« »

# සංයුත්ත නිකාය

# ඛන්ධක වග්ගෝ

## 7. සාරිපුත්ත සංයුත්තං

### 7. සාරිපුත්ත සංයුත්තය

# 1. සාරිපුත්ත වග්ගෝ

# 1. සාරිපුත්ත වර්ගය

## 7.1.1. විවේකජ සුත්තං

### ‘විවේකයෙන් හටගත්’ යන්න ගැන වදාළ දෙසුම

#### 332. සාවත්ථියං….

332. සැවැත් නුවර දී …………………

#### ඒකං සමයං ආයස්‌මා සාරිපුත්තෝ සාවත්‌ථියං විහරති ජේතවනේ අනාථපිණ්‌ඩිකස්‌ස ආරාමේ. අථ ඛෝ ආයස්‌මා සාරිපුත්තෝ පුබ්‌බණ්‌හසමයං නිවාසෙත්‌වා පත්‌තචීවරමාදාය සාවත්‌ථිං පිණ්‌ඩාය පාවිසි. සාවත්‌ථියං පිණ්‌ඩාය චරිත්‌වා පච්‌ඡාභත්‌තං පිණ්‌ඩපාතපටික්‌කන්‌තෝ යේන අන්‌ධවනං තේනුපසංකමි දිවාවිහාරාය. අන්‌ධවනං අජ්‌ඣෝගහෙත්වා අඤ්‌ඤතරස්‌මිං රුක්‌ඛමූලේ දිවාවිහාරං නිසීදි. අථ ඛෝ ආයස්‌මා සාරිපුත්තෝ සායන්‌හසමයං පටිසල්‌ලානා වුට්‌ඨිතෝ යේන ජේතවනං අනාථපිණ්‌ඩිකස්‌ස ආරාමෝ තේනුපසංකමි.

එක් කලෙක ආයුෂ්මත් සාරිපුත්තයන් වහන්සේ වැඩසිටියේ සැවැත් නුවර ජේතවන නම් වූ අනේපිඬු සිටුතුමාගේ ආරාමයේ. එදා ආයුෂ්මත් සාරිපුත්තයන් වහන්සේ පෙරවරුවෙහි සිවුරු හැඳ පොරවා ගෙන පා සිවුරු ගෙන සැවැත් නුවරට පිණ්ඩපාතේ වැඩම කළා. සැවැත් නුවර පිඬු සිඟා වැඩම කොට දන් වැළඳීමෙන් පසු දිවා විහරණය පිණිස අන්ධවනයට වැඩම කළා. අන්ධවනයේ ඇතුළට ම වැඩලා එක්තරා රුක් සෙවණක දිවා විහරණය පිණිස වැඩසිටියා. ඊට පස්සේ ආයුෂ්මත් සාරිපුත්තයන් වහන්සේ සවස් වරුවෙහි භාවනාවෙන් නැගිට අනේපිඬු සිටුහුගේ ආරාමය වන ජේතවනයට වැඩම කළා.

#### අද්‌දසා ඛෝ ආයස්‌මා ආනන්දෝ ආයස්‌මන්‌තං සාරිපුත්‌තං දූරතෝව ආගච්‌ඡන්‌තං. දිස්‌වාන ආයස්‌මන්‌තං සාරිපුත්‌තං ඒතදවෝච. විප්‌පසන්‌නානි ඛෝ තේ ආවුසෝ සාරිපුත්‌ත, ඉන්‌ද්‍රියානි. පරිසුද්‌ධෝ මුඛවණ්‌ණෝ පරියෝදාතෝ. කතමේනායස්‌මා සාරිපුත්තෝ අජ්‌ජ විහාරේන විහාසීති?

ආයුෂ්මත් ආනන්දයන් වහන්සේ දුරින් ම වඩින්නා වූ ආයුෂ්මත් සාරිපුත්තයන් වහන්සේව දැකලා ආයුෂ්මත් සාරිපුත්තයන් වහන්සේට මෙකරුණ පැවසුවා. “ප්‍රිය ආයුෂ්මත් සාරිපුත්තයන් වහන්ස, ඔබේ ඉඳුරන් හරිම ප්‍රසන්නයි. මුහුණේ පැහැය පිරිසිදුයි. බබලනවා. අද ප්‍රිය ආයුෂ්මත් සාරිපුත්තයන් වහන්සේ ගත කළේ මොන වගේ විහරණයකින්ද?”

#### ඉධාහං ආවුසෝ, විවිච්‌චේව කාමේහි විවිච්‌ච අකුසලේහි ධම්‌මෙහි සවිතක්‌කං සවිචාරං විවේකජං පීතිසුඛං පඨමං ඣානං උපසම්‌පජ්‌ජ විහරාමි. තස්‌ස මය්‌හං ආවුසෝ, න ඒවං හෝති. අහං පඨමං ඣානං සමාපජ්‌ජාමීති වා අහං පඨමං ඣානං සමාපන්‌නෝති වා අහං පඨමා ඣානා වුට්‌ඨිතෝති වාති.

“ප්‍රිය ආයුෂ්මත, මෙහි මා කාමයන්ගෙන් වෙන්ව, අකුසල්වලින් වෙන්ව, විතර්ක සහිතව, විචාර සහිතව, විවේකයෙන් හටගත් ප්‍රීති සුඛය ඇති පළමුවෙනි ධ්‍යානයට පැමිණ වාසය කළා. එතකොට ප්‍රිය ආයුෂ්මත, මා හට ‘මං පළමු ධ්‍යානයට සමවදිනවා, මං පළමු ධ්‍යානයට සමවැදුණා, මං පළමු ධ්‍යානයෙන් නැගිට්ටා’ කියන මෙවැනි අදහසක් ඇතිවුණේ නෑ”

#### තථා හි පනායස්‌මතෝ සාරිපුත්‌තස්‌ස දීඝරත්‌තං අහිංකාරමමිංකාරමානානුසයා සුසමූහතා. තස්‌මා ආයස්මතෝ සාරිපුත්‌තස්‌ස න ඒවං හෝති. අහං පඨමං ඣානං සමාපජ්‌ජාමීති වා අහං පඨමං ඣානං සමාපන්‌නෝති වා අහං පඨමජ්ඣානා වුට්‌ඨිතෝති වාති.

