භකාරෝ වා කුම්‌භකාරන්‌තේවාසී වා සුපරිකම්‌මකතාය මත්‌තිකාය යං යදේව භාජනවිකතිං ආකංඛෙය්‍ය තං තදේව කරෙය්‍ය අභිනිප්‌ඵාදෙය්‍ය;

පින්වත් බ්‍රාහ්මණය, ඒක මේ වගේ දෙයක්. දක්ෂ කුඹල්කරුවෙක් හෝ කුඹල්කරුවෙකුගේ අතවැසියෙක් ඉන්නවා. ඔහු ඉතා හොඳින් සකස් කළ මැට්ටෙන් යම් ම ආකාරයේ භාජනයක් හදන්න කැමැති නම්, ඒ ඒ ආකාරයේ බඳුන් හදනවා. විශේෂයෙන් නිර්මාණය කරනවා.

#### සෙය්‍යථාපි වා පන බ්‍රාහ්මණ, දක්‌ඛෝ දන්‌තකාරෝ වා දන්‌තකාරන්‌තේවාසී වා සුපරිකම්‌මකතස්‌මිං දන්තස්‌මිං යං යදේව දන්‌තවිකතිං ආකංඛෙය්‍ය තං තදේව කරෙය්‍ය අභිනිප්‌ඵාදෙය්‍ය;

පින්වත් බ්‍රාහ්මණය, ඒක මේ වගේ දෙයක්. දක්ෂ ඇත්දත් කැටයම්කරුවෙක් හෝ ඇත්දත් කැටයම්කරුවෙකුගේ අතවැසියෙක් ඉන්නවා. ඔහු ඉතා හොඳින් සකස් කළ ඇත්දතක යම් ම ආකාරයේ ඇත් දළ කැටයමක් කරන්න කැමති නම්, ඒ ඒ ආකාරයේ ඇත්දළ කැටයම් හදනවා. විශේෂයෙන් නිර්මාණය කරනවා.

#### සෙය්‍යථාපි වා පන බ්‍රාහ්මණ, දක්‌ඛෝ සුවණ්‌ණකාරෝ වා සුවණ්‌ණකාරන්‌තේවාසී වා සුපරිකම්‌මකතස්‌මිං සුවණ්‌ණස්‌මිං යං යදේව සුවණ්‌ණවිකතිං ආකංඛෙය්‍ය, තං තදේව කරෙය්‍ය අභිනිප්‌ඵාදෙය්‍ය;

පින්වත් බ්‍රාහ්මණය, ඒක මේ වගේ දෙයක්. දක්ෂ රන් කැටයම්කරුවෙක් හෝ රන් කැටයම්කරුවෙකුගේ අතවැසියෙක් ඉන්නවා. ඔහු ඉතා හොඳින් සකස් කළ රනක යම් ම ආකාරයේ රන් කැටයමක් කරන්න කැමති නම්, ඒ ඒ ආකාරයේ රන් කැටයම් හදනවා. විශේෂයෙන් නිර්මාණය කරනවා.

#### ඒවමේව ඛෝ බ්‍රාහ්මණ, භික්‌ඛු ඒවං සමාහිතේ චිත්තේ පරිසුද්ධේ පරියෝදාතේ අනංගණේ විගතූපක්‌කිලේසේ මුදුභූතේ කම්‌මනියේ ඨිතේ ආනෙඤ්‌ජප්‌පත්‌තේ ඉද්‌ධිවිධාය චිත්‌තං අභිනීහරති අභිනින්‌නාමේති. සෝ අනේකවිහිතං ඉද්‌ධිවිධං පච්‌චනුභෝති ඒකෝ’පි හුත්‌වා බහුධා හෝති බහුධා’පි හුත්‌වා ඒකෝ හෝති, ආවිභාවං තිරෝභාවං තිරෝකුඩ්ඪං තිරෝපාකාරං තිරෝපබ්‌බතං අසජ්‌ජමානෝ ගච්‌ඡති සෙය්‍යථා’පි ආකාසේ. පඨවියා’පි උම්‌මුජ්‌ජනිමුජ්‌ජං කරෝති සෙය්‍යථා’පි උදකේ. උදකේ’පි අභිජ්‌ජමානේ ගච්‌ඡති සෙය්‍යථා’පි පඨවියං. ආකාසේ’පි පල්‌ලංකේන කමති සෙය්‍යථාපි පක්‌ඛී සකුණෝ. ඉමේ’පි චන්දිමසුරියේ ඒවං මහිද්‌ධිකේ ඒවං මහානුභාවේ පාණිනා පරාමසති පරිමජ්‌ජති. යාව බ්‍රහ්‌මලෝකා’පි කායේන වසං වත්‌තේති.

පින්වත් බ්‍රාහ්මණය, අන්න ඒ විදිහමයි භික්ෂුව ඔය අයුරින් සිත සමාධිමත් වූ විට, සිත පිරිසිදු වූ විට, ප්‍රභාෂ්වර වූ විට, කෙලෙසුන්ගෙන් බාධා රහිත වූ විට, උපක්ලේශ බැහැර වූ විට, මෘදු බවට පත් වූ විට, කර්මණ්‍ය (ඕනෑම දෙයකට හැරවිය හැකි පරිදි සකස්) වූ විට, ස්ථිරව පිහිටි විට, ඉර්ධි ප්‍රාතිහාර්ය පිණිස සිත මෙහෙයවයි. එයට සිත නතු කරයි. තනි කෙනෙක්ව ඉඳගෙන බොහෝ දෙනෙක් වශයෙන් වශයෙන් පෙනී සිටිනවා. බොහෝ දෙනෙක් වශයෙන් ඉඳගෙන එක්කෙනෙක් වශයෙන් පෙනී සිටිනවා. පෙනෙන්නට සළස්වනවා. නොපෙනී යනවා. බිත්තිය විනිවිද, ප්‍රාකාරය විනිවිද, පර්වතය විනිවිද කිසිවක් හා නොගැටී, අහසේ යන්නාක් මෙන් යනවා. ජලයේ වගේ පොළොවෙහි කිඳාබැසීමත්, උඩට මතුවීමත් කරනවා. පොළොව මතුපිට වගේ ජලය මත නොගිලී ඇවිද යනවා. අහසෙහි පියාසරන කුරුල්ලන් පරිද්දෙන් පළඟක් බැඳ ගෙන අහසේ යනවා. මේසා මහත් ඉර්ධි ඇති, මහානුභාව ඇති හිරු සඳු පවා අතින් අල්ලනවා. පිරිමඳිනවා. බඹලොව දක්වාම කයෙන් වශී කරගෙන ඉන්නවා.

#### අයං ඛෝ බ්‍රාහ්මණ, යඤ්ඤෝ පුරිමේහි යඤ්ඤේහි අප්පට්ඨතරෝ ච අප්පසමාරම්භතරෝ ච මහප්ඵලතරෝ ච මහානිසංසතරෝ ච.

පින්වත් බ්‍රාහ්මණය, කලින් කියන ලද යාගයන්ට වඩා වැඩකටයුතු අඩු, උත්සාහයන් අඩු නමුත් මහත් ප්‍රතිඵල ඇති මහත් ආනිශංස ඇති යාගය නම් මෙයයි.

#### 83. සෝ ඒවං සමාහිතේ චිත්තේ පරිසුද්ධේ පරියෝදාතේ අනංගණේ විගතූපක්‌කිලේසේ මුදුභූතේ කම්මනියේ ඨිතේ ආනෙඤ්‌ජප්‌පත්‌තේ දිබ්‌බාය සෝතධාතුයා චිත්‌තං අභිනීහරති, අභිනින්‌නාමේති. සෝ දිබ්‌බාය සෝතධාතුයා විසුද්‌ධාය අතික්‌කන්‌තමානුසිකාය උභෝ සද්‌දේ සුණාති දිබ්‌බේ ච මානුසේ ච යේ දූරේ සන්‌තිකේ ච.

ඔහු (ඒ භික්ෂුව) ඔය අයුරින් සිත සමාධිමත් වූ විට සිත පිරිසිදු වූ විට, ප්‍රභාෂ්වර වූ විට කෙලෙසුන්ගෙන් බාධා රහිත වූ විට, උපක්ලේශ බැහැර වූ විට, මෘදු බවට පත් වූ විට, කර්මණ්‍ය (ඕනෑම දෙයකට හැරවිය හැකි පරිදි සකස්) වූ විට, ස්ථිරව පිහිටි විට, අකම්පිතව පිහිටි විට, දිව්‍ය වූ ශ්‍රවණය පිණිස සිත යොමු කරනවා. එයට සිත නතු කරනවා. එතකොට ඔහු මිනිසුන්ගේ සවන් දීමේ හැකියාව ඉක්මවා ගිය පිරිසිදු වූ, දිව්‍ය වූ ශ්‍රවණයෙන් මානුෂික වූත්, දිව්‍ය වූත් දෙයාකාර වූ දුර ළඟ ශබ්දයන් අසනවා.

