« »

# මජ්ඣිම නිකාය

# මූල පණ්ණාසකෝ

## 1.3.6. අරියපරියේසන සුත්තං

### 1.3.6. ශ්‍රේෂ්ඨත්වය සොයා කළ පර්යේෂණය ගැන වදාළ දෙසුම

#### 01. ඒවං මේ සුතං: ඒකං සමයං භගවා සාවත්ථියං විහරති ජේතවනේ අනාථපිණ්ඩිකස්ස ආරාමේ. අථ ඛෝ භගවා පුබ්බණ්හසමයං නිවාසෙත්වා පත්තචීවරං ආදාය සාවත්ථිං පිණ්ඩාය පාවිසි. අථ ඛෝ සම්බහුලා භික්ඛූ යේනායස්මා ආනන්දෝ තේනුපසංකමිංසු උපසංකමිත්වා ආයස්මන්තං ආනන්දං ඒතදවෝචුං: “චිරස්සුතා නෝ ආවුසෝ ආනන්ද භගවතෝ සම්මුඛා ධම්මී කථා. සාධු මයං ආවුසෝ ආනන්ද ලභෙය්‍යාම භගවතෝ සම්මුඛා ධම්මිං කථං සවනායා”ති. තේනහායස්මන්තෝ යේන රම්මකස්ස බ්‍රාහ්මණස්ස අස්සමෝ තේනුපසංකමථ. අප්පේව නාම ලභෙය්‍යාථ භගවතෝ සම්මුඛා ධම්මිං කථං සවනායාති. ඒවමාවුසෝති ඛෝ තේ භික්ඛූ ආයස්මතෝ ආනන්දස්ස පච්චස්සෝසුං.

මා හට අසන්නට ලැබුනේ මේ විදිහටයි. ඒ දවස්වල භාග්‍යවතුන් වහන්සේ වැඩසිටියේ සැවැත් නුවර ජේතවනයේ අනේපිඬු සිටුතුමාගේ ආරාමයේ. එදා උදේ වරුවේ භාග්‍යවතුන් වහන්සේ සිවුරු පොරවාගෙන පාත්‍රයත් දෙපට සිවුරත් අරගෙන සැවැත් නුවරට පිණ්ඩපාතෙ වැඩියා. ඒ වෙලාවේ බොහෝ භික්ෂූන් වහන්සේලා ආයුෂ්මත් ආනන්දයන් වහන්සේ ළඟට පැමිණුනා. පැමිණිලා ආයුෂ්මත් ආනන්දයන් වහන්සේට මෙහෙම කිව්වා.

“ආයුෂ්මත් ආනන්දයෙනි, භාග්‍යවතුන් වහන්සේගෙන් අපි ධර්ම කතා අහල සෑහෙන කාලයක් වුනා. ඉතින් ආයුෂ්මත් ආනන්දයෙනි, අපිට ආයෙමත් භාග්‍යවතුන් වහන්සේගෙන් ධර්ම කතාවක් අහන්න ලැබෙනවා නම් කොච්චර දෙයක් ද” කියල. “එහෙනම් ප්‍රිය ආයුෂ්මතුන් වහන්ස, රම්මක බ්‍රාහ්මණයාගේ ආශ්‍රමයට යන්න. එතනදී ඔබට භාග්‍යවතුන් වහන්සේගෙන් ධර්ම කතාවක් අහන්න ලැබේවි.” “හොඳයි ප්‍රිය ආයුෂ්මතුනි” කියල ඒ භික්ෂූන් වහන්සේලාත් ආයුෂ්මත් ආනන්දයන් වහන්සේට පිළිතුරු දුන්නා.

#### 02. අථ ඛෝ භගවා සාවත්ථියං පිණ්ඩාය චරිත්වා පච්ඡාභත්තා පිණ්ඩපාතපටික්කන්තෝ ආයස්මන්තං ආනන්දං ආමන්තේසි: ආයාමානන්ද යේන පුබ්බාරාමෝ මිගාරමාතු පාසාදෝ තේනුපසංකමිස්සාම දිවා විහාරායාති. ඒවං භන්තේති ඛෝ ආයස්මා ආනන්දෝ භගවතෝ පච්චස්සෝසි. අථ ඛෝ භගවා ආයස්මතා ආනන්දේන සද්ධිං යේන පුබ්බාරාමෝ මිගාරමාතු පාසාදෝ තේනුපසංකමි දිවාවිහාරාය. අථ ඛෝ භගවා සායන්හසමයං පතිසල්ලාණා වුට්ඨිතෝ ආයස්මන්තං ආනන්දං ආමන්තේසි: ආයාමානන්ද යේන පුබ්බකොට්ඨකෝ තේනුපසංකමිස්සාම ගත්තානි පරිසිඤ්චිතුන්ති. ඒවං භන්තේති ඛෝ ආයස්මා ආනන්දෝ භගවතෝ පච්චස්සෝසි.

ඉතින් එදා භාග්‍යවතුන් වහන්සේ සැවැත් නුවර පිණ්ඩපාතේ වැඩලා, දන් වළඳලා ආයුෂ්මත් ආනන්දයන් වහන්සේ ඇමතුවා. “පින්වත් ආනන්ද, අපි දවල් කාලෙ ගතකරන්න පූර්වාරාමය නම් වූ මිගාරමාතු ප්‍රාසාදයට යමු” කියල. “එහෙමයි ස්වාමීනී” කියල ආයුෂ්මත් ආනන්දයන් වහන්සේ භාග්‍යවතුන් වහන්සේට පිළිතුරු දුන්නා. ඊට පස්සෙ භාග්‍යවතුන් වහන්සේ ආයුෂ්මත් ආනන්දයන් වහන්සේ සමඟ දවල් කාලය ගතකරන්න පූර්වාරාමය නම් වූ මිගාරමාතු ප්‍රාසාදයට පැමිණුනා. භාග්‍යවතුන් වහන්සේ හවස් වරුවෙ භාවනාවෙන් නැගිටලා ආයුෂ්මත් ආනන්දයන් ඇමතුවා. “පින්වත් ආනන්ද, ඇඟපත ටිකක් සෝදගන්න අපි නැගෙනහිර නාන කොටුවට යමු” කියල. “එහෙමයි ස්වාමීනී” කියල ආයුෂ්මත් ආනන්දයන් වහන්සේ භාග්‍යවතුන් වහන්සේට පිළිතුරු දුන්න.

#### 03. අථ ඛෝ භගවා ආයස්මතා ආනන්දේන සද්ධිං යේන පුබ්බකොට්ඨකෝ තේනුපසංකමි ගත්තානි පරිසිඤ්චිතුං. පුබ්බකොට්ඨකේ ගත්තානි පරිසිඤ්චිත්වා පච්චුත්තරිත්වා ඒකචීවරෝ අට්ඨාසි ගත්තානි පුබ්බාපයමානෝ.

ඊට පස්සෙ භාග්‍යවතුන් වහන්සේ ආයුෂ්මත් ආනන්දයන් වහන්සේ සමඟ ඇඟ පත සෝදගන්න නැගෙනහිර නාන කොටුව බලා වැඩියා. ඉතින් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ නැගෙනහිර නාන කොටුවෙන් ඇඟපත සෝදාගෙන ගොඩට ඇවිත් අඳන සිවුර පිටින් ඇඟපත වියළවමින් වැඩසිටියා.

#### 04. අථ ඛෝ ආයස්මා ආනන්දෝ භගවන්තං ඒතදවෝච: අයං භන්තේ රම්මකස්ස බ්‍රාහ්මණස්ස අස්සමෝ අවිදූරේ. රමණීයෝ භන්තේ රම්මකස්ස බ්‍රාහ්මණස්ස අස්සමෝ, පාසාදිකෝ භන්තේ රම්මකස්ස බ්‍රාහ්මණස්ස අස්සමෝ. සාධු භන්තේ භගවා යේන රම්මකස්ස බ්‍රාහ්මණස්ස අස්සමෝ තේනුපසංකමතු අනුකම්පං උපාදායාති. අධිවාසේසි භගවා තුණ්හීභාවේන.

එතකොට ආයුෂ්මත් ආනන්දයන් වහන්සේ භාග්‍යවතුන් වහන්සේට මෙහෙම කිව්වා. “ස්වාමීනී, මේ රම්මක බ්‍රාහ්මණයාගේ ආශ්‍රමය එච්චර දුර නෑ. ස්වාමීනී, රම්මක බ්‍රාහ්මණයාගේ ආශ්‍රමය රමණීයයි. ස්වාමීනී, රම්මක බ්‍රාහ්මණයගේ ආශ්‍රමය බලන්න ආසයි. ඉතින් ස්වාමීනී, භාග්‍යවතුන් වහන්ස, අප කෙරෙහි අනුකම්පාවෙන් රම්මක බ්‍රාහ්මණයාගේ ආශ්‍රමයට වඩිනවා නම් කොයිතරම් හොඳද?” කියල. භාග්‍යවතුන් වහන්සේ නිහඬව ඉවසා වදාළා.

#### 05. අථ ඛෝ භගවා යේන රම්මකස්ස බ්‍රාහ්මණස්ස අස්සමෝ තේනුපසංකමි. තේන ඛෝ පන සමයේන සම්බහුලා භික්ඛූ රම්මකස්ස බ්‍රාහ්මණස්ස අස්සමේ ධම්මියා කථාය සන්නිසින්නා හොන්ති. අථ ඛෝ භගවා බහිද්වාරකොට්ඨකේ අට්ඨාසි කථාපරියෝසානං ආගමයමානෝ. අථ ඛෝ භගවා කථාපරියෝසානං විදිත්වා උක්කාසිත්වා අග්ගළං ආකෝටේසි. විවරිංසු ඛෝ තේ භික්ඛූ භගවතෝ ද්වාරං.

ඉතින් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ රම්මක බ්‍රාහ්මණයාගේ ආශ්‍රමයට වැඩියා. ඒ වෙලාවෙ බොහෝ භික්ෂූන් වහන්සේලා රම්මක බ්‍රාහ්මණයාගේ ආශ්‍රමයෙ ධර්මය කතා කර කර රැස්වෙලා හිටියා. භාග්‍යවතුන් වහන්සේ ඒ ධර්ම කතාව අවසන් වෙනකල් දොරකඩ ළඟ හිටගෙන වැඩසිටියා. ඒ ධර්ම කතාව අවසන් වුනාට පස්සෙ භාග්‍යවතුන් වහන්සේ උගුර පාදල දොරට තට්ටු කොට වදාළා. එතකොට ඒ භික්ෂූන් වහන්සේලා භාග්‍යවතුන් වහන්සේ වෙනුවෙන් දොර ඇරියා.

#### 06. අථ ඛෝ භගවා රම්මකස්ස බ්‍රාහ්මණස්ස අස්සමං පවිසිත්වා පඤ්ඤත්තේ ආසනේ නිසීදි. නිසජ්ජ ඛෝ භගවා භික්ඛූ ආමන්තේසි: “කායනුත්ථ භික්ඛවේ ඒතරහි කථාය සන්නිසින්නා, කා ච පන වෝ අන්තරා කථා විප්පකතා”ති. ‘භගවන්තමේව ඛෝ නෝ භන්තේ ආරබ්භ ධම්මී කථා විප්පකතා, අථ භගවා අනුප්පත්තෝ’ති. සාධු භික්ඛවේ, ඒතං ඛෝ භික්ඛවේ තුම්හාකං පතිරූපං කුලපුත්තානං සද්ධා අගාරස්මා අනගාරියං පබ්බජිතානං යං තුම්හේ ධම්මියා කථාය සන්නිසීදෙය්‍යාථ. සන්නිපතිතානං වෝ භික්ඛවේ ද්වයං කරණීයං: ධම්මී වා කථා, අරියෝ වා තුණ්හීභාවෝ.

ඊට පස්සේ භාග්‍යවතුන් වහන්සේ රම්මක බ්‍රාහ්මණයාගේ ආශ්‍රමයේ පිළියෙල කර තිබූ ආසනයේ වැඩසිටියා. එහෙම වැඩසිටිය භාග්‍යවතුන් වහන්සේ භික්ෂූන් වහන්සේලාව ඇමතුවා. “පින්වත් මහණෙනි, ඔබලා දැන් මේ වෙලාවෙ මොකක්ද කතා කර කර හිටියේ? ඒ අඩාල වුනේ මොන වගේ කතාවක් ද?”

“ස්වාමීනී, භාග්‍යවතුන් වහන්සේ ගැනම යි අපි ධර්ම කතා කර කර හිටියේ. ඒ කතාව තමයි නැවතුනේ. එතකොට ම භාග්‍යවතුන් වහන්සේ වැඩම කළා.”

“බොහෝ ම හොඳයි. පින්වත් මහණෙනි, ගිහි ගේ අත්හැරල ශ්‍රද්ධාවෙන්ම පැවිදි වෙච්ච ඔබ වැනි කුලපුත්‍රයන්ට ගැලපෙන්නේ ඒ වගේ කතා තමයි. ඔබ ධර්මය ගැන කතා කර කර සිටීම තමයි හොඳ. පින්වත් මහණෙනි, ඔබලා එකට රැස්වෙච්ච වෙලාවට කරුණු දෙකක් කරන්න ඕන. එක්කො ධර්ම කතාවක යෙදෙන්න ඕන. එහෙම නැත්නම් නිහඬව උතුම් භාවනාවක යෙදෙන්න ඕන.

#### 07. ද්වේමා භික්ඛවේ පරියේසනා: අරියා ච පරියේසනා අනරියා ච පරියේසනා.

පින්වත් මහණෙනි, පර්යේෂණ කරන දේවල් දෙකොටසක් තියෙනවා. ඒවා තමයි; ශ්‍රේෂ්ඨත්වය සොයා පර්යේෂණ කරනවා. ශ්‍රේෂ්ඨ නොවන දෙයටත් පර්යේෂණ කරනවා.

#### කතමා ච භික්ඛවේ අනරියා පරියේසනා? ඉධ භික්ඛවේ ඒකච්චෝ අත්තනා ජාතිධම්මෝ සමානෝ ජාතිධම්මඤ්ඤේව පරියේසති, අත්තනා ජරාධම්මෝ සමානෝ ජරාධම්මඤ්ඤේව පරියේසති, අත්තනා බ්‍යාධිධම්මෝ සමානෝ බ්‍යාධිධම්මඤ්ඤේව පරියේසති, අත්තනා මරණධම්මෝ සමානෝ මරණධම්මඤ්ඤේව පරියේසති, අත්තනා සෝකධම්මෝ සමානෝ සෝකධම්මඤ්ඤේව පරියේසති, අත්තනා සංකිලේසධම්මෝ සමානෝ සංකිලේසධම්මඤ්ඤේව පරියේසති.

පින්වත් මහණෙනි, ශ්‍රේෂ්ඨ නොවන දේ සොයා පර්යේෂණ කිරීම කියන්නෙ මොකක්ද? පින්වත් මහණෙනි, මෙහිලා ඇතැමෙක් තමාත් ඉපදෙන ස්වභාවයෙන් ඉඳගෙන, ඉපදීමට අයත් දෙයක් වෙනුවෙන් පර්යේෂණ කරනවා. තමාත් ජරාවට පත්වෙවී ඉඳගෙන, ජරාවට අයත් දෙයක් වෙනුවෙන් පර්යේෂණ කරනවා. තමාත් රෝග පීඩාවලට පත්වෙන ස්වභාවයෙන් ඉඳගෙන, රෝග පීඩාවලට අයත් දෙයක් වෙනුවෙන් පර්යේෂණ කරනවා. තමාත් මරණයට පත් වෙන ස්වභාවයෙන් ඉඳගෙන, මරණයට අයත් දෙයක් වෙනුවෙන් පර්යේෂණ කරනවා. තමාත් ශෝක වන ස්වභාවයෙන් ඉඳගෙන, ශෝකයට අයත් දෙයක් වෙනුවෙන් පර්යේෂණ කරනවා. තමාත් කෙලෙසී යන ස්වභාවයෙන් ඉඳගෙන, කෙලෙස්වලට අයත් දෙයක් වෙනුවෙන් පර්යේෂණ කරනවා.

#### 08. කිඤ්ච භික්ඛවේ ජාතිධම්මං වදේථ? පුත්තභරියං භික්ඛවේ ජාතිධම්මං, දාසිදාසං ජාතිධම්මං, අජේළකං ජාතිධම්මං, කුක්කුටසූකරං ජාතිධම්මං, හත්ථිගවාස්සවළවං ජාතිධම්මං, ජාතරූපරජතං ජාතිධම්මං. ජාතිධම්මා හේතේ භික්ඛවේ උපධයෝ. එත්ථායං ගථිතෝ මුච්ඡිතෝ අජ්ඣාපන්නෝ අත්තනා ජාතිධම්මෝ සමානෝ ජාතිධම්මඤ්ඤේව පරියේසති.

පින්වත් මහණෙනි, ඉපදෙන ස්වභාවයට අයිති දේ කියන්නෙ මොනවාද? පින්වත් මහණෙනි, අඹු දරුවන් ඉපදෙන ස්වභාවයට අයිතියි. දැසි දැස්සන් ඉපදෙන ස්වභාවයට අයිතියි. එළු බැටළුවන් ඉපදෙන ස්වභාවයට අයිතියි. ඌරන් කුකුළන් ඉපදෙන ස්වභාවයට අයිතියි. ඇතුන්, ගවයන්, අසුන්, වෙළඹුන් ඉපදෙන ස්වභාවයට අයිතියි. රන් රිදී මිල මුදල් ඉපදෙන ස්වභාවයට අයිතියි. මේ පංච කාම ගුණයන් ඉපදෙන ස්වභාවයට අයිතියි. ඔය දේවල්වලට ගිජු වෙලා සිහිවිකල් කරගෙන ඒකෙ බැසගෙන ඉන්න උදවිය, තමාත් ඉපදෙන ස්වභාවයෙන් ඉඳගෙන ඉපදීමට අයිති දෙයක් ම සොයනවා.

#### 09. කිඤ්ච භික්ඛවේ ජරාධම්මං වදේථ? පුත්තභරියං භික්ඛවේ ජරාධම්මං, දාසිදාසං ජරාධම්මං, අජේළකං ජරාධම්මං, කුක්කුටසූකරංජරාධම්මං, හත්ථිගවාස්සවළවං ජරාධම්මං, ජාතරූපරජතං ජරාධම්මං. ජරාධම්මා හේතේ භික්ඛවේ උපධයෝ. එත්ථායං ගථිතෝ මුච්ඡිතෝ අජ්ඣාපන්නෝ අත්තනා ජරාධම්මෝ සමානෝ ජරාධම්මඤ්ඤේව පරියේසති.

පින්වත් මහණෙනි, දිරන ස්වභාවයට අයිති දේ කියන්නෙ මොනවාද? පින්වත් මහණෙනි, අඹු දරුවන් දිරන ස්වභාවයට අයිතියි. දැසි දැස්සන් දිරන ස්වභාවයට අයිතියි. එළු බැටළුවන් දිරන ස්වභාවයට අයිතියි. ඌරන් කුකුළන් දිරන ස්වභාවයට අයිතියි. ඇතුන්, ගවයන්, අසුන්, වෙළඹුන් දිරන ස්වභාවයට අයිතියි. රන්, රිදී, මිල මුදල් දිරන ස්වභාවයට අයිතියි. මේ පංච කාම ගුණයන් ම දිරන ස්වභාවයට අයිතියි. ඔය දේවල්වලට ගිජු වුණු, සිහිවිකල් වුණු, එහි ම බැසගත්තු උදවිය තමාත් ජරාවට පත්වෙන ස්වභාවයෙන් ඉඳගෙන ජරාවට අයිති දෙයක් ම සොයනවා.

