« »

# මජ්ඣිම නිකාය

# මූල පණ්ණාසකෝ

## 1.3.9. මහාසාරෝපම සුත්තං

### 1.3.9. සාරවත් අරටුව උපමා කොට වදාළ විස්තරාත්මක දෙසුම

#### 1. ඒවං මේ සුතං: ඒකං සමයං භගවා රාජගහේ විහරති ගිජ්ඣකූටේ පබ්බතේ අචිරපක්කන්තේ දේවදත්තේ. තත්‍ර ඛෝ භගවා දේවදත්තං ආරබ්භ භික්ඛූ ආමන්තේසි.

මා හට අසන්නට ලැබුනේ මේ විදිහටයි. ඒ දිනවල භාග්‍යවතුන් වහන්සේ වැඩසිටියේ රජගහනුවර ගිජ්ඣකූට පර්වතයේ. දේවදත්ත බුදු සසුන අතහැරලා ගිහින් ඒ වෙන කොට වැඩි කලක් ගතවෙලා නෑ. එදා භාග්‍යවතුන් වහන්සේ දේවදත්ත මුල් කරගෙන භික්ෂූන් වහන්සේලා ඇමතුවා.

#### 2. ඉධ භික්ඛවේ ඒකච්චෝ කුලපුත්තෝ සද්ධා අගාරස්මා අනගාරියං පබ්බජිතෝ හෝති: ‘ඕතිණ්ණොම්හි ජාතියා ජරාමරණේන සෝකේහි පරිදේවේහි දුක්ඛේහි දෝමනස්සේහි උපායාසේහි, දුක්ඛෝතිණ්ණෝ දුක්ඛපරේතෝ. අප්පේවනාම ඉමස්ස කේවලස්ස දුක්ඛක්ඛන්ධස්ස අන්තකිරියා පඤ්ඤායේථා’ති.

පින්වත් මහණෙනි, සමහර පින්වත් කුලදරුවන් ඉන්නවා ගිහි ජීවිතේ අතහැරලා මහණ වෙන්නෙ ශ්‍රද්ධාවෙන් ම යි. ‘මම මේ ඉපදෙන, ජරා වෙන, මැරෙන, ශෝක වැළපීම් ලැබෙන, කායික මානසික දුක් ලැබෙන දුකට වැටුනා නෙව. දුකට බැසගත්තා නෙව. දුකින් පෙළෙනවා නෙව. මේ හැම දුකක් ම අවසන් කරල දාන්න ලැබුනොත් කොයිතරම් දෙයක්ද?’ කියලා.

#### 3. සෝ ඒවං පබ්බජිතෝ සමානෝ ලාභසක්කාරසිලෝකං අභිනිබ්බත්තේති. සෝ තේන ලාභසක්කාරසිලෝකේන අත්තමනෝ හෝති පරිපුණ්ණසංකප්පෝ. සෝ තේන ලාභසක්කාරසිලෝකේන අත්තානුක්කංසේති පරං වම්භේති: ‘අහමස්මි ලාභි සිලෝකවා. ඉමේ පනඤ්ඤේ භික්ඛූ අප්පඤ්ඤාතා අප්පේසක්ඛා’ති. සෝ තේන ලාභසක්කාරසිලෝකේන මජ්ජති, පමජ්ජති, පමාදං ආපජ්ජති. පමත්තෝ සමානෝ දුක්ඛං විහරති.

ඔය විදියට මහණ වෙච්ච කෙනා ලාභ සත්කාර, කීර්ති ප්‍රශංසා ඇති කරගන්නවා. ඒ ලාභ සත්කාර, කීර්ති ප්‍රශංසාවලින් සතුටු වෙලා සම්පූර්ණයෙන් තෘප්තිමත් වෙනවා. ඊට පස්සෙ ඒ ලාභ සත්කාර, කීර්ති ප්‍රශංසා මුල් කරගෙන තමන්ව හුවා දක්වනවා. අනුන්ව හෙළා දකිනවා. ‘ලාභ සත්කාර, කීර්ති ප්‍රශංසා ලැබෙන්නෙ මට විතරයි. මේ අනිත් භික්ෂූන් වහන්සේලා ප්‍රසිද්ධ නැහැ නෙව. ආනුභාව සම්පන්න නැහැ නෙව’ කියල. ඒ භික්ෂුව ලාභ සත්කාර, කීර්ති ප්‍රශංසාවෙන් මත්වෙනවා. ප්‍රමාද වෙනවා. ප්‍රමාදයට පත්වෙනවා. ඒ ප්‍රමාදය නිසා දුක සේ වාසය කරනවා.

#### 4. සෙය්‍යථාපි භික්ඛවේ පුරිසෝ සාරත්ථිකෝ සාරගවේසී සාරපරියේසනං චරමානෝ මහතෝ රුක්ඛස්ස තිට්ඨතෝ සාරවතෝ අතික්කම්මේව සාරං අතික්කම්ම ඵෙග්ගුං අතික්කම්ම තචං අතික්කම්ම පපටිකං සාඛාපලාසං ඡෙත්වා ආදාය පක්කමෙය්‍ය සාරන්ති මඤ්ඤමානෝ, තමේනං චක්ඛුමා පුරිසෝ දිස්වා ඒවං වදෙය්‍ය: ‘න වතායං භවං පුරිසෝ අඤ්ඤාසි සාරං, න අඤ්ඤාසි ඵෙග්ගුං, න අඤ්ඤාසි තචං, න අඤ්ඤාසි පපටිකං, න අඤ්ඤාසි සාඛාපලාසං. තථා හයං භවං පුරිසෝ සාරත්ථිකෝ සාරගවේසී සාරපරියේසනං චරමානෝ මහතෝ රුක්ඛස්ස තිට්ඨතෝ සාරවතෝ අතික්කම්මේව සාරං අතික්කම්ම ඵෙග්ගුං අතික්කම්ම තචං අතික්කම්ම පපටිකං සාඛාපලාසං ඡෙත්වා ආදාය පක්කන්තෝ සාරන්ති මඤ්ඤමානෝ. යඤ්චස්ස සාරේන සාරකරණීයං තඤ්චස්ස අත්ථං නානුභවිස්සතී’ති.

පින්වත් මහණෙනි, අරටුවකින් ප්‍රයෝජන තියෙන, අරටුවක් සොයමින් ඉන්න, අරටුවක් සොයමින් ඇවිදින කෙනෙකුට හොඳ අරටුව තියෙන විශාල ගහක් හම්බ වෙනවා. ඉතින් ඒ පුද්ගලයා අරටුව කියල හිතාගෙන, අරටුව අත්හැරලා, එලය අත්හැරලා, සිවිය අත්හැරලා, පොත්ත අත්හැරලා, කොළ අතු ටික සිඳල අරගෙන යනවා. එතකොට ඇස් ඇති කෙනෙක් මොහුව දැකල මෙහෙම කියනවා. “අයියෝ! මේ පුද්ගලයා අරටුව දන්නෙත් නෑ. එලේ දන්නෙත් නෑ. සිවිය දන්නෙත් නෑ. පොත්ත දන්නෙත් නෑ. ඔය තැනැත්තාට අරටුවක ඕනකම තිබුනා. අරටුවක් හොය හොයා නෙව හිටියෙ. හොඳ සාරවත් අරටුව තියෙන මහ ගහකුත් හම්බ වුනා. බැලින්නම් අරටුව කියල හිතාගෙන අරටුව අත්හැරලා, එලයත් අත්හැරලා, සිවියත් අත්හැරලා, පොතුත් අත්හැරලා, කොළ අතු ටික කඩාගෙන ගියා නෙව. අරටුවකින් කරන්න ඕන වැඩේ කරගන්න ඔය තැනැත්තාට නම් ලැබෙන්නෙ නෑ” කියල.

#### 5. ඒවමේව ඛෝ භික්ඛවේ ඉධේකච්චෝ කුලපුත්තෝ සද්ධා අගාරස්මා අනගාරියං පබ්බජිතෝ හෝති: ‘ඕතිණ්ණොම්හි ජාතියා ජරාමරණේන සෝකේහි පරිදේවේහි දුක්ඛේහි දෝමනස්සේහි උපායාසේහි, දුක්ඛෝතිණ්ණෝ දුක්ඛපරේතෝ. අප්පේවනාම ඉමස්ස කේවලස්ස දුක්ඛක්ඛන්ධස්ස අන්තකිරියා පඤ්ඤායේථා’ති. සෝ ඒවං පබ්බජිතෝ සමානෝ ලාභසක්කාරසිලෝකං අභිනිබ්බත්තේති. සෝ තේන ලාභසක්කාරසිලෝකේන අත්තමනෝ හෝති පරිපුණ්ණසංකප්පෝ. සෝ තේන ලාභසක්කාරසිලෝකේන අත්තානුක්කංසේති පරං වම්භේති: ‘අහමස්මි ලාභී සිලෝකවා ඉමේ පනඤ්ඤේ භික්ඛූ අප්පඤ්ඤාතා අප්පේසක්ඛා’ති. සෝ තේන ලාභසක්කාරසිලෝකේන මජ්ජති පමජ්ජති පමාදං ආපජ්ජති. පමත්තෝ සමානෝ දුක්ඛං විහරති. අයං වුච්චති භික්ඛවේ භික්ඛු සාඛාපලාසං අග්ගහේසි බ්‍රහ්මචරියස්ස, තේන ච වෝසානං ආපාදි.