#### 84. සෙය්‍යථාපි බ්‍රාහ්මණ, පුරිසෝ අද්‌ධානමග්‌ගප්‌පටිපන්‌නෝ, සෝ සුණෙය්‍ය භේරිසද්‌දම්‌පි මුදිංගසද්‌දම්‌පි සංකපණවදෙණ්‌ඩිමසද්‌දම්‌පි. තස්‌ස ඒවමස්‌ස ‘භේරිසද්‌දෝ ඉති’පි මුදිංගසද්‌දෝ ඉති’පි සංකපණවදෙන්ඩිමසද්‌දෝ ඉති’පි. ඒවමේව ඛෝ බ්‍රාහ්මණ, භික්‌ඛු ඒවං සමාහිතේ චිත්තේ පරිසුද්ධේ පරියෝදාතේ අනංගණේ විගතූපක්‌කිලේසේ මුදුභූතේ කම්‌මනියේ ඨිතේ ආනෙඤ්‌ජප්‌පත්‌තේ දිබ්‌බාය සෝතධාතුයා චිත්‌තං අභිනීහරති, අභිනින්‌නාමේති. සෝ දිබ්‌බාය සෝතධාතුයා විසුද්‌ධාය අතික්කන්තමානුසිකාය උභෝ සද්‌දේ සුණාති දිබ්‌බේ ච මානුසේ ච යේ දූරේ සන්‌තිකේ ච.

පින්වත් බ්‍රාහ්මණය, ඒක මේ වගේ දෙයක්. දිගු ගමනකට පිළිපන් පුරුෂයෙක් ඉන්නවා. ඔහු බෙර හඬත්, මිහිඟු බෙර හඬත්, සක්, පනා බෙර, ගැට බෙර හඬත් අසනවා. එතකොට ඔහුට මෙහෙම හිතෙනවා. “මේක බෙර හඬක්, මේ තමයි මිහිඟු බෙර හඬ, මේක සක් හඬ, මේක පනා බෙර හඬ, මේක ගැට බෙර හඬ” කියලා.

පින්වත් බ්‍රාහ්මණය, අන්න ඒ විදිහමයි. භික්ෂුව ඔය අයුරින් සිත සමාධිමත් වූ විට, සිත පිරිසිදු වූ විට, ප්‍රභාෂ්වර වූ විට, කෙලෙසුන්ගෙන් බාධා රහිත වූ විට, උපක්ලේශ බැහැර වූ විට, මෘදු බවට පත් වූ විට, කර්මණ්‍ය (ඕනෑම දෙයකට හැරවිය හැකි පරිදි සකස්) වූ විට, ස්ථිරව පිහිටි විට, දිව්‍ය වූ ශ්‍රවණය පිණිස සිත යොමු කරනවා. එයට සිත නතු කරනවා. එතකොට ඔහු මිනිසුන්ගේ සවන් දීමේ හැකියාව ඉක්මවා ගිය පිරිසිදු වූ, දිව්‍ය වූ ශ්‍රවණයෙන් මානුෂික වූත්, දිව්‍ය වූත් දෙයාකාර වූ දුර ළඟ ශබ්දයන් අසනවා.

#### අයං ඛෝ බ්‍රාහ්මණ, යඤ්ඤෝ පුරිමේහි යඤ්ඤේහි අප්පට්ඨතරෝ ච අප්පසමාරම්භතරෝ ච මහප්ඵලතරෝ ච මහානිසංසතරෝ ච.

පින්වත් බ්‍රාහ්මණය, කලින් කියන ලද යාගයන්ට වඩා වැඩකටයුතු අඩු උත්සාහයන් අඩු නමුත් මහත් ප්‍රතිඵල ඇති මහත් ආනිශංස ඇති යාගය නම් මෙයයි.

#### 85. සෝ ඒවං සමාහිතේ චිත්තේ පරිසුද්ධේ පරියෝදාතේ අනංගණේ විගතූපක්‌කිලේසේ මුදුභූතේ කම්මනියේ ඨිතේ ආනෙඤ්‌ජප්‌පත්‌තේ චේතෝපරියඤාණාය චිත්‌තං අභිනීහරති අභිනින්‌නාමේති. සෝ පරසත්‌තානං පරපුග්‌ගලානං චේතසා චේතෝ පරිච්‌ච පජානාති. සරාගං වා චිත්‌තං සරාගං චිත්‌තන්‌ති පජානාති, වීතරාගං වා චිත්‌තං වීතරාගං චිත්‌තන්‌ති පජානාති, සදෝසං වා චිත්‌තං සදෝසං චිත්‌තන්‌ති පජානාති, වීතදෝසං වා චිත්‌තං වීතදෝසං චිත්‌තන්‌ති පජානාති, සමෝහං වා චිත්‌තං සමෝහං චිත්‌තන්‌ති පජානාති, වීතමෝහං වා චිත්‌තං වීතමෝහං චිත්‌තන්‌ති පජානාති, සංඛිත්‌තං වා චිත්‌තං සංඛිත්‌තං චිත්තන්ති පජානාති, වික්‌ඛිත්‌තං වා චිත්‌තං වික්‌ඛිත්‌තං චිත්‌තන්‌ති පජානාති, මහග්‌ගතං වා චිත්‌තං මහග්ගතං චිත්‌තන්‌ති පජානාති, අමහග්‌ගතං වා චිත්‌තං අමහග්‌ගතං චිත්‌තන්‌ති පජානාති, සඋත්‌තරං වා චිත්‌තං සඋත්‌තරං චිත්‌තන්‌ති පජානාති, අනුත්‌තරං වා චිත්‌තං අනුත්‌තරං චිත්‌තන්‌ති පජානාති, සමාහිතං වා චිත්‌තං සමාහිතං චිත්‌තන්‌ති පජානාති, අසමාහිතං වා චිත්‌තං අසමාහිතං චිත්‌තන්‌ති පජානාති, විමුත්තං වා චිත්‌තං විමුත්‌තං චිත්‌තන්‌ති පජානාති, අවිමුත්‌තං වා චිත්‌තං අවිමුත්‌තං චිත්‌තන්‌ති පජානාති.

ඔහු (ඒ භික්ෂුව) ඔය අයුරින් සිත සමාධිමත් වූ විට, සිත පිරිසිදු වූ විට, ප්‍රභාෂ්වර වූ විට, කෙලෙසුන්ගෙන් බාධා රහිත වූ විට, උපක්ලේශ බැහැර වූ විට, මෘදු බවට පත් වූ විට, කර්මණ්‍ය (ඕනෑම දෙයකට හැරවිය හැකි පරිදි සකස්) වූ විට, ස්ථිරව පිහිටි විට, අකම්පිතව පිහිටි විට, අනුන්ගේ සිත් පිරිසිඳ දන්නා නුවණ පිණිස සිත යොමු කරයි. එයට සිත නතු කරයි. එතකොට ඔහු වෙනත් සත්වයන්ගේ, වෙනත් පුද්ගලයන්ගේ සිත තම සිතින් පිරිසිඳ දැනගන්නවා. රාග සහිත සිත රාග සහිත සිතක් වශයෙන් දැනගන්නවා. රාග රහිත සිත වීතරාගී සිතක් වශයෙන් දැනගන්නවා. ද්වේෂ සහිත සිත ද්වේෂ සහිත සිතක් වශයෙන් දැනගන්නවා. ද්වේෂ රහිත සිත වීතදෝසී සිතක් වශයෙන් දැනගන්නවා. මෝහ සහිත සිත මෝහ සහිත සිතක් වශයෙන් දැනගන්නවා. මෝහ රහිත සිත වීතමෝහී සිතක් වශයෙන් දැනගන්නවා. හැකුළුණු සිත හැකිළුණු සිතක් වශයෙන් දැනගන්නවා. විසිරුණු සිත විසිරුණු සිතක් වශයෙන් දැනගන්නවා. සමාධිමත් සිත සමාධිමත් සිතක් වශයෙන් දැනගන්නවා. සමාධි රහිත සිත සමාධි රහිත සිතක් වශයෙන් දැනගන්නවා. නොදියුණු සිත නොදියුණු සිතක් වශයෙන් දැනගන්නවා. දියුණු සිත දියුණු සිතක් වශයෙන් දැනගන්නවා. එකඟ වෙන සිත එකඟ වෙන සිතක් වශයෙන් දැනගන්නවා. එකඟ නොවෙන සිත එකඟ නොවෙන සිතක් වශයෙන් දැනගන්නවා. කෙලෙසුන්ගෙන් මිදුණු සිත කෙලෙසුන්ගෙන් මිදුණු සිතක් වශයෙන් දැනගන්නවා. කෙලෙසුන්ගෙන් නොමිදුණු සිත කෙලෙසුන්ගෙන් නොමිදුණු සිතක් වශයෙන් දැනගන්නවා.

#### 86. සෙය්‍යථාපි බ්‍රාහ්මණ, ඉත්‌ථී වා පුරිසෝ වා දහරෝ වා යුවා මණ්‌ඩනජාතිඛෝ ආදාසේ වා පරිසුද්ධේ පරියෝදාතේ අච්‌චේ වා උදකපත්‌තේ සකං මුඛනිමිත්‌තං පච්‌චවෙක්‌ඛමානෝ සකණිකං වා සකණිකන්‌ති ජානෙය්‍ය අකණිකං වා අකණිකන්‌ති ජානෙය්‍ය.

පින්වත් බ්‍රාහ්මණය, ඒක මේ වගේ දෙයක්. ලස්සනට සැරසෙන්නට කැමති ස්ත්‍රියක් හෝ පුරුෂයෙක් හෝ දරුවෙක් හෝ තරුණයෙක් හෝ ඉන්නවා. ඔහු පිරිසිදු දීප්තිමත් කණ්ණාඩියක් ඉදිරියේ හෝ පැහැදිලි දිය ඇති බඳුනකින් හෝ තමන්ගේ මුව මඬල හොඳින් විමසා බලනවා. එතකොට දොස් ඇති තැන දොස් ඇති තැන වශයෙන් දැනගන්නවා. දොස් නැති තැන දොස් නැති තැන වශයෙන් දැනගන්නවා.