#### 10. කිඤ්ච භික්ඛවේ බ්‍යාධිධම්මං වදේථ? පුත්තභරියං භික්ඛවේ බ්‍යාධිධම්මං, දාසිදාසං බ්‍යාධිධම්මං, අජේළකං බ්‍යාධිධම්මං, කුක්කුටසූකරං බ්‍යාධිධම්මං, හත්ථිගවාස්සවළවං බ්‍යාධිධම්මං. බ්‍යාධිධම්මා හේතේ භික්ඛවේ උපධයෝ. එත්ථායං ගථිතෝ මුච්ඡිතෝ අජ්ඣාපන්නෝ අත්තනා බ්‍යාධිධම්මෝ සමානෝ බ්‍යාධිධම්මඤ්ඤේව පරියේසති.

පින්වත් මහණෙනි, රෝගී වන ස්වභාවයට අයිති දේ කියන්නෙ මොනවාද? පින්වත් මහණෙනි, අඹු දරුවන් රෝගී වන ස්වභාවයට අයිතියි. දැසි දැස්සන් රෝගී වන ස්වභාවයට අයිතියි. එළු බැටළුවන් රෝගී වන ස්වභාවයට අයිතියි. ඌරන් කුකුළන් රෝගී වන ස්වභාවයට අයිතියි. ඇතුන්, ගවයන්, අසුන්, වෙළඹුන් රෝගී වන ස්වභාවයට අයිතියි. මේ පංච කාම ගුණයන් ම රෝගී වන ස්වභාවයට අයිතියි. ඔය දේවල්වලට ගිජු වුණු, සිහිවිකල් වුණු, එහි ම බැසගත්තු උදවිය තමාත් රෝගයන්ට පත්වෙන ස්වභාවයෙන් ම ඉඳගෙන රෝග පීඩාවන්ට අයිති දෙයක් ම සොයනවා.

#### 11. කිඤ්ච භික්ඛවේ මරණධම්මං වදේථ? පුත්තභරියං භික්ඛවේ මරණධම්මං, දාසිදාසං මරණධම්මං, අජේළකං මරණධම්මං, කුක්කුටසූකරං මරණධම්මං, හත්ථිගවාස්සවළවං මරණධම්මං. මරණධම්මා හේතේ භික්ඛවේ උපධයෝ. එත්ථායං ගථිතෝ මුච්ඡිතෝ අජ්ඣාපන්නෝ අත්තනා මරණධම්මෝ සමානෝ මරණධම්මඤ්ඤේව පරියේසති.

පින්වත් මහණෙනි, මැරී යන ස්වභාවයට අයිති දේවල් මොනවාද? පින්වත් මහණෙනි, අඹු දරුවන් මැරී යන ස්වභාවයට අයිතියි. දැසි දැස්සන් මැරී යන ස්වභාවයට අයිතියි. එළු බැටළුවන් මැරී යන ස්වභාවයට අයිතියි. ඌරන් කුකුළන් මැරී යන ස්වභාවයට අයිතියි. ඇතුන්, ගවයන්, අසුන්, වෙළඹුන් මැරී යන ස්වභාවයට අයිතියි. පින්වත් මහණෙනි, මේ පංච කාමයන් ම මැරී යන ස්වභාවයට අයිතියි. ඔය දේවල්වලට ගිජු වෙලා, මුළා වෙලා, එහි ම බැසගෙන ඉන්න උදවිය තමාත් මැරී යන ස්වභාවයෙන් ඉඳගෙන මැරී යන ස්වභාවයෙන් යුතු දෙයක් ම සොයනවා.

#### 12. කිඤ්ච භික්ඛවේ සෝකධම්මං වදේථ? පුත්තභරියං භික්ඛවේ සෝකධම්මං, දාසිදාසං සෝකධම්මං, අජේළකං සෝකධම්මං, කුක්කුටසූකරං සෝකධම්මං, හත්ථිගවාස්සවළවං සෝකධම්මං. සෝකධම්මා හේතේ භික්ඛවේ උපධයෝ. එත්ථායං ගථිතෝ මුච්ඡිතෝ අජ්ඣාපන්නෝ අත්තනා සෝකධම්මෝ සමානෝ සෝකධම්මඤ්ඤේව පරියේසති.

පින්වත් මහණෙනි, ශෝකය ඇතිකරන දේ කියන්නෙ මොනවාද? පින්වත් මහණෙනි, අඹු දරුවන් ශෝකය හදන දෙයක්. දැසි දැස්සන් ශෝකය හදන දෙයක්. එළු බැටළුවන් ශෝකය හදන දෙයක්. ඌරන් කුකුළන් ශෝකය හදන දෙයක්. ඇතුන්, ගවයන්, අසුන්, වෙළඹුන් ශෝකය හදන දේවල්. පින්වත් මහණෙනි, මේ පංච කාම ගුණයන් ශෝකය හදන ස්වභාවයෙන් යුක්තයි. ඔය දේවල්වලට ගිජු වෙලා, සිහිවිකල් වෙලා, ඒකෙම බැසගෙන ඉන්න උදවිය තමාත් ශෝකය හැදෙන ස්වභාවයෙන් ම ඉඳගෙන ශෝකය හැදෙන දෙයක් ම සොයනවා.

#### 13. කිඤ්ච භික්ඛවේ සංකිලේසධම්මං වදේථ? පුත්තභරියං භික්ඛවේ සංකිලේසධම්මං, දාසිදාසං සංකිලේසධම්මං, අජේළකං සංකිලේසධම්මං, කුක්කුටසූකරං සංකිලේසධම්මං, හත්ථිගවාස්සවළවං සංකිලේසධම්මං, ජාතරූපරජතං සංකිලේසධම්මං. සංකිලේසධම්මා හේතේ භික්ඛවේ උපධයෝ. එත්ථායං ගථිතෝ මුච්ඡිතෝ අජ්ඣාපන්නෝ අත්තනා සංකිලේසධම්මෝ සමානෝ සංකිලේසධම්මඤ්ඤේව පරියේසති. අයං භික්ඛවේ අනරියා පරියේසනා.

පින්වත් මහණෙනි, කෙලෙසී යන ස්වභාවයට අයිති දේ කියන්නෙ මොනවා ද? පින්වත් මහණෙනි, අඹු දරුවන් කෙලෙසී යන ස්වභාවයට අයිතියි. දැසි දැස්සන් කෙලෙසී යන ස්වභාවයට අයිතියි. එළු බැටළුවන් කෙලෙසී යන ස්වභාවයට අයිතියි. ඌරන් කුකුළන් කෙලෙසී යන ස්වභාවයට අයිතියි. ඇතුන්, ගවයන්, අසුන්, වෙළඹුන් කෙලෙසී යන ස්වභාවයට අයිතියි. රන්, රිදී, මිල මුදල් කෙලෙසී යන ස්වභාවයට අයිතියි. මේ පංච කාම ගුණයන් ම කෙලෙසී යන ස්වභාවයට අයිතියි. පින්වත් මහණෙනි, ඔය දේවල්වලට ගිජු වෙලා, සිහිවිකල් වෙලා, ඒකෙම බැසගෙන ඉන්න උදවිය තමාත් කෙලෙසී යන ස්වභාවයෙන් ඉඳගෙන කෙලෙසී යන දෙයක් ම සොයනවා. පින්වත් මහණෙනි, ඕක තමයි ශ්‍රේෂ්ඨ නොවන දේ සෙවීම.

#### 14. කතමා ච භික්ඛවේ අරියා පරියේසනා? ඉධ භික්ඛවේ ඒකච්චෝ අත්තනා ජාතිධම්මෝ සමානෝ ජාතිධම්මේ ආදීනවං විදිත්වා අජාතං අනුත්තරං යෝගක්ඛේමං නිබ්බානං පරියේසති, අත්තනා ජරාධම්මෝ සමානෝ ජරාධම්මේ ආදීනවං විදිත්වා අජරං අනුත්තරං යෝගක්ඛේමං නිබ්බානං පරියේසති, අත්තනා බ්‍යාධිධම්මෝ සමානෝ බ්‍යාධිධම්මේ ආදීනවං විදිත්වා අබ්‍යාධිං අනුත්තරං යෝගක්ඛේමං නිබ්බානං පරියේසති, අත්තනා මරණධම්මෝ සමානෝ මරණධම්මේ ආදීනවං විදිත්වා අමතං අනුත්තරං යෝගක්ඛේමං නිබ්බානං පරියේසති, අත්තනා සෝකධම්මෝ සමානෝ සෝකධම්මේ ආදීනවං විදිත්වා අසෝකං අනුත්තරං යෝගක්ඛේමං නිබ්බානං පරියේසති, අත්තනා සංකිලේසධම්මෝ සමානෝ සංකිලේසධම්මේ ආදීනවං විදිත්වා අසංකිලිට්ඨං අනුත්තරං යෝගක්ඛේමං නිබ්බානං පරියේසති. අයං භික්ඛවේ අරියා පරියේසනා.

පින්වත් මහණෙනි, ශ්‍රේෂ්ඨත්වය සොයා පර්යේෂණ කිරීම කියල කියන්නෙ මොකක්ද? පින්වත් මහණෙනි, සමහර කෙනෙක් තමා ඉපදෙන ස්වභාවයෙන් ඉඳගෙන, ඉපදෙන ස්වභාවයේ ආදීනව තේරුම් ගන්නවා. ඉපදීමක් නැති, අනුත්තර වූ, හැමදෙයින් ම නිදහස් වූ නිවන සොයාගෙන යනවා. තමාත් ජරාවට පත්වන ස්වභාවයෙන් ඉඳගෙන ජරාවට පත්වෙන දේ ගැන ආදීනව අවබෝධ කරල, ජරාවක් නැති, අනුත්තර වූ, හැම දුකින් ම නිදහස් වූ නිවන සොයාගෙන යනවා. තමාත් රෝගී වන ස්වභාවයෙන් ඉඳගෙන රෝගීවන ස්වභාවයට අයිති දේ ගැන ආදීනව තේරුම් අරගෙන රෝග රහිත වූ, අනුත්තර වූ, හැම දුකින් ම නිදහස් වූ, නිවන සොයාගෙන යනවා. තමාත් මැරෙන ස්වභාවයෙන් ඉඳගෙන මැරෙන ස්වභාවයට අයිති දේ ගැන ආදීනව තේරුම් අරගෙන මරණ රහිත වූ, අනුත්තර වූ, දුකෙන් නිදහස් වීම වූ නිවන සොයාගෙන යනවා. තමාත් ශෝක වන ස්වභාවයෙන් යුතුව ඉඳගෙන ශෝකය හැදෙන දේ ගැන ආදීනව තේරුම් අරගෙන ශෝක රහිත වූ, අනුත්තර වූ, හැම දුකින් ම නිදහස් වූ නිවන සොයාගෙන යනවා. තමාත් කෙලෙසී යන ස්වභාවයෙන් ඉඳගෙන කෙලෙසී යන දේ ගැන ආදීනව තේරුම් අරගෙන කෙලෙස් රහිත වූ, අනුත්තර වූ, හැම දුකෙන් නිදහස් වූ නිවන සොයාගෙන යනවා. පින්වත් මහණෙනි, මේක තමයි ශ්‍රේෂ්ඨත්වය සොයා පර්යේෂණ කිරීම.

#### 15. අහම්පි සුදං භික්ඛවේ පුබ්බේව සම්බෝධා අනභිසම්බුද්ධෝ බෝධිසත්තෝව සමානෝ අත්තනා ජාතිධම්මෝ සමානෝ ජාතිධම්මඤ්ඤේව පරියේසාමි, අත්තනා ජරාධම්මෝ සමානෝ ජරාධම්මඤ්ඤේව පරියේසාමි, අත්තනා බ්‍යාධිධම්මෝ සමානෝ බ්‍යාධිධම්මඤ්ඤේව පරියේසාමි, අත්තනා මරණධම්මෝ සමානෝ මරණධම්මඤ්ඤේව පරියේසාමි, අත්තනා සෝකධම්මෝ සමානෝ සෝකධම්මඤ්ඤේව පරියේසාමි, අත්තනා සංකිලේසධම්මෝ සමානෝ සංකිලේසධම්මඤ්ඤේව පරියේසාමි.

පින්වත් මහණෙනි, මම පවා සම්බුද්ධත්වයට පත්වෙන්න කලින් බෝධිසත්ව ජීවිතයක් ගෙවද්දී තමාත් ඉපදෙන ස්වභාවයෙන් ඉඳගෙන ඉපදෙන ස්වභාවයට අයිති දෙයක්මයි සෙව්වෙ. තමාත් ජරාවට පත්වන ස්වභාවයෙන් ඉඳගෙන ජරාවට පත්වෙන දෙයක්ම යි සෙව්වෙ. තමාත් ලෙඩ වෙන ස්වභාවයෙන් ඉඳගෙන ලෙඩ වන ස්වභාවයට අයිති දෙයක්ම යි සෙව්වෙ. තමාත් මැරෙන ස්වභාවයෙන් ඉඳගෙන මරණයට අයිති දෙයක්ම යි සෙව්වෙ. තමාත් ශෝක වන ස්වභාවයෙන් ඉඳගෙන ශෝකයට අයිති දෙයක්ම යි සෙව්වෙ. තමාත් කෙලෙසී යන ස්වභාවයෙන් ඉඳගෙන කෙලෙසී යන දෙයක්ම යි සෙව්වෙ.

#### 16. තස්ස මය්හං භික්ඛවේ ඒතදහෝසි: “කිං නු ඛෝ අහං අත්තනා ජාතිධම්මෝ සමානෝ ජාතිධම්මඤ්ඤේව පරියේසාමි, අත්තනා ජරාධම්මෝ සමානෝ ජරාධම්මඤ්ඤේව පරියේසාමි, අත්තනා බ්‍යාධිධම්මෝ සමානෝ බ්‍යාධිධම්මඤ්ඤේව පරියේසාමි, අත්තනා මරණධම්මෝ සමානෝ මරණධම්මඤ්ඤේව පරියේසාමි, අත්තනා සෝකධම්මෝ සමානෝ සෝකධම්මඤ්ඤේව පරියේසාමි, අත්තනා සංකිලේසධම්මෝ සමානෝ සංකිලේසධම්මඤ්ඤේව පරියේසාමි, යංනූනාහං අත්තනා ජාතිධම්මෝ සමානෝ ජාතිධම්මේ ආදීනවං විදිත්වා අජාතං අනුත්තරං යෝගක්ඛේමං නිබ්බානං පරියේසෙය්‍යං, අත්තනා ජරාධම්මෝ සමානෝ ජරාධම්මේ ආදීනවං විදිත්වා අජරං අනුත්තරං යෝගක්ඛේමං නිබ්බානං පරියේසෙය්‍යං, අත්තනා බ්‍යාධිධම්මෝ සමානෝ බ්‍යාධිධම්මේ ආදීනවං විදිත්වා අබ්‍යාධිං අනුත්තරං යෝගක්ඛේමං නිබ්බානං පරියේසෙය්‍යං, අත්තනා මරණධම්මෝ සමානෝ මරණධම්මේ ආදීනවං විදිත්වා අමතං අනුත්තරං යෝගක්ඛේමං නිබ්බානං පරියේසෙය්‍යං, අත්තනා සෝකධම්මෝ සමානෝ සෝකධම්මේ ආදීනවං විදිත්වා අසෝකං අනුත්තරං යෝගක්ඛේමං නිබ්බානං පරියේසෙය්‍යං, අත්තනා සංකිලේසධම්මෝ සමානෝ සංකිලේසධම්මේ ආදීනවං විදිත්වා අසංකිලිට්ඨං අනුත්තරං යෝගක්ඛේමං නිබ්බානං පරියේසෙය්‍ය”න්ති.

පින්වත් මහණෙනි, එතකොට මං මෙහෙම හිතන්න පටන් ගත්තා. ඇත්තෙන් ම මමත් ඉපදෙන ස්වභාවයෙන් ඉඳගෙන, ඉපදෙන ස්වභාවයට අයිති දෙයක් සොයන්නෙ මොකටද? මමත් ජරාවට පත්වෙන ස්වභාවයෙන් ඉඳගෙන ජරාවට පත්වෙන දෙයක් සොයන්නෙ මොකටද? මමත් ලෙඩවෙන ස්වභාවයෙන් ඉඳගෙන ලෙඩවෙන ස්වභාවයට අයිති දෙයක් ම සොයන්නෙ මොකටද? මමත් මැරී යන ස්වභාවයෙන් ඉඳගෙන මැරී යන දෙයක් ම සොයන්නෙ මොකටද? මමත් ශෝක වෙන ස්වභාවයෙන් ම ඉඳගෙන ශෝක වෙන දෙයක් ම සොයන්නෙ මොකටද? මමත් කිලුටු වෙන ස්වභාවයෙන් ම ඉඳගෙන කෙලෙසෙන දෙයක් ම සොයන්නෙ මොකටද? ඒ නිසා ඉපදෙන ස්වභාවයෙන් ඉන්න මම, ඉපදෙන ස්වභාවය ගැන ආදීනව අවබෝධ කරගෙන ඉපදීමක් නැති, අනුත්තර වූ, දුකින් නිදහස් වීම වූ නිවන සොයාගෙන යනවා. ජරාවට පත්වෙමින් ඉන්න මම, ජරාවට පත්වෙන දේවල් ගැන ආදීනව අවබෝධ කරගෙන ජරා රහිත වූ, අනුත්තර වූ, දුකින් නිදහස් වීම නම් වූ නිවන සොයා ගෙන යනවා. ලෙඩවෙන ස්වභාවයෙන් ඉන්න මම, ලෙඩවෙන ස්වභාවයට අයිති දේ ගැන ආදීනව අවබෝධ කරගෙන ලෙඩ රහිත වූ අනුත්තර වූ දුකින් නිදහස් වීම නම් වූ නිවන සොයා ගෙන යනවා. මැරෙන ස්වභාවයෙන් ඉන්න මම, මරණයට අයිති දේවල් ගැන ආදීනව තේරුම් අරගෙන මරණ රහිත වූ, අනුත්තර වූ, දුකින් නිදහස් වීම වූ නිවන සොයාගෙන යනවා. ශෝක වෙන ස්වභාවයෙන් ඉන්න මම, ශෝකයට අයිති දේ ගැන ආදීනව අවබෝධ කරගෙන ශෝක රහිත වූ, අනුත්තර වූ, දුකින් නිදහස් වීම නම් වූ නිවන සොයාගෙන යනවා. කෙලෙසෙන ස්වභාවයෙන් ඉන්න මම, කෙලෙසීමට අයිති දේ ගැන ආදීනව තේරුම් අරගෙන නිකෙලෙස් වූ, අනුත්තර වූ, දුකින් නිදහස් වීම වූ නිවන සොයාගෙන යනවා.

#### 17. සෝ ඛෝ අහං භික්ඛවේ අපරේන සමයේන දහරෝව සමානෝ සුසුකාළකේසෝ භද්‍රේන යොබ්බනේන සමන්නාගතෝ පඨමේන වයසා, අකාමකානං මාතාපිතුන්නං අස්සුමුඛානං රුදන්තානං, කේසමස්සුං ඕහාරෙත්වා කාසායානි වත්ථානි අච්ඡාදෙත්වා අගාරස්මා අනගාරියං පබ්බජිං. සෝ ඒවං පබ්බජිතෝ සමානෝ කිංකුසලගවේසී අනුත්තරං සන්තිවරපදං පරියේසමානෝ යේන ආළාරෝ කාලාමෝ තේනුපසංකමිං, උපසංකමිත්වා ආළාරං කාලාමං ඒතදවෝචං: ‘ඉච්ඡාමහං ආවුසෝ කාලාම ඉමස්මිං ධම්මවිනයේ බ්‍රහ්මචරියං චරිතු’න්ති.