පින්වත් මහණෙනි, ඔන්න ඔය විදිහමයි. ඇතැම් කුලදරුවන් ඉන්නවා ගිහි ජීවිතේ අත්හැරලා මහණ වෙන්නෙ ශ්‍රද්ධාවෙන් ම යි. “අනේ, මං මේ ඉපදෙන, ජරා මරණ තියෙන, ශෝක වැළපීම්, දුක් දොම්නස් උපායාස තියෙන සසර දුකට වැටුනා නෙව. දුකට පත්වුනා නෙව. දුකින් පෙළෙනවා නෙව. මටත් මේ හැම දුකක් ම අවසන් කරල දාන්න ඇත්නම් කොයිතරම් දෙයක්ද?’ කියල හිතලයි මහණ වෙන්නෙ. මහණ වුනාට පස්සෙ ලාභ සත්කාර, කීර්ති ප්‍රශංසා උපදවා ගන්නවා. ඒ ලාභ සත්කාර, කීර්ති ප්‍රශංසා වලින් සතුටු වෙනවා. ‘දැන් ඉතින් ඔක්කොම හරි!’ කියල හිතනවා. ඒ ලාභ සත්කාර, කීර්ති ප්‍රශංසා මුල් කරගෙන තමන්ව හුවා දක්වනවා. අනුන්ව හෙළා දකිනවා. ‘ලාභ සත්කාර, කීර්ති ප්‍රශංසා ලැබෙන කෙනෙක් මම. මේ අනිත් භික්ෂූන් වහන්සේලා ප්‍රසිද්ධ නෑ. ආනුභාව නෑ’ කියලා. ඔහු ඒ ලාභ සත්කාර, කීර්ති ප්‍රශංසාවෙන් මත්වෙනවා. ප්‍රමාද වෙනවා. ප්‍රමාදයට පත්වෙනවා. ඒ ප්‍රමාදය නිසා දුක සේ ඉන්නවා. ඒ භික්ෂුවට කියන්නෙ ‘නිවන් මගේ කොළ අතු ටික ගත්තු කෙනා’ කියලයි. එයා ගේ ගමන එතනින් ම අවසන් වෙනවා.

#### 6. ඉධ පන භික්ඛවේ ඒකච්චෝ කුලපුත්තෝ සද්ධා අගාරස්මා අනගාරියං පබ්බජිතෝ හෝති: ‘ඕතිණ්ණොම්හි ජාතියා ජරාමරණේන සෝකේහි පරිදේවේහි දුක්ඛේහි දෝමනස්සේහි උපායාසේහි, දුක්ඛෝතිණ්ණෝ දුක්ඛපරේතෝ. අප්පේවනාම ඉමස්ස කේවලස්ස දුක්ඛක්ඛන්ධස්ස අන්තකිරියා පඤ්ඤායේථා’ති. සෝ ඒවං පබ්බජිතෝ සමානෝ ලාභසක්කාරසිලෝකං අභිනිබ්බත්තේති. සෝ තේන ලාභසක්කාරසිලෝකේන න අත්තමනෝ හෝති න පරිපුණ්ණසංකප්පෝ. සෝ තේන ලාභසක්කාරසිලෝකේන න අත්තානුක්කංසේති, න පරං වම්භේති. සෝ තේන ලාභසක්කාරසිලෝකේන න මජ්ජති නප්පමජ්ජති නප්පමාදං ආපජ්ජති. අප්පමත්තෝ සමානෝ සීලසම්පදං ආරාධේති සෝ තාය සීලසම්පදාය අත්තමනෝ හෝති පරිපුණ්ණසංකප්පෝ. සෝ තාය සීලසම්පදාය අත්තානුක්කංසේති පරං වම්භේති: අහමස්මි සීලවා කල්‍යාණධම්මෝ, ඉමේ පනඤ්ඤේ භික්ඛූ දුස්සීලා පාපධම්මාති. සෝ තාය සීලසම්පදාය මජ්ජති පමජ්ජති පමාදං ආපජ්ජති. පමත්තෝ සමානෝ දුක්ඛං විහරති.

පින්වත් මහණෙනි, ඇතැම් කුලදරුවන් ඉන්නවා ගිහි ජීවිතේ අත්හැරලා මහණ වෙන්නෙ ශ්‍රද්ධාවෙන් ම යි. ‘ඉපදෙන, ජරාවෙන, මැරෙන, ශෝක වැළපීම්, දුක් දොම්නස්, උපායාස තියෙන සසර දුකටයි මං වැටුනෙ. මං දුකට පත්වෙලයි ඉන්නෙ. මං දුකින් පෙළෙනවා. අනේ මේ හැම දුකක් ම අවසන් කරල දාන්න ලැබුණොත් කොයිතරම් දෙයක්ද?’ කියල. ඔය විදිහට මහණ වුනාට පස්සේ එයාට ලාභ සත්කාර කීර්ති ප්‍රශංසා ලැබෙන්න පටන් ගන්නවා. නමුත් එයා ඒ ලාභ සත්කාර, කීර්ති ප්‍රශංසාවලින් සතුටු වෙන්නෙ නෑ. ‘දැන් ඉතින් ඔක්කොම හරි!’ කියල හිතන්නෙ නෑ. ඒ ලාභ සත්කාර, කීර්ති ප්‍රශංසා මුල් කරගෙන තමන්ව හුවා දක්වන්නෙ නෑ. අනුන්ව හෙළා දකින්නෙ නෑ. ඒ ලාභ සත්කාර, කීර්ති ප්‍රශංසා නිසා මත්වෙන්නෙ නෑ. ප්‍රමාද වෙන්නෙ නෑ. ප්‍රමාදයට පත්වෙන්නෙ නෑ. අප්‍රමාදීව සිල්වත්ව ඉන්නවා. ඔහු ඒ සීලයෙන් සතුටු වෙනවා. ‘දැන් ඉතින් ඔක්කොම හරි!’ කියල හිතනවා. ඔහු ඒ සීලය මුල් කරගෙන තමන්ව හුවා දක්වනවා. අනුන්ව හෙළා දකිනවා. ‘මම තමයි යහපත් ධර්ම තියෙන සිල්වත් කෙනා. මේ අනිත් භික්ෂූන් වහන්සේලා පාප ධර්ම තියෙන දුස්සීලයෝ නෙව’ කියලා. ඔහු ඒ සීල සම්පත්තියෙන් මත්වෙනවා. පමාවෙනවා. ප්‍රමාදයට පත්වෙනවා. ඒ ප්‍රමාදය නිසා දුක සේ වාසය කරනවා.

#### 7. සෙය්‍යථාපි භික්ඛවේ පුරිසෝ සාරත්ථිකෝ සාරගවේසී සාරපරියේසනං චරමානෝ මහතෝ රුක්ඛස්ස තිට්ඨතෝ සාරවතෝ අතික්කම්මේව සාරං අතික්කම්ම ඵෙග්ගුං අතික්කම්ම තචං පපටිකං ඡෙත්වා ආදාය පක්කමෙය්‍ය සාරන්ති මඤ්ඤමානෝ, තමේනං චක්ඛුමා පුරිසෝ දිස්වා ඒවං වදෙය්‍ය: ‘න වතායං භවං පුරිසෝ අඤ්ඤාසි සාරං, න අඤ්ඤාසි ඵෙග්ගුං, න අඤ්ඤාසි තචං, න අඤ්ඤාසි පපටිකං, න අඤ්ඤාසි සාඛාපලාසං. තථා හයං භවං පුරිසෝ සාරත්ථිකෝ සාරගවේසී සාරපරියේසනං චරමානෝ මහතෝ රුක්ඛස්ස තිට්ඨතෝ සාරවතෝ අතික්කම්මේව සාරං අතික්කම්ම ඵෙග්ගුං අතික්කම්ම තචං පපටිකං ඡෙත්වා ආදාය පක්කන්තෝ සාරන්ති මඤ්ඤමානෝ. යඤ්චස්ස සාරේන සාරකරණීයං තඤ්චස්ස අත්ථං නානුභවිස්සතී’ති.

පින්වත් මහණෙනි, ඒක මේ වගේ දෙයක්. එක්තරා මනුස්සයෙකුට අරටුවක ඕනකමක් ඇති වුනා. අරටුවක් හොය හොයා යන්න පටන් ගත්තා. ඔහුට හොඳ අරටුව තියෙන විශාල ගහක් හම්බ වුනා. නමුත් ඔහු අරටුව කියල හිතාගෙන, අරටුව අත්හැරලා, එලය අත්හැරලා, සිවිය අත්හැරලා, පොතු අරගෙන ගියා. ඇස් ඇති පුද්ගලයෙක් මොහුව දැකල මෙහෙම කියනවා. ’අයියෝ! ඔය තැනැත්තා අරටුව අඳුනන්නෙත් නෑ. එලය අඳුනන්නෙත් නෑ. සිවිය අඳුනන්නෙත් නෑ. පොතු අඳුනන්නෙත් නෑ. කොළ අතු අඳුනන්නෙත් නෑ. ඇත්තෙන් ම ඔය පුද්ගලයාට අරටුවක ඕනකම තිබුනා. අරටුවක් හොය හොයා තමයි හිටියේ. අරටුවක් තියෙන හොඳ ගහකුත් හම්බ වුනා. අන්තිමේ දි බැලින්නම් අරටුව කියල හිතාගෙන ඒ අරටුව ම අත්හැරලා, එලයත් අත්හැරල, සිවියත් අත්හැරලා, පොතු නෙව අරගෙන ගියේ. අරටුවකින් ගන්න ඕන වැඩේ නම් මොහුට ගන්න ලැබෙන්නෙ නෑ’ කියලා.