#### ඒවමේව ඛෝ බ්‍රාහ්මණ, භික්‌ඛු ඒවං සමාහිතේ චිත්තේ පරිසුද්ධේ පරියෝදාතේ අනංගණේ විගතූපක්කිලේසේ මුදුභූතේ කම්‌මනියේ ඨිතේ ආනෙඤ්‌ජප්‌පත්‌තේ චේතෝපරියඤාණාය චිත්‌තං අභිනීහරති අභිනින්‌නාමේති.

පින්වත් බ්‍රාහ්මණය, අන්න ඒ විදිහමයි. භික්ෂුව ඔය අයුරින් සිත සමාධිමත් වූ විට, සිත පිරිසිදු වූ විට, ප්‍රභාෂ්වර වූ විට, කෙලෙසුන්ගෙන් බාධා රහිත වූ විට, උපක්ලේශ බැහැර වූ විට, මෘදු බවට පත් වූ විට, කර්මණ්‍ය (ඕනෑම දෙයකට හැරවිය හැකි පරිදි සකස්) වූ විට, ස්ථිරව පිහිටි විට, අනුන්ගේ සිත් පිරිසිඳ දන්නා නුවණ පිණිස සිත යොමු කරයි. එයට සිත නතු කරයි.

#### සෝ පරසත්‌තානං පරපුග්‌ගලානං චේතසා චේතෝ පරිච්‌ච පජානාති: සරාගං වා චිත්‌තං සරාගං චිත්‌තන්‌ති පජානාති. වීතරාගං වා චිත්‌තං වීතරාගං චිත්‌තන්‌ති පජානාති. සදෝසං වා චිත්‌තං සදෝසං චිත්‌තන්‌ති පජානාති. වීතදෝසං වා චිත්‌තං වීතදෝසං චිත්‌තන්‌ති පජානාති. සමෝහං වා චිත්‌තං සමෝහං චිත්‌තන්‌ති පජානාති. වීතමෝහං වා චිත්‌තං වීතමෝහං චිත්‌තන්‌ති පජානාති. සංඛිත්‌තං වා චිත්‌තං ….(පෙ)…. වික්ඛිත්තං වා චිත්‌තං ….(පෙ)…. මහග්‌ගතං වා චිත්‌තං ….(පෙ)…. අමහග්‌ගතං වා චිත්‌තං ….(පෙ)…. සඋත්තරං වා චිත්‌තං ….(පෙ)…. අනුත්‌තරං වා චිත්‌තං ….(පෙ)…. සමාහිතං වා චිත්‌තං ….(පෙ)…. අසමාහිතං වා චිත්‌තං ….(පෙ)…. විමුත්‌තං වා චිත්‌තං විමුත්‌තං චිත්‌තන්‌ති පජානාති අවිමුත්‌තං වා චිත්‌තං අවිමුත්‌තං චිත්‌තන්‌ති පජානාති.

එතකොට ඔහු වෙනත් සත්වයන්ගේ, වෙනත් පුද්ගලයන්ගේ සිත තම සිතින් පිරිසිඳ දැනගන්නවා. රාග සහිත සිත රාග සහිත සිතක් වශයෙන් දැනගන්නවා. රාග රහිත සිත වීතරාගී සිතක් වශයෙන් දැනගන්නවා. ද්වේෂ සහිත සිත ද්වේෂ සහිත සිතක් වශයෙන් දැනගන්නවා. ද්වේෂ රහිත සිත වීතදෝසී සිතක් වශයෙන් දැනගන්නවා. මෝහ සහිත සිත මෝහ සහිත සිතක් වශයෙන් දැනගන්නවා. මෝහ රහිත සිත වීතමෝහී සිතක් වශයෙන් දැනගන්නවා. හැකුළුණු සිත ….(පෙ)…. විසිරුණු සිත ….(පෙ)…. සමාධිමත් සිත ….(පෙ)…. සමාධි රහිත සිත ….(පෙ)…. නොදියුණු සිත ….(පෙ)…. දියුණු සිත ….(පෙ)…. එකඟ වෙන සිත ….(පෙ)…. එකඟ නොවෙන සිත ….(පෙ)…. කෙලෙසුන්ගෙන් මිදුණු සිත කෙලෙසුන්ගෙන් මිදුණු සිතක් වශයෙන් දැනගන්නවා. කෙලෙසුන්ගෙන් නොමිදුණු සිත කෙලෙසුන්ගෙන් නොමිදුණු සිතක් වශයෙන් දැනගන්නවා.

#### අයං ඛෝ බ්‍රාහ්මණ, යඤ්ඤෝ පුරිමේහි යඤ්ඤේහි අප්පට්ඨතරෝ ච අප්පසමාරම්භතරෝ ච මහප්ඵලතරෝ ච මහානිසංසතරෝ ච.

පින්වත් බ්‍රාහ්මණය, කලින් කියන ලද යාගයන්ට වඩා වැඩකටයුතු අඩු, උත්සාහයන් අඩු නමුත් මහත් ප්‍රතිඵල ඇති මහත් ආනිශංස ඇති යාගය නම් මෙයයි.

#### 87. සෝ ඒවං සමාහිතේ චිත්තේ පරිසුද්ධේ පරියෝදාතේ අනංගණේ විගතූපක්‌කිලේසේ මුදුභූතේ කම්මනියේ ඨිතේ ආනෙඤ්‌ජප්‌පත්‌තේ පුබ්‌බේනිවාසානුස්‌සතිඤාණාය චිත්‌තං අභිනීහරති අභිනින්නාමේති. සෝ අනේකවිහිතං පුබ්‌බේනිවාසං අනුස්‌සරති සෙය්‍යථිදං: ඒකම්පි ජාතිං ද්වේ’පි ජාතියෝ තිස්සෝ’පි ජාතියෝ චතස්‌සෝ’පි ජාතියෝ පඤ්‌චපි ජාතියෝ දසපි ජාතියෝ වීසම්‌පි ජාතියෝ තිංසම්‌පි ජාතියෝ චත්‌තාරීසම්‌පි ජාතියෝ පඤ්‌ඤාසම්‌පි ජාතියෝ ජාතිසතම්‌පි ජාතිසහස්‌සම්‌පි ජාතිසතසහස්‌සම්‌පි අනේකේ’පි සංවට්‌ටකප්‌පේ අනේකේ’පි විවට්‌ටකප්‌පේ අනේකේ’පි සංවට්ටවිවට්ටකප්පේ: “අමුත්‍රාසිං ඒවං නාමෝ ඒවං ගොත්‌තෝ ඒවං වණ්ණෝ ඒවමාහාරෝ ඒවං සුඛදුක්ඛප්‌පටිසංවේදී ඒවමායුපරියන්‌තෝ. සෝ තතෝ චුතෝ අමුත්‍ර උපපාදිං. තත්‍රාපාසිං ඒවං නාමෝ ඒවං ගොත්‌තෝ ඒවං වණ්ණෝ ඒවමාහාරෝ ඒවං සුඛදුක්‌ඛප්‌පටිසංවේදී ඒවමායුපරියන්‌තෝ. සෝ තතෝ චුතෝ ඉධූපපන්‌නෝ”ති. ඉති සාකාරං සඋද්‌දේසං අනේකවිහිතං පුබ්‌බේනිවාසං අනුස්‌සරති.

ඔහු (ඒ භික්ෂුව) ඔය අයුරින් සිත සමාධිමත් වූ විට සිත පිරිසිදු වූ විට, ප්‍රභාෂ්වර වූ විට කෙලෙසුන්ගෙන් බාධා රහිත වූ විට, උපක්ලේශ බැහැර වූ විට, මෘදු බවට පත් වූ විට, කර්මණ්‍ය (ඕනෑම දෙයකට හැරවිය හැකි පරිදි සකස්) වූ විට, ස්ථිරව පිහිටි විට, අකම්පිතව පිහිටි විට, කලින් ජීවිතය ගත කළ ආකාරය දන්නා නුවණ පිණිස සිත යොමු කරයි. එයට සිත නතු කරයි. ඉතින් ඔහු නොයෙක් ආකාරයෙන් කලින් ජීවිත ගෙවූ හැටි (ආපස්සට) සිහිකරනවා. ඒ කියන්නේ එක ජීවිතයක්, ජීවිත දෙකක්, ජීවිත තුනක්, ජීවිත හතරක්, ජීවිත පහක්, ජීවිත දහයක්, ජීවිත විස්සක්, ජීවිත තිහක්, ජීවිත හතළිහක්, ජීවිත පනහක්, ජීවිත සියයක්, ජීවිත දහසක්, ජීවිත ලක්ෂයක්; අනේකවිධ වූ සංවට්ට කල්පයන්ද, අනේකවිධ වූ විවට්ට කල්පයන්ද, අනේකවිධ වූ සංවට්ට විවට්ට කල්පයන්ද සිහිකරනවා. “මං ඉස්සර සිටියේ අසවල් තැන, එතකොට මගේ නම මේකයි. ගෝත්‍ර නාමය මේකයි. හැඩරුව මෙහෙමයි. කෑම බීම මෙහෙමයි. දුක් සැප වින්ඳේ මේ විදිහටයි. මේ විදිහටයි ජීවිතය අවසන් වුනේ. ඒ මං එතැනින් චුත වුනා. අසවල් තැන උපන්නා. එතකොට මගේ නම වුනේ මේකයි. ගෝත්‍රනාමය මේකයි. හැඩරුව වුනේ මෙහෙමයි. කෑවේ බිව්වේ මෙහෙමයි. සැප දුක් වින්ඳේ මෙහෙමයි. මේ විදිහටයි ජීවිතය අවසන් වුනේ. මං එතැනින් චුත වුනා. මේ ලෝකෙ උපන්නා” ආදී වශයෙන් ආකාර සහිතව සවිස්තරව අනේක ප්‍රකාර වූ කලින් ගත කළ ජීවිත ගැන සිහි කරනවා.