ඉතින් පින්වත් මහණෙනි, පස්සෙ කාලෙදී හොඳ තරුණ වයසෙදී කළු කෙහෙ තියෙන කාලෙ සොඳුරු යොවුන් වයසෙදී ජීවිතේ පළමු වයසෙදී මව්පියන් අකමැතිව සිටිද්දි, ඔවුන් කඳුළු පිරි මුහුණින් හඬා වැටෙද්දී මං කෙස් රැවුල් බාගෙන කහට වස්ත්‍ර පොරෝගෙන ගිහි ගෙයින් නික්මිලා පැවිදි වුනා. පැවිදි වුනාට පස්සෙ මං කුසල් මොනවාද? කියල හොයන කෙනෙක් වුනා. අනුත්තර වූ අමා නිවන සොයන කෙනෙක් වුනා. මං ආළාර කාලාම ළඟටත් ගියා. ගිහින් ආළාර කාලාමට මෙහෙම කිව්වා. “ආයුෂ්මත් කාලාම, මං කැමතියි මේ ධර්ම විනයෙ බඹසර හැසිරෙන්න” කියලා.

#### 18. ඒවං වුත්තේ භික්ඛවේ ආළාරෝ කාලාමෝ මං ඒතදවෝච: “විහරතායස්මා, තාදිසෝ අයං ධම්මෝ යත්ථ විඤ්ඤූ පුරිසෝ නචිරස්සේව සකං ආචරියකං සයං අභිඤ්ඤා සච්ඡිකත්වා උපසම්පජ්ජ විහරෙය්‍යා”ති. සෝ ඛෝ අහං භික්ඛවේ නචිරස්සේව ඛිප්පමේව තං ධම්මං පරියාපුණිං. සෝ ඛෝ අහං භික්ඛවේ තාවතකේනේව ඔට්ඨපහතමත්තේන ලපිතලාපනමත්තේන ඤාණවාදඤ්ච වදාමි ථේරවාදඤ්ච. ‘ජානාමි පස්සාමී’ති ච පටිජානාමි අහඤ්චේව අඤ්ඤේ ච. තස්ස මය්හං භික්ඛවේ ඒතදහෝසි:

එතකොට පින්වත් මහණෙනි, ආළාර කාලාම මට මෙහෙම කිව්වා. “ප්‍රිය ආයුෂ්මතුනි, එහෙම නම් මේ ධර්මයේ බඹසර හැසිරෙන්න. බුද්ධිමත් කෙනෙකුට සුළු කලකදී මේ ධර්මය තමා තුළින් ම තේරුම් අරගෙන සාක්ෂාත් කරල ඉන්න පුළුවනි” කියල. පින්වත් මහණෙනි, මං ඉතා සුළු කලකින් වහාම ඒ ධර්මය ඉගෙන ගත්තා. පින්වත් මහණෙනි, මං ඔවුන් තොල් සොලවා යමක් කියන පමණින් ම ඒක තේරුම් ගත්තා. ඔවුන්ගේ ධර්ම ක්‍රමය තේරුම් ගත්තා. ඒ දේ දන්න කෙනෙක්, දකින කෙනෙක් බවට පත්වුනා. අනිත් උදවියත් මං ගැන එහෙම කිව්වා.

#### “න ඛෝ ආළාරෝ කාලාමෝ ඉමං ධම්මං කේවලං සද්ධාමත්තකේන සයං අභිඤ්ඤා සච්ඡිකත්වා උපසම්පජ්ජ විහරාමීති පවේදේති. අද්ධා ආළාරෝ කාලාමෝ ඉමං ධම්මං ජානං පස්සං විහරතී”ති. අථ ඛ්වාහං භික්ඛවේ යේන ආළාරෝ කාලාමෝ තේනුපසංකමිං. උපසංකමිත්වා ආළාරං කාලාමං ඒතදවෝචං: “කිත්තාවතා නෝ ආවුසෝ කාලාම ඉමං ධම්මං සයං අභිඤ්ඤා සච්ඡිකත්වා උපසම්පජ්ජ පවේදේසී”ති. ඒවං වුත්තේ භික්ඛවේ ආළාරෝ කාලාමෝ ආකිඤ්චඤ්ඤායතනං පවේදේසි. තස්ස මය්හං භික්ඛවේ ඒතදහෝසි: “න ඛෝ ආළාරස්සේව කාලාමස්ස අත්ථි සද්ධා, මය්හංපත්ථි සද්ධා. න ඛෝ ආළාරස්සේව කාලාමස්ස අත්ථි වීරියං, මය්හංපත්ථි වීරියං. න ඛෝ ආළාරස්සේව කාලාමස්ස අත්ථි සති, මය්හංපත්ථි සති. න ඛෝ ආළාරස්සේව කාලාමස්ස අත්ථි සමාධි, මය්හංපත්ථි සමාධි. න ඛෝ ආළාරස්සේව කාලාමස්ස අත්ථි පඤ්ඤා, මය්හංපත්ථි පඤ්ඤා. යංනූනාහං යං ධම්මං ආළාරෝ කාලාමෝ’ සයං අභිඤ්ඤා සච්ඡිකත්වා උපසම්පජ්ජ විහරාමී’ති පවේදේති. තස්ස ධම්මස්ස සච්ඡිකිරියාය පදහෙය්‍ය”න්ති. සෝ ඛෝ අහං භික්ඛවේ නචිරස්සේව ඛිප්පමේව තං ධම්මං සයං අභිඤ්ඤා සච්ඡිකත්වා උපසම්පජ්ජ විහාසිං.

එතකොට පින්වත් මහණෙනි, මට මෙහෙම හිතුනා. ‘ඔය ආළාර කාලාම මේ ධර්මය කියන්නෙ හුදෙක් ශ්‍රද්ධාවකින් පමණක් ම නොවෙයි. තමන් ම අවබෝධ කරල, සාක්ෂාත් කරල ඉඳගෙනයි ඔය කියන්නෙ. ඇත්තෙන් ම ආළාර කාලාම මේ ධර්මය දැනගෙන, දැකගෙන ඉන්න කෙනෙක්.’ ඉතින් පින්වත් මහණෙනි, මං ආළාර කාලාම ළඟට ගියා. ගිහින් ආළාර කාලාම ගෙන් මෙහෙම ඇහුවා. “ආයුෂ්මත් කාලාම, ඔබේ අවබෝධය තුළින් ම සාක්ෂාත් කරගෙන තියෙන මේ ධර්මය කොච්චර දුරට කියන්න පුළුවන්ද?” කියල. පින්වත් මහණෙනි, ආළාර කාලාම මට ‘ආකිඤ්චඤ්ඤායතන සමාධිය’ ගැන කිව්වා.

එතකොට මට මෙහෙම හිතුනා. ‘ඉතින් ආළාර කාලාමට විතරක් නෙවෙයි ශ්‍රද්ධාව තියෙන්නෙ. මටත් ශ්‍රද්ධාව තියෙනවා නෙව. ආළාර කාලාමට විතරක් නෙවෙයි වීරිය තියෙන්නෙ. මටත් වීරිය තියෙනවා නෙව. ආළාර කාලාමට විතරක් නෙවෙයි සිහිය තියෙන්නෙ. මටත් සිහිය තියෙනවා නෙව. ආළාර කාලාමට විතරක් නෙවෙයි සමාධිය තියෙන්නෙ. මටත් සමාධිය තියෙනවා නෙව. ආළාර කාලාමට විතරක් නෙවෙයි ප්‍රඥාව තියෙන්නෙ. මටත් ප්‍රඥාව තියෙනවා නෙව. ඉතින් එහෙනම් මමත් ආළාර කාලාම තමන්ගේ නුවණින් සාක්ෂාත් කරල ඉඳගෙන කියන දේ සාක්ෂාත් කරන්න වීරිය ගන්න ඕන’ කියල. පින්වත් මහණෙනි, ටික දවසකින් ම ඉතා ඉක්මනින් ම මමත් ඒ ධර්මය අවබෝධ කරගෙන ඒ ධර්මයට පැමිණ වාසය කළා.

#### 19. අථ ඛ්වාහං භික්ඛවේ යේන ආළාරෝ කාලාමෝ තේනුපසංකමිං. උපසංකමිත්වා ආළාරං කාලාමං ඒතදවෝචං:

එතකොට පින්වත් මහණෙනි, මං ආළාර කාලාම ළඟට ගියා. ගිහින් මං මෙහෙම කිව්වා.

#### “එත්තාවතා නෝ ආවුසෝ කාලාම ඉමං ධම්මං සයං අභිඤ්ඤා සච්ඡිකත්වා උපසම්පජ්ජ පවේදේසී”ති.

“ආයුෂ්මත් කාලාම, අවබෝධයෙන් ම සාක්ෂාත් කරගෙන ඔබ ඔය කියන ධර්මය ඔච්චරයිද?”

#### ‘එත්තාවතා ඛෝ අහං ආවුසෝ ඉමං ධම්මං සයං අභිඤ්ඤා සච්ඡිකත්වා උපසම්පජ්ජ පවේදේමී’ති.

“ප්‍රිය ආයුෂ්මතුනි, මං අවබෝධයෙන් ම සාක්ෂාත් කරගෙන කියන ධර්මය ඔච්චර තමයි.”

#### “අහම්පි ඛෝ ආවුසෝ එත්තාවතා ඉමං ධම්මං සයං අභිඤ්ඤා සච්ඡිකත්වා උපසම්පජ්ජ විහරාමී”ති.

“ඉතින් ආයුෂ්මතුනි, දැන් ඔය ධර්මය මමත් අවබෝධයෙන් සාක්ෂාත් කරගෙන ඉන්නවා නෙව.”

#### ‘ලාභා නෝ ආවුසෝ, සුලද්ධං නෝ ආවුසෝ, යේ මයං ආයස්මන්තං තාදිසං සබ්‍රහ්මචාරිං පස්සාම, ඉති යාහං ධම්මං සයං අභිඤ්ඤා සච්ඡිකත්වා උපසම්පජ්ජ පවේදේමි, තං ත්වං ධම්මං සයං අභිඤ්ඤා සච්ඡිකත්වා උපසම්පජ්ජ විහරසි, යං ත්වං ධම්මං සයං අභිඤ්ඤා සච්ඡිකත්වා උපසම්පජ්ජ විහරසි, තමහං ධම්මං සයං අඤ්ඤා සච්ඡිකත්වා උපසම්පජ්ජ පවේදේමි. ඉති යාහං ධම්මං ජානාමි, තං ත්වං ධම්මං ජානාසි. යං ත්වං ධම්මං ජානාසි, තමහං ධම්මං ජානාමි. ඉති යාදිසෝ අහං, තාදිසෝ ත්වං යාදිසෝ ත්වං, තාදිසෝ අහං. ඒහිදානි ආවුසෝ, උභෝව සන්තා ඉමං ගණං පරිහරාමා’ති. ඉති ඛෝ භික්ඛවේ ආළාරෝ කාලාමෝ ආචරියෝ මේ සමානෝ අන්තේවාසිං මං සමානං අත්තනෝ සමසමං ඨපේසි, උළාරාය ච මං පූජාය පූජේසි තස්ස මය්හං භික්ඛවේ ඒතදහෝසි: “නායං ධම්මෝ නිබ්බිදාය න විරාගාය න නිරෝධාය න උපසමාය න අභිඤ්ඤාය න සම්බෝධාය න නිබ්බානාය සංවත්තති, යාවදේව ආකිඤ්චඤ්ඤායතනූපපත්තියා”ති. සෝ ඛෝ අහං භික්ඛවේ තං ධම්මං අනලංකරිත්වා තස්මා ධම්මා නිබ්බිජ්ජ අපක්කමිං.

“අනේ ඇත්තට ම ආයුෂ්මතුනි, ඕක අපිට ලාභයක්. ආයුෂ්මතුනි, ඕක අපිට හරි ලාභයක්. ආයුෂ්මතුන් වගේ සබ්‍රහ්මචාරීන් කෙනෙක් අපටත් දැකගන්න ලැබුනා. යම් දෙයක් මං අවබෝධ කරගෙන සාක්ෂාත් කරගෙන ඉන්නවා නම්, ඒ දේ ඔබත් අවබෝධ කරගෙන සාක්ෂාත් කරගෙනයි ඉන්නෙ. යම් ධර්මයක් ඔබ අවබෝධ කරගෙන, සාක්ෂාත් කරගෙන ඉන්නවා නම්, ඒ ධර්මය මමත් අවබෝධ කරගෙන සාක්ෂාත් කරගෙනයි ඉන්නෙ. එහෙම නම් ඉතින් යම් ධර්මයක් මම දන්නවා නම් ඒ ධර්මය ඔබත් දන්නවා. යම් ධර්මයක් ඔබ දන්නවා නම්, ඒ ධර්මය මමත් දන්නවා. මම යම් විදිහක නම් ඔබත් ඒ විදිහයි. ඔබ යම් විදිහක නම් මමත් ඒ විදිහයි. ඉතින් ප්‍රිය ආයුෂ්මතුනි, දැන් එන්න. අපි දෙන්න එකතු වෙලා මේ පිරිස බලා හදාගෙන ඉම්මු.”

ඉතින් පින්වත් මහණෙනි, මගේ ගුරුවරයාව සිටි ආළාර කාලාම, ගෝලයා වෙලා හිටි මාව තමන් හා සමාන තැනක තිබ්බා. උතුම් පුද පූජාවල් කළා. ඒත් පින්වත් මහණෙනි, මං හිතන්න පටන් ගත්තා. ‘මේ ධර්මය නම් අවබෝධයෙන් ම කලකිරීමට හේතුවෙන්නෙ නෑ. නො ඇල්ම පිණිස හේතු වෙන්නෙ නෑ. දුක් නැති වෙන්න හේතුවෙන්නෙ නෑ. කෙලෙස් සංසිඳීම පිණිස හේතුවෙන්නෙ නෑ. විශේෂ ඥානයට හේතුවෙන්නෙ නෑ. ආර්ය සත්‍යය අවබෝධයට හේතුවෙන්නෙ නෑ. නිවනට හේතුවෙන්නෙ නෑ. මේ ධර්මය හේතු වෙන්නෙ ආකිඤ්චඤ්ඤායතන ලෝකෙ උපදින්න විතරයි’ කියලා. පින්වත් මහණෙනි, ඉතින් ඒ ධර්මයේ මා සොයන දේ නැති බව දැන ඒ ධර්මය ගැන කලකිරුනා. එතන දාල ගියා.

#### 20. සෝ ඛෝ අහං භික්ඛවේ කිං කුසලගවේසී අනුත්තරං සන්තිවරපදං පරියේසමානෝ යේන උද්දකෝ රාමපුත්තෝ තේනුපසංකමිං. උපසංකමිත්වා උද්දකං රාමපුත්තං ඒතදවෝචං: “ඉච්ඡාමහං ආවුසෝ ඉමස්මිං ධම්මවිනයේ බ්‍රහ්මචරියං චරිතු”න්ති. ඒවං වුත්තේ භික්ඛවේ උද්දකෝ රාමපුත්තෝ මං ඒතදවෝච ‘විහරතායස්මා, තාදිසෝ අයං ධම්මෝ යත්ථ විඤ්ඤූ පුරිසෝ නචිරස්සේව සකං ආචරියකං සයං අභිඤ්ඤා සච්ඡිකත්වා උපසම්පජ්ජ විහරෙය්‍යා’ති. සෝ ඛෝ අහං භික්ඛවේ නචිරස්සේව ඛිප්පමේව තං ධම්මං පරියාපුණිං. සෝ ඛෝ අහං භික්ඛවේ තාවතකේනේව ඔට්ඨපහතමත්තේන ලපිතලාපනමත්තේන ඤාණවාදඤ්ච වදාමි ථේරවාදඤ්ච. ‘ජානාමි, පස්සාමී’ති ච පටිජානාමි අහඤ්චේව අඤ්ඤේ ච.

පින්වත් මහණෙනි, මං ආයෙමත් කුසල් කියන්නෙ මොකක්ද? කියල හොයන්න පටන් ගත්තා. අනුත්තර වූ අමා නිවන හොයන්න පටන් ගත්තා. රාමපුත්‍ර උද්දක ළඟට ගියා. ගිහින් රාමපුත්‍ර උද්දකට මෙහෙම කිව්වා. “ප්‍රිය ආයුෂ්මතුනි, මං කැමතියි මේ ධර්ම විනයේ බඹසර හැසිරෙන්න” කියලා. එතකොට පින්වත් මහණෙනි, රාමපුත්‍ර උද්දක මට මෙහෙම කිව්වා. “හොඳයි ආයුෂ්මතුනි, බඹසර හැසිරෙන්න. බුද්ධිමත් කෙනෙකුට ඉතා කෙටි කලකින් මේ ධර්මය ඉගෙන ගෙන, සාක්ෂාත් කරල වාසය කරන්න පුළුවනි” කියලා. පින්වත් මහණෙනි, මං ඉතා සුළු කලකින්, ඉතා ඉක්මනින් ඒ ධර්මය ඉගෙන ගත්තා. පින්වත් මහණෙනි, ඒ ධර්මය තොල් සොලවා කියූ පමණින් ම මං අවබෝධ කරගත්තා. එහි වැඩිහිටියෙක් බවට පත්වුනා. ඒ ධර්මය දන්න කෙනෙක් දකින කෙනෙක් වුනා. අනිත් උදවියත් මං ගැන එහෙම කිව්වා.

#### 21. තස්ස මය්හං භික්ඛවේ ඒතදහෝසි: “න ඛෝ රාමෝ ඉමං ධම්මං කේවලං සද්ධාමත්තකේන සයං අභිඤ්ඤා සච්ඡිකත්වා උපසම්පජ්ජ විහරාමීති පවේදේසි. අද්ධා රාමෝ ඉමං ධම්මං ජානං පස්සං විහාසී”ති. අථ ඛ්වාහං භික්ඛවේ යේන උද්දකෝ රාමපුත්තෝ තේනුපසංකමිං. උපසංකමිත්වා උද්දකං රාමපුත්තං ඒතදවෝචං: “කිත්තාවතා නෝ ආවුසෝ රාමෝ ඉමං ධම්මං සයං අභිඤ්ඤා සච්ඡිකත්වා උපසම්පජ්ජ පවේදේසී”ති. ඒවං වුත්තේ භික්ඛවේ උද්දකෝ රාමපුත්තෝ නේවසඤ්ඤානාසඤ්ඤායතනං පවේදේසි. තස්ස මය්හං භික්ඛවේ ඒතදහෝසි: “න ඛෝ රාමස්සේව අහෝසි සද්ධා, මය්හංපත්ථි සද්ධා. න ඛෝ රාමස්සේව අහෝසි වීරියං, මය්හංපත්ථි වීරියං. න ඛෝ රාමස්සේව අහෝසි සති, මය්හංපත්ථි සති. න ඛෝ රාමස්සේව අහෝසි සමාධි, මය්හංපත්ථි සමාධි. න ඛෝ රාමස්සේව අහෝසි පඤ්ඤා, මය්හංපත්ථි පඤ්ඤා. යංනූනාහං යං ධම්මං රාමෝ සයං අභිඤ්ඤා සච්ඡිකත්වා උපසම්පජ්ජ විහරාමීති පවේදේසි, තස්ස ධම්මස්ස සච්ඡිකිරියාය පදහෙය්‍ය”න්ති. සෝ ඛෝ අහං භික්ඛවේ නචිරස්සේව ඛිප්පමේව තං ධම්මං සයං අභිඤ්ඤා සච්ඡිකත්වා උපසම්පජ්ජ විහාසිං.

එතකොට පින්වත් මහණෙනි, මට මෙහෙම හිතුනා. ‘පින්වත් රාමයන් මේ ධර්මය හුදෙක් ශ්‍රද්ධා මාත්‍රයෙන් නොවෙයි කියල තියෙන්නේ. තමන්ගේ ම ඤාණයෙන් සාක්ෂාත් කරල ඉඳගෙනයි කියල තියෙන්නේ. ඇත්තෙන් ම පින්වත් රාමයන් මේ ධර්මය දැනගෙන, දැකගෙන හිටපු කෙනෙක්.’ ඉතින් පින්වත් මහණෙනි, මං රාමපුත්‍ර උද්දක ළඟට ගියා. ගිහින් මෙහෙම ඇහුවා. “ප්‍රිය ආයුෂ්මතුනි, පින්වත් රාමයන් මේ ධර්මය තමන්ගේ නුවණින් සාක්ෂාත් කරල කියල දුන්නේ කොච්චර දුරකටද?” එතකොට පින්වත් මහණෙනි, රාමපුත්‍ර උද්දක මට ‘නේවසඤ්ඤානාසඤ්ඤායතන’ සමාධිය ගැන පැවසුවා.