#### 8. ඒවමේව ඛෝ භික්ඛවේ ඉධේකච්චෝ කුලපුත්තෝ සද්ධා අගාරස්මා අනගාරියං පබ්බජිතෝ හෝති: ඕතිණ්ණොම්හි ජාතියා ජරාමරණේන සෝකේහි පරිදේවේහි දුක්ඛේහි දෝමනස්සේහි උපායාසේහි, දුක්ඛෝතිණ්ණෝ දුක්ඛපරේතෝ, අප්පේවනාම ඉමස්ස කේවලස්ස දුක්ඛක්ඛන්ධස්ස අන්තකිරියා පඤ්ඤායේථාති. සෝ ඒවං පබ්බජිතෝ සමානෝ ලාභසක්කාරසිලෝකං අභිනිබ්බත්තේති. සෝ තේන ලාභසක්කාරසිලෝකේන න අත්තමනෝ හෝති න පරිපුණ්ණසංකප්පෝ. සෝ තේන ලාභසක්කාරසිලෝකේන න අත්තානුක්කංසේති න පරං වම්භේති. සෝ තේන ලාභසක්කාරසිලෝකේන න මජ්ජති නප්පමජ්ජති නප්පමාදං ආපජ්ජති. අප්පමත්තෝ සමානෝ සීලසම්පදං ආරාධේති. සෝ තාය සීලසම්පදාය අත්තමනෝ හෝති පරිපුණ්ණසංකප්පෝ; සෝ තාය සීලසම්පදාය අත්තානුක්කංසේති පරං වම්භේති: අහමස්මි සීලවා කල්‍යාණධම්මෝ, ඉමේ පනඤ්ඤේ භික්ඛූ දුස්සීලා පාපධම්මාති. සෝ තාය සීලසම්පදාය මජ්ජති පමජ්ජති පමාදං ආපජ්ජති. පමත්තෝ සමානෝ දුක්ඛං විහරති. අයං වුච්චති භික්ඛවේ භික්ඛු පපටිකං අග්ගහේසි බ්‍රහ්මචරියස්ස, තේන ච වෝසානං ආපාදි.

පින්වත් මහණෙනි, ඔය විදිහම යි ඇතැම් කුලදරුවන් ඉන්නවා ගිහි ජීවිතේ අත්හැරලා මහණ වෙන්නෙ ශ්‍රද්ධාවෙන් ම යි. ‘ඉපදෙන, ජරා මරණයෙන්, ශෝක වැළපීම්, දුක් දොම්නස්, උපායාසවලින් යුතු සංසාරෙටයි මං වැටිල ඉන්නෙ. මං දුකට වැටිලයි ඉන්නෙ. මං දුකින් පෙළිලයි ඉන්නෙ. මේ හැම දුකක් ම අවසන් කරල දාන්න තියෙනවා නම් කොයිතරම් හොඳ ද?’ කියල හිතාගෙනයි ඔහු මහණ වෙන්නෙ. ඊට පස්සෙ ලාභ සත්කාර, කීර්ති ප්‍රශංසා උපදවාගන්නවා. නමුත් ඒ ලාභ සත්කාර, කීර්ති ප්‍රශංසාවෙන් මත්වෙන්නෙ නෑ. ප්‍රමාද වෙන්නෙ නෑ. ප්‍රමාද බවට පත්වෙන්නෙ නෑ. අප්‍රමාදීව සිල්වත් වෙනවා. ඔහු ඒ සීලයෙන් සතුටු වෙනවා. ‘දැන් ඉතින් ඔක්කොම හරි!’ කියල හිතනවා. ඔහු ඒ සීලයෙන් තමාව හුවා දක්වනවා. අනුන්ව හෙළාදකිනවා. ‘මම තමයි යහපත් ධර්ම ඇති සිල්වත් කෙනා. මේ අනිත් භික්ෂූන් වහන්සේලා පාප ධර්ම ඇති දුස්සීල අය නෙව’ කියලා. ඔහු ඒ සීලයෙන් මත්වෙනවා. ප්‍රමාද වෙනවා. ප්‍රමාදයට පත්වෙනවා. ඒ ප්‍රමාදය නිසා දුක සේ වාසය කරනවා. පින්වත් මහණෙනි, ඒ භික්ෂුවටයි කියන්නෙ ‘නිවන් මගේ පොත්ත ගත්තු කෙනා’ කියලා. ඔහුගේ ගමන එතනින් ම අවසන් වෙනවා.

#### 9. ඉධ පන භික්ඛවේ ඒකච්චෝ කුලපුත්තෝ සද්ධා අගාරස්මා අනගාරියං පබ්බජිතෝ හෝති: ඕතිණ්ණොම්හි ජාතියා ජරාමරණේන සෝකේහි පරිදේවේහි දුක්ඛේහි දෝමනස්සේහි උපායාසේහි, දුක්ඛෝතිණ්ණෝ දුක්ඛපරේතෝ, අප්පේවනාම ඉමස්ස කේවලස්ස දුක්ඛක්ඛන්ධස්ස අන්තකිරියා පඤ්ඤායේථාති. සෝ ඒවං පබ්බජිතෝ සමානෝ ලාභසක්කාරසිලෝකං අභිනිබ්බත්තේති. සෝ තේන ලාභසක්කාරසිලෝකේන න අත්තමනෝ හෝති න පරිපුණ්ණසංකප්පෝ. සෝ තේන ලාභසක්කාරසිලෝකේන න අත්තානුක්කංසේති න පරං වම්භේති. සෝ තේන ලාභසක්කාරසිලෝකේන න මජ්ජති නප්පමජ්ජති නප්පමාදං ආපජ්ජති. අප්පමත්තෝ සමානෝ සීලසම්පදං ආරාධේති. සෝ තාය සීලසම්පදාය අත්තමනෝ හෝති නෝ ච ඛෝ පරිපුණ්ණසංකප්පෝ. සෝ තාය සීලසම්පදාය න අත්තානුක්කංසේති න පරං වම්භේති. සෝ තාය සීලසම්පදාය න මජ්ජති නප්පමජ්ජති නප්පමාදං ආපජ්ජති. අප්පමත්තෝ සමානෝ සමාධිසම්පදං ආරාධේති. සෝ තාය සමාධිසම්පදාය අත්තමනෝ හෝති පරිපුණ්ණසංකප්පෝ. සෝ තාය සමාධිසම්පදාය අත්තානුක්කංසේති පරං වම්භේති: අහමස්මි සමාහිතෝ ඒකග්ගචිත්තෝ, ඉමේ පනඤ්ඤේ භික්ඛූ අසමාහිතා විබ්භන්තචිත්තාති. සෝ තාය සමාධිසම්පදාය මජ්ජති පමජ්ජති පමාදං ආපජ්ජති. පමත්තෝ සමානෝ දුක්ඛං විහරති.

පින්වත් මහණෙනි, ඇතැම් කුලදරුවන් ඉන්නවා ගිහි ජීවිතේ අත්හැරලා මහණ වෙන්නෙ ශ්‍රද්ධාවෙන් ම යි. ‘මං ඉපදීමෙන්, ජරා මරණයෙන්, ශෝක වැළපීම්, දුක් දොම්නස්, සුසුම් හෙළීම්වලින් දුකට පැමිණුනා. මං දුකේ වැටිල ඉන්නෙ. මං දුකින් පෙළෙමින් ඉන්නෙ. මේ හැම දුක්වල ම අවසානයක් දැකගන්න තියෙනවා නම් කොයිතරම් දෙයක්ද?’ කියලයි මහණ වෙන්නේ. ඊට පස්සෙ එයා ලාභ සත්කාර, කීර්ති ප්‍රශංසා උපදවා ගන්නවා. නමුත් ඒ ලාභ සත්කාර, කීර්ති ප්‍රශංසාවලින් සතුටු වෙන්නෙ නෑ. ‘දැන් ඉතින් ඔක්කොම හරි!’ කියල හිතන්නෙ නෑ. ඒ ලාභ සත්කාර, කීර්ති ප්‍රශංසා මුල් කරගෙන තමන්ව හුවා දක්වන්නෙ නෑ. අනුන්ව හෙළා දකින්නෙ නෑ. ඒ ලාභ සත්කාර, කීර්ති ප්‍රශංසා නිසා මත්වෙන්නෙ නෑ. ප්‍රමාද වෙන්නෙ නෑ. ප්‍රමාදයට පත්වෙන්නෙ නෑ. අප්‍රමාදීව සිල්වත් වෙනවා. ඔහු සීල සම්පත්තියෙන් සතුටු වෙනවා. නමුත් ‘දැන් ඉතින් ඔක්කොම හරි!’ කියල හිතන්නේ නෑ. ඒ සීල සම්පත්තියෙන් මත්වෙන්නෙ නෑ. ප්‍රමාද වෙන්නෙ නෑ. ප්‍රමාදයට පත්වෙන්නෙ නෑ. අප්‍රමාදීව සමාධි සම්පත්තිය ඇති කරගන්නවා. අන්න එතනදී ඔහු සමාධියෙන් සතුටු වෙනවා. ‘දැන් ඉතින් ඔක්කොම හරි!’ කියල හිතනවා. ඒ සමාධිය මුල් කරගෙන තමන්ව හුවා දක්වනවා. අනුන්ව හෙළා දකිනවා. ‘මම තමයි සමාහිත සිතින් ඉන්න කෙනා. අනිත් භික්ෂූන් වහන්සේලාට සමාධියක් නෑ. බිරාන්ත වෙලා ඉන්නවා’ කියල. ඒ භික්ෂුව ඒ සමාධි සම්පත්තියෙන් මත්වෙනවා. ප්‍රමාද වෙනවා. ප්‍රමාදයට පත්වෙනවා. ප්‍රමාදයට පත්වෙලා දුක සේ වාසය කරනවා.