“ඒක එහෙමම නේ. ප්‍රිය ආයුෂ්මත් සාරිපුත්තයන් වහන්සේ බොහෝ කලක් මුළුල්ලෙහි ‘මම වෙමි’ ය, ‘මාගේ වේ’ ය යන ආදී මාන අනුසය මුලින් ම සිඳලා නෙව වැඩසිටින්නේ. ඒ නිසා ආයුෂ්මත් සාරිපුත්තයන් වහන්සේ හට ‘මං පළමු ධ්‍යානයට සමවදිනවා, මං පළමු ධ්‍යානයට සමවැදුණා, මං පළමු ධ්‍යානයෙන් නැගිට්ටා’ කියන මෙවැනි අදහසක් ඇතිවෙන්නෙ නෑ නෙව.”

සාදු! සාදු!! සාදු!!!

විවේකජ සූත්‍රය නිමා විය.

## 7.1.2. අවිතක්ක සුත්තං

### ‘විතර්ක රහිත’ යන්න ගැන වදාළ දෙසුම

#### 333. සාවත්ථියං….

333. සැවැත් නුවර දී …………………

#### අද්‌දසා ඛෝ ආයස්‌මා ආනන්දෝ ආයස්‌මන්‌තං සාරිපුත්‌තං දූරතෝව ආගච්‌ඡන්‌තං. දිස්‌වාන ආයස්‌මන්‌තං සාරිපුත්‌තං ඒතදවෝච. විප්‌පසන්‌නානි ඛෝ තේ ආවුසෝ සාරිපුත්‌ත, ඉන්‌ද්‍රියානි. පරිසුද්‌ධෝ මුඛවණ්‌ණෝ පරියෝදාතෝ. කතමේනායස්‌මා සාරිපුත්තෝ අජ්‌ජ විහාරේන විහාසීති?

ආයුෂ්මත් ආනන්දයන් වහන්සේ දුරින් ම වඩින්නා වූ ආයුෂ්මත් සාරිපුත්තයන් වහන්සේව දැකලා ආයුෂ්මත් සාරිපුත්තයන් වහන්සේට මෙකරුණ පැවසුවා. “ප්‍රිය ආයුෂ්මත් සාරිපුත්තයන් වහන්ස, ඔබේ ඉඳුරන් හරිම ප්‍රසන්නයි. මුහුණේ පැහැය පිරිසිදුයි. බබලනවා. අද ප්‍රිය ආයුෂ්මත් සාරිපුත්තයන් වහන්සේ ගත කළේ මොන වගේ විහරණයකින්ද?”

#### ඉධාහං ආවුසෝ, විතක්‌කවිචාරානං වූපසමා අජ්‌ඣත්‌තං සම්‌පසාදනං චේතසෝ ඒකෝදිභාවං අවිතක්‌කං අවිචාරං සමාධිජං පීතිසුඛං දුතියං ඣානං උපසම්‌පජ්‌ජ විහරාමි.

“ප්‍රිය ආයුෂ්මත, මෙහි මා විතක්ක විචාරයන් සංසිඳවීමෙන් හිත ඇතුළේ ම බලවත් ප්‍රසාදයකින් යුතු සිතින් වඩාත් ඒකාග්‍ර සිතින් යුතුව, විතර්ක රහිතව, විචාර රහිතව, සමාධියෙන් හටගත් ප්‍රීති සුඛ ඇති දෙවෙනි ධ්‍යානයට පැමිණිලයි වාසය කළේ.

#### තස්‌ස මය්‌හං ආවුසෝ, න ඒවං හෝති. අහං දුතියං ඣානං සමාපජ්‌ජාමීති වා අහං දුතියං ඣානං සමාපන්‌නෝති වා අහං දුතියජ්ඣානා වුට්‌ඨිතෝති වාති.

නමුත් ප්‍රිය ආයුෂ්මත, මා හට ‘මං දෙවෙනි ධ්‍යානයට සමවදිනවා, මං දෙවෙනි ධ්‍යානයට සමවැදුණා, මං දෙවෙනි ධ්‍යානයෙන් නැගිට්ටා’ කියන මෙවැනි අදහසක් ඇති වුණේ නෑ.”

#### තථා හි පනායස්‌මතෝ සාරිපුත්‌තස්‌ස දීඝරත්‌තං අහිංකාරමමිංකාරමානානුසයා සුසමූහතා. තස්‌මා ආයස්මතෝ සාරිපුත්‌තස්‌ස න ඒවං හෝති. අහං දුතියං ඣානං සමාපජ්‌ජාමීති වා අහං දුතියං ඣානං සමාපන්‌නෝති වා අහං දුතියජ්ඣානා වුට්‌ඨිතෝති වාති.

“ඒක එහෙමම නේ. ප්‍රිය ආයුෂ්මත් සාරිපුත්තයන් වහන්සේ බොහෝ කලක් මුළුල්ලෙහි ‘මම වෙමි’ ය, ‘මාගේ වේ’ ය යන ආදී මාන අනුසය මුලින් ම සිඳලා නෙව වැඩසිටින්නේ. ඒ නිසා ආයුෂ්මත් සාරිපුත්තයන් වහන්සේ හට ‘මං දෙවෙනි ධ්‍යානයට සමවදිනවා, මං දෙවෙනි ධ්‍යානයට සමවැදුණා, මං දෙවෙනි ධ්‍යානයෙන් නැගිට්ටා’ කියන මෙවැනි අදහසක් ඇතිවෙන්නෙ නෑ නෙව.”