පින්වත් මහණෙනි, මං ඒ ගැන මෙහෙමයි හිතුවෙ. ‘ශ්‍රද්ධාව තිබුනෙ රාමට විතරක් නොවෙයි. මටත් ශ්‍රද්ධාව තියෙනවා. වීරිය තිබුනෙ රාමට විතරක් නොවෙයි. මටත් වීරිය තියෙනවා. සිහිය තිබුනෙ රාමට විතරක් නොවෙයි. මටත් සිහිය තියෙනවා. සමාධිය තිබුනෙ රාමට විතරක් නොවෙයි. මටත් සමාධිය තියෙනවා. ප්‍රඥාව තිබුණෙ රාමට විතරක් නොවෙයි. මටත් ප්‍රඥාව තියෙනවා. එහෙනම් මමත්, පින්වත් රාමයන් යම් දෙයක් අවබෝධ කරගෙන, සාක්ෂාත් කරගෙන වාසය කළා නම් ඒ දේ අවබෝධ කරගන්න වීරිය කරනවා. ඒ දේ සාක්ෂාත් කරන්න වීරිය ගන්නවා’ කියල. ඉතින් පින්වත් මහණෙනි, ඉතා සුළු කලකින්, ඉතා ඉක්මනින් මමත් ඒ ධර්මය අවබෝධ කරගෙන, සාක්ෂාත් කරගෙන ඒ ධර්මයට පැමිණ වාසය කළා.

#### 22. අථ ඛ්වාහං භික්ඛවේ යේන උදකෝ රාමපුත්තෝ තේනුපසංකමිං. උපසංකමිත්වා උදකං රාමපුත්තං ඒතදවෝචං: “එත්තාවතා නෝ ආවුසෝ රාමෝ ඉමං ධම්මං සයං අභිඤ්ඤා සච්ඡිකත්වා උපසම්පජ්ජ පවේදේසීති? ‘එත්තාවතා ඛෝ රාමෝ ආවුසෝ ඉමං ධම්මං සයං අභිඤ්ඤා සච්ඡිකත්වා උපසම්පජ්ජ පවේදේසී’ති. අහම්පි ඛෝ ආවුසෝ එත්තාවතා ඉමං ධම්මං සයං අභිඤ්ඤා සච්ඡිකත්වා උපසම්පජ්ජ විහරාමී”ති.

පින්වත් මහණෙනි, මං දවසක් රාමපුත්‍ර උද්දක ළඟට ගියා. ගිහින් රාමපුත්‍ර උද්දකට මෙහෙම කිව්වා. “ප්‍රිය ආයුෂ්මතුනි, ඔබේ පියා වන පින්වත් රාමයන් තමන්ගේ ම නුවණින් මේ ධර්මය සාක්ෂාත් කරගෙන වාසය කළේ ඔච්චරකින්ද?”

“ප්‍රිය ආයුෂ්මතුනි, ඔව්! අපේ පියා වන පින්වත් රාමයන් තමන්ගේ නුවණින් සාක්ෂාත් කරගෙන වාසය කරපු ධර්මය ඔච්චර තමයි.”

“ප්‍රිය ආයුෂ්මතුනි, ඒ (ඔබේ පියා වන පින්වත් රාමයන් සාක්ෂාත් කළ) ඔය ධර්මය මමත් ඔච්චරකින් අවබෝධයෙන් ම සාක්ෂාත් කරගෙනයි ඉන්නෙ.”

#### “ලාභා නෝ ආවුසෝ, සුලද්ධං නෝ ආවුසෝ, යේ මයං ආයස්මන්තං තාදිසං සබ්‍රහ්මචාරිං පස්සාම. ඉති යං ධම්මං රාමෝ සයං අභිඤ්ඤා සච්ඡිකත්වා උපසම්පජ්ජ පවේදේසි, තං ත්වං ධම්මං සයං අභිඤ්ඤා සච්ඡිකත්වා උපසම්පජ්ජ විහරසි. යං ත්වං ධම්මං සයං අභිඤ්ඤා සච්ඡිකත්වා උපසම්පජ්ජ විහරසි, තං ධම්මං රාමෝ සයං අභිඤ්ඤා සච්ඡිකත්වා උපසම්පජ්ජ පවේදේසි. ඉති යං ධම්මං රාමෝ අඤ්ඤාසි, තං ත්වං ධම්මං ජානාසි. යං ත්වං ධම්මං ජානාසි, තං ධම්මං රාමෝ අඤ්ඤාසි ඉති යාදිසෝ රාමෝ අහෝසි. තාදිසෝ ත්වං, යාදිසෝ ත්වං, තාදිසෝ රාමෝ අහෝසි. ඒහි දානි ආවුසෝ, ත්වං ඉමං ගණං පරිහරා”ති. ඉති ඛෝ භික්ඛවේ උදකෝ රාමපුත්තෝ සබ්‍රහ්මචාරී මේ සමානෝ ආචරියට්ඨානේ ච මං ඨපේසි. උළාරාය ච මං පූජාය පූජේසි. තස්ස මය්හං භික්ඛවේ ඒතදහෝසි: නායං ධම්මෝ නිබ්බිදාය න විරාගාය න නිරෝධාය න උපසමාය න අභිඤ්ඤාය න සම්බෝධාය න නිබ්බානාය සංවත්තති, යාවදේව නේවසඤ්ඤානාසඤ්ඤායතනූපපත්තියාති. සෝ ඛෝ අහං භික්ඛවේ තං ධම්මං අනලංකරිත්වා තස්මා ධම්මා නිබ්බිජ්ජ අපක්කමිං.

“ප්‍රිය ආයුෂ්මතුනි, අපිට මහ ලාභයක් නෙව. අපට උතුම් ලාභයක් නෙව. අපිටත් ආයුෂ්මතුන් වගේ සබ්‍රහ්මචාරීන් කෙනෙක් දැකගන්න ලැබුන නෙව. ඉතින් යම් ධර්මයක් අපේ පියා වන පින්වත් රාමයන් අවබෝධයෙන් සාක්ෂාත් කරගෙන වාසය කළා නම් ඒ ධර්මය ඔබත් අවබෝධයෙන් සාක්ෂාත් කරගෙන වාසය කරනවා නෙව. ඔබ යම් ධර්මයක් සාක්ෂාත් කරගෙන වාසය කරනවා නම් ඒ ධර්මය පින්වත් රාමයන් සාක්ෂාත් කරගෙන වාසය කළා. යම් ධර්මයක් රාම දැනගෙන හිටියා නම්, ඒ ධර්මය ඔබත් දන්නවා. යම් ධර්මයක් ඔබ දැනගෙන ඉන්නවා නම්, ඒ ධර්මය රාමයන් දැනගත්තා. ඒ නිසා රාම යම් බඳු නම් ඔබත් එබඳුමයි. ඔබ යම් බඳු නම් රාමත් එබඳුමයි. ඒ නිසා පින්වත් ආයුෂ්මතුනි, දැන් එන්න. ඔබ මේ පිරිස බලා හදාගන්න.” මේ විදිහට පින්වත් මහණෙනි, රාමපුත්‍ර උද්දක මා හා සමානව සබ්‍රහ්මචාරීව සිටියදී මාව ආචාර්ය තනතුරේ තැබුවා. මට උතුම් පුද පූජාවල් කළා. නමුත් පින්වත් මහණෙනි, මං හිතන්න පටන් ගත්තා. ‘මේ ධර්මය නම් අවබෝධයෙන් කලකිරීමට හේතුවෙන්නෙ නෑ. නොඇල්ම පිණිස හේතුවෙන්නෙ නෑ. දුක් නැතිවෙන්න හේතුවෙන්නෙ නෑ. කෙලෙස් සංසිඳීම පිණිස හේතුවෙන්නෙ නෑ. විශේෂ ඥානයට හේතුවෙන්නෙ නෑ. ආර්ය සත්‍යය අවබෝධය පිණිස හේතුවෙන්නෙ නෑ. නිවනට හේතුවෙන්නෙ නෑ. මේ ධර්මය හේතුවෙන්නෙ නේවසඤ්ඤානාසඤ්ඤායතන ලෝකයේ උපදින්න විතරයි’ කියල පින්වත් මහණෙනි, ඔය විදිහට ඒ ධර්මයේ මා සොයන දෙය නැතිබව තේරුම් අරගෙන, ඒ ධර්මය ගැන කලකිරිලා එතනින් නික්මිල ගියා.

#### 23. සෝ ඛෝ අහං භික්ඛවේ කිං කුසලගවේසී අනුත්තරං සන්තිවරපදං පරියේසමානෝ මගධේසු අනුපුබ්බේන චාරිකං චරමානෝ යේන උරුවේලා සේනානිගමෝ තදවසරිං. තත්ථද්දසං රමණීයං භූමිභාගං, පාසාදිකඤ්ච වනසණ්ඩං, නදිඤ්ච සන්දන්තිං සේතකං සුපතිත්ථං රමණීයං, සමන්තා ච ගෝචරගාමං. තස්ස මය්හං භික්ඛවේ ඒතදහෝසි: “රමණීයෝ වත භූමිභාගෝ පාසාදිකෝ ච වනසණ්ඩෝ, නදී ච සන්දති සේතකා සුපතිත්ථා රමණීයා, සමන්තා ච ගෝචරගාමෝ. අලං වතිදං කුලපුත්තස්ස පධානත්ථිකස්ස පධානායා”ති. සෝ ඛෝ අහං භික්ඛවේ තත්ථේව නිසීදිං “අලමිදං පධානායා”ති.

ඉතින් පින්වත් මහණෙනි, මං ආයෙමත් කුසල් කියන්නෙ මොනවද? කියල හොයන කෙනෙක් වුනා. ඒ අමා නිවන සොයා ගෙන යන කෙනෙක් වුනා. මං මගධ ජනපදයෙ ඇවිදගෙන ඇවිදගෙන ගියා. එහෙම යද්දි තමයි උරුවේලාවේ සේනානිගම නම් නියම්ගම හම්බ වුනේ. මං එහෙ නැවතුනා. ඒ භූමිය මං දැකපු රමණීය තැනක්. ඒ වන ගැබ ඇත්තෙන් ම ලස්සනයි. සුදු වැලි තලාව තියෙන රමණීය ගං ඉවුරු මැදින් නදිය ගලා බසිනවා. පිණ්ඩපාතෙ කරගන්න ගමත් ළඟින් ම තිබුනා. පින්වත් මහණෙනි, මට එතකොට මේ විදිහටයි හිතුනෙ ‘ඇත්තෙන් ම මේ පළාත රමණීයයි. මේ වන ගැබත් ලස්සනයි. සුදු වැලිතලා තියෙන ගං ඉවුරෙන් යුතු නදියත් ලස්සනට ගලනවා. පිණ්ඩපාතෙ කරගන්න ගමත් මේ ළඟමයි. ඇත්තෙන් ම වීරියෙන් භාවනා කරන පින්වතෙකුට මෙතන සුදුසු ම තැනක්’ කියලා. ඉතින් පින්වත් මහණෙනි, මං එහෙ නැවතුනා. භාවනා කරන්න මෙතන තමයි සුදුසු කියල හිතුනා. එතනම වාඩිවුනා.

#### 24. සෝ ඛෝ අහං භික්ඛවේ අත්තනා ජාතිධම්මෝ සමානෝ ජාතිධම්මේ ආදීනවං විදිත්වා අජාතං අනුත්තරං යෝගක්ඛේමං නිබ්බානං පරියේසමානෝ අජාතං අනුත්තරං යෝගක්ඛේමං නිබ්බානං අජ්ඣගමං. අත්තනා ජරාධම්මෝ සමානෝ ජරාධම්මේ ආදීනවං විදිත්වා අජරං අනුත්තරං යෝගක්ඛේමං නිබ්බානං පරියේසමානෝ අජරං අනුත්තරං යෝගක්ඛේමං නිබ්බානං අජ්ඣගමං. අත්තනා බ්‍යාධිධම්මෝ සමානෝ බ්‍යාධිධම්මේ ආදීනවං විදිත්වා අබ්‍යාධිං අනුත්තරං යෝගක්ඛේමං නිබ්බානං පරියේසමානෝ අබ්‍යාධිං අනුත්තරං යෝගක්ඛේමං නිබ්බානං අජ්ඣගමං. අත්තනා මරණධම්මෝ සමානෝ මරණධම්මේ ආදීනවං විදිත්වා අමතං අනුත්තරං යෝගක්ඛේමං නිබ්බානං පරියේසමානෝ අමතං අනුත්තරං යෝගක්ඛේමං නිබ්බානං අජ්ඣගමං. අත්තනා සෝකධම්මෝ සමානෝ සෝකධම්මේ ආදීනවං විදිත්වා අසෝකං අනුත්තරං යෝගක්ඛේමං නිබ්බානං පරියේසමානෝ අසෝකං අනුත්තරං යෝගක්ඛේමං නිබ්බානං අජ්ඣගමං. අත්තනා සංකිලේසධම්මෝ සමානෝ සංකිලේසධම්මේ ආදීනවං විදිත්වා අසංකිලිට්ඨං අනුත්තරං යෝගක්ඛේමං නිබ්බානං පරියේසමානෝ අසංකිලිට්ඨං අනුත්තරං යෝගක්ඛේමං නිබ්බානං අජ්ඣගමං. ඤාණඤ්ච පන මේ දස්සනං උදපාදි: ‘අකුප්පා මේ විමුත්ති. අයමන්තිමා ජාති. නත්ථිදානි පුනබ්භවෝ’ති.

පින්වත් මහණෙනි, මමත් ඉපදෙන ස්වභාවයෙන් ඉඳගෙන, ඉපදෙන ස්වභාවයට අයිති දේ ගැන ආදීනව තේරුම් අරගෙන, ඉපදීම නැති අනුත්තර වූ දුකෙන් නිදහස් වීම වූ නිවන සොයාගෙන ගියා. දැන් මම ඉපදීම රහිත වූ, අනුත්තර වූ, දුකින් නිදහස් වීම නම් වූ ඒ අමා නිවන අවබෝධ කරගත්තා. ඒ මම තමාත් ජරාවට පත්වන ස්වභාවයෙන් ඉඳගෙන ජරාවට පත්වන දේවල් ගැන ආදීනව අවබෝධ කරල, ජරා රහිත වූ, අනුත්තර වූ, දුකෙන් නිදහස් වීම නම් වූ ඒ අමා නිවන සොයාගෙන ගියා. ඉතින් මම ජරා රහිත වූ, අනුත්තර වූ, දුකින් නිදහස් වීම නම් වූ ඒ අමා නිවන අවබෝධ කළා. ඒ මම රෝගී වන ස්වභාවයෙන් ඉඳගෙන රෝගී වන දේවල්වල ආදීනව අවබෝධ කරල, රෝග රහිත වූ, අනුත්තර වූ, දුකින් නිදහස් වීම නම් වූ ඒ අමා නිවන සොයාගෙන ගියා. ඉතින් මම රෝග රහිත වූ, අනුත්තර වූ, දුකින් නිදහස් වීම නම් වූ ඒ අමා නිවන අවබෝධ කළා. ඒ මම මැරෙන ස්වභාවයෙන් ඉඳගෙන මරණයට අයිති දේ ගැන ආදීනව අවබෝධ කරල, මරණ රහිත වූ, අනුත්තර වූ, දුකින් නිදහස් වීම නම් වූ ඒ අමා නිවන සොයාගෙන ගියා. ඉතින් මම මරණ රහිත වූ, අනුත්තර වූ, දුකින් නිදහස් වීම නම් වූ ඒ අමා නිවන අවබෝධ කළා. ඒ මම ශෝක වන ස්වභාවයෙන් ඉඳගෙන ශෝක වන දේවල් ගැන ආදීනව අවබෝධ කරල, ශෝක රහිත වූ, අනුත්තර වූ, දුකින් නිදහස් වීම නම් වූ ඒ අමා නිවන සොයාගෙන ගියා. ඉතින් මම ශෝක රහිත වූ, අනුත්තර වූ, දුකින් නිදහස් වීම නම් වූ ඒ අමා නිවන අවබෝධ කළා. ඒ මම කෙලෙසෙන ස්වභාවයෙන් ඉඳගෙන කෙලෙසී යන දේවල් ගැන ආදීනව අවබෝධ කරල, නිකෙලෙස් වූ, අනුත්තර වූ, දුකෙන් නිදහස් වීම නම් වූ ඒ අමා නිවන සොයාගෙන ගියා. ඉතින් මම නිකෙලෙස් වූ අනුත්තර වූ දුකෙන් නිදහස් වීම නම් වූ ඒ අමා නිවන අවබෝධ කළා. පින්වත් මහණෙනි, ‘මගේ චිත්ත විමුක්තිය වෙනස් වෙන්නෙ නෑ. මේ මගේ අන්තිම උපත. දැන් ආයෙමත් පුනර්භවයක් නැහැ’ කියල මා තුළ ඤාණ දර්ශනය ඇතිවුනා.

#### 25. තස්ස මය්හං භික්ඛවේ ඒතදහෝසි: අධිගතෝ ඛෝ ම්‍යායං ධම්මෝ ගම්භීරෝ දුද්දසෝ දුරනුබෝධෝ සන්තෝ පණීතෝ අතක්කාවචරෝ නිපුණෝ පණ්ඩිතවේදනීයෝ. ආලයරාමා ඛෝ පනායං පජා ආලයරතා ආලයසම්මුදිතා. ආලයරාමාය ඛෝ පන පජාය ආලයරතාය ආලයසම්මුදිතාය දුද්දසං ඉදං ඨානං යදිදං ඉදප්පච්චයතාපටිච්චසමුප්පාදෝ. ඉදම්පි ඛෝ ඨානං දුද්දසං යදිදං සබ්බසංඛාරසමථෝ සබ්බූපධිපටිනිස්සග්ගෝ තණ්හක්ඛයෝ විරාගෝ නිරෝධෝ නිබ්බානං. අහඤ්චේව ඛෝ පන ධම්මං දේසෙය්‍යං පරේ ච මේ න ආජානෙය්‍යුං, සෝ මමස්ස කිලමථෝ, සා මමස්ස විහේසාති. අපිස්සු මං භික්ඛවේ ඉමා අනච්ඡරියා ගාථා පටිභංසු පුබ්බේ අස්සුතපුබ්බා:

පින්වත් මහණෙනි, ඒ ගැන මට මෙන්න මේ විදිහට හිතුනා. ‘මං අවබෝධ කරපු මේ ධර්මය හරි ම ගැඹුරුයි. දකින එක ලේසි නෑ. අවබෝධ කරන එක ලේසි නෑ. හරි ශාන්තයි. හරි ප්‍රණීතයි. තර්ක කරල තේරුම් ගන්න අමාරුයි. හරිම සියුම්. බුද්ධිමතුන්ට අවබෝධ කරගන්න පුළුවනි. නමුත් මේ ලෝක සත්වයා ආශාව තුළ ඉන්නෙ. ආශාවට ඇලිල ඉන්නෙ. ආශාවෙන් සතුටු වෙවී ඉන්නෙ. ඉතින් ආශාව තුළ ඉන්න, ආශාවට ඇලිල ඉන්න, ආශාවෙන් සතුටු වෙවී ඉන්න මේ ලෝක සත්වයාට නම් හේතුඵල ධර්මය වන පටිච්චසමුප්පාද ධර්මය අවබෝධ කිරීම ලේසි දෙයක් නොවෙයි. ඒ වගේම මේ සියලු සංස්කාරයන් සංසිඳවන, සියලු කෙලෙස් දුරු කරන, තණ්හාව ක්ෂය කරන, තණ්හාවේ නොඇලෙන, තණ්හාව නැති කරන ඒ අමා නිවන අවබෝධ කිරීම නම් ලේසි දෙයක් නොවෙයි. ඉතින් මම මේ ධර්මය දේශනා කරන්න පටන් ගත්තොත් අනිත් අය අවබෝධ කරන්නෙත් නැත්නම් මට ඒක මහන්සියක් විතරයි. මට ඒක වෙහෙසක් විතරයි කියලා. එතකොට ම පින්වත් මහණෙනි, මං කවදාවත් ම අහල නැති මේ අසිරිමත් ගාථාවන් මට වැටහුනා.