#### 10. සෙය්‍යථාපි භික්ඛවේ පුරිසෝ සාරත්ථිකෝ සාරගවේසී සාරපරියේසනං චරමානෝ මහතෝ රුක්ඛස්ස තිට්ඨතෝ සාරවතෝ අතික්කම්මේව සාරං අතික්කම්ම ඵෙග්ගුං තචං ඡෙත්වා ආදාය පක්කමෙය්‍ය සාරන්ති මඤ්ඤමානෝ, තමේනං චක්ඛුමා පුරිසෝ දිස්වා ඒවං වදෙය්‍ය: ‘න වතායං භවං පුරිසෝ අඤ්ඤාසි සාරං, න අඤ්ඤාසි ඵෙග්ගුං, න අඤ්ඤාසි තචං, න අඤ්ඤාසි පපටිකං, න අඤ්ඤාසි සාඛාපලාසං. තථා හයං භවං පුරිසෝ සාරත්ථිකෝ සාරගවේසී සාරපරියේසනං චරමානෝ මහතෝ රුක්ඛස්ස තිට්ඨතෝ සාරවතෝ අතික්කම්මේව සාරං අතික්කම්ම ඵෙග්ගුං තචං ඡෙත්වා ආදාය පක්කන්තෝ සාරන්ති මඤ්ඤමානෝ, යඤ්චස්ස සාරේන සාරකරණීයං තඤ්චස්ස අත්ථං නානුභවිස්සතී’ති.

පින්වත් මහණෙනි, ඒක මේ වගේ දෙයක්. ඔන්න කෙනෙකුට අරටුවක වැඩක් ගන්න ඕන වුනා. අරටුවක් හොය හොයා ඇවිදින්න පටන් ගත්තා. ඔහොම යද්දි හොඳ අරටුවක් තියෙන විශාල ගහක් හම්බ වුනා. ඉතින් මෙයා අරටුව කියල හිතාගෙන, අරටුව අත්හැරලා, එලය අත්හැරලා, සිවිය ගලෝගෙන ගියා. ඇස් ඇති කෙනෙකුට මොහුව දකින්න ලැබෙනවා. දැකල මෙහෙම කියනවා. ‘අයියෝ! මේ තැනැත්තා අරටුව දන්නෙත් නෑ. එලය දන්නෙත් නෑ. සිවිය දන්නෙත් නෑ. පොත්ත දන්නෙත් නෑ. කොළ අතු දන්නෙත් නෑ. මේ පුද්ගලයාට ඕන වුනේ අරටුවයි. අරටුව ම යි හොය හොයා ගියෙත්. අරටුව තියෙන විශාල ගහකුත් හම්බ වුනා. අන්තිමේදී බැලින්නම් මෙයා අරටුව අත්හැරලා, එලය අත්හැරලා, අරටුව කියල හිතාගෙන සිවිය ගලෝගෙන ගියා නෙව. මෙයාට නම් අරටුවෙන් වැඩක් ගන්න ලැබෙන්නෙ නෑ’ කියලා.

#### 11. ඒවමේව ඛෝ භික්ඛවේ ඉධේකච්චෝ කුලපුත්තෝ සද්ධා අගාරස්මා අනගාරියං පබ්බජිතෝ හෝති: ඕතිණ්ණොම්හි ජාතියා ජරාමරණේන සෝකේහි පරිදේවේහි දුක්ඛේහි දෝමනස්සේහි උපායාසේහි, දුක්ඛෝතිණ්ණෝ දුක්ඛපරේතෝ, අප්පේවනාම ඉමස්ස කේවලස්ස දුක්ඛක්ඛන්ධස්ස අන්තකිරියා පඤ්ඤායේථාති. සෝ ඒවං පබ්බජිතෝ සමානෝ ලාභසක්කාරසිලෝකං අභිනිබ්බත්තේති. සෝ තේන ලාභසක්කාරසිලෝකේන න අත්තමනෝ හෝති. න පරිපුණ්ණසංකප්පෝ. සෝ තේන ලාභසක්කාරසිලෝකේන න අත්තානුක්කංසේති න පරං වම්භේති. සෝ තේන ලාභසක්කාරසිලෝකේන න මජ්ජති නප්පමජ්ජති නප්පමාදං ආපජ්ජති. අප්පමත්තෝ සමානෝ සීලසම්පදං ආරාධේති. සෝ තාය සීලසම්පදාය අත්තමනෝ හෝති නෝ ච ඛෝ පරිපුණ්ණසංකප්පෝ. සෝ තාය සීලසම්පදාය න අත්තානුක්කංසේති න පරං වම්භේති. සෝ තාය සීලසම්පදාය න මජ්ජති නප්පමජ්ජති නප්පමාදං ආපජ්ජති. අප්පමත්තෝ සමානෝ සමාධිසම්පදං ආරාධේති. සෝ තාය සමාධිසම්පදාය අත්තමනෝ හෝති පරිපුණ්ණසංකප්පෝ. සෝ තාය සමාධිසම්පදාය අත්තානුක්කංසේති, පරං වම්භේති: අහමස්මි සමාහිතෝ ඒකග්ගචිත්තෝ, ඉමේ පනඤ්ඤේ භික්ඛූ අසමාහිතා විබ්භන්තචිත්තාති. සෝ තාය සමාධිසම්පදාය මජ්ජති පමජ්ජති පමාදං ආපජ්ජති පමත්තෝ සමානෝ දුක්ඛං විහරති. අයං වුච්චති භික්ඛවේ භික්ඛු තචං අග්ගහේසි බ්‍රහ්මචරියස්ස, තේන ච වෝසානං ආපාදි.

පින්වත් මහණෙනි, ඇතැම් කුලදරුවන් ඉන්නවා ගිහි ජීවිතේ අත්හැරලා මහණ වෙන්නෙ ශ්‍රද්ධාවෙන් ම යි. ‘මං ඉපදීමෙන්, ජරා මරණයෙන්, ශෝක වැළපීම්, දුක් දොම්නස්, සුසුම් හෙළීම්වලින් දුකට පැමිණුනා. මං දුකේ වැටිල ඉන්නෙ. මං දුකින් පෙළෙමින් ඉන්නෙ. මේ හැම දුක්වල ම අවසානයක් දැකගන්න තියෙනවා නම් කොයිතරම් දෙයක්ද?’ කියලයි මහණ වෙන්නේ. ඊට පස්සෙ එයා ලාභ සත්කාර, කීර්ති ප්‍රශංසා උපදවා ගන්නවා. නමුත් ඒ ලාභ සත්කාර, කීර්ති ප්‍රශංසාවලින් සතුටු වෙන්නෙ නෑ. ‘දැන් ඉතින් ඔක්කොම හරි!’ කියල හිතන්නෙ නෑ. ඒ ලාභ සත්කාර, කීර්ති ප්‍රශංසා මුල් කරගෙන තමන්ව හුවා දක්වන්නෙ නෑ. අනුන්ව හෙළා දකින්නෙ නෑ. ඒ ලාභ සත්කාර, කීර්ති ප්‍රශංසා නිසා මත්වෙන්නෙ නෑ. ප්‍රමාද වෙන්නෙ නෑ. ප්‍රමාදයට පත්වෙන්නෙ නෑ. අප්‍රමාදීව සිල්වත් වෙනවා. ඔහු සීල සම්පත්තියෙන් සතුටු වෙනවා. නමුත් ‘දැන් ඉතින් ඔක්කොම හරි!’ කියල හිතන්නේ නෑ. ඒ සීල සම්පත්තියෙන් මත් වෙන්නෙ නෑ. ප්‍රමාද වෙන්නෙ නෑ. ප්‍රමාදයට පත්වෙන්නෙ නෑ. අප්‍රමාදීව සමාධි සම්පත්තිය ඇති කරගන්නවා. අන්න එතනදී ඔහු සමාධියෙන් සතුටු වෙනවා. ‘දැන් ඉතින් ඔක්කොම හරි!’ කියල හිතනවා. ඒ සමාධිය මුල් කරගෙන තමන්ව හුවා දක්වනවා. අනුන්ව හෙළා දකිනවා. ‘මම තමයි සමාහිත සිතින් ඉන්න කෙනා. අනිත් භික්ෂූන් වහන්සේලාට සමාධියක් නෑ. බිරාන්ත වෙලා ඉන්නවා’ කියල. ඒ භික්ෂුව ඒ සමාධි සම්පත්තියෙන් මත්වෙනවා. ප්‍රමාද වෙනවා. ප්‍රමාදයට පත්වෙනවා. ප්‍රමාදයට පත්වෙලා දුක සේ වාසය කරනවා. පින්වත් මහණෙනි, ඒ භික්ෂුවට කියන්නෙ ‘නිවන් මගේ සිවිය ගලෝගත්තු කෙනා’ කියලා. එතැනින්ම ඔහුගේ ගමන අවසන් වෙනවා.