සාදු! සාදු!! සාදු!!!

අවිතක්ක සූත්‍රය නිමා විය.

## 7.1.3. පීති සුත්තං

### ප්‍රීතිය ගැන වදාළ දෙසුම

#### 334. සාවත්ථියං….

334. සැවැත් නුවර දී …………………

#### අද්‌දසා ඛෝ ආයස්‌මා ආනන්දෝ ….(පෙ)…. විප්‌පසන්‌නානි ඛෝ තේ ආවුසෝ සාරිපුත්‌ත, ඉන්‌ද්‍රියානි. පරිසුද්‌ධෝ මුඛවණ්‌ණෝ පරියෝදාතෝ. කතමේනායස්‌මා සාරිපුත්තෝ අජ්‌ජ විහාරේන විහාසීති?

ආයුෂ්මත් ආනන්දයන් වහන්සේ දුරින් ම වඩින්නා වූ …. (පෙ) …. “ප්‍රිය ආයුෂ්මත් සාරිපුත්තයන් වහන්ස, ඔබේ ඉඳුරන් හරිම ප්‍රසන්නයි. මුහුණේ පැහැය පිරිසිදුයි. බබලනවා. අද ප්‍රිය ආයුෂ්මත් සාරිපුත්තයන් වහන්සේ ගත කළේ මොන වගේ විහරණයකින්ද?”

#### ඉධාහං ආවුසෝ, පීතියා ච විරාගා උපෙක්‌ඛකෝ ච විහරාමි. සතෝ ච සම්‌පජානෝ සුඛං ච කායේන පටිසංවේදේමි. යං තං අරියා ආචික්‌ඛන්‌ති උපෙක්‌ඛකෝ සතිමා සුඛවිහාරීති තං තතියං ඣානං උපසම්‌පජ්‌ජ විහරාමි. ….(පෙ)…. වුට්‌ඨිතෝති වාති.

“ප්‍රිය ආයුෂ්මත, මෙහි මා ප්‍රීතියට නොඇලිලා, උපේක්ෂාවෙන් ම යි වාසය කළේ. සිහියෙන් නුවණින් යුක්තවයි ධ්‍යාන සැපය කයින් වින්දේ. ආර්යයන් වහන්සේලා උපේක්ෂා සහගතව සිහි ඇතිව සැප සේ වාසය කරනවා කියා යම් ධ්‍යානයක් ගැන පවසනවා නම්, අන්න ඒ තුන්වෙනි ධ්‍යානයට පැමිණ වාසය කළා …. (පෙ) …. නැගිට්ටා කියලා හරි.”

සාදු! සාදු!! සාදු!!!

පීති සූත්‍රය නිමා විය.

## 7.1.4. උපෙක්ඛා සුත්තං

### උපේක්ෂාව ගැන වදාළ දෙසුම

#### 335. සාවත්ථියං….

335. සැවැත් නුවර දී …………………

#### අද්‌දසා ඛෝ ආයස්‌මා ආනන්දෝ ….(පෙ)…. විප්‌පසන්‌නානි ඛෝ තේ ආවුසෝ සාරිපුත්‌ත, ඉන්‌ද්‍රියානි. පරිසුද්‌ධෝ මුඛවණ්‌ණෝ පරියෝදාතෝ. කතමේනායස්‌මා සාරිපුත්තෝ අජ්‌ජ විහාරේන විහාසීති?

ආයුෂ්මත් ආනන්දයන් වහන්සේ දුරින් ම වඩින්නා වූ …. (පෙ) …. “ප්‍රිය ආයුෂ්මත් සාරිපුත්තයන් වහන්ස, ඔබේ ඉඳුරන් හරිම ප්‍රසන්නයි. මුහුණේ පැහැය පිරිසිදුයි. බබලනවා. අද ප්‍රිය ආයුෂ්මත් සාරිපුත්තයන් වහන්සේ ගත කළේ මොන වගේ විහරණයකින්ද?”

#### ඉධාහං ආවුසෝ, සුඛස්‌ස ච පහානා දුක්‌ඛස්‌ස ච පහානා පුබ්බේව සෝමනස්‌සදෝමනස්‌සානං අත්ථගමා අදුක්‌ඛමසුඛං උපෙක්‌ඛාසතිපාරිසුද්‌ධිං චතුත්‌ථං ඣානං උපසම්‌පජ්‌ජ විහරාමි. ….(පෙ)…. වුට්‌ඨිතෝති වාති.

“ප්‍රිය ආයුෂ්මත, මෙහි මා සැපයේ ද ප්‍රහාණයෙන්, දුකේ ද ප්‍රහාණයෙන්, කලින් ම සොම්නස් දොම්නස් දෙක නැතිකරලා, දුක් සැප රහිතව උපේක්ෂාවෙන් යුතු පාරිශුද්ධ සිහිය ඇති හතර වෙනි ධ්‍යානයට පැමිණ වාසය කළා …. (පෙ) …. නැගිට්ටා කියලා හරි.”

සාදු! සාදු!! සාදු!!!

උපෙක්ඛා සූත්‍රය නිමා විය.

## 7.1.5. ආකාසානඤ්චායතන සුත්තං

### ආකාසානඤ්චායතනය ගැන වදාළ දෙසුම

#### 336. සාවත්ථියං….

336. සැවැත් නුවර දී …………………

#### අද්‌දසා ඛෝ ආයස්‌මා ආනන්දෝ ….(පෙ)…. ආයස්‌මන්‌තං සාරිපුත්‌තං ඒතදවෝච. විප්‌පසන්‌නානි ….(පෙ)…. ඉධාහං ආවුසෝ, සබ්‌බසෝ රූපසඤ්‌ඤානං සමතික්‌කමා පටිඝසඤ්‌ඤානං අත්ථගමා නානත්‌තසඤ්‌ඤානං අමනසිකාරා අනන්‌තෝ ආකාසෝති ආකාසානඤ්‌චායතනං උපසම්‌පජ්‌ජ විහරාමි ….(පෙ)…. වුට්‌ඨිතෝති වාති.