#### කිච්ඡේන මේ අධිගතං හලං දානි පකාසිතුං,
රාගදෝසපරේතේහි නායං ධම්මෝ සුසම්බුධෝ.
පටිසෝතගාමිං නිපුණං ගම්භීරං දුද්දසං අණුං
රාගරත්තා න දක්ඛින්ති තමොක්ඛන්ධේන ආවටාති.

“ගොඩාක් මහන්සි වෙලයි මං මේ ධර්මය අවබෝධ කළේ. මේ ධර්මය අනුන්ට කීමෙන් ප්‍රයෝජන වෙන එකක් නෑ. රාග, ද්වේෂවලින් පෙළෙන ඒ ජනතාව මේ ධර්මය අවබෝධ කරනවා කියන එක ලේසි දෙයක් නොවෙයි.

මේ ධර්මය උඩුගම් බලා යන එකක්. සියුම් එකක්. ගැඹුරු එකක්. දැකීමට දුෂ්කර එකක්. ඉතා සියුම් එකක්. අවිද්‍යා අන්ධකාරයෙන් වැසුණු, රාගයෙන් ඇලුණු මේ සත්වයෝ මේ ධර්මය අවබෝධ කරන්නෙ නෑ.”

#### 26. ඉතිහ මේ භික්ඛවේ පටිසඤ්චික්ඛතෝ අප්පොස්සුක්කතාය චිත්තං නමති, නෝ ධම්මදේසනාය. අථ ඛෝ භික්ඛවේ බ්‍රහ්මුනෝ සහම්පතිස්ස මම චේතසා චේතෝපරිවිතක්කමඤ්ඤාය ඒතදහෝසි: නස්සති වත භෝ ලෝකෝ විනස්සති වත භෝ ලෝකෝ යත්‍ර හි නාම තථාගතස්ස අරහතෝ සම්මාසම්බුද්ධස්ස අප්පොස්සුක්කතාය චිත්තං නමති, නෝ ධම්මදේසනායාති. අථ ඛෝ භික්ඛවේ බ්‍රහ්මා සහම්පති සෙය්‍යථාපි නාම බලවා පුරිසෝ සමිඤ්ජිතං වා බාහං පසාරෙය්‍ය, පසාරිතං වා බාහං සමිඤ්ජෙය්‍ය, ඒවමේවං බ්‍රහ්මලෝකේ අන්තරහිතෝ මම පුරතෝ පාතුරහෝසි.

පින්වත් මහණෙනි, ඔය විදිහට මං නුවණ මෙහෙයවන කොට උත්සාහ අඩු පැත්තට ම යි හිත නැමෙන්නෙ. ධර්ම දේශනාවට හිත නැමෙන්නෙ නෑ. එතකොට පින්වත් මහණෙනි, සහම්පතී මහාබ්‍රහ්මයාට ඔහුගේ සිතින් මං හිතපු දේ දැකගන්න ලැබුනා. එතකොට ඔහුට මෙහෙම හිතුනා. “අයියෝ පින්වත්නි, ලෝක සත්වයා නැසිල යාවි! අයියෝ පින්වත්නි, ලෝක සත්වයා වැනසිලා යාවි! මේ ලෝකයේ පහළ වුණු තථාගත වූ අරහත් වූ සම්මා සම්බුදුරජාණන් වහන්සේගේ සිත අල්ප උත්සාහයට නැමිල ගියා. ධර්ම දේශනාවට නැමෙන්නෙ නෑ” කියලා. ඉතින් පින්වත් මහණෙනි, ඒ සහම්පතී බ්‍රහ්මයා ශක්තිමත් මනුස්සයෙක් හකුලපු අතක් දිගහරිනවා වගේ, දිග ඇරපු අතක් හකුලනවා වගේ බඹලොවින් අතුරුදහන් වෙලා මං ඉදිරියේ පහළ වුනා.

#### 27. අථ ඛෝ භික්ඛවේ බ්‍රහ්මා සහම්පති ඒකංසං උත්තරාසංගං කරිත්වා යේනාහං තේනඤ්ජලිං පණාමෙත්වා මං ඒතදවෝච: “දේසේතු භන්තේ භගවා ධම්මං. දේසේතු සුගතෝ ධම්මං. සන්ති සත්තා අප්පරජක්ඛජාතිකා, අස්සවනතා ධම්මස්ස පරිහායන්ති. භවිස්සන්ති ධම්මස්ස අඤ්ඤාතාරෝ”ති. ඉදමවෝච භික්ඛවේ බ්‍රහ්මා සහම්පති. ඉදං වත්වා අථාපරං ඒතදවෝච:

පින්වත් මහණෙනි, ඒ සහම්පතී මහාබ්‍රහ්මයා උතුරු සළුව ඒකාංශ කොට පොරවාගෙන වන්දනා කරගෙන මට මෙහෙම කිව්වා. “ස්වාමීනි භාග්‍යවතුන් වහන්ස, දහම් දෙසන සේක්වා! ස්වාමීනී, සුගතයන් වහන්ස, දහම් දෙසන සේක්වා! මේ ලෝකයේ කෙලෙස් අඩු සත්වයන් ඉන්නවා. ධර්මය අසන්න නොලැබුනොත් ඒ අය පිරිහිලා යාවි. ධර්මය අසන්න ලැබුනොත් අවබෝධ කරාවි” කියලා.

පින්වත් මහණෙනි, සහම්පතී බ්‍රහ්මයා ඔය විදිහට කියලා, ආයෙමත් මේ ගාථාවනුත් කිව්වා.

#### “පාතුරහෝසි මගධේසු පුබ්බේ,
ධම්මෝ අසුද්ධෝ සමලේහි චින්තිතෝ.
අවාපුරේතං අමතස්ස ද්වාරං,
සුණන්තු ධම්මං විමලේනානුබුද්ධං.

“ඉස්සර මගධ ජනපදයේ කෙලෙස් සහිත උදවිය විසින් හිතපු අපිරිසිදු ධර්මයක් පහළ වෙලා තිබුනෙ. දැන් මේ අමා නිවන් දොරටුව විවෘත කරන සේක්වා! නිර්මල ප්‍රඥා ඇති බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ධර්මය නුවණැත්තෝ අසත්වා!

#### සේලේ යථා පබ්බතමුද්ධනිට්ඨිතෝ,
යථාපි පස්සේ ජනතං සමන්තතෝ;
තථූපමං ධම්මමයං සුමේධ,
පාසාදමාරුය්හ සමන්තචක්ඛු;

ගල් පර්වතයක් මුදුනට නැගගත්තු කෙනෙක් හාත්පස සිටින ජනතාව දිහා බලනවා වගේ මහා ප්‍රාඥ වූ හාත්පස දකින නුවණැස ඇත්තා වූ බුදුරජාණන් වහන්ස! සද්ධර්මයෙන් කරන ලද ප්‍රාසාදයට නැගලා,

#### සෝකාවතිණ්ණං ජනතමපේතසෝකෝ,
අවෙක්ඛස්සු ජාතිජරාභිභූතං

ශෝක රහිත සිතින්, ඉපදීම්වලින් ජරාවලින් පෙළෙන ශෝකයෙහි ගිලුණු ජනතාව දෙස බලන සේක්වා!

#### උට්ඨේහි වීර විජිතසංගාම සත්ථවාහ අනණ විචර ලෝකේ,
දේසස්සු භගවා ධම්මං අඤ්ඤාතාරෝ භවිස්සන්තී”ති.

මාර යුද්ධය ජයගත් මහා වීරයන් වහන්ස, නැගී සිටින සේක්වා! උතුම් ගැල්කරුවාණන් වහන්ස, ණය නැති උතුමාණන් වහන්ස, ලොව පුරා සැරිසරන සේක්වා! භාග්‍යවතුන් වහන්ස, සදහම් දෙසන සේක්වා! අවබෝධය කරන අය ඇතිවෙනවා ම යි.”

#### 28. අථ ඛ්වාහං භික්ඛවේ බ්‍රහ්මුනෝ ච අජ්ඣසේනං විදිත්වා සත්තේසු ච කාරුඤ්ඤතං පටිච්ච බුද්ධචක්ඛුනා ලෝකං වෝලෝකේසිං. අද්දසං ඛෝ අහං භික්ඛවේ බුද්ධචක්ඛුනා ලෝකං වෝලෝකෙන්තෝ සත්තේ අප්පරජක්ඛේ මහාරජක්ඛේ, තික්ඛින්ද්‍රියේ මුදින්ද්‍රියේ, ස්වාකාරේ ද්වාකාරේ සුවිඤ්ඤාපයේ (දුවිඤ්ඤාපයේ), අප්පේකච්චේ පරලෝකවජ්ජභයදස්සාවිනේ විහරන්තේ, (අප්පේකච්චේ න පරලෝකවජ්ජභයදස්සාවිනේ විහරන්තේ).

පින්වත් මහණෙනි, ඒ මහා බ්‍රහ්මයාගේ අදහස මට අවබෝධ වුනා. සත්වයන් කෙරෙහි කරුණාවක් ම ඇතිවුනා. බුදු ඇසින් මං ලෝකය දිහා බැලුවා. පින්වත් මහණෙනි, මං බුදු ඇසින් ලෝකය දිහා බලන කොට මං ලෝක සත්වයන්ව දැක්කා. සමහරුන්ට කෙලෙස් අඩුයි. සමහරුන්ට කෙලෙස් ගොඩක් තියෙනවා. සමහරුන්ගෙ ශ්‍රද්ධාදී ඉන්ද්‍රියයන් හරි තියුණුයි. සමහරුන්ගේ ශ්‍රද්ධාදී ඉන්ද්‍රියයන් දියුණු මදි. සමහරුන්ගේ ස්වභාවය යහපත්. සමහරුන්ගේ ස්වභාවය අයහපත්. සමහරුන්ට ඉතා පහසුවෙන් අවබෝධ කරවන්න පුළුවනි. සමහරුන්ට අවබෝධ කරවන එක ලේසි නෑ. සමහරුන් තුළ පරලොවටත්, වැරදිවලටත් භය තියෙනවා. සමහරුන් පරලොවටත්, වැරදිවලටත් භය නෑ.

#### සෙය්‍යථාපි නාම උප්පලිනියං වා පදුමිනියං වා පුණ්ඩරීකිනියං වා අප්පේකච්චානි උප්පලානි වා පදුමානි වා පුණ්ඩරීකානි වා උදකේ ජාතානි උදකේ සංවද්ධානි උදකානුග්ගතානි අන්තෝනිමුග්ගපෝසීනි, අප්පේකච්චානි උප්පලානි වා පදුමානි වා පුණ්ඩරීකානි වා උදකේ ජාතානි උදකේ සංවද්ධානි සමෝදකං ඨිතානි, අප්පේකච්චානි උප්පලානි වා පදුමානි වා පුණ්ඩරීකානි වා උදකේ ජාතානි උදකේ සංවද්ධානි උදකං අච්චුග්ගම්ම තිට්ඨන්ති අනුපලිත්තානි උදකේන. ඒවමේව ඛෝ අහං භික්ඛවේ බුද්ධචක්ඛුනා ලෝකං වෝලෝකෙන්තෝ අද්දසං සත්තේ අප්පරජක්ඛේ මහාරජක්ඛේ, තික්ඛින්ද්‍රියේ මුදින්ද්‍රියේ, ස්වාකාරේ (ද්වාකාරේ), සුවිඤ්ඤාපයේ (දුවිඤ්ඤාපයේ), අප්පේකච්චේ පරලෝකවජ්ජභයදස්සාවිනේ විහරන්තේ, (අප්පේකච්චේ න පරලෝකවජ්ජභයදස්සාවිනේ විහරන්තේ). අථ ඛ්වාහං භික්ඛවේ බ්‍රහ්මානං සහම්පතිං ගාථාය පච්චභාසිං:

පින්වත් මහණෙනි, මේ ලෝක සත්වයා ගේ ස්වභාවය මහනෙල් විලක් වගෙයි. නෙළුම් විලක් වගෙයි. සුදු නෙළුම් විලක් වගෙයි. ඒ විල්වල වතුරෙ හැදෙන සමහර මහනෙල්, නෙළුම්, සුදු නෙළුම් තියෙනවා. ඒවා තවම මෝරගෙන එනවා. තවම වතුර ඇතුළෙ වැඩෙනවා. ඒ වගේම සමහර මහනෙල්, නෙළුම්, සුදු නෙළුම් තියෙනවා. වතුරෙ හැදිලා, වතුරෙ වැඩිලා, වතුරෙ ම ගෑවි ගෑවි තියෙනවා. ඒ වගේම සමහර මහනෙල්, නෙළුම්, සුදු නෙළුම් තියෙනවා. ඒවා වතුරෙ ම හැදිලා, වතුරෙ ම වැඩිලා, වතුරෙන් උඩට ඇවිල්ලා වතුරෙ නොගෑවී තියෙනවා. පින්වත් මහණෙනි, ඔන්න ඔය විදිහටයි මං මේ ලෝක සත්වයා දිහා බුදු ඇසින් බැලුවෙ. බලන කොට මං ලෝක සත්වයන්ගේ ස්වභාවය අඳුනගත්තා. සමහරු ඉන්නවා කෙලෙස් අඩුයි. සමහරුන්ට කෙලෙස් ගොඩක් තියෙනවා. සමහරුන්ගේ ශ්‍රද්ධාදී ඉන්ද්‍රියයන් තියුණුයි. සමහරුන්ගේ ශ්‍රද්ධාදී ඉන්ද්‍රියයන් දියුණු මදි. සමහරුන් යහපත්. සමහරු අයහපත්. සමහරුන්ට පහසුවෙන් අවබෝධ කරවන්න පුළුවනි. සමහරුන්ට අවබෝධ කරවන එක ලේසි නෑ. සමහරු පරලොවටත්, වැරදිවලටත් භයයි. සමහරුන් පරලොවටත්, වැරදිවලටත් භය නෑ. ඉතින් පින්වත් මහණෙනි, එතකොට මම සහම්පතී බ්‍රහ්මයාට ගාථාවකින් පිළිතුරු දුන්නා.

#### අපාරුතා තේසං අමතස්ස ද්වාරා
යේ සෝතවන්තෝ පමුඤ්චන්තු සද්ධං.
විහිංසසඤ්ඤී පගුණං න භාසිං,
ධම්මං පණීතං මනුජේසු බ්‍රහ්මේති.

“ලොවේ බුද්ධිමතුන් හට අමා නිවනේ ද්වාරය ඔන්න මං විවෘත කළා. සදහම් අසනු කැමැත්තෝ ශ්‍රද්ධාවට පැමිණෙත්වා! පින්වත් බ්‍රහ්මය, මං මේ ප්‍රණීත වූ ධර්මය, මට මැනවින් ප්‍රගුණ වූ ධර්මය මිනිසුන්ට මෙතෙක් ප්‍රකාශ නො කළේ එය වෙහෙසක් ය යන අදහස නිසයි.”

#### 29. අථ ඛෝ භික්ඛවේ බ්‍රහ්මා සහම්පති ‘කතාවකාසෝ ඛොම්හි භගවතා ධම්මදේසනායා’ති මං අභිවාදෙත්වා පදක්ඛිණං කත්වා තත්ථේවන්තරධායි.

පින්වත් මහණෙනි, එතකොට සහම්පතී බ්‍රහ්මයා “භාග්‍යවතුන් වහන්සේ ධර්මය දේශනා කරන්න ඉඩ ප්‍රස්ථා ඇති කළ සේක” කියල මට වන්දනා කරල පැදකුණු කරල එතනම නොපෙනී ගියා.

#### 30. තස්ස මය්හං භික්ඛවේ ඒතදහෝසි: කස්ස නු ඛෝ අහං පඨමං ධම්මං දේසෙය්‍යං, කෝ ඉමං ධම්මං ඛිප්පමේව ආජානිස්සතීති? තස්ස මය්හං භික්ඛවේ ඒතදහෝසි: ‘අයං ඛෝ ආළාරෝ කාලාමෝ පණ්ඩිතෝ බ්‍යත්තෝ මේධාවී, දීඝරත්තං අප්පරජක්ඛජාතිකෝ. යංනූනාහං ආළාරස්ස කාලාමස්ස පඨමං ධම්මං දේසෙය්‍යං, සෝ ඉමං ධම්මං ඛිප්පමේව ආජානිස්සතී’ති. අථ ඛෝ මං භික්ඛවේ දේවතා උපසංකමිත්වා ඒතදවෝච: ‘සත්තාහකාලකතෝ භන්තේ ආළාරෝ කාලාමෝ’ති. ඤාණඤ්ච පන මේ දස්සනං උදපාදි: ‘සත්තාහකාලකතෝ ආළාරෝ කාලාමෝ’ති. තස්ස මය්හං භික්ඛවේ ඒතදහෝසි: ‘මහාජානියෝ ඛෝ ආළාරෝ කාලාමෝ. සචේ හි සෝ ඉමං ධම්මං සුණෙය්‍ය ඛිප්පමේව ආජානෙය්‍යා’ති.

පින්වත් මහණෙනි, එතකොට මං මෙහෙම හිතුවා. ‘කාටද මං ඉස්සෙල්ල ම ධර්මය දේශනා කරන්නෙ, කවුද මේ ධර්මය ඉක්මනින් ම අවබෝධ කරන්නෙ?’ කියලා. පින්වත් මහණෙනි, ඒ වෙලාවෙ මට මෙහෙම හිතුනා. ‘මේ ආළාර කාලාම බුද්ධිමත්. ව්‍යක්තයි. ප්‍රඥාවන්තයි. බොහෝ කලක් කෙලෙස් අඩුවෙන් හිටපු කෙනෙක්. මං ආළාර කාලාමට තමයි ඉස්සෙල්ලා ම ධර්මය දේශනා කරන්නෙ. එතකොට ඔහු මේ ධර්මය ඉක්මනින් ම අවබෝධ කරගනීවි කියලා. පින්වත් මහණෙනි, ඒ මොහොතේ දෙවිවරු මා ළඟට ඇවිත් මෙහෙම කිව්වා. “ස්වාමීනී, හත් දවසකට කලින් ආළාර කාලාම මරණයට පත්වුනා” කියලා. හත් දවසකට කලින් ආළාර කාලාම මරණයට පත්වුණු බවට මටත් අවබෝධ ඥානයක් ඇතිවුනා. පින්වත් මහණෙනි, එතකොට මට ඔහු ගැන මෙහෙම හිතුනා. ‘අනේ! ආළාර කාලාම මහා අවාසනාවන්ත කෙනෙක්. ඇත්තෙන් ම ඔහු මේ ධර්මය ඇහුවා නම් වහා ම අවබෝධ කරගන්නවා.’