#### 12. ඉධ පන භික්ඛවේ ඒකච්චෝ කුලපුත්තෝ සද්ධා අගාරස්මා අනගාරියං පබ්බජිතෝ හෝති: ඕතිණ්ණොම්හි ජාතියා ජරාමරණේන සෝකේහි පරිදේවේහි දුක්ඛේහි දෝමනස්සේහි උපායාසේහි, දුක්ඛෝතිණ්ණෝ දුක්ඛපරේතෝ, අප්පේවනාම ඉමස්ස කේවලස්ස දුක්ඛක්ඛන්ධස්ස අන්තකිරියා පඤ්ඤායේථාති. සෝ ඒවං පබ්බජිතෝ සමානෝ ලාභසක්කාරසිලෝකං අභිනිබ්බත්තේති. සෝ තේන ලාභසක්කාරසිලෝකේන න අත්තමනෝ හෝති න පරිපුණ්ණසංකප්පෝ. සෝ තේන ලාභසක්කාරසිලෝකේන න අත්තානුක්කංසේති න පරං වම්භේති. සෝ තේන ලාභසක්කාරසිලෝකේන න මජ්ජති නප්පමජ්ජති නප්පමාදං ආපජ්ජති. අප්පමත්තෝ සමානෝ සීලසම්පදං ආරාධේති. සෝ තාය සීලසම්පදාය අත්තමනෝ හෝති නෝ ච ඛෝ පරිපුණ්ණසංකප්පෝ. සෝ තාය සීලසම්පදාය න අත්තානුක්කංසේති න පරං වම්භේති. සෝ තාය සීලසම්පදාය න මජ්ජති නප්පමජ්ජති නප්පමාදං ආපජ්ජති. අප්පමත්තෝ සමානෝ සමාධිසම්පදං ආරාධේති. සෝ තාය සමාධිසම්පදාය අත්තමනෝ හෝති නෝ ච ඛෝ පරිපුණ්ණසංකප්පෝ. සෝ තාය සමාධිසම්පදාය න අත්තානුක්කංසේති න පරං වම්භේති. සෝ තාය සමාධිසම්පදාය න මජ්ජති නප්පමජ්ජති නප්පමාදං ආපජ්ජති. අප්පමත්තෝ සමානෝ ඤාණදස්සනං ආරාධේති. සෝ තේන ඤාණදස්සනේන අත්තමනෝ හෝති පරිපුණ්ණසංකප්පෝ. සෝ තේන ඤාණදස්සනේන අත්තානුක්කංසේති පරං වම්භේති: අහමස්මි ජානං පස්සං විහරාමි. ඉමේ පනඤ්ඤේ භික්ඛූ අජානං අපස්සං විහරන්තීති. සෝ තේන ඤාණදස්සනේන මජ්ජති පමජ්ජති පමාදං ආපජ්ජති. පමත්තෝ සමානෝ දුක්ඛං විහරති.

පින්වත් මහණෙනි, ඇතැම් කුලදරුවන් ඉන්නවා ගිහි ගේ අත්හැරලා මහණ වෙන්නෙ ශ්‍රද්ධාවෙන් ම යි. ‘ඉපදීමෙන්, ජරා මරණයෙන්, ශෝක වැළපීම්, දුක් දොම්නස්, උපායාසවලින් යුතු සසර දුකටයි මං වැටිල ඉන්නේ. දුක තුළටයි මං වැටුණේ. දුකෙන් පෙළෙමින් ඉන්නේ. ඉතින් මේ හැම දුකක් ම අවසන් කරල දාන්න ඇත්නම් කොයිතරම් දෙයක්ද?’ කියලයි මහණ වෙන්නේ. මහණ වුනාට පස්සේ ලාභ සත්කාර, කීර්ති ප්‍රශංසා උපදිනවා. හැබැයි ඒ ලාභ සත්කාර, කීර්ති ප්‍රශංසාවලින් සතුටු වෙන්නෙ නෑ. ‘දැන් ඉතින් ඔක්කොම හරි!’ කියල හිතන්නෙ නෑ. ඒ ලාභ සත්කාර, කීර්ති ප්‍රශංසා මුල් කරගෙන තමන්ව හුවා දක්වන්නෙ නෑ. අනුන්ව හෙළා දකින්නෙ නෑ. ඒ ලාභ සත්කාර, කීර්ති ප්‍රශංසා නිසා මත්වෙන්නෙ නෑ. ප්‍රමාද වෙන්නෙ නෑ. ප්‍රමාදයට පත්වෙන්නෙ නෑ. අප්‍රමාදීව සිල්වත් වෙනවා. ඒ සීල සම්පත්තියෙන් සතුටු වෙනවා. නමුත් ‘දැන් ඉතින් ඔක්කොම හරි!’ කියල හිතන්නේ නෑ. ඒ සීල සම්පත්තියෙන් මත්වෙන්නෙ නෑ. ප්‍රමාද වෙන්නෙ නෑ. ප්‍රමාදයට පත්වෙන්නෙ නෑ. අප්‍රමාදීව සමාධි සම්පත්තිය ඇති කරගන්නවා. ඔහු ඒ සමාධියෙන් සතුටු වුනත් ‘දැන් ඉතින් ඔක්කොම හරි!’ කියල හිතන්නෙ නෑ. ඒ සමාධි සම්පත්තිය මුල් කරගෙන තමාව හුවා දක්වන්නෙ නෑ. අනුන්ව හෙළා දකින්නෙ නෑ. ඒ සමාධිය නිසා මත්වෙන්නෙ නෑ. ප්‍රමාද වෙන්නෙ නෑ. ප්‍රමාදයට පත්වෙන්නෙ නෑ. අප්‍රමාදීව ඤාණදර්ශනය ඇති කරගන්නවා. ඔහු ඒ ඤාණදර්ශනයෙන් සතුටු වෙනවා. ‘දැන් ඉතින් ඔක්කොම හරි!’ කියල හිතනවා. ඒ ඤාණදර්ශනය මුල්කරගෙන තමාව හුවා දක්වනවා. අනුන්ව හෙළා දකිනවා. ‘මං යථාර්ථය දැනගෙන, දැක ගෙනයි ඉන්නෙ, ඒ වුනාට මේ අනිත් භික්ෂූන් වහන්සේලා යථාර්ථය නොදැන, නොදැක නෙව ඉන්නෙ’ කියල ඔහු ඤාණදර්ශනයෙන් මත්වෙනවා. ප්‍රමාද වෙනවා. ප්‍රමාදයට පත්වෙනවා. ප්‍රමාදයට පත්වීම නිසා දුක සේ වාසය කරනවා.

#### 13. සෙය්‍යථාපි භික්ඛවේ පුරිසෝ සාරත්ථිකෝ සාරගවේසී සාරපරියේසනං චරමානෝ මහතෝ රුක්ඛස්ස තිට්ඨතෝ සාරවතෝ අතික්කම්මේව සාරං ඵෙග්ගුං ඡෙත්වා ආදාය පක්කමෙය්‍ය සාරන්ති මඤ්ඤමානෝ, තමේනං චක්ඛුමා පුරිසෝ දිස්වා ඒවං වදෙය්‍ය: ‘න වතායං භවං පුරිසෝ අඤ්ඤාසි සාරං, න අඤ්ඤාසි ඵෙග්ගුං, න අඤ්ඤාසි තචං, න අඤ්ඤාසි පපටිකං, න අඤ්ඤාසි සාඛාපලාසං. තථා හයං භවං පුරිසෝ සාරත්ථිකෝ සාරගවේසී සාරපරියේසනං චරමානෝ මහතෝ රුක්ඛස්ස තිට්ඨතෝ සාරවතෝ අතික්කම්මේව සාරං ඵෙග්ගුං ඡෙත්වා ආදාය පක්කන්තෝ සාරන්ති මඤ්ඤමානෝ, යඤ්චස්ස සාරේන සාරකරණීයං තඤ්චස්ස අත්ථං නානුභවිස්සතීති.