ආයුෂ්මත් ආනන්දයන් වහන්සේ දුරින් ම වඩින්නා වූ …. (පෙ) …. ආයුෂ්මත් සාරිපුත්තයන් වහන්සේට මෙහෙම කිව්වා …. (පෙ) …. ප්‍රිය ආයුෂ්මත, මෙහි මා සෑම අයුරින් ම රූප සඤ්ඤාවන් ඉක්මවා ගිහින්, ගොරෝසු සඤ්ඤාවන් නැති වීමෙන් නොයෙක් සඤ්ඤාවන් මෙනෙහි නොකිරීමෙන් ‘අනන්ත වූ අහස’ යයි ආකාසානඤ්චායතනට පැමිණ වාසය කළා …. (පෙ) …. නැගිට්ටා කියලා හරි.

සාදු! සාදු!! සාදු!!!

ආකාසානඤ්චායතන සූත්‍රය නිමා විය.

## 7.1.6. විඤ්ඤාණඤ්චායතන සුත්තං

### විඤ්ඤාණඤ්චායතනය ගැන වදාළ දෙසුම

#### 337. සාවත්ථියං….

337. සැවැත් නුවර දී …………………

#### අද්‌දසා ඛෝ ආයස්‌මා ආනන්දෝ ….(පෙ)…. ආයස්‌මන්‌තං සාරිපුත්‌තං ඒතදවෝච. විප්‌පසන්‌නානි ….(පෙ)…. ඉධාහං ආවුසෝ, සබ්‌බසෝ ආකාසානඤ්‌චායතනං සමතික්‌කම්‌ම අනන්‌තං විඤ්‌ඤාණන්‌ති විඤ්‌ඤාණඤ්‌චායතනං උපසම්‌පජ්‌ජ විහරාමි ….(පෙ)…. වුට්‌ඨිතෝති වාති.

ආයුෂ්මත් ආනන්දයන් වහන්සේ දුරින් ම වඩින්නා වූ …. (පෙ) …. ආයුෂ්මත් සාරිපුත්තයන් වහන්සේට මෙහෙම කිව්වා …. (පෙ) …. ප්‍රිය ආයුෂ්මත, මෙහි මා සෑම අයුරින් ම ආකාසානඤ්චායතනය ඉක්මවා ගිහින්, ‘අනන්ත වූ විඤ්ඤාණය’ යයි විඤ්ඤාණඤ්චායතනයට පැමිණ වාසය කළා …. (පෙ) …. නැගිට්ටා කියලා හරි.

සාදු! සාදු!! සාදු!!!

විඤ්ඤාණඤ්චායතන සූත්‍රය නිමා විය.

## 7.1.7. ආකිඤ්චඤ්ඤායතන සුත්තං

### ආකිඤ්චඤ්ඤායතනය ගැන වදාළ දෙසුම

#### 338. සාවත්ථියං….

338. සැවැත් නුවර දී …………………

#### අථ ඛෝ ආයස්‌මා සාරිපුත්තෝ ….(පෙ)…. ඉධාහං ආවුසෝ, සබ්‌බසෝ විඤ්‌ඤාණඤ්‌චායතනං සමතික්‌කම්‌ම, නත්‌ථි කිඤ්‌චීති ආකිඤ්‌චඤ්‌ඤායතනං උපසම්‌පජ්‌ජ විහරාමි ….(පෙ)…. වුට්‌ඨිතෝති වාති.

ආයුෂ්මත් ආනන්දයන් වහන්සේ දුරින් ම වඩින්නා වූ …. (පෙ) …. ප්‍රිය ආයුෂ්මත, මෙහි මා සෑම අයුරින් ම විඤ්ඤාණඤ්චායතනය ඉක්මවා ගිහින්, ‘කිසිවක් නැත’ යයි ආකිඤ්චඤ්ඤායතනයට පැමිණ වාසය කළා …. (පෙ) …. නැගිට්ටා කියලා හරි.

සාදු! සාදු!! සාදු!!!

ආකිඤ්චඤ්ඤායතන සූත්‍රය නිමා විය.

## 7.1.8. නේවසඤ්ඤානාසඤ්ඤායතන සුත්තං

### නේවසඤ්ඤානාසඤ්ඤායතනය ගැන වදාළ දෙසුම

#### 339. සාවත්ථියං…

339. සැවැත් නුවර දී …………………

#### අථ ඛෝ ආයස්‌මා සාරිපුත්තෝ ….(පෙ)…. ඉධාහං ආවුසෝ, සබ්බසෝ ආකිඤ්‌චඤ්‌ඤායතනං සමතික්‌කම්‌ම නේවසඤ්‌ඤානාසඤ්‌ඤායතනං උපසම්‌පජ්‌ජ විහරාමි ….(පෙ)…. වුට්‌ඨිතෝති වාති.

ආයුෂ්මත් ආනන්දයන් වහන්සේ …. (පෙ) …. ප්‍රිය ආයුෂ්මත, මෙහි මා සෑම අයුරින් ම ආකිඤ්චඤ්චායතනය ඉක්මවා ගිහින්, නේවසඤ්ඤානා-සඤ්ඤායතනයට පැමිණ වාසය කළා …. (පෙ) …. නැගිට්ටා කියලා හරි.

සාදු! සාදු!! සාදු!!!

නේවසඤ්ඤානාසඤ්ඤායතන සූත්‍රය නිමා විය.