#### 88. සෙය්‍යථාපි බ්‍රාහ්මණ, පුරිසෝ සකම්‌හා ගාමා අඤ්‌ඤං ගාමං ගච්‌ඡෙය්‍ය, තම්‌හාපි ගාමා අඤ්‌ඤං ගාමං ගච්‌ඡෙය්‍ය. සෝ තම්‌හා ගාමා සකඤ්ඤේව ගාමං පච්‌චාගච්‌ඡෙය්‍ය, තස්‌ස ඒවමස්‌ස: “අහං ඛෝ සකම්‌හා ගාමා අමුං ගාමං අගච්‌ඡිං, තත්‍ර ඒවං අට්‌ඨාසිං ඒවං නිසීදිං ඒවං අභාසිං ඒවං තුණ්‌හී අහෝසිං. තම්‌හාපි ගාමා අමුං ගාමං අගච්‌ඡිං. තත්‍රාපි ඒවං අට්‌ඨාසිං ඒවං නිසීදිං ඒවං අභාසිං ඒවං තුණ්‌හී අහෝසිං. සෝ’ම්‌හි තම්‌හා ගාමා සකඤ්ඤේව ගාමං පච්‌චාගතෝ”ති.

පින්වත් බ්‍රාහ්මණය, ඒක මේ වගේ දෙයක්. පුරුෂයෙක් තමන්ගේ ගමෙන් වෙනත් ගමකට යනවා. ඒ ගමෙන් තවත් ගමකට යනවා. ඒ ගමෙන් යළි තමන්ගේ ගමට එනවා. එතකොට ඔහුට මෙහෙම හිතෙනවා. “මං මගේ ගමෙන් අසවල් ගමට ගියා. මං එහෙදී මෙහෙමයි හිටියේ. මෙහෙමයි වාඩි වුනේ. මෙහෙමයි කතාබහ කළේ. මෙහෙමයි නිශ්ශබ්දව සිටියේ. ඉතින් මං ඒ ගමෙනුත් අසවල් ගමට ගියා. එහෙ හිටියේ මේ විදිහටයි. වාඩිවුනේ මේ විදිහටයි. කතාබස් කළේ මේ විදිහටයි. නිහඬව සිටියේ මේ විදිහටයි. ඒ මං ඒ ගමෙන් මගේ ගමටම නැවත ආවා” කියලා.

#### ඒවමේව ඛෝ බ්‍රාහ්මණ, භික්‌ඛු ඒවං සමාහිතේ චිත්තේ පරිසුද්ධේ පරියෝදාතේ අනංගණේ විගතූපක්කිලේසේ මුදුභූතේ කම්‌මනියේ ඨිතේ ආනෙඤ්‌ජප්‌පත්‌තේ පුබ්‌බේනිවාසානුස්‌සතිඤාණාය චිත්‌තං අභිනීහරති අභිනින්‌නාමේති. සෝ අනේකවිහිතං පුබ්‌බේනිවාසං අනුස්‌සරති සෙය්‍යථිදං: ඒකම්පි ජාතිං ද්වේපි ජාතියෝ තිස්සෝපි ජාතියෝ චතස්‌සෝපි ජාතියෝ පඤ්‌චපි ජාතියෝ දසපි ජාතියෝ වීසම්‌පි ජාතියෝ තිංසම්‌පි ජාතියෝ චත්‌තාරීසම්‌පි ජාතියෝ පඤ්‌ඤාසම්‌පි ජාතියෝ ජාතිසතම්‌පි ජාතිසහස්‌සම්‌පි ජාතිසතසහස්‌සම්‌පි අනේකේපි සංවට්‌ටකප්‌පේ අනේකේපි විවට්‌ටකප්‌පේ අනේකේපි සංවට්ටවිවට්ටකප්පේ “අමුත්‍රාසිං ඒවං නාමෝ ඒවං ගොත්‌තෝ ඒවං වණ්ණෝ ඒවමාහාරෝ ඒවං සුඛදුක්ඛප්‌පටිසංවේදී ඒවමායුපරියන්‌තෝ. සෝ තතෝ චුතෝ අමුත්‍ර උපපාදිං. තත්‍රාපාසිං ඒවං නාමෝ ඒවං ගොත්‌තෝ ඒවං වණ්ණෝ ඒවමාහාරෝ ඒවං සුඛදුක්‌ඛප්‌පටිසංවේදී ඒවමායුපරියන්‌තෝ. සෝ තතෝ චුතෝ ඉධූපපන්‌නෝ”ති. ඉති සාකාරං සඋද්‌දේසං අනේකවිහිතං පුබ්බේනිවාසං අනුස්‌සරති.

පින්වත් බ්‍රාහ්මණය, අන්න ඒ විදිහමයි භික්ෂුව ඔය අයුරින් සිත සමාධිමත් වූ විට, සිත පිරිසිදු වූ විට, ප්‍රභාෂ්වර වූ විට, කෙලෙසුන්ගෙන් බාධා රහිත වූ විට, උපක්ලේශ බැහැර වූ විට, මෘදු බවට පත් වූ විට, කර්මණ්‍ය (ඕනෑම දෙයකට හැරවිය හැකි පරිදි සකස්) වූ විට, ස්ථිරව පිහිටි විට, කලින් ජීවිතය ගත කළ ආකාරය දන්නා නුවණ පිණිස සිත යොමු කරයි. එයට සිත නතු කරයි. ඉතින් ඔහු නොයෙක් ආකාරයෙන් කලින් ජීවිත ගෙවූ හැටි (ආපස්සට) සිහිකරනවා. ඒ කියන්නේ එක ජීවිතයක්, ජීවිත දෙකක්, ජීවිත තුනක්, ජීවිත හතරක්, ජීවිත පහක්, ජීවිත දහයක්, ජීවිත විස්සක්, ජීවිත තිහක්, ජීවිත හතළිහක්, ජීවිත පනහක්, ජීවිත සියයක්, ජීවිත දහසක්, ජීවිත ලක්ෂයක්; අනේකවිධ වූ සංවට්ට කල්පයන්ද, අනේකවිධ වූ විවට්ට කල්පයන් ද, අනේකවිධ වූ සංවට්ට විවට්ට කල්පයන්ද සිහිකරනවා. “මං ඉස්සර සිටියේ අසවල් තැන, එතකොට මගේ නම මේකයි. ගෝත්‍ර නාමය මේකයි. හැඩරුව මෙහෙමයි. කෑම බීම මෙහෙමයි. දුක් සැප වින්ඳේ මේ විදිහටයි. මේ විදිහටයි ජීවිතය අවසන් වුනේ. ඒ මං එතැනින් චුත වුනා. අසවල් තැන උපන්නා. එතකොට මගේ නම වුනේ මේකයි. ගෝත්‍රනාමය මේකයි. හැඩරුව වුනේ මෙහෙමයි. කෑවේ බිව්වේ මෙහෙමයි. සැප දුක් වින්ඳේ මෙහෙමයි. මේ විදිහටයි ජීවිතය අවසන් වුනේ. මං එතැනින් චුත වුනා. මේ ලෝකෙ උපන්නා” ආදී වශයෙන් ආකාර සහිතව සවිස්තරව අනේක ප්‍රකාර වූ කලින් ගත කළ ජීවිත ගැන සිහිකරනවා.

#### අයං ඛෝ බ්‍රාහ්මණ, යඤ්ඤෝ පුරිමේහි යඤ්ඤේහි අප්පට්ඨතරෝ ච අප්පසමාරම්භතරෝ ච මහප්ඵලතරෝ ච මහානිසංසතරෝ ච.

පින්වත් බ්‍රාහ්මණය කලින් කියන ලද යාගයන්ට වඩා වැඩකටයුතු අඩු, උත්සාහයන් අඩු නමුත් මහත් ප්‍රතිඵල ඇති මහත් ආනිශංස ඇති යාගය නම් මෙයයි.

#### 89. සෝ ඒවං සමාහිතේ චිත්තේ පරිසුද්ධේ පරියෝදාතේ අනංගණේ විගතූපක්‌කිලේසේ මුදුභූතේ කම්මනියේ ඨිතේ ආනෙඤ්‌ජප්‌පත්‌තේ සත්‌තානං චුතූපපාතඤාණාය චිත්‌තං අභිනීහරති අභිනින්‌නාමේති. සෝ දිබ්බේන චක්‌ඛුනා විසුද්ධේන අතික්‌කන්‌තමානුසකේන සත්‌තේ පස්‌සති චවමානේ උපපජ්‌ජමානේ හීනේ පණීතේ සුවණ්‌ණේ දුබ්‌බණ්‌ණේ සුගතේ දුග්‌ගතේ යථාකම්‌මූපගේ සත්‌තේ පජානාති: ‘ඉමේ වත භොන්‌තෝ සත්‌තා කායදුච්‌චරිතේන සමන්‌නාගතා වචීදුච්‌චරිතේන සමන්‌නාගතා මනෝදුච්‌චරිතේන සමන්‌නාගතා අරියානං උපවාදකා මිච්‌ඡාදිට්‌ඨිකා මිච්‌ඡාදිට්‌ඨිකම්‌මසමාදානා. තේ කායස්‌ස භේදා පරම්මරණා අපායං දුග්‌ගතිං විනිපාතං නිරයං උපපන්‌නා. ඉමේ වා පන භොන්‌තෝ සත්‌තා කායසුචරිතේන සමන්‌නාගතා වචීසුචරිතේන සමන්‌නාගතා මනෝසුචරිතේන සමන්‌නාගතා අරියානං අනුපවාදකා සම්‌මාදිට්‌ඨිකා සම්‌මාදිට්‌ඨිකම්‌මසමාදානා. තේ කායස්‌ස භේදා පරම්මරණා සුගතිං සග්‌ගං ලෝකං උපපන්‌නා’ති. ඉති දිබ්බේන චක්‌ඛුනා විසුද්ධේන අතික්‌කන්‌තමානුසකේන සත්‌තේ පස්‌සති චවමානේ උපපජ්‌ජමානේ හීනේ පණීතේ සුවණ්‌ණේ දුබ්‌බණ්‌ණේ සුගතේ දුග්‌ගතේ යථාකම්‌මූපගේ සත්තේ පජානාති.