#### 31. තස්ස මය්හං භික්ඛවේ ඒතදහෝසි: කස්ස නු ඛෝ අහං පඨමං ධම්මං දේසෙය්‍යං, කෝ ඉමං ධම්මං ඛිප්පමේව ආජානිස්සතීති? තස්ස මය්හං භික්ඛවේ ඒතදහෝසි: ‘අයං ඛෝ උදකෝ රාමපුත්තෝ පණ්ඩිතෝ බ්‍යත්තෝ මේධාවී, දීඝරත්තං අප්පරජක්ඛජාතිකෝ. යංනූනාහං උදකස්ස රාමපුත්තස්ස පඨමං ධම්මං දේසෙය්‍යං, සෝ ඉමං ධම්මං ඛිප්පමේව ආජානිස්සතී’ති. අථ ඛෝ මං භික්ඛවේ දේවතා උපසංකමිත්වා ඒතදවෝච: ‘අභිදෝසකාලකතෝ භන්තේ උදකෝ රාමපුත්තෝ’ති. ඤාණඤ්ච පන මේ දස්සනං උදපාදි: ‘අභිදෝසකාලකතෝ උදකෝ රාමපුත්තෝ’ති. තස්ස මය්හං භික්ඛවේ ඒතදහෝසි: ‘මහාජානියෝ ඛෝ උදකෝ රාමපුත්තෝ. සචේ හි සෝ ඉමං ධම්මං සුණෙය්‍ය ඛිප්පමේව ආජානෙය්‍යා’ති.

පින්වත් මහණෙනි, එතකොට මට මෙහෙම හිතුනා. ‘දැන් කාටද මම ඉස්සෙල්ලාම ධර්මය දේශනා කරන්නෙ, කවුද මේ ධර්මය ඉක්මනින් ම අවබෝධ කරන්නේ?’ පින්වත් මහණෙනි, එතකොට මට මෙහෙම හිතුනා. ‘මේ රාමපුත්‍ර උද්දක බුද්ධිමත්. ව්‍යක්තයි. ප්‍රඥාවන්තයි. බොහෝ කාලයක් කෙලෙස් අඩුවෙන් හිටපු කෙනෙක්. මං රාමපුත්‍ර උද්දකට තමයි ඉස්සෙල්ලා ම ධර්මය දේශනා කරන්නෙ. එතකොට ඔහු වහාම මේ ධර්මය අවබෝධ කරගනීවි.’ පින්වත් මහණෙනි, ඒ මොහොතේ දෙවිවරු මා ළඟට ඇවිත් මෙහෙම කිව්වා. “ස්වාමීනී, ඊයේ රෑ රාමපුත්‍ර උද්දක මරණයට පත්වුනා” කියල. පින්වත් මහණෙනි, ඊයේ රෑ රාමපුත්‍ර උද්දක මියගිය බව මටත් අවබෝධ වුනා. මට ඔහු ගැන මෙහෙමයි හිතුනේ. ‘අනේ! රාමපුත්‍ර උද්දක මහා අවාසනාවන්තයෙක්. ඇත්තෙන් ම ඔහු මේ ධර්මය ඇහුවා නම් වහාම අවබෝධ කරගන්නවා කියල.

#### 32. තස්ස මය්හං භික්ඛවේ ඒතදහෝසි: කස්ස නු ඛෝ අහං පඨමං ධම්මං දේසෙය්‍යං, කෝ ඉමං ධම්මං ඛිප්පමේව ආජානිස්සතීති? තස්ස මය්හං භික්ඛවේ ඒතදහෝසි: “බහුකාරා ඛෝ මේ පඤ්චවග්ගියා භික්ඛූ යේ මං පධානපහිතත්තං උපට්ඨහිංසු. යංනූනාහං පඤ්චවග්ගියානං භික්ඛූනං පඨමං ධම්මං දේසෙය්‍ය”න්ති. තස්ස මය්හං භික්ඛවේ ඒතදහෝසි: කහං නු ඛෝ ඒතරහි පඤ්චවග්ගියා භික්ඛූ විහරන්තීති. අද්දසං ඛෝ අහං භික්ඛවේ දිබ්බේන චක්ඛුනා විසුද්ධේන අතික්කන්තමානුසකේන පඤ්චවග්ගියේ භික්ඛූ බාරාණසියං විහරන්තේ ඉසිපතනේ මිගදායේ.

පින්වත් මහණෙනි, ඊට පස්සෙ මං මෙහෙම හිතුවා. ‘දැන් කාටද මම ඉස්සෙල්ලාම ධර්මය දේශනා කරන්නෙ? කවුද මේ ධර්මය ඉක්මනින් ම අවබෝධ කරන්නෙ?’ පින්වත් මහණෙනි, එතකොට මට මෙහෙම හිතුනා. ‘මේ පස්වග භික්ෂූන් වහන්සේලා මට ගොඩාක් උපකාර කරල තියෙනවා. මං මහත් වෙහෙසක් ගෙන භාවනා කරද්දි මට උපස්ථාන කරල තියෙනවා. එහෙම නම් මං පස්වග භික්ෂූන්ට තමයි ඉස්සෙල්ලාම ධර්මය දේශනා කරන්නෙ.’ එතකොට මං මෙහෙම හිතුවා. ‘මේ දවස්වල ඒ පස්වග භික්ෂූන් වහන්සේලා කොහෙද ඉන්නෙ?’ පින්වත් මහණෙනි, ඉතින් මම මිනිසුන්ගේ දර්ශන පථය ඉක්මවා ගිය පිරිසිදු දිවැසින් දැක්කා ඒ පස්වග භික්ෂූන් වහන්සේලා ඉන්නේ බරණැස මිගදාය නම් වූ ඉසිපතනයේ කියලා.

#### 33. අථ ඛ්වාහං භික්ඛවේ උරුවේලායං යථාභිරන්තං විහරිත්වා යේන බාරාණසී තේන චාරිකං පක්කමිං. අද්දසා ඛෝ මං භික්ඛවේ උපකෝ ආජීවකෝ අන්තරා ච ගයං අන්තරා ච බෝධිං අද්ධානමග්ගප්පටිපන්නං. දිස්වාන මං ඒතදවෝච: විප්පසන්නානි ඛෝ තේ ආවුසෝ ඉන්ද්‍රියානි, පරිසුද්ධෝ ඡවිවණ්ණෝ පරියෝදාතෝ. කංසි ත්වං ආවුසෝ උද්දිස්ස පබ්බජිතෝ? කෝ වා තේ සත්ථා? කස්ස වා ත්වං ධම්මං රෝචේසීති? ඒවං වුත්තේ අහං භික්ඛවේ උපකං ආජීවකං ගාථාහි අජ්ඣභාසිං:

පින්වත් මහණෙනි, මං උරුවෙල් ජනපදයෙ කැමති තාක් කල් ඉඳල බරණැස බලා පිටත් වුණා. පින්වත් මහණෙනි, උපක කියන තාපසයෙක් මාව දැක්කා. මං ඒ වෙලාවෙ හිටියෙ ගයාවටත් බෝධියටත් අතර. ඉතින් මාව දැකල ඔහු මෙහෙම කිව්වා. “ප්‍රිය ආයුෂ්මතුන් වහන්ස, ඔබේ මූණ කට හරිම ප්‍රසන්නයි. ඔබේ හමේ පාටත් පිරිසිදුයි. බබලනවා. ඇත්තෙන්ම ඔබ කවුරුන් උදෙසා ද මහණ වුණේ? ඔබේ ශාස්තෘන් වහන්සේ කවුද? ඔබ කැමති කාගේ ධර්මයට ද?” කියල. එතකොට පින්වත් මහණෙනි, මං ඒ උපක තවුසාට ගාථාවලින් කියල දුන්නා.

#### සබ්බාභිභූ සබ්බවිදූහමස්මි
සබ්බේසු ධම්මේසු අනූපලිත්තෝ,
සබ්බඤ්ජහෝ තණ්හක්ඛයේ විමුත්තෝ,
සයං අභිඤ්ඤාය කමුද්දිසෙය්‍යං?

“මම සියලු අකුසල් මැඬලූ කෙනෙක්. මම සියලු දෙයම අවබෝධ කරපු කෙනෙක්. මම හැමදේකට ම නොඇලුන කෙනෙක්. හැම කෙලෙස් ම අත්හැරපු කෙනෙක්. තණ්හාව ක්ෂය කරල විමුක්තියට පත්වෙච්ච කෙනෙක්. මා තුළ ඇතිවුන අවබෝධ ඥානයෙන් මේ සියල්ල දැනගත් මං කවර ගුරුවරයෙක් නම් සොයන්නද?

#### න මේ ආචරියෝ අත්ථි සදිසෝ මේ න විජ්ජති,
සදේවකස්මිං ලෝකස්මිං නත්ථි මේ පටිපුග්ගලෝ.

මට ගුරුවරයෙක් නෑ. මට සමාන කෙනෙකුත් නෑ. මේ දෙවියන් සහිත ලෝකයේ මට සමාන කෙනෙක් සොයාගන්නත් නෑ.

#### අහං හි අරහා ලෝකේ අහං සත්ථා අනුත්තරෝ,
ඒකොම්හි සම්මාසම්බුද්ධෝ සීතිභූතොස්මි නිබ්බුතෝ.

මම අරහත්වයට පත් වූ කෙනෙක්. මම තමයි ලෝකයේ අනුත්තර වූ ශාස්තෘන් වහන්සේ. එකම සම්මා සම්බුදුවරයාණන් මම ම යි. මම සිහිල් වෙලා නිවිල ගිය කෙනෙක්.

#### ධම්මචක්කං පවත්තේතුං ගච්ඡාමි කාසිනං පුරං,
අන්ධභූතස්මිං ලෝකස්මිං ආහඤ්ඡං අමතදුන්දුභින්ති.

මම මේ කසී රටේ බරණැස් නුවරට ධර්ම චක්‍රය පවත්වන්න යන ගමන්. අවිද්‍යාවෙන් අන්ධ වූ ලෝකය තුළ අමා බෙරය ගසන්න යන ගමන්.”

34.

#### ‘යථා ඛෝ ත්වං ආවුසෝ පටිජානාසි අනන්තජිනෝ’ති?

“ප්‍රිය ආයුෂ්මතුනි, එතකොට ඔබ ඔය කියන්නෙ ‘අනත්ත ජින’ කෙනෙක් ගැනද?”

#### “මාදිසා වේ ජිනා හොන්ති යේ පත්තා ආසවක්ඛයං,
ජිතා මේ පාපකා ධම්මා තස්මාහං උපකා ජිනෝ”ති.

“ඔව්. ආශ්‍රවයන් ක්ෂය කරල අමා නිවනට පත්වෙච්ච මං වගේ අයට තමයි ‘ජින’ කියල කියන්නෙ. මං පාපී දේවල් ජයගත්තා. ඒ නිසා පින්වත් උපක මම තමයි ‘ජින’ කියන්නෙ.”

#### ඒවං වුත්තේ භික්ඛවේ උපකෝ ආජීවකෝ ‘හුවෙය්‍යපාවුසෝ’ති වත්වා සීසං ඕකම්පෙත්වා උම්මග්ගං ගහෙත්වා පක්කාමි.

පින්වත් මහණෙනි, මං මෙහෙම කිව්වා ම උපක තවුසා, “ප්‍රිය ආයුෂ්මතුනි, එහෙම වෙන්නත් පුළුවන් තමයි” කියල ඔළුවත් හොලවල වෙන මගකින් යන්න ගියා.

#### 35. අථ ඛ්වාහං භික්ඛවේ අනුපුබ්බේන චාරිකං චරමානෝ යේන බාරාණසී ඉසිපතනං මිගදායෝ යේන පඤ්චවග්ගියා භික්ඛූ තේනුපසංකමිං. අද්දසාසුං ඛෝ මං භික්ඛවේ පඤ්චවග්ගියා භික්ඛූ දූරතෝව ආගච්ඡන්තං. දිස්වාන අඤ්ඤමඤ්ඤා සණ්ඨපේසුං:“අයං ඛෝ ආවුසෝ සමණෝ ගෝතමෝ ආගච්ඡති බාහුලිකෝ පධානවිබ්භන්තෝ ආවත්තෝ බාහුල්ලාය. සෝ නේව අභිවාදේතබ්බෝ, න පච්චුට්ඨාතබ්බෝ. නාස්ස පත්තචීවරං පටිග්ගහේතබ්බං. අපි ච ඛෝ ආසනං ඨපේතබ්බං සචේ ආකංඛිස්සති නිසීදිස්සතී”ති. යථා යථා ඛෝ අහං භික්ඛවේ උපසංකමාමි, තථා තථා පඤ්චවග්ගියා භික්ඛූ නාසක්ඛිංසු සකාය කතිකාය සණ්ඨාතුං. අප්පේකච්චේ මං පච්චුග්ගන්ත්වා පත්තචීවරං පටිග්ගහේසුං. අප්පේකච්චේ ආසනං පඤ්ඤාපේසුං. අප්පේකච්චේ පාදෝදකං උපට්ඨපේසුං. අපි ච ඛෝ මං නාමේන ච ආවුසෝවාදේන ච සමුදාචරන්ති.

ඉතින් පින්වත් මහණෙනි, මං අනුපිළිවෙලින් දිගටම බරණැස මිගදායෙ ඉසිපතනයට ආවා. පස්වග භික්ෂූන් වහන්සේලා වෙත මං ගියා. පස්වග භික්ෂූන් වහන්සේලා මාව දුරදිම දැක්කා. දැකල ඔවුනොවුන් මෙහෙම කතා වුනා. “ප්‍රිය ආයුෂ්මතුනි, අන්න ශ්‍රමණ ගෞතමයන් වහන්සේ එනවා. දැන් ඔහු සිව්පසය බහුල කෙනෙක්. භාවනාව කණපිට හරෝගත්තු කෙනෙක්. සිව්පසයේ බහුල බවට පත්වුන කෙනෙක්. අපි එයාට වඳින්න ඕන නෑ. උපස්ථාන කරන්න ඕන නෑ. එයාගේ පාත්‍ර සිවුරු පිළිගන්න ඕන නෑ. අපි ආසනයක් විතරක් පිළියෙල කරමු. කැමති නම් ඉතින් වාඩිවෙන්නෙ නැතැයි” කියලා. නමුත් පින්වත් මහණෙනි, මං ළංවෙද්දී කතා බස් කරගත්තු කතිකාවතට අනුව ඒ පස්වග භික්ෂූන් වහන්සේලාට ඉන්න බැරිව ගියා. එක් කෙනෙක් ඉස්සරහට ඇවිත් පාත්‍ර සිවුරු පිළිගත්තා. තව කෙනෙක් ආසනයක් පිළියෙල කළා. තව කෙනෙක් පා දොවන්න පැන් පිළියෙල කළා. නමුත් ඔවුන් මට කතා කළේ ‘ආයුෂ්මතුනි’ කියලයි.

#### 36. ඒවං වුත්තේ අහං භික්ඛවේ පඤ්චවග්ගියේ භික්ඛූ ඒතදවෝචං: “මා භික්ඛවේ තථාගතං නාමේන ච ආවුසෝවාදේන ච සමුදාචරිත්ථ. අරහං භික්ඛවේ තථාගතෝ සම්මාසම්බුද්ධෝ. ඕදහථ භික්ඛවේ සෝතං. අමතමධිගතං. අහමනුසාසාමි. අහං ධම්මං දේසේමි. යථානුසිට්ඨං තථා පටිපජ්ජමානා නචිරස්සේව යස්සත්ථාය කුලපුත්තා සම්මදේව අගාරස්මා අනගාරියං පබ්බජන්ති, තදනුත්තරං බ්‍රහ්මචරියපරියෝසානං දිට්ඨේව ධම්මේ සයං අභිඤ්ඤා සච්ඡිකත්වා උපසම්පජ්ජ විහරිස්සථා”ති.

පින්වත් මහණෙනි, මං එතකොට ඒ පස්වග භික්ෂූන් වහන්සේලාට මෙහෙම කිව්වා. “පින්වත් මහණෙනි, තථාගතයන් වහන්සේට නමින්වත් ‘ආයුෂ්මතුනි’ කියලවත් අමතන්ට එපා. තථාගතයන් වහන්සේ අරහත් කෙනෙක්. සම්මා සම්බුදුවරයෙක්. පින්වත් මහණෙනි, හොඳට අහගන්න. මට අමෘතය හම්බ වුණා. මං ඔබට කියා දෙන්නම්. මං ධර්මය දේශනා කරන්නම්. මං කියා දෙන විදිහට ම පිළිපැද්දොත් පින්වත් කුලපුත්‍රයින් ගිහි ජීවිත අත්හැරලා මහණ වෙන්නෙ යම් කරුණකට ද, ඉතා සුළු කලකින් අන්න ඒ අනුත්තර වූ බඹසර ජීවිතය සම්පූර්ණ කරගෙන මේ ජීවිතයේදී තමන්ගේ ම නුවණින් උතුම් අරහත්වයට පත්වෙන්න පුළුවනි” කියලා.

#### 37. ඒවං වුත්තේ භික්ඛවේ පඤ්චවග්ගියා භික්ඛූ මං ඒතදවෝචුං: “තාය’පි ඛෝ ත්වං ආවුසෝ ගෝතම ඉරියාය තාය පටිපදාය තාය දුක්කරකාරිකාය නාජ්ඣගමා උත්තරිමනුස්සධම්මා අලමරියඤාණදස්සනවිසේසං. කිං පන ත්වං ඒතරහි බාහුලිකෝ පධානවිබ්භන්තෝ ආවත්තෝ බාහුල්ලාය අධිගමිස්සසි උත්තරිමනුස්සධම්මා අලමරියඤාණදස්සනවිසේසන්ති?”. ඒවං වුත්තේ අහං භික්ඛවේ පඤ්චවග්ගියේ භික්ඛූ ඒතදවෝචං: “න භික්ඛවේ තථාගතෝ බාහුලිකෝ, න පධානවිබ්භන්තෝ, න ආවත්තෝ බාහුල්ලාය. අරහං භික්ඛවේ තථාගතෝ සම්මාසම්බුද්ධෝ. ඕදහථ භික්ඛවේ සෝතං. අමතමධිගතං, අහමනුසාසාමි. අහං ධම්මං දේසේමි. යථානුසිට්ඨං තථා පටිපජ්ජමානා නචිරස්සේව යස්සත්ථාය කුලපුත්තා සම්මදේව අගාරස්මා අනගාරියං පබ්බජන්ති, තදනුත්තරං බ්‍රහ්මචරියපරියෝසානං දිට්ඨේව ධම්මේ සයං අභිඤ්ඤා සච්ඡිකත්වා උපසම්පජ්ජ විහරිස්සථා”ති.

පින්වත් මහණෙනි, මං එහෙම කිව්ව ම පස්වග භික්ෂූන් වහන්සේලා මට මෙහෙම කිව්වා. “ආයුෂ්මත් ගෞතමයන් වහන්ස, ඔබ අච්චර දුෂ්කර ක්‍රියාවල යෙදිලත්, අච්චර දුෂ්කර ඉරියව්වල යෙදිලත් මිනිස් ස්වභාවය ඉක්මවා ගිය ආර්ය ඤාණදර්ශන විශේෂයක් අවබෝධ කරගන්න ඔබට බැරුව ගියා නෙව. ඉතින් එහෙම එකේ දැන් ඔය සිව්පසය බහුල කරගෙන, භාවනාව කණපිට හරවගෙන, සිව්පසයෙ බහුල බවට පෙරලිල ඉඳගෙන, දැන් මිනිස් ස්වභාව ඉක්මවා ගිය ආර්ය ඤාණදර්ශන විශේෂයක් කොහොම නම් අවබෝධ කරන්නද?” එහෙම කිව්වා ම පින්වත් මහණෙනි, මං පස්වග භික්ෂූන් වහන්සේලාට මෙහෙම කිව්වා. “නෑ. පින්වත් මහණෙනි, තථාගතයන් වහන්සේ සිව්පසය බහුල කරගත්තෙ නෑ. භාවනාව කණපිට හරවගත්තෙ නෑ. සිව්පසයේ බහුල බවට පෙරලුනේ නෑ. පින්වත් මහණෙනි, තථාගතයන් වහන්සේ අරහත් කෙනෙක්. සම්මා සම්බුදුවරයෙක්. පින්වත් මහණෙනි, හොඳට අහගෙන ඉන්න. මට අමෘතය හම්බ වුනා. මං ඔබට කියා දෙන්නම්. මම ධර්මය දේශනා කරන්නම්. මං කියා දෙන විදිහට ම පිළිපැද්දොත්, පින්වත් කුලපුත්‍රයින් ගිහි ජීවිත අත්හැරලා මහණ වෙන්නෙ යම් කරුණකට ද, ඉතා සුළු කලකින් අන්න ඒ අනුත්තර වූ බඹසර ජීවිතය සම්පූර්ණ කරගෙන මේ ජීවිතයේදී තමන්ගේ ම නුවණින් උතුම් අරහත්වයට පත්වෙන්න පුළුවනි.”