## 7.1.9. නිරෝධසමාපත්ති සුත්තං

### නිරෝධ සමාපත්තිය ගැන වදාළ දෙසුම

#### 340. ඒකං සමයං ආයස්‌මා සාරිපුත්තෝ සාවත්‌ථියං විහරති ජේතවනේ අනාථපිණ්‌ඩිකස්‌ස ආරාමේ. අථ ඛෝ ආයස්‌මා සාරිපුත්තෝ පුබ්‌බණ්‌හසමයං නිවාසෙත්‌වා පත්‌තචීවරමාදාය සාවත්‌ථිං පිණ්‌ඩාය පාවිසි. සාවත්‌ථියං පිණ්‌ඩාය චරිත්‌වා පච්‌ඡාභත්‌තං පිණ්‌ඩපාතපටික්‌කන්‌තෝ යේන අන්‌ධවනං තේනුපසංකමි දිවාවිහාරාය. අන්‌ධවනං අජ්‌ඣෝගහෙත්වා අඤ්‌ඤතරස්‌මිං රුක්‌ඛමූලේ දිවාවිහාරං නිසීදි.

340. එක් කලෙක ආයුෂ්මත් සාරිපුත්තයන් වහන්සේ වැඩසිටියේ සැවැත් නුවර ජේතවන නම් වූ අනේපිඬු සිටුතුමාගේ ආරාමයේ. එදා ආයුෂ්මත් සාරිපුත්තයන් වහන්සේ පෙරවරුවෙහි සිවුරු හැඳ පොරවා ගෙන පා සිවුරු ගෙන සැවැත් නුවරට පිණ්ඩපාතේ වැඩම කළා. සැවැත් නුවර පිඬු සිඟා වැඩම කොට දන් වැළඳීමෙන් පසු දිවා විහරණය පිණිස අන්ධවනයට වැඩම කළා. අන්ධවනයේ ඇතුළට ම වැඩලා එක්තරා රුක් සෙවණක දිවා විහරණය පිණිස වැඩසිටියා. ඊට පස්සේ ආයුෂ්මත් සාරිපුත්තයන් වහන්සේ සවස් වරුවෙහි භාවනාවෙන් නැගිට අනේපිඬු සිටුහුගේ ආරාමය වන ජේතවනයට වැඩම කළා.

#### අථ ඛෝ ආයස්‌මා සාරිපුත්තෝ සායන්‌හසමයං පටිසල්‌ලානා වුට්‌ඨිතෝ යේන ජේතවනං අනාථපිණ්‌ඩිකස්‌ස ආරාමෝ තේනුපසංකමි. අද්‌දසා ඛෝ ආයස්‌මා ආනන්දෝ ආයස්‌මන්‌තං සාරිපුත්‌තං දූරතෝව ආගච්‌ඡන්‌තං. දිස්‌වාන ආයස්‌මන්‌තං සාරිපුත්‌තං ඒතදවෝච. විප්‌පසන්‌නානි ඛෝ තේ ආවුසෝ සාරිපුත්‌ත, ඉන්‌ද්‍රියානි. පරිසුද්‌ධෝ මුඛවණ්‌ණෝ පරියෝදාතෝ. කතමේනායස්‌මා සාරිපුත්තෝ අජ්‌ජ විහාරේන විහාසීති?

ආයුෂ්මත් ආනන්දයන් වහන්සේ දුරින් ම වඩින්නා වූ ආයුෂ්මත් සාරිපුත්තයන් වහන්සේව දැකලා ආයුෂ්මත් සාරිපුත්තයන් වහන්සේට මෙකරුණ පැවසුවා. “ප්‍රිය ආයුෂ්මත් සාරිපුත්තයන් වහන්ස, ඔබේ ඉඳුරන් හරිම ප්‍රසන්නයි. මුහුණේ පැහැය පිරිසිදුයි. බබලනවා. අද ප්‍රිය ආයුෂ්මත් සාරිපුත්තයන් වහන්සේ ගත කළේ මොන වගේ විහරණයකින්ද?”

#### ඉධාහං ආවුසෝ, සබ්‌බසෝ නේවසඤ්‌ඤානාසඤ්‌ඤායතනං සමතික්‌කම්‌ම සඤ්‌ඤාවේදයිතනිරෝධං උපසම්‌පජ්‌ජ විහරාමි. තස්‌ස මය්‌හං ආවුසෝ, න ඒවං හෝති. අහං සඤ්‌ඤාවේදයිතනිරෝධං සමාපජ්‌ජාමීති වා අහං සඤ්‌ඤාවේදයිතනිරෝධං සමාපන්‌නෝති වා අහං සඤ්‌ඤාවේදයිතනිරෝධා වුට්‌ඨිතෝති වාති.

“ප්‍රිය ආයුෂ්මත, මෙහි මා සෑම අයුරින් ම නේවසඤ්ඤානාසඤ්ඤායතනය ඉක්මවා ගිහින් සඤ්ඤා විඳීම්වල නිරෝධයට පැමිණිලා වාසය කළා. එතකොට ප්‍රිය ආයුෂ්මත, මා හට ‘මං සඤ්ඤා විඳීම්වල නිරෝධයට සමවදිනවා. සඤ්ඤා විඳීම්වල නිරෝධයට සමවැදුණා, මං සඤ්ඤා විඳීම්වල නිරෝධයෙන් නැගිට්ටා’ කියන මෙවැනි අදහසක් ඇතිවුණේ නෑ.”

#### තථා හි පනායස්‌මතෝ සාරිපුත්‌තස්‌ස දීඝරත්‌තං අහිංකාරමමිංකාරමානානුසයා සුසමූහතා. තස්‌මා ආයස්මතෝ සාරිපුත්‌තස්‌ස න ඒවං හෝති. අහං සඤ්‌ඤාවේදයිතනිරෝධං සමාපජ්‌ජාමීති වා අහං සඤ්‌ඤාවේදයිතනිරෝධං සමාපන්‌නෝති වා අහං සඤ්‌ඤාවේදයිතනිරෝධා වුට්‌ඨිතෝති වාති.