පින්වත් මහණෙනි, ඒක මේ වගේ දෙයක්. එක්තරා මිනිහෙක් ඉන්නවා. මේ පුද්ගලයාට අරටුවකින් වැඩක් ගන්න ඕන වෙනවා. ඉතින් අරටුවක් සොයන්න පටන් ගන්නවා. ඔහොම යනකොට අරටුව තියෙන හොඳ ගහක් හම්බ වෙනවා. නමුත් මෙයා අරටුව කියල හිතාගෙන අරටුව අත්හැරලා, එලය අරගෙන යනවා. එතකොට ඇස් ඇති කෙනෙක් මොහුව දැකලා මෙහෙම කියනවා. ‘අයියෝ! මේ තැනැත්තා අරටුව දන්නෙත් නෑ. එලය දන්නෙත් නෑ. සිවිය දන්නෙත් නෑ. පොතු දන්නෙත් නෑ. කොළ අතු දන්නෙත් නෑ. ඔය තැනැත්තාට අරටුවක් ඕන වෙලා තිබුනා. අරටුවක් හොය හොයා ගියා. අන්තිමේදී හොඳ අරටුවක් තියෙන විශාල ගහකුත් හම්බ වුනා. පස්සෙ බැලින්නම් මෙයා අරටුව කියල හිතාගෙන ඒ අරටුව අත්හැරලා, එලය නෙව අරගෙන ගියේ. මේ තැනැත්තාට නම් අරටුවකින් ලබාගන්න ප්‍රයෝජනේ ලබා ගන්න බැරි වෙලා යනවා’ කියල.

#### 14. ඒවමේව ඛෝ භික්ඛවේ ඉධේකච්චෝ කුලපුත්තෝ සද්ධා අගාරස්මා අනගාරියං පබ්බජිතෝ හෝති: ඕතිණ්ණොම්හි ජාතියා ජරාමරණේන සෝකේහි පරිදේවේහි දුක්ඛේහි දෝමනස්සේහි උපායාසේහි, දුක්ඛෝතිණ්ණෝ දුක්ඛපරේතෝ, අප්පේවනාම ඉමස්ස කේවලස්ස දුක්ඛක්ඛන්ධස්ස අන්තකිරියා පඤ්ඤායේථාති. සෝ ඒවං පබ්බජිතෝ සමානෝ ලාභසක්කාරසිලෝකං අභිනිබ්බත්තේති. සෝ තේන ලාභසක්කාරසිලෝකේන න අත්තමනෝ හෝති න පරිපුණ්ණසංකප්පෝ. සෝ තේන ලාභසක්කාරසිලෝකේන න අත්තානුක්කංසේති න පරං වම්භේති. සෝ තේන ලාභසක්කාරසිලෝකේන න මජ්ජති නප්පමජ්ජති නප්පමාදං ආපජ්ජති. අප්පමත්තෝ සමානෝ සීලසම්පදං ආරාධේති. සෝ තාය සීලසම්පදාය අත්තමනෝ හෝති නෝ ච ඛෝ පරිපුණ්ණසංකප්පෝ. සෝ තාය සීලසම්පදාය න අත්තානුක්කංසේති න පරං වම්භේති. සෝ තාය සීලසම්පදාය න මජ්ජති නප්පමජ්ජති නප්පමාදං ආපජ්ජති. අප්පමත්තෝ සමානෝ සමාධිසම්පදං ආරාධේති. සෝ තාය සමාධිසම්පදාය අත්තමනෝ හෝති නෝ ච ඛෝ පරිපුණ්ණසංකප්පෝ. සෝ තාය සමාධිසම්පදාය න අත්තානුක්කංසේති න පරං වම්භේති. සෝ තාය සමාධිසම්පදාය න මජ්ජති නප්පමජ්ජති නප්පමාදං ආපජ්ජති, අප්පමත්තෝ සමානෝ ඤාණදස්සනං ආරාධේති. සෝ තේන ඤාණදස්සනේන අත්තමනෝ හෝති පරිපුණ්ණසංකප්පෝ. සෝ තේන ඤාණදස්සනේන අත්තානුක්කංසේති පරං වම්භේති: අහමස්මි ජානං පස්සං විහරාමි, ඉමේ පනඤ්ඤේ භික්ඛූ අජානං අපස්සං විහරන්තීති. සෝ තේන ඤාණදස්සනේන මජ්ජති පමජ්ජති පමාදං ආපජ්ජති. පමත්තෝ සමානෝ දුක්ඛං විහරති. අයං වුච්චති භික්ඛවේ භික්ඛු ඵෙග්ගුං අග්ගහේසි බ්‍රහ්මචරියස්ස, තේන ච වෝසානං ආපාදි.

පින්වත් මහණෙනි, ඔන්න ඔය විදිහමයි. ඇතැම් කුලදරුවන් ඉන්නවා ගිහි ගේ අත්හැරලා මහණ වෙන්නෙ ශ්‍රද්ධාවෙන් ම යි. ‘ඉපදීමෙන්, ජරා මරණයෙන්, ශෝක වැළපීම්, දුක් දොම්නස්, උපායාසවලින් යුතු සසර දුකටයි මං වැටුනේ. දුක තුළටයි මං වැටුනේ. දුකෙන් පෙළෙමින් ඉන්නෙ. ඉතින් මේ හැම දුකක් ම අවසන් කරල දාන්න ඇත්නම් කොයිතරම් දෙයක්ද?’ කියලයි මහණ වෙන්නේ. මහණ වුනාට පස්සෙ ලාභ සත්කාර, කීර්ති ප්‍රශංසා උපදවනවා. හැබැයි ඒ ලාභ සත්කාර, කීර්ති ප්‍රශංසාවලින් සතුටු වෙන්නෙ නෑ. ‘දැන් ඉතින් ඔක්කොම හරි!’ කියල හිතන්නෙ නෑ. ඒ ලාභ සත්කාර, කීර්ති ප්‍රශංසා මුල් කරගෙන තමන්ව හුවා දක්වන්නෙ නෑ. අනුන්ව හෙළා දකින්නෙ නෑ. ඒ ලාභ සත්කාර, කීර්ති ප්‍රශංසා නිසා මත්වෙන්නෙ නෑ. ප්‍රමාද වෙන්නෙ නෑ. ප්‍රමාදයට පත්වෙන්නෙ නෑ. අප්‍රමාදීව සිල්වත් වෙනවා. ඒ සීල සම්පත්තියෙන් සතුටු වෙනවා. නමුත් ‘දැන් ඉතින් ඔක්කොම හරි’ කියල හිතන්නේ නෑ. ඒ සීල සම්පත්තියෙන් මත්වෙන්නෙ නෑ. ප්‍රමාද වෙන්නෙ නෑ. ප්‍රමාදයට පත්වෙන්නෙ නෑ. අප්‍රමාදීව සමාධි සම්පත්තිය ඇති කරගන්නවා. ඔහු ඒ සමාධියෙන් සතුටු වුනත් ‘දැන් ඉතින් ඔක්කොම හරි!’ කියල හිතන්නෙ නෑ. ඒ සමාධි සම්පත්තිය මුල් කරගෙන තමාව හුවා දක්වන්නෙ නෑ. අනුන්ව හෙළා දකින්නෙ නෑ. ඒ සමාධිය නිසා මත්වෙන්නෙ නෑ. ප්‍රමාද වෙන්නෙ නෑ. ප්‍රමාදයට පත්වෙන්නෙ නෑ. අප්‍රමාදීව ඤාණදර්ශනය ඇති කරගන්නවා. ඔහු ඒ ඤාණදර්ශනයෙන් සතුටු වෙනවා. ‘දැන් ඉතින් ඔක්කොම හරි!’ කියල හිතනවා. ඒ ඤාණදර්ශනය මුල්කරගෙන තමාව හුවා දක්වනවා. අනුන්ව හෙළා දකිනවා. ‘මං යථාර්ථය දැනගෙන, දැකගෙනයි ඉන්නෙ, ඒ වුනාට මේ අනිත් භික්ෂූන් වහන්සේලා යථාර්ථය නොදැන, නොදැක නෙව ඉන්නෙ’ කියල ඔහු ඤාණදර්ශනයෙන් මත්වෙනවා. ප්‍රමාද වෙනවා. ප්‍රමාදයට පත්වෙනවා. ප්‍රමාදයට පත්වීම නිසා දුක සේ වාසය කරනවා. පින්වත් මහණෙනි, අන්න ඒ භික්ෂුවට කියන්නෙ ‘නිවන් මගේ එලය ගත්තු කෙනා’ කියලා. එයාගේ ගමන එතනින් ම අවසන් වෙනවා.