#### 38. දුතියම්පි ඛෝ භික්ඛවේ පඤ්චවග්ගියා භික්ඛූ මං ඒතදවෝචුං: “තායපි ඛෝ ත්වං ආවුසෝ ගෝතම ඉරියාය තාය පටිපදාය තාය දුක්කරකාරිකාය නාජ්ඣගමා උත්තරිමනුස්සධම්මා අලමරියඤාණදස්සනවිසේසං. කිං පන ත්වං ඒතරහි බාහුලිකෝ පධානවිබ්භන්තෝ ආවත්තෝ බාහුල්ලාය අධිගමිස්සසි උත්තරිමනුස්සධම්මා අලමරියඤාණදස්සනවිසේසන්ති?”

පින්වත් මහණෙනි, එතකොට දෙවෙනි වතාවටත් පස්වග භික්ෂූන් වහන්සේලා මට මෙහෙම කිව්වා. “ආයුෂ්මත් ගෞතමයන් වහන්ස, අච්චර දුෂ්කර ක්‍රියාවල යෙදිලත්, අච්චර දුෂ්කර ඉරියව්වල යෙදිලත්, මිනිස් ස්වභාවය ඉක්මවා ගිය ආර්ය ඤාණදර්ශන විශේෂයක් අවබෝධ කරන්න ඔබට බැරුව ගියා නෙව. ඉතින් එහෙම එකේ දැන් ඔය සිව්පසය බහුල කරගෙන, භාවනාව කණපිට හරවගෙන, සිව්පසයේ බහුල බවට පෙරළිල ඉඳගෙන දැන් මිනිස් ස්වභාවය ඉක්මවා ගිය ආර්ය ඤාණදර්ශන විශේෂයක් කොහොම නම් අවබෝධ කරන්නද?”

#### 39. දුතියම්පි ඛෝ අහං භික්ඛවේ පඤ්චවග්ගියේ භික්ඛූ ඒතදවෝචං: “න භික්ඛවේ තථාගතෝ බාහුලිකෝ න පධානවිබ්භන්තෝ, න ආවත්තෝ බාහුල්ලාය. අරහං භික්ඛවේ තථාගතෝ සම්මාසම්බුද්ධෝ. ඕදහථ භික්ඛවේ සෝතං. අමතමධිගතං. අහමනුසාසාමි. අහං ධම්මං දේසේමි. යථානුසිට්ඨං තථා පටිපජ්ජමානා නචිරස්සේව යස්සත්ථාය කුලපුත්තා සම්මදේව අගාරස්මා අනගාරියං පබ්බජන්ති, තදනුත්තරං බ්‍රහ්මචරියපරියෝසානං දිට්ඨේව ධම්මේ සයං අභිඤ්ඤා සච්ඡිකත්වා උපසම්පජ්ජ විහරිස්සථා”ති.

පින්වත් මහණෙනි, මම දෙවෙනි වතාවටත් පස්වග භික්ෂූන් වහන්සේලාට මෙහෙම කිව්වා. “නෑ පින්වත් මහණෙනි, තථාගතයන් වහන්සේ සිව්පසය බහුල කරගත්තෙ නෑ. භාවනාව කණපිට හරවගත්තෙ නෑ. සිව්පසයේ බහුල බවට පෙරලුනේ නෑ. පින්වත් මහණෙනි, තථාගතයන් වහන්සේ අරහත් කෙනෙක්. සම්මා සම්බුදුවරයෙක්. පින්වත් මහණෙනි, හොඳට අහගෙන ඉන්න. මට අමෘතය හම්බ වුනා. මං කියා දෙන්නම්, මං ධර්මය දේශනා කරන්නම්. මං කියා දෙන විදිහට ම පිළිපැද්දොත්, පින්වත් කුලපුත්‍රයින් ගිහි ජීවිතය අත්හැරලා මහණ වෙන්නෙ යම් කරුණකට ද, ඉතා සුළු කලකින් අන්න ඒ අනුත්තර බඹසර ජීවිතේ සම්පූර්ණ කරගෙන, මේ ජීවිතයේදී තමන්ගේ ම නුවණින් උතුම් අරහත්වයට පත්වෙන්න පුළුවනි.”

#### 40. තතියම්පි ඛෝ භික්ඛවේ පඤ්චවග්ගියා භික්ඛූ මං ඒතදවෝචුං: “තායපි ඛෝ ත්වං ආවුසෝ ගෝතම ඉරියාය තාය පටිපදාය තාය දුක්කරකාරිකාය නාජ්ඣගමා උත්තරිමනුස්සධම්මා අලමරියඤාණදස්සනවිසේසං. කිං පන ත්වං ඒතරහි බාහුලිකෝ පධානවිබ්භන්තෝ ආවත්තෝ බාහුල්ලාය අධිගමිස්සසි උත්තරිමනුස්සධම්මා අලමරියඤාණදස්සනවිසේසන්ති?”

තුන්වෙනි වතාවටත් පින්වත් මහණෙනි, පස්වග භික්ෂූන් වහන්සේලා මට මෙහෙම කිව්වා. “ආයුෂ්මත් ගෞතමයන් වහන්ස, අච්චර දුෂ්කර ක්‍රියාවල යෙදිලත් අච්චර දුෂ්කර ඉරියව්වල යෙදිලත් මිනිස් ස්වභාවය ඉක්මවා ගිය ආර්ය ඤාණදර්ශන විශේෂයක් අවබෝධ කරගන්න ඔබට බැරුව ගියා නෙව. ඉතින් එහෙම එකේ දැන් ඔය සිව්පසය බහුල කරගෙන, භාවනාව කණපිට හරවගෙන, සිව්පසයේ බහුල බවට පෙරලිලා ඉඳගෙන, දැන් මිනිස් ස්වභාවය ඉක්මවා ගිය ආර්ය ඤාණ දර්ශන විශේෂයක් කොහොම නම් අවබෝධ කරගන්නද?”

#### 41. ඒවං වුත්තේ අහං භික්ඛවේ පඤ්චවග්ගියේ භික්ඛූ ඒතදවෝචං: “අභිජානාථ මේ නෝ තුම්හේ භික්ඛවේ ඉතෝ පුබ්බේ ඒවරූපං වබ්භාවිතමේතන්ති? ‘නෝ හේතං භන්තේ’. න භික්ඛවේ තථාගතෝ බාහුලිකෝ, න පධානවිබ්භන්තෝ, න ආවත්තෝ බාහුල්ලාය. අරහං භික්ඛවේ තථාගතෝ සම්මාසම්බුද්ධෝ. ඕදහථ භික්ඛවේ සෝතං. අමතමධිගතං. අහමනුසාසාමි. අහං ධම්මං දේසේමි. යථානුසිට්ඨං තථා පටිපජ්ජමානා නචිරස්සේව යස්සත්ථාය කුලපුත්තා සම්මදේව අගාරස්මා අනගාරියං පබ්බජන්ති, තදනුත්තරං බ්‍රහ්මචරියපරියෝසානං දිට්ඨේව ධම්මේ සයං අභිඤ්ඤා සච්ඡිකත්වා උපසම්පජ්ජ විහරිස්සථා”ති.

පින්වත් මහණෙනි, එතකොට මං පස්වග භික්ෂූන් වහන්සේලාට මෙහෙම කිව්වා. “පින්වත් මහණෙනි, මං මීට කලින් කවදාවත් ඔබට මේ විදිහේ කතාවක් කළ බවක් දන්නවාද?” “ස්වාමීනී, එහෙම දෙයක් වදාළේ නෑ.” “පින්වත් මහණෙනි, තථාගතයන් වහන්සේ සිව්පසය බහුල කරගත්තෙ නෑ. භාවනාව කණපිට හරවගත්තෙ නෑ. සිව්පසය බහුල බවට පෙරලුනේ නෑ. පින්වත් මහණෙනි, තථාගතයන් වහන්සේ අරහත් කෙනෙක්. සම්මා සම්බුදුවරයෙක්. පින්වත් මහණෙනි, හොඳට අහගෙන ඉන්න. මට අමෘතය හම්බ වුනා. මං කියා දෙන්නම්. මං ධර්මය දේශනා කරන්නම්. මං කියා දෙන විදිහට ම පිළිපැද්දොත්, පින්වත් කුලපුත්‍රයින් ගිහි ජීවිතේ අත්හැරලා මහණ වෙන්නෙ යම් කරුණකට ද ඉතා සුළු කලකින් අන්න ඒ අනුත්තර වූ බඹසර ජීවිතේ සම්පූර්ණ කරගෙන මේ ජීවිතේදී තමන්ගේ ම නුවණින් උතුම් අරහත්වයට පත්වෙන්ට පුළුවනි.

#### 42. අසක්ඛිං ඛෝ අහං භික්ඛවේ පඤ්චවග්ගියේ භික්ඛූ සඤ්ඤාපේතුං. ද්වේපි සුදං භික්ඛවේ ඕවදාමි. තයෝ භික්ඛූ පිණ්ඩාය චරන්ති. යං තයෝ භික්ඛූ පිණ්ඩාය චරිත්වා ආහරන්ති, තේන ඡබ්බග්ගා යාපේම තයෝපි සුදං භික්ඛවේ භික්ඛූ ඕවදාමි. ද්වේ භික්ඛූ පිණ්ඩාය චරන්ති. යං ද්වේ භික්ඛූ පිණ්ඩාය චරිත්වා ආහරන්ති, තේන ඡබ්බග්ගා යාපේම.

පින්වත් මහණෙනි, අන්තිමේ දී පස්වග භික්ෂූන් වහන්සේලාට මේ කාරණය අවබෝධ කරවන්න මට පුළුවන් වුනා. ඊට පස්සෙ මං භික්ෂූන් දෙනමකට උපදෙස් දෙනවා. භික්ෂූන් තුන් නමක් පිණ්ඩපාතෙ වඩිනවා. ඒ තුන් නම පිණ්ඩපාතෙ වැඩල ගේන දානෙන් තමයි අපි හය දෙනෙක් ම යැපුනේ. ඊට පස්සෙ මං ඒ තුන් නමට උපදෙස් දෙනවා. අනිත් දෙනම පිණ්ඩපාතෙ වඩිනවා. ඒ දෙනම පිණ්ඩපාතෙ වැඩල ගේන දානෙන් තමයි අපි හය දෙනෙක් ම යැපුනේ.

#### 43. අථ ඛෝ භික්ඛවේ පඤ්චවග්ගියා භික්ඛූ මයා ඒවං ඕවදියමානා ඒවං අනුසාසියමානා අත්තනා ජාතිධම්මා සමානා ජාතිධම්මේ ආදීනවං විදිත්වා අජාතං අනුත්තරං යෝගක්ඛේමං නිබ්බානං පරියේසමානා අජාතං අනුත්තරං යෝගක්ඛේමං නිබ්බානං අජ්ඣගමංසු. අත්තනා ජරාධම්මා සමානා ජරාධම්මේ ආදීනවං විදිත්වා අජරං අනුත්තරං යෝගක්ඛේමං නිබ්බානං පරියේසමානා අජරං අනුත්තරං යෝගක්ඛේමං නිබ්බානං අජ්ඣගමංසු. අත්තනා බ්‍යාධිධම්මා සමානා බ්‍යාධිධම්මේ ආදීනවං විදිත්වා අබ්‍යාධිං අනුත්තරං යෝගක්ඛේමං නිබ්බානං පරියේසමානා අබ්‍යාධිං අනුත්තරං යෝගක්ඛේමං නිබ්බානං අජ්ඣගමංසු. අත්තනා මරණධම්මා සමානා මරණධම්මේ ආදීනවං විදිත්වා අමතං අනුත්තරං යෝගක්ඛේමං නිබ්බානං පරියේසමානා අමතං අනුත්තරං යෝගක්ඛේමං නිබ්බානං අජ්ඣගමංසු. අත්තනා සෝකධම්මා සමානා සෝකධම්මේ ආදීනවං විදිත්වා අසෝකං අනුත්තරං යෝගක්ඛේමං නිබ්බානං පරියේසමානා අසෝකං අනුත්තරං යෝගක්ඛේමං නිබ්බානං අජ්ඣගමංසු. අත්තනා සංකිලේසධම්මා සමානා සංකිලේසධම්මේ ආදීනවං විදිත්වා අසංකිලිට්ඨං අනුත්තරං යෝගක්ඛේමං නිබ්බානං පරියේසමානා අසංකිලිට්ඨං අනුත්තරං යෝගක්ඛේමං නිබ්බානං අජ්ඣගමංසු. ඤාණඤ්ච පන නේසං දස්සනං උදපාදි: “අකුප්පා නෝ විමුත්ති, අයමන්තිමා ජාති, නත්ථි දානි පුනබ්භවෝ”ති.

පින්වත් මහණෙනි, මං පස්වග භික්ෂූන් වහන්සේලාට ඔය විදිහට උපදෙස් දෙන කොට, ඔය විදිහට අනුශාසනා කරන කොට, තමාත් ඉපදෙන ස්වභාවයෙන් ඉඳගෙන ඉපදෙන ස්වභාවයට අයිති දේවල් ගැන ආදීනව අවබෝධ කරල ඉපදීම රහිත වූ, අනුත්තර වූ, දුකින් නිදහස් වීම නම් වූ ඒ අමා නිවන සොයන්න පටන් ගත්තා. ඒ පිරිසත් ඉපදීම් රහිත වූ, අනුත්තර වූ, දුකින් නිදහස් වූ ඒ අමා නිවන අවබෝධ කළා. තමාත් ජරාවට පත්වන ස්වභාවයෙන් ඉඳගෙන ජරාවට පත්වෙන දේවල් ගැන ආදීනව අවබෝධ කරගෙන ජරා රහිත වූ, අනුත්තර වූ, දුකින් නිදහස් වීම නම් වූ ඒ අමා නිවන සොයන්න පටන් ගත්තා. අන්තිමේ දී ඒ පිරිස ත් ජරා රහිත වූ, අනුත්තර වූ, දුකින් නිදහස් වීම වූ ඒ අමා නිවන අවබෝධ කළා. තමාත් ලෙඩ වන ස්වභාවයෙන් ඉඳගෙන ලෙඩ වෙන ස්වභාවයට අයිති දේ ගැන ආදීනව අවබෝධ කරල ව්‍යාධි රහිත වූ, අනුත්තර වූ, දුකින් නිදහස් වීම වූ අමා නිවන සොයන්න පටන් ගත්තා. අන්තිමේ දි ඒ පිරිසත් ව්‍යාධි රහිත, අනුත්තර වූ, දුකින් නිදහස් වීම වූ ඒ අමා නිවන අවබෝධ කළා. තමාත් මැරී යන ස්වභාවයෙන් ඉඳගෙන මැරී යන ස්වභාවයට අයිති දේ ගැන ආදීනව අවබෝධ කරල මරණ රහිත වූ, අනුත්තර වූ, දුකින් නිදහස් වීම වූ අමා නිවන සොයන්න පටන් ගත්තා. අන්තිමේදී ඒ පිරිසත් මරණ රහිත වූ, අනුත්තර වූ, දුකින් නිදහස් වීම වූ ඒ අමා නිවන අවබෝධ කළා. තමාත් ශෝක වන ස්වභාවයෙන් ඉඳගෙන ශෝක වෙන දේවල් ගැන ආදීනව අවබෝධ කරල, ශෝක රහිත වූ, අනුත්තර වූ, දුකින් නිදහස් වීම වූ ඒ අමා නිවන සොයන්න පටන් ගත්තා. අන්තිමේදී ඒ පිරිසත් ශෝක රහිත වූ, අනුත්තර වූ දුකින් නිදහස් වීම නම් වූ ඒ අමා නිවන අවබෝධ කළා. තමාත් කෙලෙසෙන ස්වභාවයෙන් ඉඳගෙන කෙලෙසී යන දේවල් ගැන ආදීනව අවබෝධ කරගෙන කෙලෙස් රහිත වූ, අනුත්තර වූ, දුකින් නිදහස් වීම වූ ඒ අමා නිවන සොයන්න පටන් ගත්තා. අන්තිමේදී ඒ පිරිසත් කෙලෙස් රහිත වූ, අනුත්තර වූ, දුකින් නිදහස් වූ ඒ අමා නිවන අවබෝධ කළා. ඒ භික්ෂූන්ටත් ‘අපගේ චිත්ත විමුක්තිය වෙනස් වෙන්නෙ නෑ. මේ තමයි අන්තිම ඉපදීම. ආයෙත් නම් පුනර්භවයක් නැතැයි’ කියල ඤාණදර්ශනය ඇතිවුනා.

#### 44. පඤ්චිමේ භික්ඛවේ කාමගුණා. කතමේ පඤ්ච? චක්ඛුවිඤ්ඤෙය්‍යා රූපා ඉට්ඨා කන්තා මනාපා පියරූපා කාමූපසංහිතා රජනීයා, සෝතවිඤ්ඤෙය්‍යා සද්දා ….(පෙ)…. ඝානවිඤ්ඤෙය්‍යා ගන්ධා ….(පෙ)…. ජිව්හාවිඤ්ඤෙය්‍යා රසා ….(පෙ)…. කායවිඤ්ඤෙය්‍යා ඵොට්ඨබ්බා ඉට්ඨා කන්තා මනාපා පියරූපා කාමූපසංහිතා රජනීයා. ඉමේ ඛෝ භික්ඛවේ පඤ්ච කාමගුණා.

පින්වත් මහණෙනි, කාමගුණ පහක් තියෙනවා. මොනවද ඒ කාමගුණ පහ? ඇසින් දකින ඉතා යහපත්, සිත්කළු, ප්‍රියමනාප, කැමැත්ත ඇතිවෙන, කෙලෙස් හටගන්න රූප තියෙනවා. කනෙන් අහන ශබ්ද තියෙනවා ….(පෙ)…. නාසයට දැනෙන ගඳ සුවඳ තියෙනවා ….(පෙ)…. දිවට දැනෙන රස තියෙනවා ….(පෙ)…. කයට දැනෙන ඉතා යහපත්, සිත්කළු, ප්‍රියමනාප, කැමැත්ත ඇති වෙන, කෙලෙස් හටගන්න පහස තියෙනවා. පින්වත් මහණෙනි, මේවට තමයි පංචකාම ගුණ කියන්නෙ.

#### 45. යේ හි කේචි භික්ඛවේ සමණා වා බ්‍රාහ්මණා වා ඉමේ පඤ්ච කාමගුණේ ගථිතා මුච්ඡිතා අජ්ඣාපන්නා අනාදීනවදස්සාවිනෝ අනිස්සරණපඤ්ඤා පරිභුඤ්ජන්ති, තේ ඒවමස්සු වේදිතබ්බා: අනයමාපන්නා බ්‍යසනමාපන්නා යථාකාමකරණීයා පාපිමතෝ.

පින්වත් මහණෙනි, ඉතින් යම්කිසි ශ්‍රමණයන් වේවා, බ්‍රාහ්මණයන් වේවා මේ පංච කාමයන්ට ගිජු වුනොත්, මේවා ගැන සිහිවිකල් වුනොත්, මේවායේ ම බැසගත්තොත්, මේවා ගැන ආදීනව දකින්නෙ නැතුව මෙයින් නිදහස් වීමේ ප්‍රඥාවක් නැතුව, ඔය අරමුණු රස විඳින්න ගියොත් ඒ උදවිය ගැන දැනගන්න තියෙන්නෙ මෙන්න මේ විදිහටයි. ‘ඔවුන්ට පාඩු විඳින්න සිද්ධ වුනා. විපතට පත්වුනා. ඔවුන්ට ඕන දෙයක් කරන්න පාපී මාරයාට බලය ලැබුනා’ කියලයි.