“ඒක එහෙමම නේ. ප්‍රිය ආයුෂ්මත් සාරිපුත්තයන් වහන්සේ බොහෝ කලක් මුළුල්ලෙහි ‘මම වෙමි’ ය, ‘මාගේ වේ’ ය යන ආදී මාන අනුසය මුලින් ම සිඳලා නෙව වැඩසිටින්නේ. ඒ නිසා ආයුෂ්මත් සාරිපුත්තයන් වහන්සේ හට ‘මං සඤ්ඤා විඳීම්වල නිරෝධයට සමවදිනවා, මං සඤ්ඤා විඳීම්වල නිරෝධයට සමවැදුණා, මං සඤ්ඤා විඳීම්වල නිරෝධයෙන් නැගිට්ටා’ කියන මෙවැනි අදහසක් ඇතිවෙන්නෙ නෑ නෙව.”

සාදු! සාදු!! සාදු!!!

නිරෝධ සමාපත්ති සූත්‍රය නිමා විය.

## 7.1.10. සූචිමුඛී සුත්තං

### සූචිමුඛී තාපසිය අරභයා වදාළ දෙසුම

#### 341. ඒකං සමයං ආයස්‌මා සාරිපුත්තෝ රාජගහේ විහරති වේළුවනේ කලන්‌දකනිවාපේ. අථ ඛෝ ආයස්‌මා සාරිපුත්තෝ පුබ්‌බණ්‌හසමයං නිවාසෙත්‌වා පත්‌තචීවරමාදාය රාජගහං පිණ්‌ඩාය පාවිසි. රාජගහේ සපදානං පිණ්‌ඩාය චරිත්‌වා තං පිණ්‌ඩපාතං අඤ්‌ඤතරං කුඩ්ඩමූලං නිස්‌සාය භුඤ්‌ජති. අථ ඛෝ සූචිමුඛී පරිබ්‌බාජිකා යේනායස්‌මා සාරිපුත්තෝ තේනුපසංකමි. උපසංකමිත්‌වා ආයස්‌මන්‌තං සාරිපුත්‌තං ඒතදවෝච. කිං නු ඛෝ සමණ, අධෝමුඛෝ භුඤ්‌ජසීති?

341. එක් කලෙක ආයුෂ්මත් සාරිපුත්තයන් වහන්සේ වැඩසිටියේ රජගහ නුවර කලන්දක නිවාප නම් වූ වේළුවනාරාමයේ. එදා ආයුෂ්මත් සාරිපුත්තයන් වහන්සේ පෙරවරුවෙහි සිවුරු හැඳ පොරවා ගෙන, පා සිවුරු ගෙන පිණ්ඩපාතේ වැඩියා. රජගහ නුවර ගෙපිළිවෙළින් පිණ්ඩපාතයේ වැඩම කරලා ඒ පිණ්ඩපාතය එක්තරා බිත්තියක් අසල වාඩිවෙලා වළඳනවා. එතකොට සූචිමුඛී තවුසිය ආයුෂ්මත් සාරිපුත්තයන් වහන්සේ වැඩසිටිය තැනට ආවා. ඇවිදින් ආයුෂ්මත් සාරිපුත්තයන් වහන්සේගෙන් මෙහෙම ඇසුවා. “එම්බා ශ්‍රමණය, මොකද ඔය යට මුඛය ඇතිව නේද වළඳන්නේ?”

#### නඛ්වාහං භගිනි, අධෝමුඛෝ භුඤ්‌ජාමීති. තේන හි සමණ, උද්ධංමුඛෝ භුඤ්‌ජසීති?

“නැඟණියෙනි, මං යටිමුඛය ඇතිව වළඳන කෙනෙක් නොවෙයි.” “එසේ නම් එම්බා ශ්‍රමණය, උඩුමුඛය ඇතිව වෙන්න ඇති වළඳන්නේ?”

#### නඛ්වාහං භගිනි, උද්ධං මුඛෝ භුඤ්‌ජාමීති.

“නැඟණියෙනි, මං උඩු මුඛය ඇතිව වළඳන කෙනෙක් නොවෙයි.”

#### තේන හි සමණ, දිසාමුඛෝ භුඤ්‌ජසීති?

“එසේ නම් එම්බා ශ්‍රමණය, දිශාවන් නමැති මුඛය ඇතිව වෙන්න ඇති වළඳන්නේ.”

#### නඛ්වාහං භගිනි, දිසාමුඛෝ භුඤ්‌ජාමීති.

“නැඟණියෙනි, මං දිශාවන් නමැති මුඛය ඇතිව වළඳන කෙනෙකුත් නොවෙයි.”

#### තේන හි සමණ, විදිසාමුඛෝ භුඤ්‌ජසීති?

“එසේ නම් එම්බා ශ්‍රමණය, අනු දිශාවන් නමැති මුඛය ඇතිව වෙන්න ඇති වළඳන්නේ.”

#### නඛ්වාහං භගිනි, විදිසාමුඛෝ භුඤ්‌ජාමීති.

“නැඟණියෙනි, මං අනු දිශාවන් නමැති මුඛය ඇතිව වළඳන කෙනෙකුත් නොවෙයි.”

#### කිං නු සමණ, අධෝමුඛෝ භුඤ්‌ජසීති ඉති පුට්ඨෝ සමානෝ නඛ්වාහං භගිනි, අධෝමුඛෝ භුඤ්‌ජාමීති වදේසි. තේන හි සමණ, උද්ධංමුඛෝ භුඤ්‌ජසීති ඉති පුට්ඨෝ සමානෝ නඛ්වාහං භගිනි, උද්ධංමුඛෝ භුඤ්‌ජාමීති වදේසි. තේන හි සමණ, දිසාමුඛෝ භුඤ්‌ජසීති ඉති පුට්ඨෝ සමානෝ නඛ්වාහං භගිනි, දිසාමුඛෝ භුඤ්‌ජාමීති වදේසි. තේන හි සමණ, විදිසාමුඛෝ භුඤ්‌ජසීති ඉති පුට්ඨෝ සමානෝ නඛ්වාහං භගිනි, විදිසාමුඛෝ භුඤ්‌ජාමීති වදේසි. කථඤ්‌චරහි සමණ, භුඤ්‌ජසීති?