#### 15. ඉධ පන භික්ඛවේ ඒකච්චෝ කුලපුත්තෝ සද්ධා අගාරස්මා අනගාරියං පබ්බජිතෝ හෝති: ඕතිණ්ණොම්හි ජාතියා ජරාමරණේන සෝකේහි පරිදේවේහි දුක්ඛේහි දෝමනස්සේහි උපායාසේහි, දුක්ඛෝතිණ්ණෝ දුක්ඛපරේතෝ, අප්පේවනාම ඉමස්ස කේවලස්ස දුක්ඛක්ඛන්ධස්ස අන්තකිරියා පඤ්ඤායේථාති. සෝ ඒවං පබ්බජිතෝ සමානෝ ලාභසක්කාරසිලෝකං අභිනිබ්බත්තේති. සෝ තේන ලාභසක්කාරසිලෝකේන න අත්තමනෝ හෝති න පරිපුණ්ණසංකප්පෝ. සෝ තේන ලාභසක්කාරසිලෝකේන න අත්තානුක්කංසේති න පරං වම්භේති. සෝ තේන ලාභසක්කාරසිලෝකේන න මජ්ජති නප්පමජ්ජති නප්පමාදං ආපජ්ජති. අප්පමත්තෝ සමානෝ සීලසම්පදං ආරාධේති. සෝ තාය සීලසම්පදාය අත්තමනෝ හෝති. නෝ ච ඛෝ පරිපුණ්ණසංකප්පෝ. සෝ තාය සීලසම්පදාය න අත්තානුක්කංසේති න පරං වම්භේති. සෝ තාය සීලසම්පදාය න මජ්ජති නප්පමජ්ජති නප්පමාදං ආපජ්ජති. අප්පමත්තෝ සමානෝ සමාධිසම්පදං ආරාධේති. සෝ තාය සමාධිසම්පදාය අත්තමනෝ හෝති නෝ ච ඛෝ පරිපුණ්ණසංකප්පෝ. සෝ තාය සමාධිසම්පදාය න අත්තානුක්කංසේති න පරං වම්භේති. සෝ තාය සමාධිසම්පදාය න මජ්ජති නප්පමජ්ජති නප්පමාදං ආපජ්ජති. අප්පමත්තෝ සමානෝ ඤාණදස්සනං ආරාධේති. සෝ තේන ඤාණදස්සනේන අත්තමනෝ හෝති නෝ ච ඛෝ පරිපුණ්ණසංකප්පෝ. සෝ තේන ඤාණදස්සනේන න අත්තානුක්කංසේති න පරං වම්භේති. සෝ තේන ඤාණදස්සනේන න මජ්ජති නප්පමජ්ජති නප්පමාදං ආපජ්ජති. අප්පමත්තෝ සමානෝ අසමයවිමොක්ඛං ආරාධේති. අට්ඨානමේතං භික්ඛවේ අනවකාසෝ යං සෝ භික්ඛු තාය අසමයවිමුත්තියා පරිහායේථ.

පින්වත් මහණෙනි, ඇතැම් කුලදරුවන් ඉන්නවා ගිහි ගේ අත්හැරලා මහණ වෙන්නෙ ශ්‍රද්ධාවෙන් ම යි. ‘ඉපදීමෙන්, ජරා මරණයෙන්, ශෝක වැළපීම්, දුක් දොම්නස්, උපායාසවලින් යුතු සසර දුකටයි මං වැටිලා ඉන්නෙ. දුක තුළටයි මං වැටුනේ. දුකෙන් පෙළෙමින් ඉන්නේ. ඉතින් මේ හැම දුකක් ම අවසන් කරල දාන්න ඇත්නම් කොයිතරම් දෙයක්ද?’ කියලයි මහණ වෙන්නේ. මහණ වුනාට පස්සේ ලාභ සත්කාර, කීර්ති ප්‍රශංසා උපදිනවා. හැබැයි ඒ ලාභ සත්කාර, කීර්ති ප්‍රශංසාවලින් සතුටු වෙන්නෙ නෑ. ‘දැන් ඉතින් ඔක්කොම හරි!’ කියල හිතන්නෙ නෑ. ඒ ලාභ සත්කාර, කීර්ති ප්‍රශංසා මුල් කරගෙන තමන්ව හුවා දක්වන්නෙ නෑ. අනුන්ව හෙළා දකින්නෙ නෑ. ඒ ලාභ සත්කාර, කීර්ති ප්‍රශංසා නිසා මත්වෙන්නෙ නෑ. ප්‍රමාද වෙන්නෙ නෑ. ප්‍රමාදයට පත්වෙන්නෙ නෑ. අප්‍රමාදීව සිල්වත් වෙනවා. ඒ සීල සම්පත්තියෙන් සතුටු වෙනවා. නමුත් ‘දැන් ඉතින් ඔක්කොම හරි!’ කියල හිතන්නේ නෑ. ඒ සීල සම්පත්තියෙන් මත්වෙන්නෙ නෑ. ප්‍රමාද වෙන්නෙ නෑ. ප්‍රමාදයට පත්වෙන්නෙ නෑ. අප්‍රමාදීව සමාධි සම්පත්තිය ඇති කරගන්නවා. ඔහු ඒ සමාධියෙන් සතුටු වුනත් ‘දැන් ඉතින් ඔක්කොම හරි!’ කියල හිතන්නෙ නෑ. ඒ සමාධි සම්පත්තිය මුල් කරගෙන තමාව හුවා දක්වන්නෙ නෑ. අනුන්ව හෙළා දකින්නෙ නෑ. ඒ සමාධිය නිසා මත්වෙන්නෙ නෑ. ප්‍රමාද වෙන්නෙ නෑ. ප්‍රමාදයට පත්වෙන්නෙ නෑ. අප්‍රමාදීව ඤාණදර්ශනය ඇති කරගන්නවා. ඔහු ඒ ඤාණදර්ශනයෙන් සතුටු වෙනවා. නමුත් ‘දැන් ඉතින් ඔක්කොම හරි!’ කියල හිතන්නෙ නෑ. ඒ ඤාණදර්ශනය මුල් කරගෙන තමන්ව හුවා දක්වන්නෙ නෑ. අනුන්ව හෙළා දකින්නෙ නෑ. ඒ ඤාණදර්ශනයෙන් මත්වෙන්නෙ නෑ. ප්‍රමාද වෙන්නෙ නෑ. ප්‍රමාද බවට පත්වෙන්නෙ නෑ. අප්‍රමාදීව සියලු කෙලෙසුන් නසා අරහත්වයට පත්වෙනවා. පින්වත් මහණෙනි, ඒ භික්ෂුව අරහත්වයෙන් පිරිහෙනවා කියන දෙය සිද්ධ වෙන දෙයක් නොවෙයි. එබඳු දේකට ඉඩක් ඇත්තෙම නෑ.

#### 16. සෙය්‍යථාපි භික්ඛවේ පුරිසෝ සාරත්ථිකෝ සාරගවේසී සාරපරියේසනං චරමානෝ මහතෝ රුක්ඛස්ස තිට්ඨතෝ සාරවතෝ සාරඤ්ඤේව ඡෙත්වා ආදාය පක්කමෙය්‍ය සාරන්ති ජානමානෝ; තමේනං චක්ඛුමා පුරිසෝ දිස්වා ඒවං වදෙය්‍ය: අඤ්ඤාසි වතායං භවං පුරිසෝ සාරං අඤ්ඤාසි ඵෙග්ගුං අඤ්ඤාසි තචං අඤ්ඤාසි පපටිකං අඤ්ඤාසි සාඛාපලාසං. තථා හයං භවං පුරිසෝ සාරත්ථිකෝ සාරගවේසී සාරපරියේසනං චරමානෝ මහතෝ රුක්ඛස්ස තිට්ඨතෝ සාරවතෝ සාරඤ්ඤේව ඡෙත්වා ආදාය පක්කන්තෝ සාරන්ති ජානමානෝ, යඤ්චස්ස සාරේන සාරකරණීයං තඤ්චස්ස අත්ථං අනුභවිස්සතී’ති.

පින්වත් මහණෙනි, ඒක මේ වගේ දෙයක්. පුද්ගලයෙක් ඉන්නවා. එයාටත් අරටුවක අවශ්‍යතාවය තියෙනවා. එයත් අරටුවක් හොය හොයා ඇවිදිනවා. එයාටත් අරටුව තියෙන විශාල ගහක් හම්බ වෙනවා. එයා ඒකෙ අරටුව හඳුනාගෙන, අරටුව ම කපාගෙන යනවා. ඇස් ඇති කෙනෙක් එයාව දැකල මෙහෙම කියනවා. “හරියට හරි! මේ ඇත්තා විතරක් අරටුව හඳුනගත්තා. එලය හඳුනගත්තා. සිවිය හඳුනගත්තා. පොත්ත හඳුනගත්තා. කොළ අතු හඳුනගත්තා. ඔය තැනැත්තටත් අරටුවක අවශ්‍යතාවයක් තිබුනා. අරටුවක් හොය හොයාත් ගියා. අරටුව තියෙන ගහකුත් හම්බ වුනා. අරටුව හඳුනගෙන, අරටුව ම කපාගෙන ගියා. අන්න එයාට විතරක් අරටුවකින් ගන්න තියෙන ප්‍රයෝජනේ ගන්ට පුළුවනි” කියල.