ඔහු (ඒ භික්ෂුව) ඔය අයුරින් සිත සමාධිමත් වූ විට සිත පිරිසිදු වූ විට, ප්‍රභාෂ්වර වූ විට කෙලෙසුන්ගෙන් බාධා රහිත වූ විට, උපක්ලේශ බැහැර වූ විට, මෘදු බවට පත් වූ විට, කර්මණ්‍ය (ඕනෑම දෙයකට හැරවිය හැකි පරිදි සකස්) වූ විට, ස්ථිරව පිහිටි විට, අකම්පිතව පිහිටි විට, සත්වයන්ගේ චුතියත්, උපතත් දකිනා නුවණ පිණිස සිත පිහිටුවනවා. එයට සිත නතු කරනවා. එතකොට ඒ භික්ෂුව මිනිසුන්ගේ දැකීමේ හැකියාව ඉක්මවා ගිය පිරිසිදු වූ දිවැසින් චුත වන්නා වූත්, උපදින්නා වූත් සත්වයන් දකිනවා. ඒ ඒ කර්මයන්ට අනුව හීන ප්‍රණීත වූත්, යහපත් අයහපත් වූත්, සුගති දුගතිවල සිටින්නා වූ සත්වයන් දකිනවා. “අහෝ! මේ භවත් සත්වයන් කයින් දුෂ්චරිතයෙහි යෙදීම නිසා, වචනයෙන් දුෂ්චරිතයෙහි යෙදීම නිසා, මනසින් දුෂ්චරිතයෙහි යෙදීම නිසා, ආර්යයන් වහන්සේලාට අපහාස කරලා, මිසදිටු වෙලා, මිසදිටු දේවල් සමාදන් වෙලා ඉඳලා තියෙනවා. ඔවුන් කය බිඳී මරණයෙන් මත්තේ අපාය නම් වූ දුගතිය නම් වූ විනිපාත නම් වූ නිරයේ ඉපදිලා ඉන්නවා. ඒ වගේම මේ භවත් සත්වයන් කයින් සුචරිතයෙහි යෙදීම නිසා, වචනයෙන් සුචරිතයෙහි යෙදීම නිසා, මනසින් සුචරිතයෙහි යෙදීම නිසා, ආර්යයන් වහන්සේලාට අපහාස නොකොට, සම්දිටු වෙලා, සම්දිටු දේවල් සමාදන් වෙලා ඉඳලා තියෙනවා. ඔවුන් කය බිඳී මරණයෙන් මත්තේ සුගතිය නම් වූ, ස්වර්ග ලෝකයෙහි ඉපදිලා ඉන්නවා” කියලා. මේ විදිහට මිනිසුන්ගේ දැකීමේ හැකියාව ඉක්මවා ගිය පිරිසිදු වූ දිවැසින් චුත වන්නා වූත්, උපදින්නා වූත් සත්වයන් දකිනවා. ඒ ඒ කර්මයන්ට අනුව හීන ප්‍රණීත වූත්, යහපත් අයහපත් වූත්, සුගති දුගතිවල සිටින්නා වූ සත්වයන් දකිනවා.

#### 90. සෙය්‍යථාපි බ්‍රාහ්මණ, මජ්‌ඣේ සිංඝාටකේ පාසාදෝ. තත්‌ථ චක්‌ඛුමා පුරිසෝ ඨිතෝ පස්‌සෙය්‍ය මනුස්සේ ගේහං පවිසන්‌තේ’පි නික්ඛමන්තේ’පි රථියා වීතිසඤ්චරන්‌තේ’පි මජ්‌ඣේ සිංඝාටකේ නිසින්‌නේ’පි. තස්‌ස ඒවමස්‌ස, ඒතේ මනුස්‌සා ගේහං පවිසන්‌ති, ඒතේ නික්‌ඛමන්‌ති, ඒතේ රථියා වීතිසඤ්චරන්‌ති, ඒතේ මජ්‌ඣේ සිංඝාටකේ නිසින්‌නා’ති;

පින්වත් බ්‍රාහ්මණය, ඒක මේ වගේ දෙයක්. හතරමං හන්දියක තට්ටු නිවසක් තියෙනවා. එහි ඇස් ඇති පුරුෂයෙක් සිටගෙන බලාගෙන ඉන්නවා. ඔහු (පහළ) ගෙට ඇතුළු වන්නා වූත්, නික්මෙන්නා වූත්, වීදියේ එහාට මෙහාට ඇවිදින්නා වූත්, හතරමං හන්දිය මැද වාඩි වී සිටින්නා වූත් මිනිසුන් දකිනවා. එතකොට ඔහුට මෙහෙම හිතෙනවා “මේ මිනිසුන් ගෙට ඇතුළු වෙනවා. මේ උදවිය ගෙයින් නික්මෙනවා. මේ උදවිය වීදියේ එහාට මෙහාට ඇවිදිනවා. මේ උදවිය හතරමං හන්දිය මැද වාඩිවෙලා ඉන්නවා” කියලා.

#### ඒවමේව ඛෝ බ්‍රාහ්මණ, භික්‌ඛු ඒවං සමාහිතේ චිත්තේ පරිසුද්ධේ පරියෝදාතේ අනංගණේ විගතූපක්කිලේසේ මුදුභූතේ කම්‌මනියේ ඨිතේ ආනෙඤ්‌ජප්‌පත්‌තේ සත්‌තානං චුතූපපාතඤාණාය චිත්‌තං අභිනීහරති අභිනින්‌නාමේති. සෝ දිබ්බේන චක්‌ඛුනා විසුද්ධේන අතික්‌කන්‌තමානුසකේන සත්‌තේ පස්‌සති චවමානේ උපපජ්‌ජමානේ හීනේ පණීතේ සුවණ්‌ණේ දුබ්‌බණ්‌ණේ සුගතේ දුග්‌ගතේ යථාකම්‌මූපගේ සත්තේ පජානාති: ‘ඉමේ වත භොන්‌තෝ සත්‌තා කායදුච්‌චරිතේන සමන්‌නාගතා වචීදුච්‌චරිතේන සමන්නාගතා මනෝදුච්‌චරිතේන සමන්‌නාගතා අරියානං උපවාදකා මිච්‌ඡාදිට්‌ඨිකා මිච්ඡාදිට්ඨිකම්මසමාදානා. තේ කායස්‌ස භේදා පරම්මරණා අපායං දුග්‌ගතිං විනිපාතං නිරයං උපපන්‌නා. ඉමේ වා පන භොන්‌තෝ සත්‌තා කායසුචරිතේන සමන්‌නාගතා වචීසුචරිතේන සමන්‌නාගතා මනෝසුචරිතේන සමන්‌නාගතා අරියානං අනුපවාදකා සම්‌මාදිට්‌ඨිකා සම්‌මාදිට්‌ඨිකම්‌මසමාදානා. තේ කායස්‌ස භේදා පරම්මරණා සුගතිං සග්‌ගං ලෝකං උපපන්‌නා’ති. ඉති දිබ්බේන චක්‌ඛුනා විසුද්ධේන අතික්‌කන්‌තමානුසකේන සත්‌තේ පස්‌සති චවමානේ උපපජ්‌ජමානේ හීනේ පණීතේ සුවණ්‌ණේ දුබ්බණ්ණේ සුගතේ දුග්‌ගතේ යථාකම්‌මූපගේ සත්‌තේ පජානාති.

පින්වත් බ්‍රාහ්මණය, අන්න ඒ විදිහමයි භික්ෂුව ඔය අයුරින් සිත සමාධිමත් වූ විට, සිත පිරිසිදු වූ විට, ප්‍රභාෂ්වර වූ විට, කෙලෙසුන්ගෙන් බාධා රහිත වූ විට, උපක්ලේශ බැහැර වූ විට, මෘදු බවට පත් වූ විට, කර්මණ්‍ය (ඕනෑම දෙයකට හැරවිය හැකි පරිදි සකස්) වූ විට, ස්ථිරව පිහිටි විට, සත්වයන්ගේ චුතියත්, උපතත් දකිනා නුවණ පිණිස සිත පිහිටුවනවා. එයට සිත නතු කරනවා. එතකොට ඒ භික්ෂුව මිනිසුන්ගේ දැකීමේ හැකියාව ඉක්මවා ගිය පිරිසිදු වූ දිවැසින් චුත වන්නා වූත්, උපදින්නා වූත් සත්වයන් දකිනවා. ඒ ඒ කර්මයන්ට අනුව හීන ප්‍රණීත වූත්, යහපත් අයහපත් වූත්, සුගති දුගතිවල සිටින්නා වූ සත්වයන් දකිනවා. “අහෝ! මේ භවත් සත්වයන් කයින් දුෂ්චරිතයෙහි යෙදීම නිසා, වචනයෙන් දුෂ්චරිතයෙහි යෙදීම නිසා, මනසින් දුෂ්චරිතයෙහි යෙදීම නිසා, ආර්යයන් වහන්සේලාට අපහාස කරලා, මිසදිටු වෙලා, මිසදිටු දේවල් සමාදන් වෙලා ඉඳලා තියෙනවා. ඔවුන් කය බිඳී මරණයෙන් මත්තේ අපාය නම් වූ දුගතිය නම් වූ විනිපාත නම් වූ නිරයේ ඉපදිලා ඉන්නවා.