“ඇයි ශ්‍රමණයෙනි, ‘එම්බා ශ්‍රමණය, මොකද ඔය යට මුඛය ඇතිව නේද වළඳන්නේ?’ කියා ඇසූ විට ‘නැඟණියෙනි, මං යටිමුඛය ඇතිව වළඳන කෙනෙක් නොවෙයි’ කියලා කියනවා. ‘එසේ නම් එම්බා ශ්‍රමණය, උඩුමුඛය ඇතිව වෙන්න ඇති නේද වළඳන්නේ?’ කියා ඇසූ විට ‘නැඟණියෙනි, මං උඩුමුඛය ඇතිව වළඳන කෙනෙකුත් නොවෙයි’ කියලා කියනවා. ‘එසේ නම් එම්බා ශ්‍රමණය, දිශාවන් නමැති මුඛය ඇතිව වෙන්න ඇති නේද වළඳන්නේ?’ කියා ඇසූ විට ‘නැඟණියෙනි, මං දිශාවන් නමැති මුඛය ඇතිව වළඳන කෙනෙකුත් නොවෙයි’ කියලා කියනවා. ‘එසේ නම් එම්බා ශ්‍රමණය, අනු දිශාවන් නමැති මුඛය ඇතිව වෙන්න ඇති නේද වළඳන්නේ?’ කියා ඇසූ විට ‘නැඟණියෙනි, මං අනුදිශාවන් නමැති මුඛය ඇතිව වළඳන කෙනෙකුත් නොවෙයි’ කියලා කියනවා. එසේ වී නම්, එම්බා ශ්‍රමණය ඔබ වළඳන්නේ කොහොමද?”

#### යේ හි කේචි භගිනි, සමණබ්‍රාහ්‌මණා වත්‌ථුවිජ්‌ජාතිරච්‌ඡානවිජ්‌ජාය මිච්‌ඡාජීවේන ජීවිකං කප්‌පෙන්‌ති, ඉමේ වුච්‌චන්‌ති භගිනි, සමණබ්‍රාහ්‌මණා අධෝමුඛා භුඤ්‌ජන්‌තීති.

“නැඟණියෙනි, යම්කිසි ශ්‍රමණ බමුණන් ඉන්නවා. ඔවුන් ජීවත් වෙන්නේ ගෙවල්දොරවල් තැනීම්වලදී කරන වාස්තු විද්‍යාව නම් වූ තිරිසන් විද්‍යාවෙන් යුතු මිත්‍යා ආජීවයෙනුයි. නැඟණියෙනි, මෙන්න මේ මහණ බමුණන් තමයි ‘අධෝමුඛය ඇතිව අනුභව කරනවා’ කියලා කියන්නේ.

#### යේ හි කේචි භගිනි, සමණබ්‍රාහ්‌මණා නක්‌ඛත්‌තවිජ්‌ජාතිරච්‌ඡානවිජ්‌ජාය මිච්‌ඡාජීවේන ජීවිකං කප්‌පෙන්‌ති, ඉමේ වුච්‌චන්‌ති භගිනි, සමණබ්‍රාහ්‌මණා උද්ධංමුඛා භුඤ්‌ජන්‌තීති.

නැඟණියෙනි, යම්කිසි ශ්‍රමණ බමුණන් ඉන්නවා. ඔවුන් ජීවත් වෙන්නේ කේන්දර, නැකැත්, නිමිති බැලීම් ආදී නක්ෂත්‍ර විද්‍යාව නම් වූ තිරිසන් විද්‍යාවෙන් යුතු මිත්‍යා ආජීවයෙනුයි. නැඟණියෙනි, මෙන්න මේ මහණ බමුණන් තමයි ‘උඩුමුඛය ඇතිව අනුභව කරනවා’ කියලා කියන්නේ.

#### යේ හි කේචි භගිනි, සමණබ්‍රාහ්‌මණා දූතෙය්‍යපහිණගමනානුයෝගා මිච්‌ඡාජීවේන ජීවිකං කප්‌පෙන්‌ති, ඉමේ වුච්‌චන්‌ති භගිනි, සමණබ්‍රාහ්‌මණා දිසාමුඛා භුඤ්‌ජන්‌තීති.

නැඟණියෙනි, යම්කිසි ශ්‍රමණ බමුණන් ඉන්නවා. ඔවුන් ජීවත් වෙන්නේ නියෝජිතකම් කරමින් ගිහියන්ගේ නොයෙක් පණිවිඩ පණත් ගෙනයමින් කල් ගෙවීම නම් මිත්‍යා ආජීවයෙනුයි. නැඟණියෙනි, මෙන්න මේ මහණ බමුණන් තමයි ‘දිශාවන් නැමැති මුඛය ඇතිව අනුභව කරනවා’ කියලා කියන්නේ.

#### යේ හි කේචි භගිනි, සමණබ්‍රාහ්‌මණා අං‌ගවිජ්‌ජාතිරච්‌ඡානවිජ්‌ජාය මිච්‌ඡාජීවේන ජීවිකං කප්‌පෙන්‌ති, ඉමේ වුච්‌චන්‌ති භගිනි, සමණබ්‍රාහ්‌මණා විදිසාමුඛා භුඤ්‌ජන්‌තීති.