#### 46. සෙය්‍යථාපි භික්ඛවේ ආරඤ්ඤකෝ මිගෝ බද්ධෝ පාසරාසිං අධිසයෙය්‍ය, සෝ ඒවමස්ස වේදිතබ්බෝ: අනයමාපන්නෝ බ්‍යසනමාපන්නෝ යථාකාමකරණීයෝ ලු‍ද්දස්ස, ආගච්ඡන්තේ ච පන ලු‍ද්දේ න යේන කාමං පක්කමිස්සතීති. ඒවමේව ඛෝ භික්ඛවේ යේ හි කේචි සමණා වා බ්‍රාහ්මණා වා ඉමේ පඤ්ච කාමගුණේ ගථිතා මුච්ඡිතා අජ්ඣාපන්නා අනාදීනවදස්සාවිනෝ අනිස්සරණපඤ්ඤා පරිභුඤ්ජන්ති, තේ ඒවමස්සු වේදිතබ්බා: අනයමාපන්නා බ්‍යසනමාපන්නා යථාකාමකරණීයා පාපිමතෝ.

පින්වත් මහණෙනි, ඒක මේ වගේ දෙයක්. වනාන්තරේ ඇවිදගෙන යන මුවෙක් ඉන්නවා. ඌ තොණ්ඩුවකට අහුවෙලා එතන ම නිදාගෙන ඉන්නවා. ඌ ගැන මෙහෙමයි දැනගන්න ඕන. ඒ මුවාට ඒක පාඩුවක් ම යි. විපතක් ම යි. ඌට ඕන දෙයක් කරන්න වැද්දාට පුළුවනි. වැද්දා එනකොට කැමති තැනකට පැනල දුවන්න ඌට පුළුවන්කමක් නෑ. අන්න ඒ වගේ ම යි පින්වත් මහණෙනි, යම්කිසි ශ්‍රමණයන් වේවා, බ්‍රාහ්මණයන් වේවා මේ පංචකාම ගුණයන්ට ගිජු වුනොත්, සිහිවිකල් වුනොත්, එහි බැසගත්තොත්, ආදීනව නොදැක්කොත්, එයින් නිදහස් වෙන ප්‍රඥාව නැතුව ඒ අරමුණු රස විඳින්න ගියොත් ඔවුන් ගැන දැන ගත යුත්තේත් මේ විදිහටයි. ‘ඔවුන්ට පාඩු විඳින්න සිද්ධ වුනා. විපතට පත්වුනා. ඔවුන්ට ඕන දෙයක් කරන්න මාරයාට බලය ලැබුනා’ කියලයි.

#### 47. යේ ච ඛෝ කේචි භික්ඛවේ සමණා වා බ්‍රාහ්මණා වා ඉමේ පඤ්ච කාමගුණේ අගථිතා අමුච්ඡිතා අනජ්ඣාපන්නා ආදීනවදස්සාවිනෝ නිස්සරණපඤ්ඤා පරිභුඤ්ජන්ති, තේ ඒවමස්සු වේදිතබ්බා: න අනයමාපන්නා න බ්‍යසනමාපන්නා න යථාකාමකරණීයා පාපිමතෝ.

ඒ වගේ ම පින්වත් මහණෙනි, යම්කිසි ශ්‍රමණයන් වේවා, බ්‍රාහ්මණයන් වේවා ඔය පංචකාම ගුණයන්ට ගිජුවුනේ නැත්නම්, සිහිවිකල් කරගත්තෙ නැත්නම්, එහි බැසගත්තෙ නැත්නම්, ආදීනව දකිමින් එයින් නිදහස් වෙන ප්‍රඥාවෙන් යුතුව, ඒ අරමුණු රස විඳිනවා නම් ඔවුන් ගැන දැනගන්න ඕන මේ විදිහටයි. ‘ඔවුන්ට පාඩු සිදුවෙන්නෙ නෑ. විපතට පත්වෙන්නෙ නෑ. ඔවුන්ට ඕන දෙයක් කරන්න මාරයාට බලය ලැබෙන්නෙ නෑ’ කියලයි.

#### 48. සෙය්‍යථාපි භික්ඛවේ ආරඤ්ඤකෝ මිගෝ අබද්ධෝ පාසරාසිං අධිසයෙය්‍ය, සෝ ඒවමස්ස වේදිතබ්බෝ: න අනයමාපන්නෝ න බ්‍යසනමාපන්නෝ න යථාකාමකරණීයෝ ලු‍ද්දස්ස, ආගච්ඡන්තේ ච පන ලු‍ද්දේ යේන කාමං පක්කමිස්සතීති. ඒවමේව ඛෝ භික්ඛවේ යේ කේචි සමණා වා බ්‍රාහ්මණා වා ඉමේ පඤ්ච කාමගුණේ අගථිතා අමුච්ඡිතා අනජ්ඣාපන්නා ආදීනවදස්සාවිනෝ නිස්සරණපඤ්ඤා පරිභුඤ්ජන්ති, තේ ඒවමස්සු වේදිතබ්බා: න අනයමාපන්නා න බ්‍යසනමාපන්නා න යථාකාමකරණීයා පාපිමතෝ.

පින්වත් මහණෙනි, ඒක මෙන්න මේ වගේ දෙයක්. වනයේ ඇවිදගෙන යන මුවෙක් ඉන්නවා. ඌ තොණ්ඩුවකට බැඳිලා නෑ. නමුත් එතන නිදාගෙන ඉන්නවා. ඒ මුවා ගැන දැනගන්න ඕන මෙහෙමයි. ඌට පාඩුවක් සිද්ධ වෙන්නෙ නෑ. ඌ විපතට පත් වෙන්නෙ නෑ. ඌට ඕන දෙයක් කරන්න වැද්දාට බලය ලැබෙන්නෙ නෑ. වැද්දා එන කොට ම කැමති තැනකට පැනල දුවන්න ඌට පුළුවනි. පින්වත් මහණෙනි, අන්න ඒ විදිහමයි ඇතැම් ශ්‍රමණ බ්‍රාහ්මණයින් මේ පංචකාම ගුණයන්ට ගිජු වෙන්නෙ නෑ. සිහිවිකල් කරගන්නෙ නෑ. එහි බැසගන්නෙ නෑ, ආදීනව දකිමින් එයින් නිදහස් වීමේ ප්‍රඥාවෙන් යුක්තව ම යි ඒ අරමුණු රස විඳින්නෙ. ඔවුන් ගැන මෙහෙමයි දැනගන්න ඕන. ‘ඔවුන් පාඩු සිද්ධ කරගන්නෙ නෑ. විපතට පත්වෙන්නෙ නෑ. ඔවුන්ට ඕන දෙයක් කරන්න පවිටු මාරයාට බලය ලැබෙන්නෙ නෑ’ කියලයි.

#### 49. සෙය්‍යථාපි භික්ඛවේ ආරඤ්ඤකෝ මිගෝ අරඤ්ඤේ පවනේ චරමානෝ විස්සත්ථෝ ගච්ඡති විස්සත්ථෝ තිට්ඨති විස්සත්ථෝ නිසීදති විස්සත්ථෝ සෙය්‍යං කප්පේති, තං කිස්ස හේතු? අනාපාථගතෝ භික්ඛවේ ලු‍ද්දස්ස. ඒවමේව ඛෝ භික්ඛවේ භික්ඛු විවිච්චේව කාමේහි විවිච්ච අකුසලේහි ධම්මේහි සවිතක්කං සවිචාරං විවේකජං පීතිසුඛං පඨමං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති. අයං වුච්චති භික්ඛවේ භික්ඛු ‘අන්ධමකාසි මාරං, අපදං වධිත්වා මාරචක්ඛුං අදස්සනං ගතෝ පාපිමතෝ’.

පින්වත් මහණෙනි, වනයේ ඇවිදගෙන යන මුවෙක් ඉන්නවා. ඒ මුවා කිසි භයක් නැතුව වනයේ ඇවිදිනවා. කිසි භයක් නැතුව වනයේ ඉන්නවා. කිසි භයක් නැතුව වනයේ ලගිනවා. කිසි භයක් නැතුව වනයේ නිදා ගන්නවා. ඒකට හේතුව මොකක්ද? වැද්දාට මුණගැහුනෙ නැති නිසා. පින්වත් මහණෙනි, අන්න ඒ විදිහටයි භික්ෂුව කාමයන්ගෙන් වෙන් වෙලා, අකුසල්වලින් වෙන් වෙලා විතර්ක විචාර සහිත, මානසික විවේකයෙන් හටගත් ප්‍රීතිය සැපය තියෙන පළවෙනි ධ්‍යානය ලබාගෙන ඉන්නවා. පින්වත් මහණෙනි, මේ භික්ෂුවටයි කියන්නෙ ‘මාරයා අන්ධ කරපු කෙනා කියලා. මාරයාගේ බැල්ම පිහිටන තැන නැති කළ කෙනා කියලා. පවිටු මාරයා නොදකින තැනකට ගිය කෙනා’ කියල.

#### 50. පුනචපරං භික්ඛවේ භික්ඛු විතක්කවිචාරානං වූපසමා අජ්ඣත්තං සම්පසාදනං චේතසෝ ඒකෝදිභාවං අවිතක්කං අවිචාරං සමාධිජං පීතිසුඛං දුතියං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති. අයං වුච්චති භික්ඛවේ භික්ඛු ‘අන්ධමකාසි මාරං, අපදං වධිත්වා මාරචක්ඛුං අදස්සනං ගතෝ පාපිමතෝ’.

පින්වත් මහණෙනි, මේ ගැන තවදුරටත් කියනවා නම්, භික්ෂුව විතර්ක විචාර සංසිඳවාගෙන, තම සිත තුළ බලවත් පැහැදීමක් ඇති කරගෙන සිතේ එකඟ බවින් යුතුව විතර්ක විචාර රහිත සමාධියෙන් හටගත් ප්‍රීතිසුඛය තියෙන දෙවෙනි ධ්‍යානය ලබාගෙන ඉන්නවා. පින්වත් මහණෙනි, මේ භික්ෂුවටයි කියන්නෙ ‘මාරයා අන්ධ කරපු කෙනා කියලා. මාරයාගේ බැල්ම පිහිටන තැන නැතිකළ කෙනා කියලා. පවිටු මාරයා නොදකින තැනකට ගිය කෙනා’ කියල.

#### 51. පුනචපරං භික්ඛවේ භික්ඛු පීතියා ච විරාගා උපෙක්ඛකෝ ච විහරති සතෝ ච සම්පජානෝ, සුඛඤ්ච කායේන පටිසංවේදේති යං තං අරියා ආචික්ඛන්ති: ‘උපෙක්ඛකෝ සතිමා සුඛවිහාරී’ති තතියං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති. අයං වුච්චති භික්ඛවේ භික්ඛු ‘අන්ධමකාසි මාරං, අපදං වධිත්වා මාරචක්ඛුං අදස්සනං ගතෝ පාපිමතෝ’.

පින්වත් මහණෙනි, තවදුරටත් මේ ගැන කියනවා නම්, භික්ෂුව ප්‍රීතියටත් ඇලෙන්නෙ නැතුව උපේක්ෂාවෙන් යුක්තව සිහියෙන් යුක්තව නුවණින් යුක්තව ඉන්නවා. කයෙන් සැපයත් විඳිනවා. ආර්යයන් වහන්සේලා මේ ගැන කියන්නෙ උපේක්ෂාවෙන් යුතුව සිහියෙන් යුතුව සැපසේ වාසය කරනවා කියලයි. අන්න ඒ තුන්වන ධ්‍යානයත් ලබාගෙන ඉන්නවා. පින්වත් මහණෙනි, මේ භික්ෂුවටයි කියන්නෙ ‘මාරයා අන්ධ කරපු කෙනා කියලා. මාරයාගේ බැල්ම පිහිටන තැන නැති කළ කෙනා කියලා. පවිටු මාරයා නොදකින තැනකට ගිය කෙනා’ කියල.

#### 52. පුනචපරං භික්ඛවේ භික්ඛු සුඛස්ස ච පහානා දුක්ඛස්ස ච පහානා පුබ්බේව සෝමනස්සදෝමනස්සානං අත්ථංගමා අදුක්ඛං අසුඛං උපෙක්ඛාසතිපාරිසුද්ධිං චතුත්ථං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති. අයං වුච්චති භික්ඛවේ භික්ඛු ‘අන්ධමකාසි මාරං, අපදං වධිත්වා මාරචක්ඛුං අදස්සනං ගතෝ පාපිමතෝ’.

පින්වත් මහණෙනි, මේ ගැන තවදුරටත් කියනවා නම්, භික්ෂුව සැපයත් නැතුව දුකත් නැතුව කලින් ම මානසික සැප දුක අත්හැරලා, දුක් සැප රහිත පාරිශුද්ධ සිහියත් උපේක්ෂාවත් තියෙන හතරවෙනි ධ්‍යානය ලබාගෙන ඉන්නවා. පින්වත් මහණෙනි, මේ භික්ෂුවටයි කියන්නෙ ‘මාරයා අන්ධ කරපු කෙනා කියලා. මාරයාගේ බැල්ම පිහිටන තැන නැති කළ කෙනා කියලා. පවිටු මාරයා නොදකින තැනකට ගිය කෙනා’ කියලා.

#### 53. පුනචපරං භික්ඛවේ භික්ඛු සබ්බසෝ රූපසඤ්ඤානං සමතික්කමා පටිඝසඤ්ඤානං අත්ථංගමා නානත්තසඤ්ඤානං අමනසිකාරා අනන්තෝ ආකාසෝති ආකාසානඤ්චායතනං උපසම්පජ්ජ විහරති. අයං වුච්චති භික්ඛවේ භික්ඛු ‘අන්ධමකාසි මාරං, අපදං වධිත්වා මාරචක්ඛුං අදස්සනං ගතෝ පාපිමතෝ’. පුනචපරං භික්ඛවේ භික්ඛු සබ්බසෝ ආකාසානඤ්චායතනං සමතික්කම්ම අනන්තං විඤ්ඤාණන්ති විඤ්ඤාණඤ්චායතනං උපසම්පජ්ජ විහරති …..(පෙ)…. සබ්බසෝ විඤ්ඤාණඤ්චායතනං සමතික්කම්ම නත්ථි කිඤ්චීති (ආකිඤ්චඤ්ඤායතනං උපසම්පජ්ජ විහරති …..(පෙ)….) සබ්බසෝ ආකිඤ්චඤ්ඤායතනං සමතික්කම්ම (නේවසඤ්ඤානාසඤ්ඤායතනං උපසම්පජ්ජ විහරති …..(පෙ)…. පුනචපරං භික්ඛවේ භික්ඛු සබ්බසෝ) නේවසඤ්ඤානාසඤ්ඤායතනං සමතික්කම්ම සඤ්ඤාවේදයිතනිරෝධං උපසම්පජ්ජ විහරති. පඤ්ඤාය චස්ස දිස්වා ආසවා පරික්ඛීණා හොන්ති. අයං වුච්චති භික්ඛවේ භික්ඛු අන්ධමකාසි මාරං, අපදං වධිත්වා මාරචක්ඛුං අදස්සනං ගතෝ පාපිමතෝ, තිණ්ණෝ ලෝකේ විසත්තිකං. සෝ විස්සත්ථෝ ගච්ඡති, විස්සත්ථෝ තිට්ඨති, විස්සත්ථෝ නිසීදති, විස්සත්ථෝ සෙය්‍යං කප්පේති. තං කිස්ස හේතු? අනාපාථගතෝ භික්ඛවේ පාපිමතෝති.

පින්වත් මහණෙනි, මේ ගැන තවදුරටත් කියනවා නම්, භික්ෂුව රූපය ගැන තියෙන හැම සඤ්ඤාවක් ම ඉක්මවා ගිහින් මානසිකව ඇතිවෙන හැම සඤ්ඤාවක් ම ඉක්මවා ගිහින්, විවිධාකාර සඤ්ඤාවන් සිහි කරන්නෙ නැතුව, ‘අනන්ත වූ ආකාසය’ කියල ආකාසානඤ්චායතන සමාධිය ලබාගෙන වාසය කරනවා. පින්වත් මහණෙනි, මේ භික්ෂුවටයි කියන්නෙ ‘මාරයා අන්ධ කරපු කෙනා කියලා. මාරයාගේ බැල්ම පිහිටන තැන නැති කළ කෙනා කියලා. පවිටු මාරයා නොදකින තැනකට ගිය කෙනා’ කියලා.

පින්වත් මහණෙනි, මේ ගැන තවදුරටත් කියනවා නම්, භික්ෂුව ආකාසානඤ්චායතනය මුළුමනින් ම ඉක්මවා ගිහින් ‘අනන්ත වූ විඤ්ඤාණය’ කියමින් විඤ්ඤාණඤ්චායතන සමාධිය ලබාගෙන ඉන්නවා ….(පෙ)…. විඤ්ඤාණඤ්චායතනයත් හැම විදිහෙන් ම ඉක්මවා ගිහිල්ල ‘කිසිවක් නෑ’ කියල භාවනාවෙන් ආකිඤ්චඤ්ඤායතනය ලබාගෙන ඉන්නවා ….(පෙ)…. ආකිඤ්චඤ්ඤායතන සමාධිය මුළුමනින් ම ඉක්මවාගෙන ගිහිල්ල නේවසඤ්ඤානාසඤ්ඤායතන සමාධිය ලබාගෙන ඉන්නවා. ….(පෙ)…. මුළුමනින් ම නේවසඤ්ඤානාසඤ්ඤායතනය ඉක්මවා ගිහිල්ල සඤ්ඤා, විඳීම් නැති නිරෝධ සමාපත්තිය ලබාගෙන ඉන්නවා. ප්‍රඥාවෙන් අවබෝධ කරගෙන ආශ්‍රවත් ප්‍රහාණය කරල දානවා. පින්වත් මහණෙනි, මේ භික්ෂුවටයි කියන්නෙ ‘මාරයා අන්ධ කරපු කෙනා කියලා. මාරයාගේ බැල්ම පිහිටන තැන නැති කළ කෙනා කියලා. පවිටු මාරයා නොදකින තැනකට ගිය කෙනා’ කියලා. මේ ලෝකයේ ‘විසත්තිකා’ කියන තෘෂ්ණාවෙන් එතෙර වුනා කියලා. අන්න ඒ භික්ෂුව භයක් නැතුව ඇවිදිනවා. භයක් නැතුව ඉන්නවා. භයක් නැතුව ඉඳගන්නවා. භයක් නැතුව නිදාගන්නවා. ඒකට හේතුව මොකක්ද? පින්වත් මහණෙනි, ඒ භික්ෂුව මාරයාට මුණගැහුනෙ නෑ.”

#### ඉදමවෝච භගවා. අත්තමනා තේ භික්ඛූ භගවතෝ භාසිතං අභිනන්දුන්ති.

භාග්‍යවතුන් වහන්සේ මේ දේශනාව වදාළා. මේ දේශනාවට සවන් දුන් භික්ෂූන් වහන්සේලා ගොඩාක් සතුටු වුනා. භාග්‍යවතුන් වහන්සේ වදාළ මේ දේශනය සාදු නාද නංවමින් ඉතා සතුටින් පිළිගත්තා.

සාදු! සාදු!! සාදු!!!

#### අරියපරියේසනසුත්තං ඡට්ඨං.

ශ්‍රේෂ්ඨත්වය සොයා ගිය ගමන ගැන වදාළ දෙසුම නිමා විය.

« » ⇡

ධර්මදානය උදෙසා පාලි සහ සිංහල අන්තර්ගතය උපුටා ගැනීම https://mahamevnawa.lk/sutta/mn1_1-3-6/ වෙබ් පිටුවෙනි.
Ver.1.40 - Last Updated On 26-SEP-2020 At 03:14 P.M