ඒ වගේම මේ භවත් සත්වයන් කයින් සුචරිතයෙහි යෙදීම නිසා, වචනයෙන් සුචරිතයෙහි යෙදීම නිසා, මනසින් සුචරිතයෙහි යෙදීම නිසා, ආර්යයන් වහන්සේලාට අපහාස නොකොට, සම්දිටු වෙලා, සම්දිටු දේවල් සමාදන් වෙලා ඉඳලා තියෙනවා. ඔවුන් කය බිඳී මරණයෙන් මත්තේ සුගති නම් වූ, ස්වර්ග ලෝකයෙහි ඉපදිලා ඉන්නවා” කියලා. මේ විදිහට මිනිසුන්ගේ දැකීමේ හැකියාව ඉක්මවා ගිය පිරිසිදු වූ දිවැසින් චුත වන්නා වූත්, උපදින්නා වූත් සත්වයන් දකිනවා. ඒ ඒ කර්මයන්ට අනුව හීන ප්‍රණීත වූත්, යහපත් අයහපත් වූත්, සුගති දුගතිවල සිටින්නා වූ සත්වයන් දකිනවා.

#### අයං ඛෝ බ්‍රාහ්මණ, යඤ්ඤෝ පුරිමේහි යඤ්ඤේහි අප්පට්ඨතරෝ ච අප්පසමාරම්භතරෝ ච මහප්ඵලතරෝ ච මහානිසංසතරෝ ච.

පින්වත් බ්‍රාහ්මණය, කලින් කියන ලද යාගයන්ට වඩා වැඩකටයුතු අඩු, උත්සාහයන් අඩු නමුත් මහත් ප්‍රතිඵල ඇති මහත් ආනිශංස ඇති යාගය නම් මෙයයි.

#### 91. සෝ ඒවං සමාහිතේ චිත්තේ පරිසුද්ධේ පරියෝදාතේ අනංගණේ විගතූපක්‌කිලේසේ මුදුභූතේ කම්මනියේ ඨිතේ ආනෙඤ්‌ජප්‌පත්‌තේ ආසවානං ඛයඤාණාය චිත්‌තං අභිනීහරති අභිනින්‌නාමේති. සෝ ‘ඉදං දුක්‌ඛ’න්‌ති යථාභූතං පජානාති. ‘අයං දුක්‌ඛසමුදයෝ’ති යථාභූතං පජානාති. ‘අයං දුක්‌ඛනිරෝධෝ’ති යථාභූතං පජානාති. ‘අයං දුක්‌ඛනිරෝධගාමිනී පටිපදා’ති යථාභූතං පජානාති. ‘ඉමේ ආසවා’ති යථාභූතං පජානාති. ‘අයං ආසවසමුදයෝ’ති යථාභූතං පජානාති. ‘අයං ආසවනිරෝධෝ’ති යථාභූතං පජානාති. ‘අයං ආසවනිරෝධගාමිනී පටිපදා’ති යථාභූතං පජානාති. තස්‌ස ඒවං ජානතෝ ඒවං පස්‌සතෝ කාමාසවා’පි චිත්‌තං විමුච්‌චති. භවාසවා’පි චිත්‌තං විමුච්‌චති. අවිජ්‌ජාසවා’පි චිත්‌තං විමුච්‌චති. විමුත්‌තස්‌මිං විමුත්‌තමිති ඤාණං හෝති. ඛීණා ජාති, වුසිතං බ්‍රහ්‌මචරියං, කතං කරණීයං, නාපරං ඉත්‌ථත්‌තායා’ති පජානාති.

ඔහු (ඒ භික්ෂුව) ඔය අයුරින් සිත සමාධිමත් වූ විට, සිත පිරිසිදු වූ විට, ප්‍රභාෂ්වර වූ විට, කෙලෙසුන්ගෙන් බාධා රහිත වූ විට, උපක්ලේශ බැහැර වූ විට, මෘදු බවට පත් වූ විට, කර්මණ්‍ය (ඕනෑම දෙයකට හැරවිය හැකි පරිදි සකස්) වූ විට, ස්ථිරව පිහිටි විට, අකම්පිතව පිහිටි විට, ආශ්‍රවයන් ක්ෂය වීම පිළිබඳ දන්නා නුවණ පිණිස සිත පිහිටුවනවා. සිත එයට නතු කරනවා. එතකොට ඔහු මෙය දුක නම් වූ ආර්ය සත්‍යයයි කියලා යථාර්ථ වශයෙන්ම දැනගන්නවා. මෙය දුකේ හටගැනීම නම් වූ ආර්ය සත්‍යයයි කියලා යථාර්ථ වශයෙන්ම දැනගන්නවා. මෙය දුක නිරුද්ධ වීම නම් වූ ආර්ය සත්‍යයයි කියලා යථාර්ථ වශයෙන්ම දැනගන්නවා. මෙය දුක නිරුද්ධ වීම පිණිස පවතින මාර්ගය නම් වූ ආර්ය සත්‍යයයි කියලා යථාර්ථ වශයෙන්ම දැනගන්නවා. මේවා ආශ්‍රවයන් කියලා යථාර්ථ වශයෙන්ම දැනගන්නවා. මෙය ආශ්‍රවයන්ගේ හටගැනීම කියලා යථාර්ථ වශයෙන්ම දැනගන්නවා. මෙය ආශ්‍රව නිරුද්ධ වීම කියලා යථාර්ථ වශයෙන්ම දැනගන්නවා. මෙය ආශ්‍රව නිරුද්ධ වීම පිණිස පවතින ප්‍රතිපදාව කියලා යථාර්ථ වශයෙන්ම දැනගන්නවා. ඒ භික්ෂුව ඔය විදිහට දැනගනිද්දී, ඔය විදිහට දැකගනිද්දී කාම ආශ්‍රවයන්ගෙන් සිත නිදහස් වෙනවා. භව ආශ්‍රවයන් ගෙන් සිත නිදහස් වෙනවා. අවිද්‍යා ආශ්‍රවයන්ගෙන් සිත නිදහස් වෙනවා. නිදහස් වූ විට නිදහස් වුන බවට ඤාණය ඇතිවෙනවා. ‘ඉපදීම ක්ෂය වුනා. බඹසර වාසය සම්පූර්ණ කළා. කළ යුතු දෙය කළා. නිවන පිණිස කළයුතු වෙනත් දෙයක් නැත්තේ’ යැයි අවබෝධයෙන් ම දැනගන්නවා.

#### 92. සෙය්‍යථාපි බ්‍රාහ්මණ, පබ්‌බතසංඛේපේ උදකරහදෝ අච්‌ඡෝ විප්‌පසන්‌නෝ අනාවිලෝ, තත්‌ථ චක්ඛුමා පුරිසෝ තීරේ ඨිතෝ පස්‌සෙය්‍ය සිප්‌පිසම්‌බුකම්‌පි සක්‌ඛරකඨලම්‌පි මච්‌ඡගුම්‌බම්‌පි චරන්‌තම්‌පි තිට්ඨන්‌තම්‌පි. තස්‌ස ඒවමස්‌ස: අයං ඛෝ උදකරහදෝ අච්‌චෝ විප්‌පසන්‌නෝ අනාවිලෝ. තත්‍රිමේ සිප්පිසම්‌බුකා’පි සක්‌ඛරකඨලා’පි මච්‌ඡගුම්‌බා’පි චරන්‌ති’පි තිට්‌ඨන්‌තිපී’ති;

පින්වත් බ්‍රාහ්මණය, ඒක මේ වගේ දෙයක්. පර්වත මුදුනක ජලාශයක් තියෙනවා. එහි ජලය ඉතා හොඳයි. හරිම ප්‍රසන්නයි. කැළඹිලා නෑ. එතැන ඇස් ඇති පුරුෂයෙක් ඒ ඉවුරේ සිටගෙන ජලාශය දෙස බලා සිටිනවා. එතකොට ඔහුට සිප්පිබෙල්ලනුත්, සක්බෙල්ලනුත්, කැටකැබලිත්, මාළු රංචු ආදියත් හැසිරෙන අයුරු, සිටින අයුරු දකින්නට ලැබෙනවා. එතකොට ඔහුට මෙහෙම හිතෙනවා. “මේක ඉතා හොඳ ජලය ඇති හරිම ප්‍රසන්න වූ නොකැළඹුණු දිය ඇති විලක්. මෙහි මේ සිප්පිබෙල්ලන්, සක්බෙල්ලන්, කැටකැබලිති, මාළු රංචුත් හැසිරෙනවා නෙව. ඉන්නවා නෙව” කියලා.