නැඟණියෙනි, යම්කිසි ශ්‍රමණ බමුණන් ඉන්නවා. ඔවුන් ජීවත් වෙන්නේ අත් බැලීම්, ඉරියව් බැලීම් ආදී අංග විද්‍යාව නම් වූ තිරිසන් විද්‍යාවෙන් යුතු මිත්‍යා ආජීවයෙනුයි. නැඟණියෙනි, මෙන්න මේ මහණ බමුණන් තමයි ‘අනුදිශාවන් නැමැති මුඛය ඇතිව අනුභව කරනවා’ කියලා කියන්නේ.

#### සෝ ඛ්වාහං භගිනි, න වත්‌ථුවිජ්‌ජාතිරච්‌ඡානවිජ්‌ජාය මිච්‌ඡාජීවේන ජීවිකං කප්‌පේමි, න නක්‌ඛත්‌තවිජ්‌ජාතිරච්‌ඡානවිජ්‌ජාය මිච්‌ඡාජීවේන ජීවිකං කප්‌පේමි, න දූතෙය්‍යපහිණගමනානුයෝගා මිච්‌ඡාජීවේන ජීවිකං කප්‌පේමි, න අං‌ගවිජ්‌ජාතිරච්‌ඡානවිජ්‌ජාය මිච්‌ඡාජීවේන ජීවිකං කප්‌පේමි. ධම්‌මේන භික්‌ඛං පරියේසාමි. ධම්‌මේන භික්‌ඛං පරියේසිත්‌වා භුඤ්‌ජාමීති.

නමුත් නැඟණියෙනි, ඒ මා නම් ගෙවල්දොරවල් තැනීම්වලදී කරන වාස්තු විද්‍යාව නම් වූ තිරිසන් විද්‍යාවෙන් යුතු මිත්‍යා ආජීවයෙන් ජීවිතය ගෙවන කෙනෙක් නොවෙයි. කේන්දර, නැකැත්, නිමිති බැලීම් ආදී නක්ෂත්‍ර විද්‍යාව නම් වූ තිරිසන් විද්‍යාවෙන් යුතු මිත්‍යා ආජීවයෙන් ජීවිතය ගෙවන කෙනෙක් නොවෙයි. නියෝජිතකම් කරමින් ගිහියන්ගේ නොයෙක් පණිවිඩ පණත් ගෙන යමන් කල් ගෙවීම නම් මිත්‍යා ආජීවයෙන් ජීවිතය ගෙවන කෙනෙකුත් නොවෙයි. අත්බැලීම්, ඉරියව් බැලීම් ආදී අංග විද්‍යාව නම් වූ තිරිසන් විද්‍යාවෙන් යුතු මිත්‍යා ආජීවයෙන් ජීවිතය ගෙවන කෙනෙකුත් නොවෙයි. මා භික්ෂාව (දානය) සොයාගන්නේ ධාර්මිකවයි. ධාර්මිකව ම භික්ෂාව සොයාගෙන තමයි මා වළඳන්නේ.”

#### අථ ඛෝ සූචිමුඛී පරිබ්‌බාජිකා රාජගහේ රථියාය රථියං, සිං‌ඝාටකේන සිංඝාටකං උපසංකමිත්‌වා ඒවමාරෝචේසි. ධම්‌මිකං සමණා සක්‍යපුත්‌තියා ආහාරං ආහාරෙන්‌ති. අනවජ්‌ජං සමණා සක්‍යපුත්‌තියා ආහාරං ආහාරෙන්‌ති. දේථ සමණානං සක්‍යපුත්‌තියානං පිණ්‌ඩන්‌ති.

එතකොට සූචිමුඛී තවුසිය රජගහ නුවර වීදියෙන් වීදියට හතරමං හන්දියෙන් හතරමං හන්දියට ගිහින් මේ විදිහට කියා හිටියා. “ශාක්‍යපුත්‍ර ශ්‍රමණයන් වහන්සේලා ධාර්මික ආහාරයයි වළඳන්නේ. ශාක්‍යපුත්‍ර ශ්‍රමණයන් වහන්සේලා නිවැරදි ලෙස ලද ආහාරයයි වළඳන්නේ. ශාක්‍යපුත්‍ර ශ්‍රමණයන් වහන්සේලාට දන් දීපල්ලා” කියලා.

සාදු! සාදු!! සාදු!!!

සූචිමුඛී සූත්‍රය නිමා විය.

#### සාරිපුත්ත වග්ගෝ පඨමෝ.

පළමු වෙනි සාරිපුත්ත වර්ගය අවසන් විය.

#### තත්‍රැද්‌දානං –

#### විවේකජං අවිතක්‌කං, පීති විරාගුපෙක්‌ඛාහි.
ආකාසානඤ්ච විඤ්‌ඤාණං, ආකිඤ්‌චඤ්ඤේන තීණි ච
නේවසඤ්‌ඤා ච නිරෝධෝ, සූචිමුඛී දස සුත්තා’ති.

එහි පිළිවෙල උද්දානයයි :

විවේකජ සූත්‍රය, අවිතක්ක සූත්‍රය, පීති සූත්‍රය, උපෙක්ඛා සූත්‍රය, ආකාසානඤ්චායතන සූත්‍රය, විඤ්ඤාණඤ්චායතන සූත්‍රය, ආකිඤ්චඤ්ඤායතන සූත්‍රය, නේවසඤ්ඤානාසඤ්ඤායතන සූත්‍රය, නිරෝධ සමාපත්ති සූත්‍රය, සූචිමුඛී සූත්‍රය යන දෙසුම් දහයෙන් සමන්විත වර්ගයයි.

#### සාරිපුත්‌තසංයුත්‌තං නිට්ඨිතං.

සාරිපුත්ත සංයුත්තය නිමා විය.

« » ⇡

ධර්මදානය උදෙසා පාලි සහ සිංහල අන්තර්ගතය උපුටා ගැනීම https://mahamevnawa.lk/sutta/sn3_7/ වෙබ් පිටුවෙනි.
Ver.1.40 - Last Updated On 26-SEP-2020 At 03:14 P.M