#### 17. ඒවමේව ඛෝ භික්ඛවේ ඉධේකච්චෝ කුලපුත්තෝ සද්ධා අගාරස්මා අනගාරියං පබ්බජිතෝ හෝති: ඕතිණ්ණොම්හි ජාතියා ජරාමරණේන සෝකේහි පරිදේවේහි දුක්ඛේහි දෝමනස්සේහි උපායාසේහි, දුක්ඛෝතිණ්ණෝ දුක්ඛපරේතෝ, අප්පේවනාම ඉමස්ස කේවලස්ස දුක්ඛක්ඛන්ධස්ස අන්තකිරියා පඤ්ඤායේථාති. සෝ ඒවං පබ්බජිතෝ සමානෝ ලාභසක්කාරසිලෝකං අභිනිබ්බත්තේති. සෝ තේන ලාභසක්කාරසිලෝකේන න අත්තමනෝ හෝති න පරිපුණ්ණසංකප්පෝ. සෝ තේන ලාභසක්කාරසිලෝකේන න අත්තානුක්කංසේති න පරං වම්භේති. සෝ තේන ලාභසක්කාරසිලෝකේන න මජ්ජති නප්පමජ්ජති නප්පමාදං ආපජ්ජති. අප්පමත්තෝ සමානෝ සීලසම්පදං ආරාධේති. සෝ තාය සීලසම්පදාය අත්තමනෝ හෝති නෝ ච ඛෝ පරිපුණ්ණසංකප්පෝ. සෝ තාය සීලසම්පදාය න අත්තානුක්කංසේති න පරං වම්භේති. සෝ තාය සීලසම්පදාය න මජ්ජති නප්පමජ්ජති නප්පමාදං ආපජ්ජති. අප්පමත්තෝ සමානෝ සමාධිසම්පදං ආරාධේති. සෝ තාය සමාධිසම්පදාය අත්තමනෝ හෝති නෝ ච ඛෝ පරිපුණ්ණසංකප්පෝ. සෝ තාය සමාධිසම්පදාය න අත්තානුක්කංසේති න පරං වම්භේති. සෝ තාය සමාධිසම්පදාය න මජ්ජති නප්පමජ්ජති නප්පමාදං ආපජ්ජති. අප්පමත්තෝ සමානෝ ඤාණදස්සනං ආරාධේති. සෝ තේන ඤාණදස්සනේන අත්තමනෝ හෝති නෝ ච ඛෝ පරිපුණ්ණසංකප්පෝ. සෝ තේන ඤාණදස්සනේන න අත්තානුක්කංසේති න පරං වම්භේති. සෝ තේන ඤාණදස්සනේන න මජ්ජති නප්පමජ්ජති නප්පමාදං ආපජ්ජති. අප්පමත්තෝ සමානෝ අසමයවිමොක්ඛං ආරාධේති. අට්ඨානමේතං භික්ඛවේ අනවකාසෝ යං සෝ භික්ඛු තාය අසමයවිමුත්තියා පරිහායේථ.

පින්වත් මහණෙනි, ඔන්න ඔය විදිහමයි. ඇතැම් කුලදරුවන් ඉන්නවා ගිහි ගේ අත්හැරලා මහණ වෙන්නෙ ශ්‍රද්ධාවෙන් ම යි. ‘ඉපදීමෙන්, ජරා මරණයෙන්, ශෝක වැළපීම්, දුක් දොම්නස්, උපායාසවලින් යුතු සසර දුකටයි මං වැටිලා ඉන්නෙ. දුකට වැටිලයි මං ඉන්නේ. දුකෙන් පෙළෙමින් ඉන්නේ. ඉතින් මේ හැම දුකක් ම අවසන් කරල දාන්න ඇත්නම් කොයිතරම් දෙයක්ද?’ කියලයි මහණ වෙන්නේ. මහණ වුනාට පස්සේ ලාභ සත්කාර, කීර්ති ප්‍රශංසා උපදිනවා. හැබැයි ඒ ලාභ සත්කාර, කීර්ති ප්‍රශංසාවලින් සතුටු වෙන්නෙ නෑ. ’දැන් ඉතින් ඔක්කොම හරි!’ කියල හිතන්නෙ නෑ. ඒ ලාභ සත්කාර, කීර්ති ප්‍රශංසා මුල් කරගෙන තමන්ව හුවා දක්වන්නෙ නෑ. අනුන්ව හෙළා දකින්නෙ නෑ. ඒ ලාභ සත්කාර, කීර්ති ප්‍රශංසා නිසා මත්වෙන්නෙ නෑ. ප්‍රමාද වෙන්නෙ නෑ. ප්‍රමාදයට පත්වෙන්නෙ නෑ. අප්‍රමාදීව සිල්වත් වෙනවා. ඒ සීල සම්පත්තියෙන් සතුටු වෙනවා. නමුත් ‘දැන් ඉතින් ඔක්කොම හරි!’ කියල හිතන්නේ නෑ. ඒ සීල සම්පත්තියෙන් මත් වෙන්නෙ නෑ. ප්‍රමාද වෙන්නෙ නෑ. ප්‍රමාදයට පත්වෙන්නෙ නෑ. අප්‍රමාදීව සමාධි සම්පත්තිය ඇති කරගන්නවා. ඔහු ඒ සමාධියෙන් සතුටු වුනත් ‘දැන් ඉතින් ඔක්කොම හරි!’ කියල හිතන්නෙ නෑ. ඒ සමාධි සම්පත්තිය මුල් කරගෙන තමාව හුවා දක්වන්නෙ නෑ. අනුන්ව හෙළා දකින්නෙ නෑ. ඒ සමාධිය නිසා මත්වෙන්නෙ නෑ. ප්‍රමාද වෙන්නෙ නෑ. ප්‍රමාදයට පත්වෙන්නෙ නෑ. අප්‍රමාදීව ඤාණදර්ශනය ඇති කරගන්නවා. ඔහු ඒ ඤාණදර්ශනයෙන් සතුටු වෙනවා. නමුත් ‘දැන් ඉතින් ඔක්කොම හරි!’ කියල හිතන්නෙ නෑ. ඒ ඤාණදර්ශනය මුල් කරගෙන තමන්ව හුවා දක්වන්නෙ නෑ. අනුන්ව හෙළා දකින්නෙ නෑ. ඒ ඤාණදර්ශනයෙන් මත්වෙන්නෙ නෑ. ප්‍රමාද වෙන්නෙ නෑ. ප්‍රමාද බවට පත්වෙන්නෙ නෑ. අප්‍රමාදීව සියලු කෙලෙසුන් නසා අරහත්වයට පත්වෙනවා. පින්වත් මහණෙනි, ඒ භික්ෂුව අරහත්වයෙන් පිරිහෙනවා කියන දෙය සිද්ධ වෙන දෙයක් නොවෙයි. එබඳු දේකට ඉඩක් ඇත්තෙම නෑ.

#### 18. ඉති ඛෝ භික්ඛවේ නයිදං බ්‍රහ්මචරියං ලාභසක්කාරසිලෝකානිසංසං, න සීලසම්පදානිසංසං, න සමාධිසම්පදානිසංසං, න ඤාණදස්සනානිසංසං. යා ච ඛෝ අයං භික්ඛවේ අකුප්පා චේතෝවිමුත්ති, ඒතදත්ථමිදං භික්ඛවේ බ්‍රහ්මචරියං. ඒතං සාරං. ඒතං පරියෝසානන්ති.

පින්වත් මහණෙනි, මේ පැවිදි ජීවිතය ලාභ සත්කාර, කීර්ති ප්‍රශංසා ආනිසංස කරගෙන තියෙන දෙයක් නොවෙයි. සීල සම්පත් ආනිශංස කරගෙන තියෙන දෙයක් නොවෙයි. සමාධි සම්පත් ආනිශංස කරගෙන තියෙන දෙයක් නොවෙයි. ඤාණදර්ශනය ආනිශංස කරගෙන තියෙන දෙයක් නොවෙයි. පින්වත් මහණෙනි, කිසිම දේකින් වෙනස් කරන්න බැරි යම් අරහත් ඵල චිත්ත විමුක්තියක් තියෙනවා නම්, අන්න ඒක පිණිස ම යි මේ පැවිදි ජීවිතය තියෙන්නෙ. ඒක ම යි මේ පැවිදි ජීවිතයේ අරටුව. ඒක ම යි මේ පැවිදි ජීවිතයේ සම්පූර්ණත්වයට පත්වීම.

#### ඉදමවෝච භගවා. අත්තමනා තේ භික්ඛූ භගවතෝ භාසිතං අභිනන්දුන්ති.

භාග්‍යවතුන් වහන්සේ මෙය වදාළා. භාග්‍යවතුන් වහන්සේ වදාළ මේ දේශනය අසා ඒ භික්ෂූන් වහන්සේලා ගොඩාක් සතුටු වුනා. භාග්‍යවතුන් වහන්සේ වදාළ මේ දේශනය සාදු නාද දෙමින් සතුටින් පිළිගත්තා.

සාදු! සාදු!! සාදු!!!

#### මහාසාරෝපමසුත්තං නවමං.

සාරවත් අරටුව උපමා කොට වදාළ විස්තරාත්මක දෙසුම නිමා විය.

« » ⇡

ධර්මදානය උදෙසා පාලි සහ සිංහල අන්තර්ගතය උපුටා ගැනීම https://mahamevnawa.lk/sutta/mn1_1-3-9/ වෙබ් පිටුවෙනි.
Ver.1.40 - Last Updated On 26-SEP-2020 At 03:14 P.M