#### ඒවමේව ඛෝ බ්‍රාහ්මණ, භික්‌ඛු ඒවං සමාහිතේ චිත්තේ පරිසුද්ධේ පරියෝදාතේ අනංගණේ විගතූපක්කිලේසේ මුදුභූතේ කම්‌මනියේ ඨිතේ ආනෙඤ්‌ජප්‌පත්‌තේ ආසවානං ඛයඤාණාය චිත්‌තං අභිනීහරති අභිනින්‌නාමේති. සෝ ‘ඉදං දුක්‌ඛ’න්‌ති යථාභූතං පජානාති. ‘අයං දුක්‌ඛසමුදයෝ’ති යථාභූතං පජානාති. ‘අයං දුක්‌ඛනිරෝධෝ’ති යථාභූතං පජානාති. ‘අයං දුක්‌ඛනිරෝධගාමිනී පටිපදා’ති යථාභූතං පජානාති. ‘ඉමේ ආසවා’ති යථාභූතං පජානාති. ‘අයං ආසවසමුදයෝ’ති යථාභූතං පජානාති. ‘අයං ආසවනිරෝධෝ’ති යථාභූතං පජානාති. ‘අයං ආසවනිරෝධගාමිනී පටිපදා’ති යථාභූතං පජානාති.

පින්වත් බ්‍රාහ්මණය, අන්න ඒ විදිහමයි භික්ෂුව ඔය අයුරින් සිත සමාධිමත් වූ විට, සිත පිරිසිදු වූ විට, ප්‍රභාෂ්වර වූ විට, කෙලෙසුන් ගෙන් බාධා රහිත වූ විට, උපක්ලේශ බැහැර වූ විට, මෘදු බවට පත් වූ විට, කර්මණ්‍ය (ඕනෑම දෙයකට හැරවිය හැකි පරිදි සකස්) වූ විට, ස්ථිරව පිහිටි විට, ආශ්‍රවයන් ක්ෂය වීම පිළිබඳ දන්නා නුවණ පිණිස සිත පිහිටුවනවා. සිත එයට නතු කරනවා. එතකොට ඔහු මෙය දුක නම් වූ ආර්ය සත්‍යයයි කියලා යථාර්ථ වශයෙන්ම දැනගන්නවා. මෙය දුකේ හටගැනීම නම් වූ ආර්ය සත්‍යයයි කියලා යථාර්ථ වශයෙන්ම දැනගන්නවා. මෙය දුක නිරුද්ධ වීම නම් වූ ආර්ය සත්‍යයයි කියලා යථාර්ථ වශයෙන්ම දැනගන්නවා. මෙය දුක නිරුද්ධ වීම පිණිස පවතින මාර්ගය නම් වූ ආර්ය සත්‍යයයි කියලා යථාර්ථ වශයෙන්ම දැනගන්නවා. මේවා ආශ්‍රවයන් කියලා යථාර්ථ වශයෙන්ම දැනගන්නවා. මෙය ආශ්‍රවයන්ගේ හටගැනීම කියලා යථාර්ථ වශයෙන්ම දැනගන්නවා. මෙය ආශ්‍රව නිරුද්ධ වීම කියලා යථාර්ථ වශයෙන්ම දැනගන්නවා. මෙය ආශ්‍රව නිරුද්ධ වීම පිණිස පවතින ප්‍රතිපදාව කියලා යථාර්ථ වශයෙන්ම දැනගන්නවා.

#### තස්‌ස ඒවං ජානතෝ ඒවං පස්‌සතෝ කාමාසවා’පි චිත්‌තං විමුච්‌චති. භවාසවා’පි චිත්‌තං විමුච්‌චති. අවිජ්ජාසවා’පි චිත්‌තං විමුච්‌චති. විමුත්‌තස්‌මිං විමුත්‌තමිති ඤාණං හෝති, ඛීණා ජාති, වුසිතං බ්‍රහ්‌මචරියං, කතං කරණීයං, නාපරං ඉත්‌ථත්‌තායා’ති පජානාති.

ඒ භික්ෂුව ඔය විදිහට දැනගනිද්දී, ඔය විදිහට දැකගනිද්දී කාම ආශ්‍රවයන්ගෙන් සිත නිදහස් වෙනවා. භව ආශ්‍රවයන්ගෙන් සිත නිදහස් වෙනවා. අවිද්‍යා ආශ්‍රවයන්ගෙන් සිත නිදහස් වෙනවා. නිදහස් වූ විට නිදහස් වුන බවට ඤාණය ඇතිවෙනවා. ‘ඉපදීම ක්ෂය වුනා. බඹසර වාසය සම්පූර්ණ කළා. කළ යුතු දෙය කළා. නිවන පිණිස කළයුතු වෙනත් දෙයක් නැත්තේ’ යැයි අවබෝධයෙන් ම දැනගන්නවා.

#### “අයම්පි ඛෝ බ්‍රාහ්මණ, යඤ්ඤෝ පුරිමේහි යඤ්ඤේහි අප්පට්ඨතරෝ ච අප්පසමාරම්භතරෝ ච මහප්ඵලතරෝ ච මහානිසංසතරෝ ච. ඉමාය ච බ්‍රාහ්මණ යඤ්ඤසම්පදාය අඤ්ඤා යඤ්ඤසම්පදා උත්තරිතරා වා පණීතතරා වා නත්ථී” ති.

පින්වත් බ්‍රාහ්මණය කලින් කියන ලද යාගයන්ට වඩා වැඩකටයුතු අඩු, උත්සාහයන් අඩු නමුත් මහත් ප්‍රතිඵල ඇති මහත් ආනිශංස ඇති යාගය නම් මෙයයි. පින්වත් බ්‍රාහ්මණය, මේ යාග සම්පතට වඩා උත්තරීතර හෝ ප්‍රණීතතර හෝ අන්‍ය වූ යාග සම්පතක් නම් නෑ.”

#### 93. ඒවං වුත්තේ කූටදන්තෝ බ්‍රාහ්මණෝ භගවන්තං ඒතදවෝච: “අභික්කන්තං භෝ ගෝතම අභික්කන්තං භෝ ගෝතම, සෙය්‍යථාපි භෝ ගෝතම. නික්කුජ්ජිතං වා උක්කුජ්ජෙය්‍ය පටිච්ඡන්නං වා විවරෙය්‍ය මූළ්හස්ස වා මග්ගං ආචික්ඛෙය්‍ය අන්ධකාරේ වා තේලපජ්ජෝතං ධාරෙය්‍ය: ‘චක්ඛුමන්තෝ රූපානි දක්ඛන්තී’ති. ඒවමේව භෝතා ගෝතමේන අනේකපරියායේන ධම්මෝ පකාසිතෝ. ඒසාහං භවන්තං ගෝතමං සරණං ගච්ඡාමි ධම්මඤ්ච භික්ඛුසංඝඤ්ච. උපාසකං මං භවං ගෝතමෝ ධාරේතු අජ්ජතග්ගේ පාණුපේතං සරණං ගතං. ඒසාහං භෝ ගෝතම සත්ත ච උසභසතානි, සත්ත ච වච්ඡතරසතානි, සත්ත ච වච්ඡතරීසතානි, සත්ත ච අජසතානි, සත්ත ච උරබ්භසතානි මුඤ්චාමි, ජීවිතං දේමි. හරිතානි චේව තිණානි ඛාදන්තු සීතානි ච පානීයානි පිවන්තු සීතෝ ච නේසං වාතෝ උපවායතූ”ති.

මෙසේ වදාළ විට කුටදන්ත බ්‍රාහ්මණයා භාග්‍යවතුන් වහන්සේට මෙය සැළ කළා. “භවත් ගෞතමයන් වහන්ස, ඉතා සුන්දරයි. භවත් ගෞතමයන් වහන්ස, ඉතා සුන්දරයි. යටට හරවා තිබූ දෙයක් උඩු අතට හැරෙව්වා වගෙයි. වහලා තිබුණු දෙයක් ඇරලා පෙන්නුවා වගෙයි. මං මුළාවූවන්ට නියම මග පෙන්වා දෙනවා වගෙයි. ඇස් ඇති උදවියට රූප දකින්න අඳුරෙහි තෙල් පහනක් දල්වාගෙන දරා සිටිනවා වගෙයි. ඔය විදිහට භවත් ගෞතමයන් වහන්සේ විසින් නොයෙක් අයුරින් ශ්‍රී සද්ධර්මය වදාළා. මේ මමත් භවත් ගෞතමයන් වහන්සේව සරණ යනවා. ශ්‍රී සද්ධර්මයත් ආර්ය මහා සංඝ රත්නයත් සරණ යනවා. භවත් ගෞතමයන් වහන්සේ, මං ගැන අද පටන් දිවි තිබෙන තුරාවටම තෙරුවන් සරණ ගිය උපාසකයෙක් ලෙස සළකන සේක්වා! භවත් ගෞතමයන් වහන්ස, ඒ මං ලොකු ගවයන් හත්සිය දෙනාත්, ගොන්නාම්බන් හත්සිය දෙනාත්, නහඹු වැස්සියන් හත්සිය දෙනාත්, එළුවන් හත්සිය දෙනාත්, තරුණ බැටළුවන් හත්සිය දෙනාත් නිදහස් කරනවා. ජීවිතය දෙනවා. ඔවුන් නිල් තණ කත්වා! සිහිල් පැන් බොත්වා! ඔවුන්ට ද සිහිලැල් පවන් හමත්වා!”

#### 94. අථ ඛෝ භගවා කූටදන්තස්ස බ්‍රාහ්මණස්ස ආනුපුබ්බී කථං කථේසි සෙය්‍යථීදං? දානකථං සීලකථං සග්ගකථං කාමානං ආදීනවං ඕකාරං සංකිලේසං නෙක්ඛම්මේ ච ආනිසංසං පකාසේසි. යදා භගවා අඤ්ඤාසි කූටදන්තං බ්‍රාහ්මණං කල්ලචිත්තං මුදුචිත්තං විනීවරණචිත්තං උදග්ගචිත්තං පසන්නචිත්තං. අථ යා බුද්ධානං සාමුක්කංසිකා ධම්මදේසනා, තං පකාසේසි: දුක්ඛං සමුදයං නිරෝධං මග්ගං.

එතකොට කූටදන්ත බ්‍රාහ්මණයා හට භාග්‍යවතුන් වහන්සේ අනුපිළිවෙළ කථාව වදාළා. ඒ කියන්නේ; දන් දීමේ අනුසස් ගැන කථාව, සිල් රැකීමෙහි අනුසස් ගැන කථාව, සුගතියෙහි උපත ගැන කථාව, කාමයන්හි ඇති පීඩාකාරීබව ගැන කථාව, කෙලෙස් නිසා ඇතිවන කිළුට ගැන කථාව, එයින් නික්මීමෙන් ලැබෙන ආනිසංස ගැන කථාව වදාළා. එතකොට යම් වෙලාවක කූටදන්ත බ්‍රාහ්මණයා එයට සවන් දීම නිසා යහපත් සිතක් ඇති වුනාද, මෘදු සිතක් ඇති වුනාද, නීවරණ බැහැර වුන සිතක් ඇති වුනාද, සතුටින් ඔද වැඩුණු සිතක් ඇති වුනාද, පහන් වූ සිතක් ඇති වුනාද, එය දැන වදාළ භාග්‍යවතුන් වහන්සේ බුදුවරයන් වහන්සේලාගේ යම් සුවිශේෂී සාමුක්කංසික දේශනාවක් ඇද්ද ඒ කියන්නේ; දුක්ඛාර්ය සත්‍යය, සමුදය ආර්ය සත්‍යය, නිරෝධ ආර්ය සත්‍යය, දුක්ඛ නිරෝධගාමිනී පටිපදා ආර්ය සත්‍යය යන චතුරාර්ය සත්‍යය වදාළා.

#### සෙය්‍යථාපි නාම සුද්ධං වත්ථං අපගතකාළකං සම්මදේව රජනං පටිග්ගණ්හෙය්‍ය, ඒවමේවං කූටදන්තස්ස බ්‍රාහ්මණස්ස තස්මිං යේව ආසනේ විරජං වීතමලං ධම්මචක්ඛුං උදපාදි: “යං කිඤ්චි සමුදයධම්මං සබ්බං තං නිරෝධධම්ම”න්ති.

කළු පැල්ලම් නැති පිරිසිදු වස්ත්‍රයකට සායම් පොවද්දී ඉතා හොඳින් ඒ සායම් උරාගන්නේ යම් සේ ද ඒ අයුරින්ම කූටදන්ත බ්‍රාහ්මණයා හටත් ඒ ආසනයේදීම හේතු ප්‍රත්‍යයන්ගෙන් හටගන්නා ස්වභාවයෙන් යුතු යමක් ඇද්ද ඒ හේතු ප්‍රත්‍යයන් නැතිවීමෙන් ඒවා නිරුද්ධ වී යන ස්වභාවයට අයත් වන්නේය කියලා කෙලෙස් රහිත වූ අවිද්‍යා මල රහිත වූ දහම් ඇස පහළ වුනා.

#### 95. අථ ඛෝ කූටදන්තෝ බ්‍රාහ්මණෝ දිට්ඨධම්මෝ පත්තධම්මෝ විදිතධම්මෝ පරියෝගාළ්හධම්මෝ තිණ්ණවිචිකිච්ඡෝ විගතකථංකථෝ වේසාරජ්ජප්පත්තෝ අපරප්පච්චයෝ සත්ථුසාසනේ භගවන්තං ඒතදවෝච: “අධිවාසේතු මේ භවං ගෝතමෝ ස්වාතනාය භත්තං සද්ධිං භික්ඛුසංඝේනා”ති. අධිවාසේසි භගවා තුණ්හීභාවේන.

එතකොට ධර්මය දැකපු, ධර්මයට පැමිණි, ධර්මය අවබෝධ කළ, ධර්මයෙහි බැසගත්, සැකයෙන් එතෙර වුන, ‘කෙසේද, කෙසේද’ කියන අවිශ්වාසයෙන් බැහැර වුන, ආර්ය සත්‍ය ධර්මය තුළ විශාරදභාවටය පත් වුණ, ශාස්තෘ ශාසනය තුළ බාහිර උපකාර වුනා නොසොයන බවට පත් වුන කූටදන්ත බ්‍රාහ්මණයා භාග්‍යවතුන් වහන්සේට මෙය පවසා සිටියා. “භවත් ගෞතමයන් වහන්සේ භික්ෂු සංඝයා සමඟ හෙට දවසෙහි දානය පිණිස මාගේ ආරාධනය පිළිගන්නා සේක්වා!” භාග්‍යවතුන් වහන්සේ නිශ්ශබ්දව වැඩසිටීමෙන් එම ඇරයුම පිළිගෙන වදාළා.

#### 96. අථ ඛෝ කූටදන්තෝ බ්‍රාහ්මණෝ භගවතෝ අධිවාසනං විදිත්වා උට්ඨායාසනා භගවන්තං අභිවාදෙත්වා පදක්ඛිණං කත්වා පක්කාමි. අථ ඛෝ කූටදන්තෝ බ්‍රාහ්මණෝ තස්සා රත්තියා අච්චයේන සකේ යඤ්ඤාවාටේ පණීතං ඛාදනීයං භෝජනීයං පටියාදාපෙත්වා භගවතෝ කාලං ආරෝචාපේසි: “කාලෝ භෝ ගෝතම, නිට්ඨිතං භත්ත”න්ති.

ඉන්පසු කූටදන්ත බ්‍රාහ්මණයා භාග්‍යවතුන් වහන්සේ එම ආරාධනය පිළිගෙන වදාළ බව දැන අසුනෙන් නැගිට භාග්‍යවතුන් වහන්සේට වන්දනා කොට, ප්‍රදක්ෂිණා කොට පිටත් වුනා. ඉතින් කූටදන්ත බ්‍රාහ්මණයා ඒ රැය ඇවෑමෙන් තම යාග ශාලාවේ වැළඳිය යුතු, අනුභව කළ යුතු ප්‍රණීත වූ දන්පැන් සකසා “භවත් ගෞතමයන් වහන්ස, දන්පැන් පිළියෙළ කොට තිබෙනවා. දැන් වඩින්නට කාලයයි” කියලා භාග්‍යවතුන් වහන්සේට කාලය දන්වා යැව්වා.

#### 97. අථ ඛෝ භගවා පුබ්බණ්හසමයං නිවාසෙත්වා පත්තචීවරං ආදාය සද්ධිං භික්ඛුසංඝේන යේන කූටදන්තස්ස බ්‍රාහ්මණස්ස යඤ්ඤාවාටෝ තේනුපසංකමි. උපසංකමිත්වා පඤ්ඤත්තේ ආසනේ නිසීදි. අථ ඛෝ කූටදන්තෝ බ්‍රාහ්මණෝ බුද්ධපමුඛං භික්ඛුසංඝං පණීතේන ඛාදනීයේන භෝජනීයේන සහත්ථා සන්තප්පේසි සම්පවාරේසි. අථ ඛෝ කූටදන්තෝ බ්‍රාහ්මණෝ භගවන්තං භුත්තාවිං ඕනීතපත්තපාණිං අඤ්ඤතරං නීචං ආසනං ගහෙත්වා ඒකමන්තං නිසීදි. ඒකමන්තං නිසින්නං ඛෝ කූටදන්තං බ්‍රාහ්මණං භගවා ධම්මියා කථාය සන්දස්සෙත්වා සමාදපෙත්වා සමුත්තේජෙත්වා සම්පහංසෙත්වා උට්ඨායාසනා පක්කාමීති.

භාග්‍යවතුන් වහන්සේ පෙරවරු සමයෙහි සිවුරු හැඳ පොරොවා, පාසිවුරු ගෙන භික්ෂු සංඝයා සමඟ කූටදන්ත බ්‍රාහ්මණයාගේ යාග ශාලාව වෙත වැඩම කළා. වැඩම කොට පණවන ලද ආසනයෙහි වැඩසිටියා. එතකොට කූටදන්ත බ්‍රාහ්මණයා බුදු රජුන් ප්‍රමුඛ වූ භික්ෂු සංඝයා ප්‍රණීත වූ වළඳන, අනුභව කරන දැයින් සිය අතින් මනාකොට පිළිගැන්වූවා. හොඳින් පැවරුවා. ඊට පස්සේ කූටදන්ත බ්‍රාහ්මණයා වළඳා අවසන් කොට පාත්‍රයෙන් බැහැර වූ අත් ඇති භාග්‍යවතුන් වහන්සේ අසළින් එක්තරා මිටි අසුනක් ගෙන එකත්පස්ව වාඩි වුණා. එකත්පස්ව වාඩි වුණ කූටදන්ත බ්‍රාහ්මණයාට භාග්‍යවතුන් වහන්සේ ධර්ම කතාවෙන් කරුණු පැහැදිලි කරවලා, සමාදන් කරවලා, උත්සාහවත් කරවලා, සතුටු කරවලා, අසුනෙන් නැගිට නික්ම වදාළා.

සාදු! සාදු!! සාදු!!!

#### කූටදන්තසුත්තං නිට්ඨිතං පඤ්චමං.

පස්වෙනි කූටදන්ත සූත්‍රය නිමාවිය.

« » ⇡

ධර්මදානය උදෙසා පාලි සහ සිංහල අන්තර්ගතය උපුටා ගැනීම https://mahamevnawa.lk/sutta/dn1_5/ වෙබ් පිටුවෙනි.
Ver.1.40 - Last Updated On 26-SEP-2020 At 03:14 P.M